JCA 1
Tekst van het document
Duurzaamheid: winnen voor de toekomst Voor de Johan Cruijff ArenA staat het onderwerp duurzaamheid hoog op de agenda. Het zit verankerd in onze missie en we nemen het in iedere beslissing mee. Al in het voorgaande boekjaar hebben we voor onszelf de lat hoog gelegd door de ambitie uit te spreken in 2030 Net Positive te zijn.
Waarom willen wij aan duurzaamheid werken? De Johan Cruijff ArenA organiseert prachtige evenementen met betekenisvolle her inneringen voor onze bezoekers. Helaas kennen deze evenementen ook een keerzijde. Rondom deze evenementen gebruiken we veel energie, veroorzaken we emissies en produceren we afval. Waar het tijdens concerten en wedstrijden binnen fantastisch is voor bezoekers, is het niet voor iedereen mogelijk om daaraan deel te nemen als bezoeker of als werknemer. Wij geloven dat het anders kan, bij ons én in de hele sector. Wij geloven dat elke ervaring een betekenisvolle herinnering kan zijn, inclusief een positieve impact voor mens, milieu en maatschappij. In 2024 is de CSRD in werking getreden, de Corporate Sustainability Reporting Directive. Op dit moment geldt er voor de ArenA nog geen rapportageverplichting. Onderstaande passage over de CSRD is opgesteld op basis van een interne analyse en is niet gecontroleerd door de onafhankelijke accountant. In voorbereiding op de CSRD hebben wij
p33
In de CSRD worden twaalf rapportagestandaarden voorgeschreven die elk een aantal subonderwerpen hebben. Scoring van de impact heeft plaatsgevonden op het niveau van de subonderwerpen om tot een zo nauwkeurig mogelijke uitkomst te komen. In bijgaande materialiteitsmatrix ziet u welke onderwerpen voor de ArenA materieel bevonden zijn. Het gaat om: • E1 Klimaatverandering & energie • E3 Water • E5 Circulariteit & afval • S1 Eigen medewerkers • S2 Medewerkers in de waardeketen • S4 Bezoekers • G1 Goed bestuur Afgelopen verslagjaar zijn wij gestart met het aanbrengen van focusgebieden. Daardoor kunnen wij ons concentreren op de onderwerpen waarop wij de grootste impact kunnen maken op de meest efficiënte manier. In dit verslag beperken wij ons met een toelichting op de bovengenoemde onderwerpen E1, E5, S1 en S4. Na het bepalen van de materiële onderwerpen zijn we gestart met de GAP-analyse om inzicht te krijgen in de beschikbare datapunten die we nodig hebben om volgens de richtlijnen van de CSRD te rapporteren. Met de GAP-analyse brengen we in kaart welke data voorhanden is en hoe betrouwbaar deze data is om aan onze rapportageverplichting te kunnen voldoen. Die stap ronden we in boekjaar 2024-2025 af.
VERSLAG VAN DE DIRECTIE
Materialiteitsmatrix
Klimaatverandering & energie
Bezoekers Financieel
het afgelopen jaar onze dubbele materialiteitsanalyse herijkt. Met een bredere groep stakeholders hebben wij de lijst met voor ons relevante duurzaamheidsonderwerpen verder aangescherpt. Daarbij hebben we gekeken naar welk effect wij als Johan Cruijff ArenA hebben op het milieu en de samenleving. En welke ontwikkelingen invloed kunnen hebben op de financiële prestaties van de ArenA.
Circulariteit & afval Eigen medewerkers Water Medewerkers in de waardeketen
Goed bestuur
Impact
p34
Oorzaak van De C02 uitstoot scope 1 0,03% scope 3 uitgelicht Diesel voor back-up generatoren 13,10% Kapitaalgoederen
scope 2 0,75%
Ingekochte energie
Stadswarmte/koude
scope 3 99,22%
6,58% Ingekochte goederen en diensten Kapitaalgoederen
Ingekochte goederen en diensten
0,10% Brandstof- en energie gerelateerde activiteiten (niet in scope 1 en 2)
Brandstof- en energie gerelateerde activiteiten
Upstream transport
(niet in scope 1 en 2)
0,47% Upstream transport
Totale CO2 emissies in ton 2023/2024: 44.220 2022/2023: 45.998
1,94% Afval 0,08% Zakelijk reizen 0,10% Woonwerkverkeer
Afval
Zakelijk reizen 76,84% Mobiliteit bezoekers
Woonwerkverkeer
VERSLAG VAN DE DIRECTIE
Mobiliteit bezoekers
p35
Hoe willen we aan duurzaamheid werken? Om onze ambitie te halen, moeten wij ieder jaar stappen zetten. Afgelopen jaar hebben we focus aangebracht. We hebben focusgebieden aangewezen waar we op korte termijn het grootste verschil kunnen maken zodat we onze middelen zo efficiënt mogelijk in kunnen zetten. We hebben een werkgroep opgericht met afgevaardigden van iedere afdeling en uiteenlopende specialismen. Die werkgroep geeft gezamenlijk het duurzaamheidsbeleid vorm en geeft daar vervolgens met de hele organisatie invulling aan. De ArenA wil waar mogelijk datagedreven verduurzamen. Voor elk focusgebied werken wij daarom aan het verkrijgen van inzicht in onze huidige prestaties en aan het opstellen van doelstellingen voor 2030. Vervolgens maken we een actieplan en gaan we aan de slag met het implementeren van initiatieven. E1 – Klimaatverandering & energie Afgelopen verslagjaar hebben we 7,8 miljoen kWh elektriciteit en 14.893 GJ stadswarmte en -koude gebruikt. We willen dat alle energie die we inkopen en opwekken 100% duurzaam is. Naast dat hernieuwbare energie de norm is, streven we altijd een reductie in verbruik na. Hiervoor werken we samen met BAM met de WEii-score. Deze score geeft inzicht in hoeveel energie we gebruiken per m2 gebouw. Dankzij de 4.200 zonnepanelen op het dak, wekken we jaarlijks achthonderdduizend kWh op.
De energie die we opwekken met de zonnepanelen slaan we op in onze batterijen waardoor we zelf opgewekte stroom inzetten tijdens evenementen. Komende periode werken we een plan uit hoe we ons gebouw verder kunnen verduurzamen, om de ambitie op de WEii-score te behalen. CO2 Wij rapporteren over onze emissies volgens het Greenhouse Gas (GHG) Protocol. We kijken voor het berekenen van de totale uitstoot van de Johan Cruijff ArenA naar onze scope 1-, 2- en 3-emissies, ofwel: directe emissies, indirecte emissies en overige indirecte emissies. Scope 1-emissies zijn directe emissies van bronnen die een bedrijf in eigendom of onder beheer heeft. Voor de Johan Cruijff ArenA is dat alleen het verbruik
VERSLAG VAN DE DIRECTIE
NET POSITIVE FOCUSGEBIEDEN
MILIEU
SOCIAAL
• CO 2-uitstoot
• Medewerkers
• Afval & circulariteit
• Zuidoost
• Water
• Bezoekers
• Biodiversiteit
governance • Data • Inkoop • Transparante communicatie
p36
van een dieseltank die voornamelijk wordt gebruikt rondom concerten voor machines en voor hoogwerkers tijdens de op- en afbouw en gedurende het jaar voor werkzaamheden aan de grasmat. Scope 2-emissies zijn indirecte emissies van aangekochte energie zoals elektriciteit, warmte en koeling. Deze emissies zijn dus gegenereerd buiten onze eigen organisatie, bijvoorbeeld de ingekochte energie. Scope 3 omvat alle emissies in de waardeketen. Dit is voor de meeste bedrijven het grootste deel van de uitstoot waarover de minste controle is. Dit geldt ook voor de Johan Cruijff ArenA. Alle mobiliteits bewegingen van onze bezoekers hebben een grote impact op deze scope. Onze Scope 3 hebben wij dit jaar voor het eerst berekend. Onze ambitie is om in 2027 CO2-neutraal te zijn voor Scope 1 en 2. Daar schrijven we komend jaar een CO2-reductieplan voor. Voor scope 3 zullen we nog een doelstelling formuleren.
Toelichting op resultaten & ontwikkeling Scope 1: Gedurende het jaar 2023-2024 hebben we een reductie CO2-uitstoot van 38% gerealiseerd ten opzichte van 2022-2023. We verbruiken minder diesel bij grote evenementen dankzij de twee megabatterijen die we bij de ArenA in beheer hebben. Scope 2: Gedurende het jaar 2023-2024 hebben we een reductie CO2-uitstoot van 24% gerealiseerd ten opzichte van 2022-2023. In het stadion hebben we verschillende energiebesparende maatregelen getroffen waardoor we het totale energieverbruik omlaag hebben gebracht.
meeste categorieën in scope 3 zien we een afname in het afgelopen jaar. Uitzondering daarop is de categorie kapitaalgoederen. In het voorgaande jaar had de ArenA nog te maken met de nasleep van Covid en uitdagende omstandigheden in de markt. Afgelopen jaar hebben we fors meer geïnvesteerd in het pand om faciliteiten op het hoogste niveau te houden. Wat opvalt is dat de mobiliteit van onze bezoekers veruit de grootste oorzaak van emissies is binnen scope 3. Samen met partners zoals Ajax, MOJO en de KNVB werken we er hard aan die uitstoot omlaag te brengen. Volgens het GHG Protocol moeten organisaties in Scope 2 de emissies zowel volgens de location-based als de market-based aanpak rapporteren. Bij de location-based aanpak wordt gerekend met de gemiddelde emissie-intensiteit van het net waar de organisatie gevestigd is; voor de ArenA is dit het Nederlandse net. Bij de market-based methode wordt met de specifieke emissie-intensiteit van de energieleverancier gerekend als die bekend is, inclusief de contractuele afspraken (bijv. 100% windenergie uit Nederland). De ArenA koopt hernieuwbare elektriciteit met Garantie van Oorsprong-certificaten. Daarnaast kent de ArenA de specifieke emissies van Vattenfall voor het leveren van warmte en koeling via het bijbehorende energienetwerk. 2022/2023
2023/2024
Totale emissies Scope 2 location-based
3.115
2.352
Totale emissies Scope 2 market-based
332
330
Scope 3: Afgelopen jaar hebben we hard gewerkt aan het uitvoeren van een scope 3-berekening voor twee boekjaren. Voor de berekening van onze scope 3-emissies hebben we de uitstoot zo nauwkeurig mogelijk in kaart gebracht. In deze fase is het nog onmogelijk om tot in detail compleet te zijn. Waar mogelijk hebben we de werkelijke uitstoot berekend, als het niet anders kon hebben we de uitstoot op basis van besteding berekend. Voor de
VERSLAG VAN DE DIRECTIE
p37
E5 – Circulariteit & afval De ArenA streeft ernaar circulariteit te integreren in alles wat we doen. Dit vinden we belangrijk omdat vermindering van primair grondstoffengebruik bijdraagt aan het terugdringen van vervuiling, broeikasgassenuitstoot en verlies van biodiversiteit. Dit houdt in dat we aan de voorkant goed nadenken over wat het gebouw binnenkomt. Dat doen we bijvoorbeeld bij inkoop, maar ook optimaliseren we onze afvalscheiding nog verder om zoveel mogelijk te kunnen recyclen tot nieuwe producten/grondstoffen waardoor er uiteindelijk zo min mogelijk verbrand wordt. Een aantal van onze afvalstromen is op dit moment nog onvoldoende circulair. Afgelopen jaren zien we dat het percentage restafval is gedaald door optimalisatie van het scheidingsproces. Hierdoor stijgen andere stromen zoals GFT, maar ook papier en glas. Een volgende stap komend jaar willen we zetten door onze circulariteitsdoelstelling verder aan te scherpen en hierbij een ambitie te formuleren op een reductie van het totale jaarlijkse gewicht.
2022/2023
2023/2024
Totaal (ton)
591.3
492.7
Restafval (%)
57.8%
51,7%
We hebben inzichtelijk welke stromen afval we hebben en wat het gewicht ervan is. Ook zijn we bezig met het detailleren hiervan. Door een automatische weegschaal te installeren kunnen we onderscheid maken tussen afval van een evenement en van dagelijks onderhoud. Vervolgstap is om gerichtere doelstellingen voor 2030 te maken en een actieplan op te stellen. Als onderdeel van onze circulaire ambitie werken wij met R-Pet-bekers. Dit zijn bekers deels gemaakt van hergebruikt Pet. Van gebruikte bekers worden nieuwe bekers gemaakt. Daarvoor is een juiste inzameling cruciaal. Afgelopen periode hebben we hiervoor pilots uitgevoerd waarmee we plastic bekers apart inzamelen, dus los van het restafval. Door een combinatie van deze maatregelen
VERSLAG VAN DE DIRECTIE
zamelen wij ruim 75% van de uitgegeven bekers in. We hebben nieuwe prullenbakken geïnstalleerd die het scheiden voor onze bezoekers makkelijker maken. Tijdens de concerten zijn er vier bekerteams in opvallende outfits over het veld gelopen om bekers in te zamelen. Onze cateringpartners werken datagedreven, dit zorgt ervoor dat we per evenement onder meer kunnen zien hoeveel voedsel er overblijft. Deze informatie stelt ons in staat om te sturen op reductie hiervan. S1 – Eigen medewerkers Afgelopen jaar hebben we gewerkt aan een medewerkerstevredenheidsonderzoek. Dit onderzoek voeren we in het najaar van 2024 uit. Wij vinden het belangrijk om medewerkers te stimuleren om goed te doen voor een ander. Het is daarom voor medewerkers van de Johan Cruijff ArenA mogelijk om een dag bijzonder verlof op te nemen voor vrijwilligerswerk: de Social Day. Dit jaar hebben onze medewerkers gewerkt bij projecten in Amsterdam Zuidoost (de voedselbank Hoop van Morgen en de Stichting South East Stars, die omwonenden inspireert en motiveert om zich actief in te zetten voor hun wijk), bij de Johan Cruyff Foundation en bij Only Friends. Dagen die de medewerkers als zeer motiverend en inspirerend hebben ervaren. S4 – Bezoekers Dit jaar voeren we een bezoekerstevredenheidsonderzoek uit onder onze bezoekers.
Daarmee brengen we hun ervaringen, wensen en aanbevelingen in kaart zodat we hierop beleid kunnen formuleren. We brengen de wensen, behoeften en bevindingen van onze bezoekers met een beperking in kaart zodat we die kunnen vertalen in een toegankelijkheidsbeleid.
Duurzaamheid, da’s toch logisch In de Johan Cruijff ArenA draait alles om vooruitgang en impact. We zijn geen standaard stadion, en we doen het niet zoals de rest, maar wel op onze manier: met lef, visie en met een enorme dosis energie. Duurzaamheid is voor ons geen losse gedachte of een modewoord. Het is een integraal onderdeel van wie we zijn en hoe we opereren. Onze
p38
communicatie hierover is helder en direct, precies zoals onze aanpak. We draaien er niet omheen: duurzaamheid is geen optie, het is een noodzaak. Met ons innovatieve karakter blijven we vooruitkijken en we nodigen iedereen uit om met ons mee te doen. Want in de ArenA draait het niet alleen om winnen op het veld, maar ook om winnen voor de toekomst. Da’s toch logisch?!
Alleen kan je niks, je moet het samen doen Partnerships zijn belangrijk voor onze strategische groei en dragen bij aan commercieel én maatschappelijk rendement. Partnershipgesprekken zijn een essentieel onderdeel van elk nieuw contract dat de ArenA aangaat waarmee wij onze partners vanaf het eerste moment actief betrekken bij onze ambities. Door nauw samen te werken zorgen we ervoor dat we als Johan Cruijff ArenA groeien, maar ook blijven innoveren, de fan-beleving van onze bezoekers vergroten en onze merkwaarde versterken.
De kracht van samenwerking Samen met onze partners creëren we onvergetelijke momenten die verder gaan dan het evenement zelf. Zo hebben we samen met founder en partner ABN AMRO in maart 800 Amsterdamse basisschoolleerlingen mogen verwelkomen in de ArenA voor een educatieve dag. In de aanloop naar het evenement hebben we speciaal lesmateriaal ontwikkeld. Met vrijwillige hulp van velen en samen met het Jeugdeducatiefonds hebben we deze kinderen een onvergetelijke dag bezorgd. Samen met onze partner Heineken organiseerden wij de grootste editie ooit van Heineken Afterwork. 5.000 bezoekers bezochten de ArenA voor een feestelijke donderdagmiddagborrel met Amsterdams entertainment.
VERSLAG VAN DE DIRECTIE
p39
Financieel en maatschappelijk rendement Partnerships zijn ook van belang voor onze financiële en maatschappelijke doelen. Door het aangaan van langdurige en winstgevende relaties dragen we direct bij aan de waarde-creatie van de ArenA. Hierbij richten we ons op partnerships die zowel de ArenA als onze partner versterken, zodat we samen kunnen groeien. Afgelopen jaar hebben we verschillende nieuwe partners mogen contracteren, zoals Groendus, 14 de Musical en publiekscateringpartner Levy. Deze partners dragen niet alleen bij aan de financiële groei, maar ook aan onze Net Positive-ambitie. En soms leveren partners ook andere mooie kansen op. Zo stelden wij certificaathouders in de gelegenheid om naar 14 de Musical te gaan, de musical over het leven van Johan Cruijff, in het AFAS Theater in Leusden, met een compleet arrangement en een bezoek achter de schermen. Daarnaast liepen wij met een aantal van onze partners mee met de Cruyff Legacy 14K run en haalden wij samen met ruim 6.000 andere lopers geld op voor de Cruyff Foundation.
In de contacten en de samenwerking met onze negen founders RAI Amsterdam, Coca-Cola Nederland, KPN, Grolsche Bierbrouwerij Nederland BV, Philips Nederland BV, Signify Netherlands BV, ABN AMRO, Stichting Exploitatie Nederlandse Staatsloterij (SENS), Koninklijke BAM Groep BV en Ballast Nedam Bouw BV streven wij naar het realiseren van gezamenlijke projecten, activaties en evenementen. Een aantal van dit soort evenementen en activaties heeft gedurende het verslagjaar plaatsgevonden. Zo organiseerden we een educatieve dag met ABN AMRO. Tijdens de ESSMA Summit faciliteerden wij de activatie van een showcase van een nieuw product van Signify. Met Coca-Cola werkten wij aan projecten op het gebied van afval en recycling. En met BAM werkten wij nauw samen aan onze duurzaamheidsambities en energiebesparende maatregelen.
VERSLAG VAN DE DIRECTIE
Johan Cruijff ArenA een sterk merk en bouwsteen van onze communicatie Onze organisatie heeft belangrijke stappen gezet in het verder professionaliseren van onze processen en strategieën. De focus op operational excellence en klantgericht werken stond hierbij centraal. Dit was en is nodig om onze merkidentiteit te versterken en een tastbaar verschil te maken in commercieel en maatschappelijk rendement.
Customer journey Veel aandacht was er opnieuw voor de ontwikkeling van customer journeys. We hebben de eerste customer journeys ontwikkeld voor grote live events en voetbalwedstrijden, die zijn inmiddels een strategisch stuurmiddel binnen onze organisatie. Door de klantreis zowel operationeel als emotioneel in kaart te brengen, hebben we beter inzicht gekregen in de behoeften van onze bezoekers en kunnen we ervoor zorgen dat er een optimale klantbeleving ontstaat. Hiermee kunnen we er in de toekomst voor zorgen dat elke interactie betekenisvol en waardevol is voor onze bezoekers. Zo hebben we vanuit het onderzoek naar de customer journey van grote live events geleerd dat geïnteresseerden voor een concert in de Johan Cruijff ArenA al vanaf de aankondiging naar ons kijken als bron van informatie. Dat leert ons dat we die rol moeten vervullen door de juiste informatie op de juiste manier, het juiste moment en de juiste plaats beschikbaar te stellen voor (potentiële) bezoekers. Hierdoor kunnen zij optimaal van de voorpret genieten en wij het single point of information zijn. Datagedreven werken Daarnaast hebben we stappen gezet op het gebied van datagedreven werken. Met behulp van marketingdashboards, nulmetingen en surveys hebben we beter inzicht gekregen in het gedrag en de voorkeuren van onze bezoekersgroepen.
Deze inzichten vormen de basis voor het optimaliseren van onze campagnes. Hierdoor kunnen we steeds meer gericht communiceren en beter sturen op resultaten. Zo kunnen we dankzij het Oranje-ticketingdashboard onze promotionele campagne-activiteiten naast de
p40
kaartverkoopcijfers leggen. Daarin zien we het verband tussen onze activiteiten en de ticketverkoop en kunnen we sturen op welke type posts, e-mails of andere acties de meeste traffic naar de webshop en verkoop genereren. In lijn met deze datagedreven aanpak zijn we gestart met de ontwikkeling van een duidelijke kanaalstrategie, die niet alleen aansluit bij de wensen van onze bezoekers maar die ook nauw verweven is met onze bedrijfs- en afdelingsdoelstellingen. Een ander belangrijk aspect is de ontwikkeling van een heldere socialmediastrategie. Door onze purpose, pijlers en merkidentiteit centraal te stellen, slagen we erin om met onze content een breed publiek te bereiken én te raken. Hiermee dragen we de unieke Johan Cruijff ArenA-identiteit succesvol uit, waardoor we onze onderscheidende positie in de markt versterken. Zo kiezen we ervoor om binnen de pijler operational excellence onze collega’s in de spotlight te zetten aan de hand van een blog over hun dagelijkse werkzaamheden. In onze jaarrondcampagne ‘Verhalen van de grasmat’ vertellen wij nieuwtjes over het gras en nemen wij de lezers als het ware mee achter de schermen. Onze posts over de aanpassingen en verbouwingen in het stadion passen onder de noemer ‘Van toen naar nu’ perfect binnen de pijler state-of-the-art gebouw.
Onze medewerkers als ambassadeurs Onze medewerkers zijn de belangrijkste ambassadeurs van het merk Johan Cruijff ArenA. Daarom inspireren, informeren en betrekken we hen bij wat we doen. We hebben een interne nieuwsbrief ‘Monthly’ waarin we hoogte- en dieptepunten en bijzonderheden delen van al onze onlineactiviteiten. Daarnaast zijn veel medewerkers (on)zichtbaar onderdeel van de content die we maken. Samen bouwen we aan een sterke, herkenbare merkidentiteit en zetten we ons in voor een toekomst waarin de Johan Cruijff ArenA niet alleen commercieel, maar ook maatschappelijk het verschil blijft maken.
VERSLAG VAN DE DIRECTIE
p41
Een state-of-the-art gebouw De Johan Cruijff ArenA wordt langzaam ouder, we zijn geopend in 1996, waardoor het belangrijk is doorlopend in het gebouw te investeren in onderhoud om de conditie op pijl te houden. Investeren in de Johan Cruijff ArenA is daarnaast noodzakelijk om aantrekkelijk, veilig en relevant te blijven voor onze opdrachtgevers, bezoekers en alle andere stakeholders. Daarnaast is het belangrijk dat het gebouw ons helpt in het behalen van onze ambities. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het terugdringen van energie verbruik, maar ook aan het realiseren van de commerciële doelen van onze huurders en gebruikers. Ook het afgelopen jaar hebben we acties ondernomen om het energieverbruik verder terug te dringen. We hebben verdere optimalisaties doorgevoerd in het gebouwbeheer systeem waardoor de installaties efficiënter werken. Ook de komst van een nieuwe publiekscateraar die investeert in nieuwe en meer duurzame apparatuur heeft hieraan bijgedragen. Voor AFC Ajax, het Nederlands elftal en de Johan Cruijff ArenA is alleen de beste grasmat goed genoeg. Gras is voor ons een belangrijk en altijd actueel onderwerp van gesprek. Mede door het succes van de Ajax Vrouwen heeft er gedurende het verslagjaar een ongekend aantal wedstrijden en trainingen plaatsgevonden op onze grasmat.
Dit maakte het een uitdagend seizoen, omdat er soms weinig hersteltijd was voor het veld tussen de wedstrijden door. Kosten noch moeite zijn gespaard om het veld in de best mogelijke conditie te brengen en te houden. We hebben veel tijd geïnvesteerd in het onderzoeken van nieuwe oplossingen om ook in de toekomst meer belasting van het veld aan te kunnen, zonder negatieve consequenties voor de kwaliteit.
VERSLAG VAN DE DIRECTIE
In het verslagjaar hebben we onder meer de volgende zaken begeleid en/of uitgevoerd: • Op het gebied van onderhoud hebben we veel werk verzet aan de roltrappen, buiten rondom het stadion. We hebben onderzoek uitgevoerd naar de conditie van het dak ter voorbereiding op het onderhoud dat de komende jaren zal worden uitgevoerd (aandrijving van het beweegbare dak en conservering van de staalconstructie en dakplaten). • Tijdens de winterstop hebben we de twee grote stadionschermen vervangen. In overleg met Ajax hebben we de oppervlakte van de nieuwe led-schermen vergroot en hebben ze een hogere resolutie en een betere kijkhoek. De nieuwe schermen zijn energiezuinig. • In overleg met Ajax hebben we ook de perskamer vernieuwd. De uitstraling is verbeterd, maar de ruimte is vooral functioneel beter ingericht voor zowel de media als voor Ajax. • Ingang A en C aan de noordzijde van het stadion hebben we allebei met twee tourniquets uitgebreid waardoor de doorstroom van bezoekers zal verbeteren. • Om de akoestiek tijdens concerten te verbeteren en de nagalm terug te dringen, hebben we akoestisch materiaal aangebracht aan de bovenkant van de tweede ring en aan de binnenkant van wang C en D. • We hebben een tweede megabatterij geïnstalleerd waarmee we nu een totale opslagcapaciteit hebben van 8,6 megawattuur. • We hebben nieuwe stappen gezet op het gebied van datagedreven werken.
Zo hebben we verschillende dashboards ontwikkeld die meer en actueel inzicht geven in onze business en we gebruiken deze ook steeds meer om op te sturen. Ook aan de organisatorische kant (IT-afdeling) hebben we stappen gezet om beter toegerust te zijn om datagedreven werken verder te brengen. • In 2023 bespaarden we 6% op ons totale energieverbruik door de implementatie van onze roze grasgroeilampen, een innovatief grasgroeisysteem. Roze blijkt de beste led-lichtkleur om het gras optimaal te laten groeien en het systeem is daarnaast zeer energiezuinig.
p42
Het ontwikkelen van een nieuwe manier van werken Ons innovatieprogramma richtte zich het afgelopen boekjaar op drie programma’s: 1. Duurzame wedstrijden en evenementen; met aandacht voor gezond en duurzaam eten, duurzaam reizen, het minimaliseren van afval, het bijdragen aan de energietransitie en duurzaam grasonderhoud. 2. Bezoekersbeleving; waaronder mobiliteit, veiligheid, positieve beleving en operational excellence. 3. Inclusiviteit; onder andere het bijdragen aan het lokaal creëren van banen.
in het kader van het WK Voetbal 2026 en de Olympische Spelen 2028. Samen met onder andere de UEFA en de KNVB hebben we nieuwe innovaties van businesspartners gepresenteerd tijdens het jaarlijkse SportsInnovation evenement van de DFL (Duitse Bundesliga) in Düsseldorf. Ons living lab bleek uniek en een bewijs van validatie voor innovaties uit Nederland. Op uitnodiging van de European Club Association (ECA) hebben we onze aanpak om een nog duurzamer stadion te worden gepresenteerd. We zijn een van de voorbeelden van duurzame stadions voor de industrie. Deze positionering heeft ons geholpen om de grote jaarlijkse conferenties van de ESSMA (stadion- en clubmanagers associatie) en Soccerex in de ArenA te kunnen huisvesten in het voorjaar van 2024.
Met businesspartners, andere stadions en collega’s werken wij actief aan deze opgaves. Hierbij kijken we ook actief in de markt naar best practices. We presenteerden onszelf en enkele van onze businesspartners tijdens de SportsNL-handelsmissie in Los Angeles
Het living lab is onze proeftuin waar startups, scale-ups en corporate partners nieuwe oplossingen en technologieën kunnen testen en doorontwikkelen. Dit lab bewees het afgelopen boekjaar zijn waarde. Een aantal projecten lichten wij graag nader toe.
VERSLAG VAN DE DIRECTIE
p43
Met gemeente Amsterdam, CSU, Renewi, Levy, Hutten, Kärcher, Coca-Cola en Heineken lopen projecten om afval in en rond het stadion te verminderen en de recyclebaarheid te verhogen. Tests met composteerbare materialen zijn hiervan een resultaat evenals het – met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) – op videobeelden detecteren en categoriseren van afval dor CSU en Studio Automated. Met Holland Innovative hebben we een geavanceerd systeem ontwikkeld dat infrarood beelden vastlegt om de gezondheid van het gras in de Johan Cruijff ArenA te monitoren, om de grasconditie te voorspellen en onderhoud te optimaliseren. Met AI detecteert de camera vroegtijdige tekenen van grasverslechtering, vaak al voordat deze met het blote oog zichtbaar zijn. Aan de carpoolapplicatie Slinger is de mogelijkheid toegevoegd om de bestuurder financieel te compenseren. Op deze manier proberen we meer enthousiasme te wekken bij onze bezoekers om zich te melden als bestuurder, de gemiddelde bezetting per auto te verhogen en de impact voor het klimaat te verlagen. De tweede energieopslag (batterij) is in gebruik genomen. Naast het feit dat dit ons helpt in de verduurzaming van evenementen, versterkt dit ons living lab en maakt het ons aantrekkelijker voor partners.
In het project LIFE onderzoeken we met overheden, kennisinstellingen en de netbeheerders hoe we met omliggende bedrijven en buurt bewoners kunnen samenwerken om de energiebehoefte in te vullen tegen een redelijke prijs zonder het net te overbelasten. Met de gemeente Amsterdam en de politie werken we samen in het ‘Fieldlab ArenA- gebied’. Binnen die samenwerking nemen we initiatieven om de leefbaarheid van steden te bevorderen. Hiervoor testen we maatregelen en/of technologieën in de omgeving van het stadion.
VERSLAG VAN DE DIRECTIE
Door het ‘Kansen voor West-programma’ is een subsidieaanvraag gehonoreerd om in Amsterdam Zuidoost inclusieve en duurzame arbeidskansen te vergroten met innovatieve methoden zoals open hiring en gedeeld werkgeverschap. Naast de Johan Cruijff ArenA als initiator en penvoerder, omvat dit samenwerkingsverband bedrijven, overheidsinstanties, non-profit organisaties en onderwijsinstellingen zoals Ziggo Dome, Randstad, CSU, Stichting Venzo&Swazoom Welzijn en ROC van Amsterdam-Flevoland. Het project start eind 2024. Ons ecosysteem van partners bestaat uit zeventien corporate partners, tien netwerk/ expertise partners, drie kennisinstellingen, veertien scale-up partners en twee overheidsinstanties.
Duurzaamheid als motor voor nieuwe adviesopdrachten Waar we jarenlang adviesopdrachten kregen op het gebied van innovatie, stadion ontwikkeling en -exploitatie worden we nu ook betrokken bij duurzaamheidsvraagstukken en maatschappelijke uitdagingen. Het uitvoeren van adviesopdrachten is niet alleen commercieel aantrekkelijk, deze activiteiten dragen ook bij aan de ontwikkeling van onze medewerkers. Afgelopen boekjaar hebben we onze adviesproposities verder geprofessionaliseerd en hebben we strategische samenwerkingen gesloten met ingenieursbureaus zoals Arcadis, Arup en KPMG. De samenwerking met GSES is op plezierige wijze voortgezet. Een aantal projecten hebben we succesvol uitgevoerd: • Gedurende het boekjaar hebben we de Green Event Standard (GES) ontwikkeld: hiermee kunnen we de duurzaamheidsimpact per wedstrijd of evenement meten. Dit creëert een gemeenschappelijke taal in onze industrie en zorgt ervoor dat we wedstrijden en evenementen in verschillende stadions met elkaar kunnen vergelijken. Zo kunnen we beter van elkaar leren, de duurzaamheidstransitie versnellen en
p44
verschaffen de uitkomsten ons en onze organisatoren meer inzicht in het beperken van onze footprint. De GES is meermaals gebruikt in ons stadion en in het Stadio Olimpico in Rome is een duurzaamheidsmeting uitgevoerd tijdens het concert van Coldplay. We hebben ook geadviseerd over de te volgen duurzaamheidsstrategie. • Voor het ministerie van Financiën in Frankrijk zijn we betrokken bij de tenders voor de concessie in 2025 van het Stade de France, het stadion van de Olympische Spelen in 2024. • Voor de gemeente Amsterdam hebben we gedurende het boekjaar een opdracht uitgevoerd om mkb’ers te helpen zich voor te bereiden op het ontwikkelen van duurzaamheidsrapportages.
publiceert een Jaarverslag Deelnemingen en verwacht van haar deelnemingen dat serieuze doelstellingen worden nagestreefd voor een positieve impact op mens en milieu.
Actief aandeelhouder en samenwerkings partner: gemeente Amsterdam
Samen met de gemeente Amsterdam, diverse andere belangrijke stakeholders en vervoersaanbieders trapten wij het plan af om de mobiliteit bij voetbalwedstrijden en evenementen zo te veranderen dat de CO2-uitstoot wordt teruggebracht. Ook hebben we een convenant gesloten met verschillende partijen in het ArenA-gebied, te weten AFAS Live, Ziggo Dome, politie en gemeente Amsterdam. Dit convenant maakt het delen van camerabeelden makkelijker, wat zowel de serviceverlening als de veiligheid van onze bezoekers ten goede komt.
De Johan Cruijff ArenA en de gemeente Amsterdam werken samen op vele terreinen. De gemeente Amsterdam heeft een belang in de ArenA van 48%. Met de gemeente Amsterdam hebben wij nauw contact over de thema’s die ons beiden bezighouden. Zo hebben wij het afgelopen boekjaar samen verder gebouwd aan initiatieven gericht op maatschappelijke thema’s als inclusieve energietransitie, digitalisering in de openbare ruimte, brede welvaart en mbo-onderwijs. Het is mooi, soms samen met onze partners, bij te kunnen dragen aan de prioriteiten en de ambities van de gemeente Amsterdam.
De actualisatie en verlenging van onze nieuwe milieuvergunning hebben we succesvol afgerond. Dit was een langdurig traject samen met belangrijke partners zoals gemeentes, politie, NS, ProRail, vervoersmaatschappijen en evenementenlocaties in het ArenA- gebied. Maar het heeft een mooi resultaat opgeleverd. De vergunning voorziet voor de Johan Cruijff ArenA namelijk in het behoud van onze 18 incidentele vergunningen voor concerten en dance-events. Bevestigd is dat wij het grootste evenementengebied van Noordwest-Europa zijn wat van belang is voor de ontwikkeling van het ArenA-gebied.
De contacten met het College van Burgemeester en wethouders (B&W) waren in het boekjaar positief en constructief van aard. B&W en de directie en medewerkers van de Johan Cruijff ArenA vinden elkaar gemakkelijk en werken waar mogelijk gezamenlijk aan projecten. Of het nu om het Masterplan Zuidoost, Ruimtelijke Ordening of Sport of Duurzaamheid gaat. De gemeente is naast actief aandeelhouder ook een belangrijke samenwerkingspartner. Alexander Scholtes is de wethouder die verantwoordelijk is voor onder meer de portefeuille Deelnemingen. Met hem en de leden uit zijn team hebben we het afgelopen boekjaar regelmatig en goed contact gehad. De gemeente Amsterdam
VERSLAG VAN DE DIRECTIE
p45
Vooruitzichten De start van het boekjaar 2024-2025 was zeer aantrekkelijk met zowel concerten als voetbal in de maand juli. En met een recordopbrengst van een maand door drie concerten van Taylor Swift, twee concerten van Pink, het dance-event Verknipt en het behalen van de groepsfase van de Europa League door Ajax. De voetbal- en evenementenkalender is voor het gehele jaar goed gevuld met evenementen van diverse aard. Naar verwachting zal het nettoresultaat ook in 2024-2025 positief uitkomen. Dat is een aanname die wij baseren op de inkomsten gerelateerd aan de thuiswedstrijden van Ajax en wedstrijden van het Nederlands elftal, een goed gevulde evenementenkalender met bovengenoemde concerten en evenementen aan het begin van het boekjaar, dance-event AMF in oktober 2024 en concerten in de zomer van 2025. De concerten van Toppers in Concert en Robbie Williams zijn inmiddels aangekondigd en het concert van Imagine Dragons is al aangekondigd voor boekjaar 2025-2026. Er liggen een aantal mooie businessevents in het verschiet. Zowel bestaande klanten als nieuwe klanten vinden hun weg naar de Johan Cruijff ArenA. Verder zijn de eerste skyboxen voor het aankomende concertseizoen alweer verhuurd. Bovendien kennen onze stadiontours een groeiend aantal bezoekers.
Wij bedanken onze stakeholders, partners en medewerkers voor hun inzet en betrokkenheid. Amsterdam, 19 november 2024 Stadion Amsterdam NV De Directie Tanja Dik Hidde Salverda Han Mouton
Wij zijn verheugd over de succesvolle start van het voetbalseizoen 2024-2025. De thuiswedstrijden worden goed bezocht en de ervaringen van onze bezoekers zijn positief. We kijken uit naar de rest van het seizoen en hopen op een aantrekkelijk, sportief en succesvol jaar. De directie verwacht een positieve kasstroom zodat wij kunnen blijven voldoen aan onze financiële afspraken en verplichtingen. Wij zien het boekjaar 2024-2025 met veel vertrouwen tegemoet en onze verwachtingen zijn positief.
VERSLAG VAN DE DIRECTIE
p46
geconsolideerde jaarrekening
Stadion Amsterdam NV
Geconsolideerde balans per 30 juni 2024 (vóór voorstel resultaatbestemming)
30 juni 2024 (bedragen x 1.000)
Activa Vaste activa Materiële vaste activa Bedrijfsgebouwen Andere vaste bedrijfsmiddelen Vaste bedrijfsmiddelen in uitvoering en vooruitbetaald op materiële vaste activa Overige activa in ontwikkeling
ref.
€
€
30 juni 2023 €
1 123.164 396
118.023 562
2.487 181
8.107 0 126.228
Financiële vaste activa Deelnemingen in groepsmaatschappijen Overige effecten Latente belastingvorderingen
126.692
2 212 280 66
236 135 45 558
Vlottende activa Vorderingen Handelsdebiteuren Vorderingen op verbonden partijen Belastingen en premies sociale verzekeringen Overige vorderingen en overlopende activa
Liquide middelen Totaal activa
geconsolideerde jaarrekening
€
3 4 5
6
5.025 2.200 3 15 1.543
416
4.742 3.557 400 2.939 9.083
11.638
8.479
10.303
144.348
149.049
p48
30 juni 2024 (bedragen x 1.000)
Passiva Groepsvermogen Eigen vermogen Aandeel in het groepsvermogen dat niet aan de rechtspersoon toekomt
ref.
€
€
30 juni 2023 €
7 95.523
92.535
12.730
12.221 108.253
Voorzieningen Overige voorzieningen
8
3.962
104.756 4.948
3.962 Langlopende schulden Schulden aan kredietinstellingen Schulden aan verbonden partijen
4.948
9 9.135 483
9.642 2.845 9.618
Kortlopende schulden Schulden aan kredietinstellingen Schulden aan leveranciers en handelskredieten Schulden aan verbonden partijen Belastingen en premies sociale verzekeringen Overige schulden en overlopende passiva
Totaal passiva
geconsolideerde jaarrekening
€
10 9 9 11
3.087 5.922 4.611 1.115 7.780
12.487 4.125 7.215 2.907 31 12.580
22.515
26.858
144.348
149.049
p49
Geconsolideerde winst- en verliesrekening over de periode 01-07-2023 tot en met 30-06-2024 (bedragen x 1.000)
ref.
€
Netto-omzet Activiteitsgerelateerde kosten Lonen en salarissen Sociale lasten Pensioenlasten Afschrijvingen op materiële vaste activa Overige waardeveranderingen van immateriële en materiële vaste activa Overige bedrijfskosten Som der bedrijfslasten
13
1
Totaal van resultaat uit bedrijfsuitoefening na belastingen Resultaat aandeel derden Totaal van resultaat na belastingen
geconsolideerde jaarrekening
€
23.291 3.888 732 414 7.221
26.587 5.019 671 410 6.954
0 4.052
638 3.610
39.598
14
22 (763)
2022/2023 €
49.685
5.717
Financiële baten en lasten Groepsresultaat uit bedrijfsuitoefening vóór belastingen Belastingen resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening Resultaat uit deelnemingen
€
45.315
Bedrijfsresultaat Rentebaten en soortgelijke opbrengsten Rentelasten en soortgelijke kosten
2023/2024
43.889 5.796
13 (878) (741)
(865)
15 16
4.976 (1.283) 81
4.931 (1.188) 31
17
3.774 (508)
3.774 (470)
3.266
3.305
p50
Geconsolideerd kasstroomoverzicht over de periode 01-07-2023 tot en met 30-06-2024
2023/2024 (bedragen x 1.000)
ref.
€
Kasstroom uit operationele activiteiten Bedrijfsresultaat
€
2022/2023 €
5.717
€
5.796
Aanpassingen voor: Afschrijvingen op materiële vaste activa Mutatie voorzieningen
1 8
7.221 (986)
7.592 755 6.235
Verandering in werkkapitaal: Mutatie vorderingen Kortlopende schulden (exclusief banken)
2.410 (4.159)
8.347 (5.239) 10.303
(1.749) 10.203
Kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen rente Betaalde rente Betaalde vennootschapsbelasting
22 (882) (522)
5.064 19.207 13 (626) (446)
(1.382) 8.821
Kasstroom uit operationele activiteiten
(1.059) 18.148
Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen in materiële vaste activa Desinvesteringen in materiële vaste activa Desinvesteringen in overige effecten Kasstroom uit investeringsactiviteiten
geconsolideerde jaarrekening
1 1 2
(6.756) 0 0
(8.505) 0 0 (6.756)
(8.505)
p51
Geconsolideerd kasstroomoverzicht over de periode 01-07-2023 tot en met 30-06-2024
2023/2024 (bedragen x 1.000)
ref.
€
2 9 9 9 9.1
(145) 0 (2.530) (340) (857)
€
2022/2023 €
€
Kasstroom uit financieringsactiviteiten Investeringen in overige effecten Verhoging langlopende schulden Aflossingen langlopende schulden Mutatie langlopende schulden aan verbonden partijen Mutatie rekening courant krediet
0 10.150 (13.198) (340) (189)
Kasstroom uit financieringsactiviteiten
(3.872)
(3.577)
Nettokasstroom
(1.807)
6.066
(17)
20
(1.824)
6.086
2023/2024
2022/2023
€
€
Stand per begin boekjaar Mutaties in boekjaar
10.303 (1.824)
4.217 6.086
Stand per eind boekjaar
8.479
10.303
Valutaomrekeningsverschillen op geldmiddelen Mutatie geldmiddelen
Verloop mutatie geldmiddelen
geconsolideerde jaarrekening
p52
Grondslagen van waardering en resultaatbepaling van de geconsolideerde jaarrekening Informatie over de rechtspersoon Vestigingsadres en inschrijfnummer handelsregister Stadion Amsterdam N.V. is feitelijk en statutair gevestigd op Johan Cruijff Boulevard 1, 1101 AX te Amsterdam en is ingeschreven bij het handelsregister onder nummer 33234702.
Algemene toelichting Belangrijkste activiteiten van rechtspersoon Stadion Amsterdam N.V. is eigenaar van het stadion Johan Cruijff ArenA te Amsterdam. De activiteiten van Stadion Amsterdam N.V. en haar dochtermaatschappijen (Stadion Amsterdam Groep) bestaan uit de exploitatie van het stadion en daarmee verband houdende diensten. Informatieverschaffing over groepsverhoudingen Stichting Administratiekantoor Stadion Amsterdam is enig aandeelhouder in Stadion Amsterdam N.V. Stadion Amsterdam N.V. houdt 100% van de aandelen van Stadion Amsterdam Exploitatie B.V., Amsterdam ArenA Advisory B.V., AVON ArenA B.V. en ArenA do Brasil LTDA. Stadion Amsterdam Exploitatie B.V. treedt op als beherend vennoot van Stadion Amsterdam C.V., waarin de exploitatie van het stadion plaatsvindt. Amsterdam ArenA Outdoor B.V. en Grace B.V. zijn per 30 juni 2024 ontbonden en geliquideerd.
geconsolideerde jaarrekening
p53
Schattingswijzigingen Gedurende het boekjaar 2023-2024 hebben geen schattingswijzigingen plaatsgevonden. Vergelijking met voorgaand jaar De vorderingen en schulden op de verbonden partijen AFC Ajax en gemeente Amsterdam zijn in het huidig en voorgaand boekjaar gereclassificeerd van de handelsdebiteuren naar de vorderingen op verbonden partijen en van de schulden aan leveranciers en handelscrediteuren naar de schulden op verbonden partijen. Informatieverschaffing over schattingen Bij toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening vormt de leiding van Stadion Amsterdam N.V. zich verschillende oordelen en schattingen die essentieel kunnen zijn voor de in de geconsolideerde jaarrekening opgenomen bedragen. Als het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen, inclusief de bijbehorende veronderstellingen, opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende jaarrekeningposten. Informatieverschaffing over consolidatie In de consolidatie worden de financiële gegevens van Stadion Amsterdam N.V. en van de vennootschappen opgenomen waarover zij beslissende zeggenschap uitoefent of waarover zij de centrale leiding heeft. Deze vennootschappen worden voor 100% in de consolidatie betrokken, rekening houdend met minderheidsbelangen van derden.
De aandelen van Stadion Amsterdam N.V. zijn geheel in handen van Stichting Administratie kantoor Stadion Amsterdam. Aangezien de winst- en verliesrekening over 2023-2024 van Stadion Amsterdam N.V. in de geconsolideerde jaarrekening is verwerkt, is (in de enkelvoudige jaarrekening) volstaan met weergave van een beknopte winst- en verliesrekening in overeenstemming met artikel 2:402 BW.
geconsolideerde jaarrekening
Intercompany transacties, intercompany winsten en onderlinge vorderingen en schulden tussen groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen, worden geëlimineerd voor zover de resultaten niet door transacties met derden buiten Stadion Amsterdam Groep zijn gerealiseerd. Ongerealiseerde verliezen op intercompany transacties worden ook geëlimineerd, tenzij er sprake is van een bijzondere waardevermindering. Waarderingsgrondslagen van groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen zijn waar nodig gewijzigd om aansluiting te krijgen bij de geldende waarderingsgrondslagen voor Stadion Amsterdam Groep. De in de consolidatie begrepen vennootschappen zijn: • Stadion Amsterdam Exploitatie B.V. te Amsterdam (100%) als beherend vennoot zonder kapitaaldeelname van Stadion Amsterdam C.V. • Stadion Amsterdam C.V. te Amsterdam (100%) • Amsterdam ArenA Advisory B.V. te Amsterdam (100%) • Amsterdam ArenA Outdoor B.V. te Amsterdam (100%) tot 30 juni 2024 • ArenA do Brasil LTDA te Brasília DF, Brazilië (100%) • Grace B.V. te Amsterdam (100%), tot 30 juni 2024 • AVON ArenA B.V. te Amsterdam (100%) Details van transacties met verbonden partijen Als verbonden partij worden alle rechtspersonen aangemerkt waarover overheersende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan worden uitgeoefend.
Ook rechtspersonen die overwegende zeggenschap kunnen uitoefenen worden aangemerkt als verbonden partij. Ook de statutaire directieleden, andere sleutelfunctionarissen in het management van Stadion Amsterdam N.V. of de moedermaatschappij van Stadion Amsterdam N.V. en nauwe verwanten zijn verbonden partijen. Transacties van betekenis met verbonden partijen worden toegelicht voor zover deze niet onder normale marktvoorwaarden zijn aangegaan. Hiervan wordt toegelicht de aard en de omvang van de transactie en andere informatie die nodig is voor het verschaffen van het inzicht.
p54
Algemene grondslagen voor verslaggeving De standaarden op basis waarvan de jaarrekening is opgesteld De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving, die uitgegeven zijn door de Raad voor de Jaarverslaggeving. Activa en passiva worden in het algemeen gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Indien geen specifieke waarderingsgrondslag is vermeld, vindt waardering plaats tegen de verkrijgingsprijs. In de balans, de winst- en verliesrekening en het kasstroomoverzicht zijn referenties opgenomen. Met deze referenties wordt verwezen naar de toelichting.
• Drie concerten van Taylor Swift in juli 2024, het dance event AMF in oktober 2024 en concerten in de zomer van 2025, waarvan het concert van Imagine Dragons reeds is aangekondigd; • De stadiontours kennen een groeiend aantal bezoekers; • We ontvangen inkomsten van founders, business partners, Amsterdam Innovation Arena en huurcontracten; • De uitgaven zijn passend bij het activiteitsniveau en de investeringen in lijn met onze investeringsbegroting; • Aflossingen en rentebetalingen op externe financiering vinden plaats onder de huidige voorwaarden. De twee leningen bij AFC Ajax N.V. zijn inmiddels vervroegd afgelost in het eerste half jaar van 2024/2025.
Informatieverschaffing over continuïteitsveronderstelling
Op basis van deze aannames verwacht de directie een positieve kasstroom en te blijven voldoen aan de afspraken en verplichtingen, zoals rente, aflossing en convenanten, die door leningsverstrekkers gesteld zijn.
Verslagjaar 2023-2024 In 2023-2024 is een positief bedrijfsresultaat gerealiseerd van € 5.717.000. De omzet in het boekjaar bedraagt € 45.315.000. Dit resultaat komt voort uit het grote aantal evenementen wat heeft plaatsgevonden.
Uit bovenstaande punten blijkt dat de continuïteit van de Johan Cruijff ArenA gewaarborgd is en aan alle verplichtingen voldaan kan worden.
Vooruitzicht De start van het boekjaar 2024-2025 was financieel zeer goed met een recordopbrengst van de concerten van Taylor Swift en het behalen van groepsfase van de Europa League door Ajax. Daarnaast is de voetbal- en evenementenkalender goed gevuld. Naar verwachting zal het nettoresultaat ook in 2024-2025 sterk positief uitkomen door de volgende aannames: • Thuiswedstrijden van Ajax, waaronder Europese wedstrijden van Ajax in de Europa League en wedstrijden van het Nederlands elftal;
geconsolideerde jaarrekening
Vergelijking met voorgaand jaar De gehanteerde grondslagen van waardering en van resultaatbepaling zijn ongewijzigd gebleven ten opzichte van het voorgaande jaar. Omrekening van in vreemde valuta luidende bedragen De posten in de jaarrekening van de groepsmaatschappijen worden gewaardeerd met inachtneming van de valuta van de economische omgeving waarin de groepsmaatschappij haar bedrijfsactiviteiten voornamelijk uitoefent (de functionele valuta). De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld in euro’s; dit is zowel de functionele als de presentatievaluta van Stadion Amsterdam N.V.
p55
Transacties, vorderingen en schulden Transacties in vreemde valuta gedurende de verslagperiode zijn in de jaarrekening verwerkt tegen de koers op transactiedatum. Monetaire activa en passiva in vreemde valuta worden omgerekend in de functionele valuta tegen de koers per balansdatum. De uit de afwikkeling en omrekening voortvloeiende koersverschillen komen ten gunste of ten laste van de winst- en verlies rekening, tenzij hedge-accounting wordt toegepast (zie ook de paragraaf ‘Financiële instrumenten’). Niet-monetaire activa die volgens de verkrijgingsprijs worden gewaardeerd in een vreemde valuta, worden omgerekend tegen de wisselkoers op de transactiedatum. Groepsmaatschappijen De activa en passiva van in de consolidatie opgenomen deelnemingen met een functionele valuta anders dan de presentatievaluta, worden omgerekend tegen de koers per balansdatum; de baten en lasten tegen de gemiddelde koersen gedurende het boekjaar. De hieruit resulterende omrekeningsverschillen worden rechtstreeks ten gunste of ten laste van het eigen vermogen gebracht in de wettelijke reserve omrekeningsverschillen. Financiële leases De vennootschap heeft één leasecontract. Hierbij worden de voor- en nadelen verbonden aan de eigendom van deze activa nagenoeg geheel door de vennootschap gedragen.
Deze activa worden geactiveerd in de balans bij aanvang van het leasecontract tegen de reële waarde van het actief of de lagere contante waarde van de minimale leasetermijnen. De te betalen leasetermijnen worden op annuïtaire wijze verdeeld in een aflossings- en een rentecomponent. De leaseverplichtingen worden exclusief de rentecomponent opgenomen onder de langlopende schulden.
geconsolideerde jaarrekening
p56
De rentecomponent wordt gedurende de looptijd van het contract verantwoord in de geconsolideerde winst- en verliesrekening met een vast rentepercentage over de gemiddelde resterende aflossingscomponent. De relevante activa worden afgeschreven over de resterende gebruiksduur of, indien korter, de looptijd van het contract. Operationele leases Bij de vennootschap kunnen er leasecontracten bestaan waarbij een groot deel van de voor- en nadelen die aan de eigendom verbonden zijn niet bij de vennootschap ligt. Deze leasecontracten worden verantwoord als operationele leasing. Verplichtingen uit hoofde van operationele leasing worden, rekening houdend met ontvangen vergoe dingen van de lessor, op lineaire basis verwerkt in de winst- en verliesrekening over de looptijd van het contract.
Grondslagen Materiële vaste activa Materiële vaste activa worden, tenzij anders aangegeven, gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs inclusief direct toerekenbare kosten, onder aftrek van lineaire afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur en bijzondere waardeverminderingen rekening houdend met een eventuele restwaarde. Indien belangrijke bestanddelen van een materieel vast actief van elkaar te onderscheiden zijn en verschillen in gebruiksduur of verwacht gebruikspatroon, worden deze bestanddelen afzonderlijk afgeschreven. Bedrijfsgebouwen Bedrijfsgebouwen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs plus bijkomende kosten of vervaardigingsprijs onder aftrek van lineaire afschrijvingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur en cumulatieve bijzondere waardeverminderingsverliezen. Als voor de vaststelling of voor een materieel vast actief sprake is van een bijzondere
geconsolideerde jaarrekening
waardevermindering wordt verwezen naar bijzondere waardeverminderingen van vaste activa. Voor de toekomstige kosten van groot onderhoud aan de bedrijfsgebouwen is een voorziening voor groot onderhoud gevormd. De toevoeging aan de voorziening wordt bepaald op basis van het geschatte bedrag van het onderhoud en de periode die telkens tussen de werkzaamheden van groot onderhoud verloopt. Andere vaste bedrijfsmiddelen Andere vaste bedrijfsmiddelen worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaar digingsprijs inclusief direct toerekenbare kosten, onder aftrek van lineaire afschrij vingen gedurende de verwachte toekomstige gebruiksduur en bijzondere waarde verminderingen. Subsidies op investeringen worden in mindering gebracht op de verkrijgings- of vervaardigingsprijs van de activa waarop de subsidies betrekking hebben. Financiële vaste activa Deelnemingen Deelnemingen waarin invloed van betekenis kan worden uitgeoefend worden gewaardeerd volgens de vermogensmutatiemethode (nettovermogenswaarde). Wanneer 20% of meer van de stemrechten uitgebracht kan worden, wordt ervan uitgegaan dat er invloed van betekenis is. De nettovermogenswaarde wordt berekend volgens de grondslagen die gelden voor deze jaarrekening.
Voor deelnemingen waarvan onvoldoende gegevens beschikbaar zijn voor aanpassing aan deze grondslagen, wordt uitgegaan van de waarderings grondslagen van de desbetreffende deelneming.
p57
Als de waardering van een deelneming volgens de nettovermogenswaarde negatief is, wordt deze op nihil gewaardeerd. Indien en voor zover Stadion Amsterdam N.V. in deze situatie geheel of gedeeltelijk instaat voor de schulden van de deelneming, dan wel het stellige voornemen heeft de deelneming tot betaling van haar schulden in staat te stellen, wordt hiervoor een voorziening getroffen. De eerste waardering van gekochte deelnemingen is gebaseerd op de reële waarde van de identificeerbare activa en passiva op het moment van acquisitie. Voor de vervolg waardering worden de grondslagen toegepast die gelden voor deze jaarrekening, uitgaande van de waarden bij eerste waardering. Als resultaat wordt verantwoord het bedrag waarmee de boekwaarde van de deel neming sinds de voorafgaande jaarrekening is gewijzigd als gevolg van het door de deelneming behaalde resultaat. Deelnemingen waarop geen invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Als resultaat wordt in aanmerking genomen het in het verslagjaar gedeclareerde dividend van de deelneming, waarbij niet in contanten uitgekeerde dividenden worden gewaardeerd tegen reële waarde. Indien sprake is van een bijzondere waardevermindering vindt waardering plaats tegen de realiseerbare (zie ook de paragraaf ‘Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa’).
Afwaardering vindt plaats ten laste van de winst- en verliesrekening. Latente belastingvorderingen Latente belastingvorderingen worden opgenomen voor verrekenbare fiscale verliezen en voor verrekenbare tijdelijke verschillen tussen de waarde van de activa en passiva volgens fiscale voorschriften enerzijds, en de in deze jaarrekening gevolgde waarderingsgrondslagen anderzijds. Met dien verstande dat latente belastingvorderingen alleen worden opgenomen voor zover het waarschijnlijk is dat er toekomstige fiscale
geconsolideerde jaarrekening
winst zal zijn waarmee de tijdelijke verschillen kunnen worden verrekend en verliezen kunnen worden gecompenseerd. De berekening van de latente belastingvorderingen geschiedt tegen de op het einde van het verslagjaar geldende belastingtarieven of tegen de in komende jaren geldende tarieven, voor zover deze al bij wet zijn vastgesteld. Latente belastingvorderingen worden gewaardeerd op nominale waarde. Langlopende overige effecten De onder financiële vaste activa opgenomen langlopende overige effecten worden initieel gewaardeerd tegen de reële waarde onder aftrek van transactiekosten. Deze worden na initiële waardering gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs. Indien van een individueel effect de reële waarde onder de (geamortiseerde) kostprijs komt, wordt de waardevermindering verwerkt ten laste van de winst- en verliesrekening. Voor rentedragende financiële activa vindt verwerking van de rentebaten plaats tegen de effectieve rentemethode. Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa De vennootschap beoordeelt op iedere balansdatum of er aanwijzingen zijn dat een vast actief aan een bijzondere waardevermindering onderhevig kan zijn. Indien dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare waarde van het actief vastgesteld.
Indien het niet mogelijk is de realiseerbare waarde voor het individuele actief te bepalen, dan wordt de realiseerbare waarde bepaald van de kasstroomgenererende eenheid waartoe het actief behoort. Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de boekwaarde van een actief hoger is dan de realiseerbare waarde; de realiseerbare waarde is de hoogste van de opbrengstwaarde en de bedrijfswaarde. Een bijzonder waardeverminderingsverlies wordt direct als een last verwerkt in de winst- en verlies rekening.
p58
De opbrengstwaarde wordt in eerste instantie ontleend aan een bindende verkoop overeenkomst; als die er niet is, wordt de opbrengstwaarde bepaald met behulp van de actieve markt waarbij normaliter de gangbare biedprijs geldt als marktprijs. De in aftrek te brengen kosten bij het bepalen van de opbrengstwaarde zijn gebaseerd op de geschatte kosten die rechtstreeks kunnen worden toegerekend aan de verkoop en nodig zijn om de verkoop te realiseren. Voor de bepaling van de bedrijfswaarde wordt een inschatting gemaakt van de toekomstige netto kasstromen bij voortgezet gebruik van het actief of de kasstroomgenererende eenheid; vervolgens worden deze kasstromen contant. De disconteringsvoet geeft geen risico’s weer waarmee in de toekomstige kasstromen al rekening is gehouden.
Liquide middelen Liquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en deposito’s met een looptijd korter dan twaalf maanden. Rekening-courantschulden bij banken zijn opgenomen onder schulden aan kredietinstellingen onder kortlopende schulden. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde.
Indien wordt vastgesteld dat een bijzondere waardevermindering die in het verleden verantwoord is, niet meer bestaat of is afgenomen, dan wordt de toegenomen boekwaarde van de desbetreffende activa niet hoger gesteld dan de boekwaarde die bepaald zou zijn indien geen bijzondere waardevermindering voor het actief zou zijn verantwoord.
De voorzieningen worden bepaald op basis van de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de contante waarde van de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de verplichtingen en verliezen af te wikkelen, tenzij de tijdswaarde van geld niet materieel is. Indien de tijdswaarde van geld niet materieel is, wordt de voorziening tegen nominale waarde verantwoord.
Vorderingen Vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie, inclusief de transactiekosten indien materieel. Handelsvorderingen worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Als de ontvangst van de vordering is uitgesteld op grond van een verlengde overeengekomen betalingstermijn, dan wordt de reële waarde bepaald aan de hand van de contante waarde van de verwachte ontvangsten en worden er op basis van de effectieve rente rente-inkomsten ten gunste van de winst- en verliesrekening gebracht. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden in mindering gebracht op de boekwaarde van de vordering.
geconsolideerde jaarrekening
Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze te schatten is.
Wanneer de verwachting is dat een derde de verplichtingen vergoedt en wanneer het waarschijnlijk is dat deze vergoeding zal worden ontvangen bij de afwikkeling van de verplichting, dan wordt deze vergoeding als een actief in de balans opgenomen. Voorziening voor groot onderhoud Voor uitgaven voor groot onderhoud van gebouwen wordt een voorziening gevormd om deze lasten gelijkmatig te verdelen over een aantal boekjaren. De toevoegingen aan de voorziening wordt bepaald op basis van het geschatte bedrag van het groot onderhoud en de periode die telkens tussen de werkzaamheden voor groot onderhoud verstrijkt.
p59
Overige voorzieningen Onder de egalisatierekening vooruit ontvangen huurbedragen is begrepen de nominale waarde van de eenmalig ontvangen huurbedragen voor skylounges. Deze bedragen worden lineair over de looptijd van het contract ten gunste van het resultaat gebracht. Onder de overige voorzieningen is begrepen de nominale waarde van toekomstige te betalen vergoedingen aan het personeel. Langlopende schulden Langlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Transactiekosten die direct zijn toe te rekenen aan de verwerving van de langlopende schulden worden in de waardering bij eerste verwerking opgenomen. Langlopende schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs: het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek