Gemeenteraad Voordracht

VN2025-007504 rve ruimte en duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 09 juli 2025

Agendapunt

Ruimtelijke Ordening (23) A11

Datum besluit

College van B&W d.d. 3 juni 2025

Portefeuille

Onderwerp

Vaststellen van het Wijzigingsbesluit Omgevingsplan gemeente Amsterdam: Intrekken 1e herziening exploitatieplan Bloemendalerpolder De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Kennis te nemen van de Nota van beantwoording van de zienswijzen bij het Wijzigingsbesluit Omgevingsplan gemeente Amsterdam: Intrekken 1e herziening exploitatieplan Bloemendalerpolder, zoals opgenomen in bijlage 2, en deze te betrekken bij de verdere besluitvorming; 2. Vast te stellen het Wijzigingsbesluit Omgevingsplan gemeente Amsterdam: Intrekken 1e herziening exploitatieplan Bloemendalerpolder en kennis te nemen van de toelichting, zoals opgenomen in bijlage 1, met als belangrijkste punten: a. Het Omgevingsplan gemeente Amsterdam te wijzigen, door de 1e herziening exploitatieplan Bloemendalerpolder in te trekken; b. Dat dit Wijzigingsbesluit in werking treedt vier weken na bekendmaking ervan; c. Dat dit Wijzigingsbesluit wordt aangehaald als Wijzigingsbesluit Omgevingsplan gemeente Amsterdam: Intrekken 1e herziening exploitatieplan Bloemendalerpolder. Wettelijke grondslag

Artikel 2.4 Omgevingswet Op grond van dit artikel stelt de gemeenteraad voor het gehele grondgebied van de gemeente één omgevingsplan vast waarin regels over de fysieke leefomgeving worden opgenomen. Artikel 16.30 en artikel 16.23, eerste lid, Omgevingswet • Op grond van deze artikelen is op de voorbereiding van een bestemmingsplan afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing met dien verstande dat een ieder een zienswijze bij de gemeenteraad mag indienen omtrent het ontwerp wijzigingsbesluit. • Op grond van artikel 16.30 Omgevingswet zijn de artikelen 3:43 tot en met 3:45 en afdeling 3.7 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing op een omgevingsplan. Artikel 16.78, eerste lid, Omgevingswet Dit artikel bepaalt dat een wijziging van een omgevingsplan in werking treedt met ingang van de dag waarop vier weken zijn verstreken sinds de dag waarop het besluit is bekend gemaakt. Artikel 22.1 onder a Omgevingswet Het exploitatieplan maakt onderdeel uit van het tijdelijk deel van het Omgevingsplan Amsterdam.

VN2025-007504 rve ruimte en duurzaamheid

RAAD

Bestuurlijke achtergrond

Voor de ontwikkeling van Weespersluis in Weesp heeft de gemeenteraad van de voormalige gemeente Weesp in 2016, gelijktijdig met de vaststelling van de bestemmingsplannen voor dit gebied, een exploitatieplan vastgesteld. Inmiddels zijn alle gronden binnen het exploitatiegebied volledig in eigendom van de ontwikkelaar GEM Bloemendalerpolder (hierna: GEM), met wie de gemeente een anterieure overeenkomst (hierna: SUOK) heeft afgesloten. Hierdoor is het exploitatieplan overbodig geworden. Met het voorliggende besluit wordt voorgesteld om de 1e herziening van het exploitatieplan Bloemendalerpolder in te trekken, zodat dit geen onderdeel meer uitmaakt van het tijdelijke deel van het Omgevingsplan van de gemeente Amsterdam. Het college heeft op 26 november 2024 het ontwerp van dit wijzigingsbesluit (hierna: het Ontwerpbesluit) vrijgegeven voor terinzagelegging. Op 27 november 2024 is hiervan kennisgegeven in het Gemeenteblad (2024, 497883) waarna het Ontwerpbesluit ter inzage is gelegd. Gedurende een termijn van zes weken, ingaande op 28 november 2024, bestond de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. Persoonlijk woord van de wethouder over Weespersluis In de Nota van Beantwoording zienswijzen is een persoonlijk voorwoord van wethouder Van Weyenberg opgenomen.

Het college neemt de zorgen van bewoners serieus en benadrukt dat het intrekken van het exploitatieplan de voortgang van Weespersluis niet belemmert. De gemaakte afspraken zijn stevig geborgd en de samenwerking met alle betrokkenen blijft gericht op een leefbare en toekomstbestendige wijk. Vertrouwen in een goede ontwikkeling staat daarbij centraal. Adviesaanvraag dagelijks bestuur van stadsgebied Weesp Ter voorbereiding op het voorliggende besluit heeft intensieve afstemming plaatsgevonden met het dagelijks bestuur van Weesp om recht te doen aan diens rol en om verdere vertraging in de gebiedsontwikkeling, met name bij de realisatie van voorzieningen, te voorkomen. Het dagelijks bestuur heeft zich hierbij constructief opgesteld en actief meegedacht. Gezien het technisch administratieve karakter en de urgentie van het besluit, en in het licht van de stappen die worden gezet om zowel bewoners als de bestuurscommissie zorgvuldig te informeren, heeft het dagelijks bestuur ermee ingestemd om af te zien van een formeel adviestraject met betrekking tot het voorgenomen besluit tot intrekking van de 1e herziening van het exploitatieplan Bloemendalerpolder. Het intrekkingsbesluit betreft een administratief-juridische aanpassing zonder ruimtelijke of beleidsmatige gevolgen. Er worden geen nieuwe beleidsuitgangspunten geïntroduceerd en geen bestaande uitgangspunten ingetrokken.

De inrichting en kwaliteit van de openbare ruimte blijven volledig geborgd via de bestaande contractuele afspraken met GEM. Daarnaast is het exploitatieplan grotendeels uitgevoerd en zijn de resterende verplichtingen op andere wijze gewaarborgd. Gedurende het proces zijn het dagelijks bestuur en de bestuurscommissie op meerdere momenten actief geïnformeerd en betrokken. Zo is de voorgenomen intrekking besproken tijdens de vergadering in februari 2025 en zijn er diverse technische sessies georganiseerd. In deze afstemming heeft de bestuurscommissie twee zorgpunten onder de aandacht gebracht: 1. De vrees dat met de intrekking van het exploitatieplan ook de borging van de openbare ruimte en voorzieningen – zoals groen- en speelplekken – zou wegvallen; 2. Onzekerheid over welke voorzieningen uiteindelijk binnen het gehele plangebied van Weespersluis gerealiseerd zullen worden. Om recht te doen aan deze zorgpunten, werkt het college aan een integraal overzicht van alle voorzieningen binnen de gebiedsontwikkeling Weespersluis. Dit overzicht biedt inzicht in reeds

VN2025-007504 rve ruimte en duurzaamheid

RAAD

gerealiseerde, lopende en geplande voorzieningen en biedt een solide basis voor gerichte sturing en transparante verantwoording. Specifiek voor het thema Sport en Spelen is inmiddels een kwantitatieve én kwalitatieve analyse opgesteld van de huidige en toekomstige speelvoorzieningen in Weespersluis. Deze analyse is tot stand gekomen in nauwe afstemming met GEM en met input van het buurtplatform Leeuw & Sluis, en is gebaseerd op de afspraken zoals vastgelegd in de SUOK. Het is van belang te benadrukken dat het exploitatieplan geen juridische grondslag biedt om eisen te stellen aan de inrichting van de openbare ruimte of aan de aanleg van specifieke voorzieningen. De aan het plan toegeschreven waarborgfunctie is dan ook feitelijk onjuist. De feitelijk afspraken hierover zijn vastgelegd in de SUOK, op basis waarvan de gemeente GEM juridisch kan houden aan zijn verplichtingen. In zijn vergaderingen van 13 en 20 mei 2025 heeft het dagelijks bestuur van stadsgebied Weesp ingestemd met het afzien van een formele adviesaanvraag, onder de voorwaarde dat een aanvullende technische sessie wordt georganiseerd. Op 27 mei 2025 heeft het dagelijks bestuur dit bekrachtigd met een brief waarin ze haar inbreng inzake het voornemen tot intrekking exploitatieplan naar voren brengt.

Het college hecht grote waarde aan een constructieve samenwerking met de bestuurscommissie, aan tijdige en transparante informatie-uitwisseling, en waardeert de inzet en betrokkenheid van zowel het dagelijks bestuur als de bestuurscommissie van Weesp. De bestuurscommissie behoudt de mogelijkheid om de voorgenomen intrekking van het exploitatieplan in juni 2025 openbaar te bespreken en desgewenst een ongevraagd advies aan de gemeenteraad uit te brengen. Op deze wijze wordt geborgd dat de bestuurscommissie goed geïnformeerd is en haar rol kan vervullen binnen de geldende bestuurlijke kaders. Onderbouwing besluit

Gebiedsontwikkeling Weespersluis Algemeen De ontwikkeling van Weespersluis wordt aangestuurd op basis van de Samenwerkings- en Uitvoeringsovereenkomst Bloemendalerpolder (hierna: SUOK) uit 2012. Deze anterieure overeenkomst is destijds gesloten tussen de voormalige gemeente Weesp en de Gemeenschappelijke Exploitatiemaatschappij Bloemendalerpolder (hierna: GEM). De gemeente bezit geen gronden in het plangebied; alle gronden zijn in eigendom van de GEM. De gemeente is daarmee afhankelijk van GEM voor de uitvoering van de gebiedsontwikkeling, alsmede voor de voorbereiding van plannen en eventuele aanpassingen, zoals vastgelegd in twee Allonges op de SUOK. Door deze Allonges zijn zowel extra woningen toegevoegd als circa één hectare aan maatschappelijke voorzieningen, waarvan de toevoeging als urgent is aangemerkt. Zorgen over voorzieningen en gemeentelijke sturing De toevoeging van extra woningen in begin 2023 leidde tot zorgen bij bewoners over de gevolgen voor hun leefomgeving. Deze bezorgdheid werd opnieuw krachtig onderstreept door de 1.058 zienswijzen die zijn ingediend tegen de voorgenomen intrekking van het exploitatieplan. Bewoners gaven hierin aan zich zorgen te maken over de toenemende druk op voorzieningen en het uitblijven van eerder geschetste verwachtingen op het gebied van groen, water, verkeer, parkeren en speelvoorzieningen.

De gemeente erkent deze zorgen en neemt ze serieus. Belangrijke voorzieningen, zoals onderwijshuisvesting, zijn inmiddels opgepakt. In deelplan 6 worden vanaf 2028 twee nieuwe integraal kindcentra (IKC's) gerealiseerd. In de tussentijd zijn tijdelijke onderwijsvoorzieningen ingericht en worden deze dit jaar uitgebreid. Daarnaast is afgesproken dat

3 Gegenereerd: v1.17

VN2025-007504 rve ruimte en duurzaamheid

RAAD

bij het laatste deelplan (circa 800 woningen) eerst scholen worden gebouwd, voordat de woningen worden gerealiseerd. De signalen vanuit de bewoners hebben ertoe geleid dat de gemeente actiever en transparanter stuurt op de voortgang van de gebiedsontwikkeling. Daarbij houdt zij de GEM aan de afspraken in de SUOK en de bijbehorende Allonges. Versterkt inzicht op overzicht, participatie en communicatie Om de voortgang en transparantie te verbeteren, wordt een integraal overzicht opgesteld waarin reeds gerealiseerde, lopende en geplande voorzieningen worden weergegeven. Voor het thema Sport en Spelen wordt een specifiek plan uitgewerkt waarin alle sport- en speelvoorzieningen binnen het gebied worden opgenomen. Daarnaast wordt de informatievoorziening rondom de oplevering van de verschillende deelgebieden verbeterd. Ter ondersteuning hiervan is een omgevingsmanager aangesteld als centraal aanspreekpunt voor bewoners en andere belanghebbenden. Bij de voorbereiding van het stedenbouwkundig plan voor deelplan 6 is bovendien uitgebreid participatie georganiseerd. Deze participatie is breed benut en heeft waardevolle input opgeleverd. In dit deelplan worden de twee basisscholen voorafgaand aan de woningbouw gerealiseerd. Zowel de gemeente als de GEM voeren structureel overleg met het buurtplatform Leeuw & Sluis over de voortgang van de ontwikkeling.

Bovendien biedt de GEM via de website van Weespersluis actuele informatie over de planning en realisatie van voorzieningen. Zo wordt dit jaar onder meer de opening van het Weespersluispark en het Gouwpark voorzien, beide met speelvoorzieningen. Ook het zwemstrand en het recreatieve ‘Rondje Gouw’, een route voor fietsen, skeeleren en skaten, worden opgeleverd. Het belangrijkste is dat bewoners op korte termijn zichtbare verbeteringen in hun wijk ervaren. Mede dankzij hun inzet wordt hieraan door zowel de gemeente als de GEM veel aandacht besteed. Zoals hieronder verder wordt toegelicht, biedt het exploitatieplan in dit verband geen aanvullende of versterkende juridische waarborgen. De daadwerkelijke afspraken en verplichtingen zijn vastgelegd in de SUOK, die hiervoor de juiste juridische basis biedt. Achtergrond exploitatieplan Op 11 juli 2016 stelde de gemeenteraad van de voormalige gemeente Weesp de bestemmingsplannen ‘Bloemendalerpolder Weesp’ en ‘Bloemendalerpolder voormalig grondgebied Muiden’ vast. Hiermee werd de planologische basis gelegd voor de realisatie van circa 2.750 woningen in Weespersluis. Op dat moment waren de meeste gronden in handen van GEM, de provincie Noord-Holland en het Rijk. Met deze partijen waren door de gemeenten Weesp en Muiden anterieure overeenkomsten afgesloten in de vorm van de SUOK.

Aangezien met enkele overige grondeigenaren nog geen overeenkomst was gesloten, was de gemeente op grond van de wet verplicht om gelijktijdig met de vaststelling van de bestemmingsplannen een exploitatieplan vast te stellen. Publiekrechtelijke borging via exploitatieplan Een exploitatieplan is een publiekrechtelijk instrument dat de gemeente in staat stelt kosten van grondexploitatie te verhalen op grondeigenaren binnen het plangebied, voor zover deze kosten niet reeds privaatrechtelijk zijn afgedekt door middel van anterieure overeenkomsten. Daarnaast biedt het exploitatieplan de mogelijkheid om faseringseisen (tijdvakken) en inhoudelijke verplichtingen met betrekking tot de uitvoering van werken en werkzaamheden vast te leggen. Hiermee kunnen

4 Gegenereerd: v1.17

VN2025-007504 rve ruimte en duurzaamheid

RAAD

grondeigenaren die geen partij zijn bij privaatrechtelijke afspraken toch publiekrechtelijk worden gehouden aan een bijdrage in de ontwikkelingskosten, alsmede aan het naleven van gefaseerde uitvoeringseisen en locatiegebonden randvoorwaarden. Bij de vaststelling van de bestemmingsplannen voor het projectgebied Weespersluis was met een deel van de grondeigenaren binnen het exploitatiegebied nog geen anterieure overeenkomst gesloten. Op grond van artikel 6.12, tweede lid, van de Wet ruimtelijke ordening (oud), was de gemeenteraad om die reden verplicht om gelijktijdig met de bestemmingsplannen een exploitatieplan vast te stellen ter waarborging van het kostenverhaal en de planmatige uitvoering van de ontwikkeling. Dit exploitatieplan is in 2020 herzien door deze in lijn te brengen met de voortgang en actualiteit van de gebiedsontwikkeling, en om kostenverhaal, fasering en uitvoering publiekrechtelijk te borgen. Volledige grondverwerving door GEM Bloemendalerpolder Alle gronden binnen het exploitatiegebied zijn inmiddels verworven door GEM Bloemendalerpolder, waardoor deze gronden onder de afspraken van de SUOK vallen. Daardoor zijn de belangrijkste onderdelen van het exploitatieplan — het kostenverhaal, de fasering van de werkzaamheden en de locatie-eisen — volledig geregeld via privaatrechtelijke afspraken.

Dit betekent dat het exploitatieplan als publiekrechtelijk instrument niet langer nodig is om deze doelen te waarborgen. Voldoening aan de faseringsregels in het exploitatieplan Naast het kostenverhaal regelt het exploitatieplan ook de fasering van werkzaamheden door een koppeling te leggen tussen specifieke werken, activiteiten en bouwplannen. Deze faseringsregeling is gebaseerd op de afspraken in de anterieure overeenkomst (SUOK) en is in het exploitatieplan opgenomen om ook grondeigenaren buiten de SUOK hier publiekrechtelijk aan te kunnen binden. Nu echter alle gronden in bezit zijn van partijen die de SUOK hebben ondertekend én vrijwel alle faseringen zijn afgerond, bestaat er een gegronde aanleiding om het exploitatieplan in te trekken. De faseringsregels zijn uitgewerkt en hebben hun praktische relevantie verloren. De werken en werkzaamheden waarop de faseringsregels betrekking hebben, zijn inmiddels in ontwikkeling gebracht. Hoewel niet alle activiteiten volledig zijn afgerond, hanteert het exploitatieplan de norm dat deze minimaal ‘in ontwikkeling gebracht’ moeten zijn. Dit betekent dat het initiatief tot uitvoering is gemeld en gestart. Eisen met betrekking tot de afronding van werkzaamheden en de naleving van kwaliteitsnormen zijn niet in het exploitatieplan vastgelegd, maar zijn opgenomen in de SUOK en de daaraan gekoppelde Programma’s van Eisen.

Specifiek bevat het exploitatieplan meerdere faseringseisen gekoppeld aan het vergunnen van het 340e, 501e, 850e, 1500e en 2340e woning. Inmiddels zijn vergunningen verleend voor meer dan 2340 woningen en wordt voldaan aan alle bijbehorende verplichtingen. Daarmee zijn deze faseringsregels feitelijk uitgewerkt en niet langer relevant. Deze conclusie is bevestigd in een uitspraak van de bestuursrechter van de rechtbank Noord-Holland (ECLI:NL:RBNHO:2025:4575) in een zaak waarbij derden bezwaar maakten tegen een omgevingsvergunning met een beroep op deze faseringsregels. Naast de eerder genoemde faseringen bevat het exploitatieplan ook regels over de volgende onderwerpen, waarvan de uitvoering is gestart en de afronding goed geborgd is: 1. Parallelle ontwikkeling van groen en water samen met woongebieden De gebieden met structureel groen en water worden gelijktijdig ontwikkeld met de woongebieden. Inmiddels zijn er al voldoende hectares groen en water in ontwikkeling gebracht om aan deze eis te voldoen. Deze voortgang is ook bevestigd door de bestuursrechter in zijn uitspraak van 18 april 2025.

5 Gegenereerd: v1.17

VN2025-007504 rve ruimte en duurzaamheid

RAAD

2. Herinrichting van de Korte Muiderweg Volgens de afspraken moet de Korte Muiderweg binnen één jaar na oplevering van de westelijke ontsluitingsweg worden heringericht. Op 22 oktober 2024 is het definitieve ontwerp voor deze herinrichting vastgesteld en het benodigde budget toegekend. De gemeente voert de herinrichting deels zelf uit en werkt hiervoor samen met de ontwikkelaar. De werkzaamheden zijn inmiddels gestart, waardoor de tijdige afronding goed is gewaarborgd. 3. Aanleg van de sluis bij realisatie jachthaven met horecavoorziening Het exploitatieplan bepaalt dat de sluis binnen de bestemming ‘Recreatie-Jachthaven’ in ontwikkeling te brengen, voordat er een vergunning kan worden verleend voor de horecavoorziening bij de jachthaven. Inmiddels zijn de werkzaamheden voor de sluis gestart. Daarnaast is in het bestemmingsplan een voorwaardelijke verplichting opgenomen die de samenhang tussen de sluis en de horecavoorziening waarborgt. Hierdoor blijft deze faseringsregel ook zonder het exploitatieplan goed geborgd. Samenvattend kan worden vastgesteld dat vrijwel alle in het exploitatieplan opgenomen faseringsmomenten zijn gepasseerd en dat de daaraan gekoppelde verplichtingen conform het exploitatieplan in ontwikkeling zijn gebracht. Het exploitatieplan vereist slechts dat deze werken zijn gestart, niet dat ze volledig zijn afgerond.

De inhoudelijke kwaliteit en afrondingseisen zijn separaat geborgd in de SUOK en de daarbij horende Programma’s van Eisen. Aangezien het kostenverhaal en de fasering volledig en rechtsgeldig zijn geborgd via de SUOK, is het handhaven van het exploitatieplan niet langer noodzakelijk. De beoogde juridische waarborgen worden immers reeds op andere, gelijkwaardige wijze gerealiseerd. Realisatie sociale woningbouw geborgd Tot slot zijn er in het exploitatieplan ook afspraken gemaakt over het type woningen dat gebouwd moet worden. Zo is vastgelegd dat er minimaal een bepaald percentage sociale huur- en koopwoningen moet komen. Dat doel is inmiddels al behaald. Deze afspraak was bovendien al eerder opgenomen in de anterieure overeenkomst, en het percentage is in latere allonges zelfs verhoogd. De realisatie van de opgenomen verplichting in het exploitatieplan is hiermee ruimschoots verzekerd. Aanleiding voor het intrekken van het exploitatieplan Het exploitatieplan is oorspronkelijk opgesteld om kostenverhaal in het plangebied te regelen, de uitvoering te faseren en bepaalde locatie-eisen vast te leggen. In de praktijk blijkt dat de regels uit het exploitatieplan inmiddels hun functie hebben verloren. De kosten voor de gebiedsontwikkeling worden namelijk al op een andere manier gedekt: via de SUOK.

Ook de belangrijkste afspraken over fasering en locatie-eisen zijn hierin opgenomen – en zelfs uitgebreider uitgewerkt dan in het exploitatieplan. Omdat alle gronden inmiddels in handen zijn van de GEM, hoeven deze afspraken niet langer via een publiekrechtelijk kader – zoals het exploitatieplan – te worden opgelegd aan andere grondeigenaren. Die noodzaak is vervallen. Toch blijft het exploitatieplan nu nog formeel gelden als toetsingskader voor omgevingsvergunningen in het gebied. En juist dat zorgt voor vertraging. Hoewel de vergunningen die tot nu toe zijn verleend – goed voor ruim 2.400 woningen – volledig in lijn zijn met de faseringsregels uit het exploitatieplan, leveren de planregels in bezwaar- en beroepsprocedures veel vertraging op. Vrijwel alle lopende procedures draaien om deze regels, terwijl die inhoudelijk al zijn achterhaald.

6 Gegenereerd: v1.17

RAAD

VN2025-007504 rve ruimte en duurzaamheid

De onderbouwing dat aan de planregels is voldaan is juridisch complex, kost veel tijd en ambtelijke capaciteit. Ook voor de rechter is het lastig om snel vast te stellen of aan de regels uit het exploitatieplan is voldaan. Daardoor veroorzaken procedures alleen al door het bestaan van het plan onnodige vertraging. En dat terwijl alle bezwaren op basis van het exploitatieplan tot nu toe ongegrond zijn verklaard – iets wat inmiddels ook is bevestigd in een uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 18 april 2025. Door het exploitatieplan in te trekken wordt de juridische toetsing van omgevingsvergunningen eenvoudiger. Vergunningen blijven toetsbaar aan het omgevingsplan (bestemmingsplan), redelijke eisen van welstand en bouwtechnische eisen. Daarmee behouden derde-belanghebbenden hun rechtsmiddelen (het recht om bezwaar en beroep aan te tekenen tegen omgevingsvergunningen), maar verlopen procedures efficiënter, wat bijdraagt aan een vlottere voortgang van woningbouw en de aanleg van voorzieningen in het gebied. Het Wijzigingsbesluit Met dit Wijzigingsbesluit wordt het Omgevingsplan van de gemeente Amsterdam gewijzigd door de 1e herziening van het exploitatieplan Bloemendalerpolder in te trekken, zodat dit geen onderdeel meer uitmaakt van het tijdelijke deel van het Omgevingsplan van de gemeente Amsterdam. Ad.

1.: De Nota van beantwoording zienswijzen Het college heeft op 26 november 2024 het ontwerp van het Wijzigingsbesluit (hierna: het Ontwerpbesluit) vrijgegeven voor terinzagelegging. Op 27 november 2024 is hiervan kennisgegeven in het Gemeenteblad (2024, 497883), waarna het Ontwerpbesluit ter inzage is gelegd. Gedurende een termijn van zes weken, is een ieder in de gelegenheid gesteld over het Ontwerpbesluit zienswijzen naar voren te brengen. Er zijn in totaal 1.058 zienswijzen ontvangen. Dit is een krachtig signaal voor een woonwijk met circa 2000 woningen. De inhoud van de zienswijzen vertoont grote overeenkomsten. Het hoge aantal zienswijzen onderstreept de grote betrokkenheid van (nieuwe) bewoners van Weespersluis bij de ontwikkeling van hun woon- en leefomgeving. Uit de reacties blijkt dat er onvoldoende vertrouwen bestaat dat de voorzieningen tijdig zullen worden gerealiseerd. De zienswijzen zijn samengevat en voorzien van een reactie in de Nota van beantwoording zienswijzen bij het Wijzigingsbesluit Omgevingsplan Amsterdam: intrekken 1e herziening exploitatieplan Bloemendalerpolder. De zienswijzen zijn integraal opgenomen als bijlage bij de nota van beantwoording (zie bijlage 2). Voor de volledige beantwoording van deze zienswijzen wordt verwezen naar deze Nota van Beantwoording.

De ingediende zienswijzen hebben er niet toe geleid dat het Wijzigingsbesluit ten opzichte van het ontwerp is aangepast, of dat er van het besluit is afgezien. Kort samengevat hadden de zienswijzen betrekking op met name de volgende aspecten:

• Het exploitatieplan geeft de gemeente juridische zekerheid; • Het exploitatieplan biedt juridische zekerheid aan bewoners; • Er zijn zorgen over de realisatie van voorzieningen; • Er is gebrek aan participatie geweest; • De motivatie voor het intrekkingsbesluit is gebrekkig. De twee meest belangrijkste zorgen die in de zienswijzen naar voren komen, zijn als volgt:

7 Gegenereerd: v1.17

VN2025-007504 rve ruimte en duurzaamheid

RAAD 1. Door het intrekken van het exploitatieplan verdwijnt volgens bewoners de juridische basis

waarmee zij de voltooiing van de wijk en de realisatie van voorzieningen kunnen afdwingen; 2. Er leeft breed de zorg dat zonder exploitatieplan bepaalde voorzieningen niet, of niet in voldoende kwaliteit, zullen worden aangelegd. Ad. 1 De zorg dat met het intrekken van het exploitatieplan de juridische basis voor bewoners zou verdwijnen om de afronding van de wijk of de aanleg van voorzieningen af te dwingen, is begrijpelijk maar niet terecht. Het exploitatieplan is een publiekrechtelijk instrument dat primair dient om kosten van gebiedsontwikkeling – zoals de aanleg van wegen, groen en water – te verhalen op particuliere grondeigenaren binnen het exploitatiegebied. Daarnaast kunnen via het plan eisen worden gesteld aan de fasering van de ontwikkeling en aan de uit te voeren werken en werkzaamheden. Deze regels zijn met name bedoeld voor situaties waarin geen privaatrechtelijke afspraken bestaan. In Weespersluis is daarvan geen sprake: alle gronden zijn inmiddels in eigendom van de GEM, met wie wél bindende contractuele afspraken zijn gemaakt over de ontwikkeling van het gebied. Het intrekken van het exploitatieplan heeft dan ook geen inhoudelijke gevolgen voor de voortgang van de gebiedsontwikkeling of de woon- en leefomgeving van bewoners. Alle regels uit het exploitatieplan zijn overgenomen uit de SUOK met de GEM.

In die overeenkomst – en in de bijbehorende Programma’s van Eisen en latere allonges – zijn afspraken vastgelegd over onder meer de inrichting van de openbare ruimte, de fasering van werkzaamheden, de kwaliteit van de voorzieningen en de verantwoordelijkheid van de GEM voor de uitvoering daarvan. De SUOK biedt in dit opzicht zelfs meer inhoudelijke zekerheid en afdwingbaarheid dan het exploitatieplan. De contractpartijen zijn gehouden aan de afspraken uit de SUOK en kunnen elkaar hierop aanspreken. Ook bewoners kunnen het gemeentebestuur aanspreken op zijn toezichthoudende rol via inspraak en participatie. Het exploitatieplan is daarentegen nooit bedoeld als middel voor bewoners om juridische actie te ondernemen bij het niet (tijdig) aanleggen van bijvoorbeeld speelplekken, watergangen of groenvoorzieningen. Voorzieningen in de openbare ruimte vallen onder het reguliere beheer van de gemeente. In die zin verschilt deze situatie niet van bestaande woonwijken, waar bewoners betrokken worden bij de inrichting van hun omgeving, maar waar ook geen formele rechtsmiddelen bestaan om bij de bestuursrechter te procederen over de uitvoering of voortgang van werkzaamheden. Ironisch genoeg leidt het wél in stand houden van het exploitatieplan juist tot vertraging van de aanleg van voorzieningen waar bewoners waarde aan hechten.

De regels uit het plan worden namelijk vaak aangevoerd in bezwaar- en beroepsprocedures tegen omgevingsvergunningen, wat zorgt voor juridische complexiteit en langdurige procedures. Het intrekken van het exploitatieplan helpt juist om deze vertraging te voorkomen en de voortgang van de gebiedsontwikkeling te versnellen. Ad. 2 De grote hoeveelheid zienswijzen laat zien hoe betrokken bewoners zijn bij de ontwikkeling van hun wijk, die uiteindelijk circa 3.500 woningen zal omvatten. Veel bewoners uiten zorgen dat de GEM gemaakte afspraken over onder andere groenvoorziening, speelplekken, infrastructuur en het zwemstrand mogelijk niet zal nakomen. De gemeente begrijpt deze zorgen en neemt ze serieus. Tegelijk is het belangrijk om te benadrukken dat het exploitatieplan hierin geen rol speelt. De vrees dat zonder dit plan voorzieningen niet meer worden gerealiseerd, berust op een misverstand. Het exploitatieplan is een publiekrechtelijk instrument om kosten te verhalen op grondeigenaren, en 8 Gegenereerd: v1.17

VN2025-007504 rve ruimte en duurzaamheid

RAAD

geen middel waarmee bewoners afspraken over de uitvoering van voorzieningen kunnen afdwingen. In Nederland is een exploitatieplan dan ook nergens bedoeld of bruikbaar als rechtsmiddel voor bewoners. Ook los van het exploitatieplan pakt de gemeente de zorgen van bewoners actief op. Er wordt gewerkt aan meer duidelijkheid over de nog te realiseren voorzieningen en de planning van de werkzaamheden. De gemeente toetst dagelijks (deel)plannen in Weespersluis en ziet dat bewoners terecht ervaren dat hun wijk nog niet af is. De aanleg van bepaalde parken, waterpartijen en speelplekken loopt vertraging op, en met name over sport- en speelvoorzieningen voor oudere jeugd (12+) bestaat onduidelijkheid over wat waar en wanneer wordt gerealiseerd. Om hierin meer helderheid te bieden, heeft de gemeente – samen met de GEM en buurtplatform Leeuw & Sluis – geïnventariseerd welke voorzieningen nog volgen en wanneer deze worden uitgevoerd. Daarnaast is de gemeente met bewoners en het buurtplatform in gesprek over de meest urgente onderwerpen. Ook de GEM heeft toegezegd bewoners beter te informeren en deelt inmiddels meer gedetailleerde en actuele informatie over projecten zoals de Gouw, het Rondje Gouw, het Weespersluispark en het Gouwpark. Tot slot heeft participatie plaatsgevonden over het stedenbouwkundig plan voor deelplan 6.

Daarmee is ook inzicht geboden in de afronding van de wijk en de wijkvoorzieningen die daarin nog worden opgenomen. Inhoudelijk richten de zienswijzen zich met name op de aanleg van de openbare ruimte (zoals wegen, bruggen, groen en parkeerplekken), aanleg van parken, sport- en speelvoorzieningen, hondenuitlaatplekken, de Sluis, ontsluitingswegen en de uitgraving van waterpartijen. Bewoners doen hierbij vaak een beroep op de regels in het exploitatieplan, met verwijzing naar de PvE’s. Dit beroep is echter niet terecht: het exploitatieplan bevat geen rechtstreeks werkende normen of handhavingsinstrumenten ten aanzien van deze voorzieningen. De verwijzing naar PvE’s in het plan is slechts informatief en bevat geen afdwingbare regels. De afspraken over de aanleg en kwaliteit van voorzieningen zoals groen, infrastructuur, speel- en sportplekken zijn vastgelegd in de SUOK en de daaraan gekoppelde PvE's.. Hierin staat niet alleen wat gerealiseerd moet worden, maar ook aan welke kwaliteitseisen dit moet voldoen. Ook is geregeld hoe deze door de gemeente, provincie of het waterschap worden beoordeeld en goedgekeurd. De projectorganisatie van de gemeente is continu in gesprek met de GEM over de voortgang en kwaliteit van deze onderdelen, en toetst of de opgeleverde voorzieningen voldoen aan de afgesproken uitgangspunten.

De verantwoordelijkheid voor de uitvoering ligt bij de GEM, die hier privaatrechtelijk op kan worden aangesproken door de gemeente. Bewoners kunnen het gemeentebestuur aanspreken op een actieve handhaving van deze afspraken. Het intrekken van het exploitatieplan heeft op deze afspraken geen enkele invloed. Het tempo van uitvoering, de kwaliteit van de voorzieningen en het eindresultaat blijven ongewijzigd geborgd in de contractuele afspraken. Voor bewoners is het belangrijk dat zij ook daadwerkelijk zichtbare vooruitgang ervaren. Daarin wordt concreet stappen gezet. Zo worden dit jaar onder meer twee parken, het tweede deel van de plas de Gouw en een zwemstrand opgeleverd. Ook is voorzien in voldoende tijdelijke schoolhuisvesting. Voor de lange termijn werkt de gemeente samen met de GEM aan de bouw van twee extra scholen en kinderopvangvoorzieningen in het laatste deel van de wijk, deelplan 6, dat binnenkort aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Ad. 2.: Vaststellen van het Wijzigingsbesluit Omgevingsplan gemeente Amsterdam: Intrekken 1eherziening exploitatieplan Bloemendalerpolder

9 Gegenereerd: v1.17

RAAD

VN2025-007504 rve ruimte en duurzaamheid

De gemeenteraad wordt voorgesteld het Wijzigingsbesluit Omgevingsplan gemeente Amsterdam: Intrekken 1e herziening exploitatieplan Bloemendalerpolder (hierna: Wijzigingsbesluit) vast te stellen. Het Wijzigingsbesluit is als bijlage 1 opgenomen. Het Wijzigingsbesluit heeft betrekking op:

a. de wijziging zoals die ten opzichte van het nu geldende omgevingsplan wordt doorgevoerd, namelijk het intrekken van de 1e herziening exploitatieplan Bloemendalerpolder, b. de inwerkingtreding, en c. de citeertitel. Het Wijzigingsbesluit gaat vergezeld van een toelichting. Die toelichting bevat de volgende onderdelen: 1. Bestuurlijke achtergrond; 2. Onderbouwing besluit; 3. Artikelsgewijze toelichting bij de besluitartikelen. Ad. a. Het wijzigen van het Omgevingsplan Amsterdam Met dit besluit wordt de 1e herziening exploitatieplan Bloemendalerpolder definitief ingetrokken. Na intrekking is voor het betreffende gebied geen exploitatieplan meer van kracht. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de toelichting bij het Wijzigingsbesluit, opgenomen in Bijlage 1. Ad. b. Inwerkingtreding van het Wijzigingsbesluit Artikel 16.78, eerste lid, van de Omgevingswet bepaalt dat een besluit tot wijziging van een omgevingsplan in werking treedt op de dag waarop vier weken zijn verstreken sinds de dag waarop het besluit bekend is gemaakt, tenzij bij het besluit een later tijdstip is bepaald. Er is geen aanleiding gebruik te maken van de mogelijkheid af te wijken van de hoofdregel. Ad. c. Aanhaaltitel Niet alleen het omgevingsplan, maar ook elk afzonderlijk wijzigingsbesluit heeft een eigen aanhaaltitel.

De aanhaaltitel voor voorliggend wijzigingsbesluit is Wijzigingsbesluit Omgevingsplan gemeente Amsterdam: Intrekken 1e herziening exploitatieplan Bloemendalerpolder. Participatie

Het besluit tot intrekking van het exploitatieplan Bloemendalerpolder betreft een administratiefjuridische wijziging zonder ruimtelijke of beleidsmatige gevolgen. Er worden geen nieuwe beleidsuitgangspunten geïntroduceerd en de inrichting en kwaliteit van de openbare ruimte blijven volledig geborgd via de bestaande contractuele afspraken met de GEM. Omdat het exploitatieplan grotendeels is uitgevoerd en de resterende verplichtingen op andere wijze zijn gewaarborgd, is voorafgaand aan de intrekking geen aanvullende participatie georganiseerd. Wel is het besluit genomen met inachtneming van de geldende participatie- en inspraakregels. De Participatieverordening gemeente Amsterdam, die op 15 september 2024 in werking is getreden, verplicht in beginsel tot het opstellen van een participatieplan bij de start van een beleids- of projectproces (artikel 3). Op grond van artikel 18 geldt die verplichting echter niet voor processen die vóór de inwerkingtreding zijn gestart én al in een vergevorderd stadium verkeren. Het traject voor intrekking van het exploitatieplan is begin 2024 gestart en bevond zich bij inwerkingtreding van de verordening in de afrondende fase. 10 Gegenereerd: v1.17

RAAD

VN2025-007504 rve ruimte en duurzaamheid

Ondanks het technische karakter van het besluit, is het proces transparant en zorgvuldig doorlopen. Het Ontwerpbesluit is gepubliceerd en conform de uniforme openbare voorbereidingsprocedure ter inzage gelegd. In dit kader is een ieder in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen. Van deze mogelijkheid is veelvuldig gebruikgemaakt. Daarmee is op passende wijze invulling gegeven aan openheid en inspraak, ook voor bewoners en andere belanghebbenden. Financiële onderbouwing

Investeringsvoorstel Basisgegevens investering Investeringssom

€0

Rentepercentage

0.0%

Afschrijvingstermijn (jaar)

0

Kapitaallasten

€0

Aanvang kapitaallasten

0

MIP nummer Financiële consequenties van de beslispunten BATEN Product

I/S

Totaal

Jaar T

Jaar T + 1

Jaar T + 2

Jaar T + 3

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0 I=Incidenteel S=Structureel

LASTEN Product Totaal

I/S

Jaar T

Jaar T + 1

Jaar T + 2

Jaar T + 3

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0 I=Incidenteel S=Structureel

Consequenties gedekt? Ja Overige toelichting

De kosten voor het opstellen van het onderhavige besluit worden gedekt uit het budget van het project Weespersluis. Met het intrekken van het exploitatieplan worden geen nieuwe functies toegestaan of bestaande functies weg bestemd. Er is geen sprake van een risico op nadeelcompensatie als gevolg van het intrekken van het exploitatieplan. Het besluit heeft geen overige financiële consequenties. Conclusie De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking).

11 Gegenereerd: v1.17

RAAD

VN2025-007504 rve ruimte en duurzaamheid

Geheimhouding

n.v.t. Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2025-030889

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2025-034864

1. NvB intrekken exploitatieplan Bloemendalerpolder.pdf (pdf)

AD2025-034865

2. Wijzigingsbesluit en toelichting.docx (msw12)

AD2025-034866

3. Brief van DB Weesp aan college inzake intrekking exploitatiepla.pdf (pdf)

AD2025-034867

Bijlage 1 bij NvB Zienswijzen - ingediende zienswijzen geanonimiseerd.pdf (pdf)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Ruimte en Duurzaamheid, Wilke Oude Lohuis, 06 4325 0953, w.oudelohuis@amsterdam.nl en S. el Mahraoui, 06 1497 4914, s.el.mahraoui@amsterdam.nl.

12 Gegenereerd: v1.17