Gemeenteraad Voordracht
Tekst van het document
Gemeenteraad
VN2024-009278 Kunst en Cultuur
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 17 juli 2024
Portefeuille
Lokale media (inclusief Buurtmedia)
Agendapunt
21
Datum besluit
18 juni 2024, College van B&W Onderwerp
Vaststellen van het beleidskader Buurtmedia 2024-2026 De gemeenteraad van Amsterdam besluit
1. Het Beleidskader ‘Buurtmedia 2024-2026’ vast te stellen; dit kader, dat nog zal worden uitgewerkt in een regeling, bevat als belangrijkste onderdelen: a. De ambitie van het gemeentebestuur om voor 2024-2026 de buurtmedia in Amsterdam zo duurzaam mogelijk te ondersteunen en zo een bijdrage te leveren aan de onaankelijke informatievoorziening voor en door bewoners in de buurt, wijk of het stadsdeel of – gebied; en bij te dragen aan vernieuwing (digitalisering), professionalisering, talentontwikkeling en meerstemmigen meertaligheid binnen de buurtmedia; b. Hierbij te werken op basis van de volgende uitgangspunten: - het beleggen van het aanvraagproces, de besluitvorming en de uitvoering bij de stadsdelen en het stadsgebied – en zo goed mogelijk aansluiten op de huidige praktijk; het goed verhouden tot de gebiedsgebonden accenten van de stadsdelen en het stadsgebied; het laagdrempelig houden voor initiatieven; en het borgen van het buurtgerichte karakter en belang van de betreffende media; - het zowel koesteren van de huidige buurtmedia (met name fysieke kranten) maar ook zorgdragen voor een voor een pluriform, toekomstgericht/innovatief en divers buurtmedia-landschap; - het werken op basis van een combinatie van basiscriteria naast aandachtspunten (die ruimte bieden aan een meer specifieke invulling per stadsdeel); - met oog voor de doelgroep (veelal kleine, door vrijwilligers
gerunde initiatieven) en het licht houden van het aanvraag- en verantwoordingsproces: • jaarlijkse subsidieverlening via de stadsdelen – zonder plafond per aanvraag maar wel met een subsidieplafond per stadsdeel op basis van een verdeelsleutel; • vooral bedoeld voor kleinere initiatieven of samenwerkende initiatieven (de toekenningen liggen gemiddeld tussen € 750 - € 15.000,-); • beoordeling van aanvragen langs de basiscriteria en aandachtspunten; • lichte vereisten voor aanvragen en verantwoorden: conform de ASA 2023; • ruimte voor flexibele inzet van het budget: zowel voor ‘innovatie’ (toekomstgerichte buurtmedia) als voor ‘productie en distributie’ van buurtmedia; - we stimuleren onderlinge samenwerking tussen buurtmedia om kennis uit te wisselen, slimmer samen te werken door gezamenlijke gebruikmaking van faciliteiten en om kosten te drukken; - Subsidie beschikbaar te stellen voor bewoners en (media)professionals uit een van de buurten binnen de zeven stadsdelen en het stadsgebied Weesp; c. Het aanvraagproces, de besluitvorming en de uitvoering te beleggen bij de stadsdelen en het stadsgebied; d. Het stellen van een maximaal plafond per stadsdeel, op basis van een verdeelsleutel – zie beslispunt B. Het kan zo zijn dat daardoor het plafond bij een stadsdeel op een bepaald moment wordt bereikt met betrekking tot de beschikbare middelen voor buurtmedia.
In dat geval is het aan het stadsdeel zelf om dit mogelijk aan te vullen met middelen uit andere budgetten binnen de eigen begroting;
Gegenereerd: v1.18
1
Gemeenteraad
VN2024-009278 Kunst en Cultuur
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 17 juli 2024
e. Het inzetten van drie mediaverkenners, die gedurende anderhalf jaar (2024-2025) in de vorm van een pilot met een specifieke opdracht aan de slag gaan in de zeven stadsdelen en het stadsgebied Weesp. 2. Het financieel kader voor de Beleidsnota Buurtmedia 2024-2026 vast te stellen: hierbij is een incidenteel budget van € 400.000 per jaar beschikbaar dat in 2024-2026 wordt verdeeld conform onderstaande tabel: Budget voor productie en verspreiding
Budget voor vernieuwing (zoals digitalisering), professionalisering, talentontwikkeling)
Totaal 2024-2026
Centrum
€ 43.750
€ 43.750
Nieuw-West
€ 43.750
€ 16.667
€ 60.417
Noord
€ 43.750
€ 16.667
€ 60.417
Oost
€ 43.750
€ 43.750
Weesp
€ 43.750
€ 43.750
West
€ 43.750
€ 43.750
Zuid
€ 43.750
€ 43.750
Zuidoost
€ 43.750
€ 16.667
€ 60.417
Totaal
€ 350.000
€ 50.000
€ 400.000
3. De pilot Mediaverkenners te dekken met de onderuitputting van de beschikbare middelen voor buurtmedia uit 2023. Het betreft hier een incidenteel bedrag - specifiek bestemd voor de pilot - van € 122.881 dat in de Voorjaarsnota 2024 aan het budget voor 2024 is toegevoegd. Wettelijke grondslag
Artikel 108 jo artikel 147, tweede lid, van de Gemeentewet: De gemeenteraad is bevoegd tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente Bestuurlijke achtergrond
In het coalitieakkoord 2022-2026 staat aangegeven dat lokale media in deze tijden van eroderend vertrouwen en nepnieuws van groot belang is. Bij de overgang van de regeling Basisvoorzieningen naar de regeling Sociale Basis (mei 2019) werden nieuwe criteria en een herschikking van middelen vastgesteld. Daardoor paste de ondersteuning van buurtmedia niet meer binnen de Sociale Basis. De gemeenteraad heeft in december 2020 in de raadsmotie 1253 accent gevraagd om een duurzame regeling voor buurtmedia te treffen. Onderbouwing besluit
Ad 1.a Buurtmedia kunnen kranten zijn, maar ook radio/tv-zenders, websites, Facebookpagina’s, YouTubekanalen en berichten op Instagram. Ze ontstaan vaak op initiatief van inwoners en worden ook door hen – veelal op basis van inzet van vrijwilligers - in de lucht gehouden. Buurtmedia vervullen een belangrijke rol doordat ze functioneren als de ogen en oren van de buurt en de betrokkenheid van
Gegenereerd: v1.18
2
Gemeenteraad
VN2024-009278 Kunst en Cultuur
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 17 juli 2024
mensen bij hun buurt vergroten. Ook dragen ze in sommige gevallen bij aan de lokale democratie op buurtniveau, bijvoorbeeld doordat ze het bestuur van het stadsdeel kritisch volgen. De afgelopen jaren is een aantal buurtkranten in onze stad weggevallen door stijgende drukkosten of een groeiend tekort aan vrijwilligers. Tegelijkertijd ontstaan er ook nieuwe initiatieven, zoals Taboe op de Zeedijk, die radio en podcasts gaan ontwikkelen. Daarmee willen ze de verbinding maken tussen bewoners en ondernemers, oud en jong en cultuur en wetenschap. Sommige buurtmedia worden gesubsidieerd door de gemeente. Andere buurtmedia krijgen geen subsidie, maar halen inkomsten uit advertenties. Op dit moment is er geen structurele en eenduidige regeling vanuit de gemeente voor het ondersteunen van buurtmedia vanuit de stadsdelen. Per stadsdeel loopt de financiering ook anders. Dit varieert van financiering vanuit het beschikbare budget voor buurtmedia op de begroting Kunst & Cultuur van de gemeente tot financiering vanuit het stedelijk democratiseringsbudget of subsidies uit de Sociale Basis. Er bestaat al geruime tijd een wens om hier meer structuur en borging aan te geven. Eind 2021 heeft het college daarom besloten tot een verkenning naar de wenselijkheid van een nieuwe, duurzame (financiële) oplossing voor de ondersteuning van de buurtmedia.
Daartoe zijn allereerst twee onderzoeken uitgevoerd in 2022 en 2023 (zie bijlagen ). Voor de periode 2023-2026 zijn er vervolgens op basis van het Amsterdams Coalitieakkoord incidentele middelen voor buurtmedia beschikbaar gesteld van uit de begroting Kunst en Cultuur (programma 3.2). Het betreft hier een jaarlijks budget van € 400.000. Met dit beleidskader presenteert het college de uitwerking voor de besteding van dit budget voor de periode 2024-2026. Hierin zijn de uitkomsten meegenomen van de eerder genoemde onderzoeken. Daarnaast is dit kader inhoudelijk tot stand gekomen met inbreng vanuit de zeven stadsdelen en het stadsgebied Weesp, zodat de inbedding en uitvoering zo goed mogelijk aansluit bij de lokale praktijk en uitvoering binnen deze gebieden. Dit kader zal nog worden uitgewerkt in een regeling, welke door het college zal worden vastgesteld. Ad 1.b De basiscriteria voor de aanvragen zijn: 1. Mate waarin het initiatief bijdraagt aan de onaankelijke informatievoorziening aan bewoners in de buurt/wijk/stadsdeel 2. Mate waarin het initiatief toekomstgericht is ; - Initiatieven die een vernieuwingsslag willen doormaken: bijvoorbeeld digitalisering van buurmedia aanjagen; - Initiatieven die talentontwikkeling stimuleren (onder jongeren en aspirant journalisten), zoals door samenwerking met onderwijsinstellingen.
Denk aan het bieden van stageplekken voor studenten bij buurtmedia initiatieven; afgestudeerde journalisten die zelf een podcast willen maken voor en door jongeren uit de buurt; - Initiatieven die een professionaliseringsslag willen maken; denk aan advies, een workshop of een training door professionele journalisten en mediaorganisaties aan buurtmedia om de journalistieke functie te versterken (bijvoorbeeld interviewen, onderzoeksjournalistiek). Een goed voorbeeld hiervan is de workshop die door AT5 is georganiseerd om de Stadsreporters uit Nieuw-West te trainen in editing; 3. Mate waarin het initiatief bijdraagt aan het versterken van verbondenheid met de buurt/wijk/ gebied/stadsdeel 4. Mate waarin het initiatief bijdraagt aan het creëren van meerstemmigheid en/of meertaligheid binnen de buurt/wijk/stadsdeel om nieuwe/onderbelichte doelgroepen te bereiken (zoals jongeren en inwoners met een (niet-westerse) migratieachtergrond).
Gegenereerd: v1.18
3
Gemeenteraad
VN2024-009278 Kunst en Cultuur
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 17 juli 2024
Daarnaast zijn aandachtspunten opgesteld die de stadsdelen of het stadsgebied Weesp desgewenst of wanneer van toepassing ook mee kunnen nemen in de beoordeling van de aanvragen. Hiermee wordt ruimte gegeven aan maatwerk: 1. Mate van journalistieke kwaliteit / aantal professionele journalisten; Bijvoorbeeld door het hebben van een eigen redactiestatuut; 2. Mate waarin wordt samengewerkt tussen buurtmedia onderling (om gezamenlijk aan talentontwikkeling te doen, kosten te drukken of samen workshops te volgen in journalistieke vaardigheden), tussen buurtmedia en onderwijsinstellingen (Mediacollege, ROC) of tussen buurtmedia en professionele mediaorganisaties zoals de Publieke Omroep Amsterdam (SALTO, AT5, FunX) of maatschappelijke organisaties; 3. Bijdrage aan onderzoeksjournalistiek; 4. Mate van bereik in aantallen bewoners / lezers; 5. Mate van eigen inkomsten: via advertenties of eigen middelen; Ad 1.c Subsidie kan worden aangevraagd door bewoners (als rechtspersoon) en (media)professionals uit een van de buurten. De aanvrager is (mede)initiatiefnemer. Professionals kunnen ook aanvragen mits dit niet primair voor commerciële doeleinden wordt ingezet.
Denk bijvoorbeeld aan: o bestaande buurtmedia voor de productie en distributie van het medium; o bestaande buurtmedia die een vernieuwingsslag willen bewerkstellingen (digitalisering van fysieke kranten), een professionaliseringsslag willen maken (journalistieke vaardigheden vergroten) of zich willen richten op talentontwikkeling (bijvoorbeeld jonge journalisten betrekken); o samenwerkende buurtmedia of initiatieven; o nieuwe initiatieven die ondersteuning nodig hebben bij hun opstart; o initiatieven die doelgroepen willen bereiken die nu niet of onvoldoende worden bereikt (meerstemmigheid, meertaligheid); o welzijnsorganisaties; Ad 1.d en e Het aanvraagproces, de besluitvorming en de uitvoering wordt belegd bij de zeven stadsdelen en het stadsgebied. Hier vindt de besluitvorming plaats over de toekenningen aan buurtmedia. We beleggen het aanvraagproces, de besluitvorming en de uitvoering bij de stadsdelen en het stadsgebied. Hier vindt de besluitvorming plaats over de toekenningen aan buurtmedia. Dit kader zal nog worden uitgewerkt in een regeling, welke door het college zal worden vastgesteld. We maken het daarnaast mogelijk dat het budget flexibel kan worden ingezet: zowel voor (standaard) ‘productie en distributie’ als voor ‘innovatie’.
Zo kunnen de stadsdelen en het stadsgebied onder andere inzetten op het bereiken van jongere doelgroepen (talentontwikkeling), digitalisering en professionalisering van bestaande buurtmedia mogelijk maken en meertalig- en meerstemmigheid bevorderen. Er wordt geen plafond per toekenning gehanteerd, maar we stellen wel een maximaal plafond per stadsdeel op, op basis van een verdeelsleutel. We hanteren geen aanvraagrondes, er kan gedurende het hele jaar een subsidie worden aangevraagd. Het kan zo zijn dat daardoor het plafond bij een stadsdeel op een bepaald moment wordt bereikt met betrekking tot de beschikbare middelen voor buurtmedia. In dat geval is het aan het stadsdeel zelf om dit mogelijk aan te vullen met middelen uit andere budgetten binnen de eigen begroting.
Gegenereerd: v1.18
4
Gemeenteraad
VN2024-009278 Kunst en Cultuur
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 17 juli 2024
Ad 1.f We maken het mogelijk om drie mediaverkenners in te zetten, die gedurende anderhalf jaar (2024-2025) in de vorm van een pilot met een specifieke opdracht aan de slag gaan de zeven stadsdelen en het stadsgebied Weesp. Het eerder genoemde onderzoek van Kantar Public laat zien dat het belang dat aan buurtmedia wordt gehecht zeer groot is, maar dat het bereik – behalve de huis-aan-huisbladen – beperkt is. Daarnaast is het op dit moment onvoldoende duidelijk wat er nodig is om nieuwe buurtmedia te helpen ontstaan en hoe buurtmedia naar de toekomst toe duurzaam geborgd kunnen worden. Ondanks enkele positieve voorbeelden waarmee met nieuwe vormen wordt geëxperimenteerd (zoals Taboe op de Zeedijk en plannen voor een Mediahub in Zuidoost), is het van belang om de komende tijd actief nieuwe initiatieven te scouten die ook passend zijn bij een toekomstige generatie. Ook is het eveneens van belang om de huidige buurtmedia (mede) te helpen verbinden aan: 1. mediaprofessionals; 2. onderwijsinstellingen; of 3. de gemeente om een vernieuwingsslag te maken, te professionaliseren of subsidie aan te vragen om meertaligheid en meerstemmigheid te creëren binnen het huidige aanbod.
Mediaverkenners – geïnspireerd op de succesvolle toepassing van cultuurverkenners bij het Amsterdams Fonds voor de Kunst - kunnen de schakel vormen tussen enerzijds mediamakers/ buurtmedia initiatieven, en anderzijds professionele media-instellingen, onderwijsinstellingen en de gemeente. Deze mediaverkenners vormen daarmee de ogen en oren in de wijken, houden nauw contact met de stadsdelen, lokaliseren nieuwe initiatieven, geven gerichte tips en wijzen mediamakers, aspirant journalisten en buurtmedia op de mogelijkheden binnen de gemeente of bij POA/SALTO/FunX, OBA en onderwijsinstellingen. Ook houden ze contact met bijvoorbeeld de Mediaraad van POA. Na anderhalf jaar (december 2025) leggen zij een concreet advies neer bij de afdeling Kunst en Cultuur over hoe buurtmedia duurzaam kunnen worden geborgd naar de toekomst toe en wat daarvoor nodig is. Met de inzet van de mediaverkenners geven we gedurende de pilot een tijdelijke boost aan het scouten van nieuwe initiatieven die vervolgens door stadsdelen en het stadsgebied kunnen worden ondersteund. Ook leggen zij noodzakelijke verbindingen en communiceren over mogelijkheden voor ondersteuning. In een nog nader te bepalen opdrachtgeversconstructie, worden deze mediaverkenners gevraagd om gesprekken te voeren en te signaleren wat er nodig is.
Periodiek zullen zij een update geven om zo te monitoren of de inzet de gewenste bijdrage levert en wat we gezamenlijk leren. Ad 2 en 3 Voor de periode 2023-2026 zijn er op basis van het Amsterdams coalitieakkoord 2022-2026 incidentele middelen beschikbaar gesteld voor buurtmedia uit de begroting Kunst en Cultuur (programma 3.2). Er is jaarlijks een budget van € 400.000 beschikbaar ten behoeve van buurtmedia
Gegenereerd: v1.18
5
Gemeenteraad
VN2024-009278 Kunst en Cultuur
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 17 juli 2024
Financiële onderbouwing Tabel 2: Financiële consequenties van de beslispunten BATEN Product
I/S
Jaar T
Jaar T+1
Jaar T+2
Jaar T+3
Product
I/S
Jaar T
Jaar T+1
Jaar T+2
Jaar T+3
Buurtmedia
3.2
I
€ 400.000,00
€ 400.000,00
€ 400.000,00
€ 0,00
Pilot
3.2
I
€ 122.880,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 522.880,00
€ 400.000,00
€ 400.000,00
€ 0,00
LASTEN
Totaal
I=Incidenteel S=Structureel Consequenties gedekt?
Ja
Overige toelichting
De lasten voor buurtmedia en de pilot worden ten laste gebracht van het incidentele budget voor media. De coalitie heeft dit budget incidenteel toegekend voor de periode 2023-2026 in het “Amsterdams Akkoord”. In de begroting is voor buurtmedia € 400.000 per jaar opgenomen in 2023-2026. In 2023 is een deel van het budget besteed aan buurtmedia. Het restantbudget van 2023, € 122.880 is in de Voorjaarsnota 2024 toegevoegd aan het budget 2024. Dit budget wordt nu aangewend voor de Pilot mediaverkenners. Conclusie
De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding
n.v.t.
Welke stukken treft u aan
Gegenereerd: v1.18
6
Gemeenteraad
VN2024-009278 Kunst en Cultuur
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 17 juli 2024
Meegestuurd
Registratienr.
Naam
AD2024-039757
Concept Beleidskader Buurtmedia.docx (msw12)
AD2024-039755
DEF rapportage Amsterdam Media Onderzoek.pdf (pdf)
AD2024-039756
DSP-groep - onderzoek Weten wat er Speelt.pdf (pdf)
AD2024-039747
Gemeenteraad Voordracht (pdf)
Registratienr.
Naam
Ter Inzage
Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)
EZC, Afdeling Kunst en Cultuur, Merel Oord, 0641350833, merel.oord@amsterdam.nl
Gegenereerd: v1.18
7