Gemeenteraad Voordracht

RAAD

VN2025-007115 oov

Voordracht voor de raadsvergadering van 11 juni 2025

Agendapunt

Openbare Orde en Veiligheid 13

Datum besluit

College van B en W, 6 mei 2025

Portefeuille

Onderwerp

Vaststellen van het Preventie- en handhavingsplan middelen 2025-2026 De gemeenteraad van Amsterdam besluit

Het Preventie- en handhavingsplan middelen 2025-2026 vast te stellen met de belangrijkste punten:

1. Niet alleen gericht op alcohol, maar op alle middelen (nicotine, alcohol, illegale drugs en gokken); 2. Voor de komende twee jaar in plaats van vier jaar; 3. Naleving NIX18 nog steeds slecht; 4. Naleving dronkenschap en doorschenken Wallen voor het eerst gemeten; 5. Maatregelen om de naleving te verbeteren.

Wettelijke grondslag

Artikel 108 jo artikel 147 tweede lid Artikel 43a Alcoholwet

Bestuurlijke achtergrond

Het plan bevat voor het grootste gedeelte maatregelen die al zijn opgenomen, in het door het college vastgestelde, Programmaplan Preventie Middelengebruik 2024 – 2026. Dit is aangevuld met reguliere preventieve maatregelen die niet benoemd worden in het Programmaplan. Ook bevat het plan reguliere maatregelen op het gebied van toezicht en handhaving van middelen.

Onderbouwing besluit

Op basis van de Alcoholwet is de gemeenteraad verplicht vierjaarlijks een Preventie- en handhavingsplan alcohol (verder P&H-plan) vast te stellen. Hierin benoemt de gemeente de belangrijkste maatregelen die genomen worden om problematisch alcoholgebruik te verminderen en de Alcoholwet te handhaven. Het P&H-plan bevat voor het grootste gedeelte maatregelen die al zijn opgenomen, in het door het college vastgestelde, Programmaplan Preventie Middelengebruik 2024 – 2026.

1. Niet alleen gericht op alcohol, maar op alle middelen (nicotine, alcohol, illegale drugs en gokken);

1 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2025-007115 oov

Nieuw aan dit P&H-plan is dat we ons niet alleen op alcohol richten, maar op alle middelen (nicotine, alcohol, illegale drugs en gokken) omdat de methoden, werkzame elementen en doelstellingen in preventie en handhaving van deze middelen grotendeels hetzelfde zijn. Voorbeelden hiervan zijn het bevorderen van bewuste keuzes, het verlagen van drempels voor hulp en het beïnvloeden van de zichtbaarheid en bereikbaarheid van middelen. Hiermee sluiten we aan bij het Programmaplan Preventie Middelengebruik 2024 – 2026 dat in 2024 is vastgesteld door het college (zie bijlage 1).

De focus ligt op het voorkomen van gezondheidsschade op korte en lange termijn door het gebruik van alcohol, drugs, nicotine en gokken. Om bij te dragen aan deze opgave zijn de vier belangrijkste doelen:

1. Amsterdammers nemen de risico's van nicotine, alcohol, drugs en gokken mee in hun overweging om middelen te gebruiken. 2. Nicotine, alcohol, drugs en gokken worden niet in het zicht van minderjarigen gebruikt. De Amsterdamse openbare ruimte waar kwetsbare groepen gebruik van maken is nicotinevrij. 3. De drempels om nicotine, alcohol, drugs en gokken te verkrijgen zijn hoog. 4. Alle zorg- en welzijnsinstellingen signaleren problemen met middelen en leiden toe naar passende hulpverlening. Amsterdammers ervaren geen stigma's of andere drempels om hulp te vragen voor problemen met nicotine, alcohol, drugs of gokken.

De maatregelen om de doelstellingen te bereiken, zijn ingedeeld naar de omgeving waarop ze zijn gericht: de onderwijsomgeving, werkomgeving, recreatie omgeving, publieke omgeving en zorgomgeving.

2. Voor de komende twee jaar in plaats van vier jaar; Het Programmaplan Preventie Middelengebruik is voor de periode 2024 – 2026 vastgesteld. Voorgesteld wordt om hierna vierjaarlijks één plan vast te stellen waarin het Programmaplan en het P&H plan gecombineerd worden, aangezien deze voor een groot deel overlappen. Daarom wordt het P&H plan nu voor twee jaar vastgesteld in plaats van vier jaar. Hierna volgen we de vierjaarlijkse bestuursperiode.

3. Naleving NIX18 nog steeds slecht; De gemeente laat tweejaarlijks onderzoek uitvoeren naar de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop (NIX18) en dronkenschap en doorschenken. Het laatste nalevingsonderzoek is eind 2024 uitgevoerd (zie bijlage 2). Uit het onderzoek blijkt dat het nog steeds slecht gesteld is met de naleving van NIX18 in Amsterdam: gemiddeld 29% naleving, Alleen bij de horeca is een significante verandering te zien: hier is de naleving gestegen van 14,3% in 2022 naar 35,8% naleving in 2024. Hierbij moet worden opgemerkt dat KHN via hun nieuwsbrief ondernemers heeft gewezen op de exacte periode wanneer het onderzoek plaats zou vinden. De andere branches (cafetaria's, supermarkten, sportkantines en slijterijen) hebben dit voordeel niet gehad, wat mogelijk de 2 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2025-007115 oov

resultaten heeft beïnvloed. KHN heeft aangegeven dit niet meer te doen. Het uiteindelijke doel dat landelijk is afgesproken in het Nationaal Preventieakkoord, is om tot een naleving van 100% te komen in 2030.

4. Naleving dronkenschap en doorschenken Wallen voor het eerst gemeten; In 2024 is voor het eerst de naleving van dronkenschap en doorschenken representatief gemeten in het Wallengebied. Voorheen werd dit voor heel Amsterdam niet representatief gemeten. Dit wordt gedaan door middel van acteurs die spelen of ze dronken zijn. Op basis van dit nalevingsonderzoek dat eind 2024 is uitgevoerd blijkt dat 59% van de horecabedrijven in het Wallengebied geen alcohol verstrekt aan personen in kennelijke staat van dronkenschap (zie bijlage 2). Hoewel dit veel beter is dan de landelijke naleving van dronkenschap en doorschenken in de horeca (14,5% naleving in 2024), betekent dit dat nog steeds 4 van de 10 personen in kennelijke staat van dronkenschap wel alcohol krijgen.

5. Maatregelen om de naleving te verbeteren. Gezien bovenstaande vergt het verbeteren van de naleving de komende jaren extra inzet van zowel de branches als de gemeente. In het P&H-plan staan verschillende maatregelen die genomen worden om de naleving te verbeteren. Zoals het verbeteren van de naleving in de horeca door de inzet van mystery guests (maatregel 3a), het verplicht trainen van horecapersoneel op verantwoord alcohol schenken (maatregel 3e) en toezicht en handhaving Alcoholwet (maatregel 6b).

Participatie

Omdat het P&H-plan voor het grootste gedeelte een overzicht is van vastgesteld beleid wordt er geen burgerparticipatie georganiseerd. Wel hebben externe partners waaronder KHN en Jellinek geadviseerd Financiële onderbouwing

Overige toelichting

n.v.t. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties.

Geheimhouding

3 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2025-007115 oov

n.v.t.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2025-029031

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2025-029044

Bijlage 1 Programmaplan Preventie Middelengebruik 20242026.pdf (pdf) Preventie- handhavingsplan middelen 2025-2026.pdf (pdf)

AD2025-029045

Ter Inzage

AD2025-029046

Bijlage 2 Nalevingsonderzoek NIX18 dronkenschap & doorschenken 2024.pdf (pdf)

Registratienr.

Naam

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Directie Openbare Orde en Veiligheid, secretariaatoov@amsterdam.nl

4 Gegenereerd: v1.1