Ongevraagd advies - SDC Zuid - Winkelpuien.pdf

Ongevraagd advies stadsdeelcommissie Zuid inzake winkelpuien in Amsterdam-Zuid Stadsdeel: Portefeuille: Opgesteld door (leden commissie): Gericht aan: Datum commissievergadering: Datum dagelijks bestuur:

Zuid Monumenten en Erfgoed Limburg, Bettelheim, Toot en Mulder. Raadscommissie Woningbouw en Volkshuisvesting -

Over ongevraagde adviezen: de toelichting op de verordening (art. 19) stelt dat de stadsdeelcommissie het DB ongevraagd kan adviseren. Deze adviezen kunnen ook de bevoegdheden van B&W en raad betreffen (toelichting art. 30), de twee organen aan wie de commissie niet direct adviseert. Als het ongevraagd advies de taken en verantwoordelijkheden betreft die B&W niet aan het DB heeft gemandateerd, geleidt het DB het ongevraagd advies via de betreffende wethouder door aan het college van B&W.

Ongevraagd advies stadsdeelcommissie Zuid: Inleiding

Recent is tijdens een grootschalige verbouwing glas in lood verwijderd uit een raam van het winkelpand op Sarphatipark 40. Ook vorig jaar is van een historisch hoekpand op Van Woustraat 97 het glas in lood van de gevel verwijderd. Erfgoedorganisaties zoals Bond Heemschut waarschuwen al langere tijd dat zij zien hoe historische winkelpuien verwaarloosd raken of zijn geraakt en zelfs verdwijnen uit het straatbeeld.1 Eeuwig zonde, want Amsterdam zou zuinig moeten zijn op zijn vele prachtige historische winkelpuien. Sommige met glas in lood, ambachtelijk houtwerk en/of ornamenten. In stadsdeel Zuid zijn er in het bijzonder elementen terug te vinden van de Amsterdamse School. Helaas zijn deze puien maar al te vaak beschadigd, verstopt achter hardboardgevelplaten of volledig gesloopt. Doordat dit soms illegaal plaatsvindt, zijn veel mooie winkelpuien niet adequaat wettelijk beschermd tegen sloop of aanpassingen. In het verleden hebben de gemeente Amsterdam en verschillende stadsdelen het herstel van historische winkelpuien financieel ondersteund, om het cultuurhistorisch straatbeeld te herstellen en zowel de winkel zelf als de gehele buurt aantrekkelijker te maken. Voor stadsdeel Centrum is er momenteel een gemeentelijke subsidieregeling van 83.000 euro.2 Er is al veel in kaart gebracht in stadsdeel Zuid.

Zo zijn in 2019 de winkelpuien van de Ceintuurbaan geïnventariseerd, nadat het stadsdeel een buurtinitiatief omarmde. Dit heeft geleid tot een driedelig inventarisatierapport, waarin circa 150 winkelpuien beschreven zijn. Per winkelpui is een beknopte bouwhistorische beschrijving opgenomen en is de kwaliteit van de gevel bepaald in termen van gaafheid, authenticiteit, stijl, detaillering en toegepaste materialen, met vermelding van bijzonderheden. Tevens is een benoeming van de aandachtspunten voor de winkelpui opgenomen op het vlak van eventuele restauratieopties en/of verder onderzoek. De inzet op dit vlak heeft de afgelopen jaren in stadsdeel Zuid teleurstellend weinig opgeleverd, namelijk het herstel van slechts één(!) winkelpui op Ceintuurbaan 211.3

1 https://www.heemschut.nl/nieuws/actueel/bericht/heemschut-steunt-actie-voor-behoud-

amsterdamse-winkelpuien 2 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR694866/1 3 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/9777785/4 Pagina 1 van 2

De stadsdeelcommissie is op de hoogte van de complexiteiten rondom dit dossier, zoals het juridisch raamwerk, de waarderingscategorieën (orde 1, 2 of 3), de daadwerkelijke effectiviteit van dergelijke subsidieregelingen en de afhankelijkheid van pandeigenaren. Desondanks geloven wij dat de gemeenteraad in staat is stappen te nemen om niet alleen het herstel van historische winkelpuien te stimuleren, maar ook betere bescherming van bestaande winkelpuien te bewerkstelligen. Naast onze oproep biedt de stadsdeelcommissie Zuid graag aan om een technische sessie voor raadsleden te organiseren over dit onderwerp. Hierin kan in gesprek met erfgoedorganisaties en deskundigen worden nagedacht over oplossingsrichtingen en goede voorbeelden uit andere gemeenten (zoals Leiden).

Advies De stadsdeelcommissie Zuid adviseert de gemeenteraad Amsterdam om actie te ondernemen om historische winkelpuien in stadsdeel Zuid beter te beschermen en herstel te stimuleren via een subsidieregeling of ander beleid.

Indieners J.M. Limburg (CDA) J. Bettelheim (PvdA) F. Toot (GroenLinks) E.M. Mulder (Liberaal Zuid)