Gemeenteraad Voordracht

RAAD

VN2025-002456 griffie andreas 2

Voordracht voor de raadsvergadering van 05 maart 2025

Agendapunt

Juridische Zaken 33

Datum besluit

-

Portefeuille

Onderwerp

Kennisnemen van de eerste Staat van de juridische functie De gemeenteraad van Amsterdam besluit

Kennis te nemen van de eerste Staat van de juridische functie

Wettelijke grondslag

Artikel 160 en 170 van de Gemeentewet

Bestuurlijke achtergrond

Het Programma juridische vernieuwing is met de Raadsinformatiebrief ‘Vertrouwen begint bij de overheid’ van 13 jan 2022 gestart. Sindsdien zijn diverse voortgangsbrieven aan de Raad gestuurd, waarvan de laatste op 27 februari 2024. Daarin werd toegezegd de eerste Staat van de juridische functie voor de zomer aan de Raad te zullen sturen. De Staat van de juridische functie geeft inzicht in de inhoud en de omvang van onze juridische functie: de organisatie van het werk, de kosten alsmede de aantallen beschikkingen, bezwaarschriften en gerechtelijke procedures. Verder wordt ingegaan op het programma juridische vernieuwing, de kwalitatieve en kwantitatieve duiding van wet- en regelgeving, en de trends ‘openbaarheid’ en ‘digitalisering en technologische ontwikkeling’ en de gevolgen daarvan. Beeld 2023:





 

De veranderingen in beleid of handhaving worden weerspiegeld in het aantal beschikkingen op specifieke gebieden. Zo vloeit het overgrote deel van de bestuurlijke boetes voort uit nieuw beleid om overlast van afval tegen te gaan (Aanpak bijplaatsingen) en de intensievere communicatie en handhaving die daarmee gepaard gaat. Ook de substantiële stijging van bezwaarschriften ten opzichte van 2022 is vooral aan nieuw beleid toe te schrijven: wederom aan de Aanpak bijplaatsingen, aan de wijziging in de woonruimteverdeling en aan de beperking van de openings- en venstertijden op de Wallen. Daarnaast is de stijging ook te wijten aan de advieskantoren die op basis van No Cure No Pay WOZ-bezwaren indienen. Het totaal aantal bezwaren was met 162.000 op enkele miljoenen beschikkingen echter beperkt. Van de in 2023 ingediende bezwaarschriften werd ongeveer 90 procent in hetzelfde jaar afgedaan. Sinds 2021 wordt jaarlijks slechts in ongeveer 3000 zaken beroep tegen een besluit van de gemeente ingesteld. In ruim een kwart van de zaken krijgt de burger daarin (deels) gelijk. De verschillen tussen de directies vloeien voort uit maatschappelijke en bestuurlijke ontwikkelingen. Zo heeft Wonen sinds 2022 veel minder beroepschriften ontvangen,

1 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2025-002456 griffie andreas 2

 

 

omdat het bestuur de wens heeft geuit de boetes vakantieverhuur in de primaire fase op te schorten. In 2023 werd in 300 bestuursrechtzaken hoger beroep ingesteld, vrijwel alleen (99 procent) door de wederpartij van de gemeente. De gemeente werd daarnaast in 87 civielrechtelijke procedures over bouw-, herontwikkelings- en ICT-projecten en de uitkomst van aanbestedingen betrokken, eveneens meestal door de wederpartij van de gemeente aanhangig gemaakt. Verder liepen er zo'n 20 civiele procedures over erfpacht, waarvan de gemeente in slechts 3 gevallen de eisende partij was om naleving van de voorwaarden van de erfpacht te vorderen. Ongeveer 35 geschillen konden via mediation worden afgedaan. Tot slot werden meer Woo-verzoeken afgehandeld dan er werden ingediend. De stijging van Woo-bezwaren en -beroepen komt mede doordat we de afhandeling van primaire verzoeken hebben geïntensiveerd, onder meer door de zogeheten Woo-week.

Aanbevelingen om de analyse van de cijfers de komende jaren verder te verdiepen:

     



dat alle directies actief, systematisch en eenduidig beschikkingen registreren en dat in het verlengde daarvan een koppeling met bezwaren en (hoger) beroepen wordt gemaakt; dat we meer gegevens eenduidig registreren, waarbij we van hetzelfde begrippenkader uitgaan; dat de juridisch-technische inhoud van de procedures en de slagingspercentages van procedures op specifieke onderwerpen worden geïdentificeerd zodat we hiervan kunnen leren; dat we de overwegingen van belanghebbenden om wel, of juist niet, in bezwaar of beroep te gaan, in kaart brengen; dat we inzichtelijk maken wat de werkzaamheden van de nu nog niet in kaart gebrachte Woo-behandelaars is en wat het effect is van het Programma Openbaarheid en Informatiehuishouding dat in maart 2023 is gestart; dat we de Checkvragen voor ontwikkeling van beleid en regelgeving Amsterdam (CobrA) o borgen binnen de ambtelijke- en bestuurlijke besluitvorming en o automatiseren zodat we met behulp van artificiële intelligentie analyses kunnen uitvoeren; dat we het daadwerkelijke verloop van de bezwaar- en beroepsprocedures inzichtelijk maken om ervan te leren en om het proces te kunnen verbeteren.

Met deze Staat worden de volgende toezeggingen afgedaan of nader ingevuld:

  

Toezegging TA2023-001400 (maatschappelijke ondersteuning) van wethouder Scholtes n.a.v. vragen van raadslid Van Pijpen dat rapportages over aantallen en typen zaken en de inzet van alternatieve geschilbeslechting zullen worden gemaakt; Nadere invulling van de door de burgemeester bij raadsbrief van 30 oktober 2023 ter beantwoording van vragen commissie FKD afgedane toezegging over de specificatie van advocaatkosten; Nadere invulling van de door de burgemeester, mede namens het college, gedane toezeggingen in de derde voortgangsbrief juridische vernieuwing van 27 febr 2024 over:

2 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2025-002456 griffie andreas 2

1. het verzoek van D66 om een overzicht van het aantal hoger beroepen dat door de gemeente is ingesteld, uitgesplitst naar stadsdelen en directies en 2. een uiteenzetting van de juridische gevolgen van AI en de maatregelen die de gemeente daarvoor binnen de juridische werkzaamheden treft. De Staat van de juridische functie is per dagmail aan de gemeenteraad verzonden. Dit najaar volgt in de volgende voortgangsbrief Betrouwbare en rechtvaardige overheid een nadere toelichting op deze Staat. Evenals een bestuurlijke reactie op het rapport van de Staatscommissie rechtsstaat van 10 juni 2024 ‘De gebroken belofte van de rechtsstaat- tien verbetervoorstellen met oog voor de burger’.

Onderbouwing besluit

-

Participatie

n.v.t.

Financiële onderbouwing

Overige toelichting

n.v.t. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties.

Geheimhouding

n.v.t.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2025-010094

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2025-010134

2_1 Bijlage - Rapport Horen en adviseren in Amsterdamse bezwaarprocedures.pdf (pdf) 2_ Raadsinformatiebrief Rechtvaardig Amsterdam.pdf (pdf)

AD2025-010135 AD2025-010136 AD2025-010137

1_2 Bijlage - Onderzoek Ondervertegenwoordigd Amsterdam.pdf (pdf) 1_1 Bijlage - Samenvatting Ondervertegenwoordigd Amsterdam.pdf (pdf)

3 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2025-002456 griffie andreas 2

AD2025-010138

Ter Inzage

AD2025-010139

1_ Raadsinformatiebrief Ondervertegenwoordigd Amsterdam.pdf (pdf) 1e Staat van de juridische functie DEF.pdf (pdf)

Registratienr.

Naam

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

DJZ, Monique Wesselink, monique.wesselink@amsterdam.nl, 06 4135 0573 DJZ, Mieneke de Ruiter, mieneke.de.ruiter@amsterdam.nl, 06 4206 3084

4 Gegenereerd: v1.1