Gemeenteraad Voordracht

Gemeenteraad

VN2024-008390 Griffie

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 26 juni 2024

Portefeuille

Ruimtelijke Ordening

Agendapunt

3

Datum besluit

college van burgemeester en wethouders, d.d. 25 oktober 2022 en gemeenteraad, d.d. 25 januari 2023 Onderwerp

Vaststellen van het beleidskader Hoofdgroenstructuur De gemeenteraad van Amsterdam besluit

gezien: • de voordracht van het college van 25 oktober 2022; • de aangehouden behandeling van deze voordracht in de raadsvergadering van 25 januari 2023; • de raadsinformatiebrief over het gehouden referendum op 6 juni 2024 over deze voordracht en de uitslag van dit referendum; mede gezien de aangenomen amendementen in de raadsvergadering van 25 januari 2023: • amendement 21 (2023) van de leden Van Renssen, Minderhoud, Wehkamp inzake Evaluatie Bijzondere situaties; • amendement 22accent (2023) van de leden Van Renssen, Minderhoud en Wehkamp inzake verduidelijking werkwijze Hoofdstuk 4; • amendement 24 (2023) van de leden Van Renssen en Bloemberg-Issa inzake verduidelijking werkwijze TAC; • amendement 34 (2023) van de leden Bloemberg-Issa, Broersen, Boomsma en Van Renssen inzake maximale bijdrage aan natuur, biodiversiteit en klimaatadaptatie door nieuwe initiatieven in de Hoofdgroenstructuur; • amendement 36 (2023) van het lid Bloemberg-Issa inzake vergroten, versterken en aaneensluiten natuurgebieden; 1. kennis te nemen van en te betrekken bij de voorliggende besluitvorming dat naar aanleiding van de terinzagelegging van het concept Beleidskader Hoofdgroenstructuur (HGS) inspraakreacties zijn ingediend en de dagelijks besturen van de stadsdelen adviezen hebben uitgebracht; 2.

de inspraakreacties en adviezen als bedoeld onder beslispunt 1 te beantwoorden overeenkomstig is gesteld in de bijgevoegde Nota van beantwoording inspraak en advies welke onderdeel uitmaakt van dit besluit; 3. in te stemmen met de wijzigingen ten opzichte van het concept Beleidskader n.a.v. de inspraakreacties, de stadsdeeladviezen en de door de gemeenteraad aangenomen moties (bijlage 2). De belangrijkste inhoudelijke wijzigingen in het overzicht betreffen: a. toevoegingen stadsnatuur; b. sport in de HGS; c. kaart gebiedsontwikkelingen toegevoegd; d. wijzigingen in de toetskaart; 4. het Beleidskader Hoofdgroenstructuur (HGS) inclusief de hierboven genoemde aangenomen amendementen, zoals opgenomen in bijlage 1, vast te stellen, met als belangrijkste punten: a. urgentie;

Gegenereerd: v1.18

1

Gemeenteraad

VN2024-008390 Griffie

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 26 juni 2024

b. stevige borging van de beschermingsstatus; c. meer groen en blauw aangewezen als Hoofdgroenstructuur; d. van een mozaïek naar een robuust groen netwerk voor mens én dier; e. versterking van de variatie van het groen; f. actief werken aan verbetering van de Hoofdgroenstructuur; g. het beleidskader Hoofdgroenstructuur treedt in werking de dag na bekendmaking; 5. in te trekken de Ecologische Visie Amsterdam (2012), omdat deze is geïntegreerd in het Beleidskader Hoofdgroenstructuur, met ingang van de dag na bekendmaking van het vastgestelde Beleidskader Hoofdgroenstructuur; 6. in te trekken het op de pagina’s 239 tot en met 248 van de Structuurvisie Amsterdam 2040 opgenomen instrumentarium van de Hoofgroenstructuur, omdat dit wordt vervangen door het Beleidskader Hoofdgroenstructuur, met ingang van de dag na bekendmaking van het vastgestelde Beleidskader Hoofdgroenstructuur; 7. kennis te nemen van de uitvoeringsacties/vervolgacties die volgen uit het Beleidskader HGS; 8. kennis te nemen van bijgevoegde brief aan de raad (bijlage 6) over vaststelling van het Beleidskader HGS en de aandeling van moties met de nummers 194_22, 198_22, 199_22, 200_22 en twee al eerder ingediende moties 612_21 en 1510_17; Wettelijke grondslag

Artikel 108 jo artikel 147, tweede lid, van de Gemeentewet: De gemeenteraad is bevoegd tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente. Bestuurlijke achtergrond

In het coalitieakkoord staat het streven om langjarig 7500 woningen te bouwen, waarbij de omgevingsvisie en de hoofdgroenstructuur leidend blijven. Het groen van de scheggen en Waterland worden beschermd. In de Groenvisie 2020-2050 (vastgesteld 21 dec 2020) wordt het belang van een robuust en aaneengesloten groen netwerk benadrukt en wordt actualisatie van de Hoofdgroenstructuur aangekondigd. In de Omgevingsvisie Amsterdam 2050, vastgesteld door de raad op 8 juli 2021, staat de visie beschreven van de toekomstige Hoofdgroenstructuur, waar we de komende decennia stapsgewijs naartoe werken. In de ambitie van de Omgevingsvisie wordt de Hoofdgroenstructuur groter, vormt deze straks een aaneengesloten netwerk, vertegenwoordigt deze alle groenwaarden en beweegt en groeit deze als robuuste groenstructuur mee met de groei van de stad. Anders dan in de Structuurvisie 2040 het geval was, is het instrumentarium niet opgenomen in de Omgevingsvisie. Het huidige beleidskader Hoofdgroenstructuur zoals opgenomen in de Structuurvisie 2040 sluit niet meer aan bij de nieuwe ambitie en wordt met voorliggend Beleidskader geactualiseerd. In de Omgevingsvisie is een uitwerking aangekondigd van de Hoofdgroenstructuur in de vorm van een beleidskader en een toetskaart.

Ook is beschreven dat het huidige instrumentarium (in de Structuurvisie) vigerend blijft tot het nieuwe beleidskader en de nieuwe toetskaart door de raad zijn vastgesteld.

Gegenereerd: v1.18

2

Gemeenteraad

VN2024-008390 Griffie

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 26 juni 2024

In de Groenvisie 2020-2050 (vastgesteld 21 december 2020) wordt het belang van een robuust en aaneengesloten groen netwerk benadrukt en wordt actualisatie van de Hoofdgroenstructuur aangekondigd. In de Omgevingsvisie Amsterdam 2050, vastgesteld door de raad op 8 juli 2021, staat de visie beschreven van de toekomstige Hoofdgroenstructuur, de komende decennia stapsgewijs naartoe wordt gewerkt. In de ambitie van de Omgevingsvisie wordt de Hoofdgroenstructuur groter, vormt deze straks een aaneengesloten netwerk, vertegenwoordigt deze alle groenwaarden en beweegt en groeit deze als robuuste groenstructuur mee met de groei van de stad. Anders dan in de Structuurvisie 2040 het geval was, is het instrumentarium niet opgenomen in de Omgevingsvisie. In de Omgevingsvisie is een uitwerking aangekondigd van de Hoofdgroenstructuur in de vorm van een beleidskader en een toetskaart. Ook is beschreven dat het huidige instrumentarium (in de Structuurvisie) vigerend blijft tot het nieuwe beleidskader en de nieuwe toetskaart door de raad zijn vastgesteld. Op 14 december 2021 heeft college van B&W besloten om het concept beleidskader HGS vanaf 20 dec 2021 voor zes weken ter inzage te leggen. Vanwege de vakantie en om zoveel mogelijk mensen en organisaties de kans te geven te reageren is de inspraaktermijn verlengd tot 13 februari 2022.

In deze periode hebben ook de stadsdelen een advies uitgebracht. Het concept beleidskader HGS is op 19 januari 2022 in de commissie RO en op 17 februari 2022 in de raad besproken. Moties die tijdens die vergaderingen zijn ingediend en die betrekking hebben op het beleidskader HGS, zijn in het kader van zorgvuldige en volledige behandeling beschouwd als inspraakreactie en behandeld in de Nota van Beantwoording (bijlage 3). Wijzigingen die voortkomen uit de moties, zijn opgenomen in het overzicht van wijzigingen (bijlage 2). Het betreft moties 194_22, 198_22, 199_22, 200_22. Met voorliggend Beleidskader Hoofdgroenstructuur wordt tevens tegemoetgekomen aan de eerder ingediende motie van de leden Van Renssen en N.T. Bakker (612_21, juli 2021) inzake uitbreiding van de Hoofdgroenstructuur, waarin het college wordt verzocht zo spoedig mogelijk een voorstel tot uitbreiding van de Hoofdgroenstructuur aan de raad voor te leggen. Tevens wordt tegemoetgekomen aan de motie van de leden Van Lammeren, Nuijens, Vink, Boomsma en Geenen (1510_178, 29 november 2017) inzake het Jaarverslag Technische Adviescommissie Hoofdgroenstructuur 2016, waarin het college wordt gevraagd bij herinrichtingsplannen van straten en/of buurten, gelegen tussen delen van de Hoofdgroenstructuur, te bekijken hoe er groen kan worden toegevoegd en de Hoofdgroenstructuur versterkt kan worden.

Een voorstel voor afdoening van deze moties zijn toegevoegd. Voor meer informatie over de afdoening van de moties wordt verwezen naar de toelichting onder beslispunt II en bijbehorende raadsinformatiebrief (bijlage 6). Onderbouwing besluit

Ad 1 Kennis te nemen van en te betrekken bij de voorliggende besluitvorming dat naar aanleiding van de terinzagelegging van het concept-beleidskader Hoofdgroenstructuur (HGS) zienswijzen zijn ingediend en dat stadsdelen adviezen hebben uitgebracht. Er zijn ruim 500 reacties ingediend en 55 zienswijzen van verenigingen, stichtingen, bedrijven en andere overheden. Ook hebben alle stadsdelen gebruik gemaakt van de gelegenheid een advies uit te brengen. Ad 2 De zienswijzen en adviezen als bedoeld onder beslispunt 1 te beantwoorden overeenkomstig is gesteld in de bijgevoegde Nota van beantwoording zienswijzen welke onderdeel uitmaakt van dit besluit

Gegenereerd: v1.18

3

Gemeenteraad

VN2024-008390 Griffie

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 26 juni 2024

De Nota van Beantwoording (NvB) biedt een overzicht van alle ingediende inspraakreacties en adviezen van de stadsdelen en de antwoorden daarop, inclusief wijzigingsvoorstellen voor het beleidskader. Het concept beleidskader HGS heeft van 20 december 2021 tot en met 13 februari 2022 ter visie gelegen. Het concept beleidskader HGS is besproken in de raadscommissie RO en de raad. Aangenomen moties zijn meegenomen bij het verwerken van de inspraakreacties. Door deze nota vast te stellen, legt het gemeentebestuur verantwoording af over de omgang met de ingestuurde inspraakreacties. Na vaststelling wordt de Nota van Beantwoording digitaal openbaar gemaakt. De indieners van inspraakreacties zullen hierop worden gewezen. De wijzigingen staan opgesomd in bijlage 2 Overzicht van wijzigingen in beleidskader en toetskaart. In bijlage 3 (de Nota van Beantwoording) staan alle argumentaties. Analyse inspraakreacties Onder de honderden binnengekomen ideeën en kritieken springen er enkele uit, vanwege vooral het aantal reacties, maar ook vanwege de kracht van de argumenten of de felheid van toon. Enkele inspraakreacties zijn via georganiseerde acties ingediend, zoals Noordoogst (200 reacties) en Diemerpark (90 reacties). De belangrijkste onderwerpen zijn: • • • • •

Te weinig groen in de HGS Te veel of te weinig ruimte voor sport in de HGS Geen uitbreiding van sport in het Diemerpark Noordoogst toevoegen aan de HGS Verzoek tot aanpassing toetskaart

Een groot aantal insprekers is van mening dat meer groengebieden moeten worden toegevoegd aan de HGS en dat het beleidskader onvoldoende bescherming biedt voor groen en ecologie, te veel ruimte geeft aan sport, evenementen en drukte anderszins. Ten aanzien van het Diemerpark wordt bezwaar gemaakt tegen het vergroten van het gebied met groentype ‘sportpark’ ten behoeve van de uitbreiding van het sportvelden ten koste van het groentype ‘natuurpark’. Meer dan 200 insprekers benadrukken het belang van NoordOogst voor Amsterdam NoordWest, zeker gezien de snelle groei van het aantal woningen in dit deel van de stad. De insprekers verzoeken NoordOogst te behouden en het gebied toe te voegen aan de HGS. Een beperkt aantal indieners betoogt dat het beleidskader juist te weinig ruimte biedt aan sport of andere ruimtevragers in de stad. Daarnaast zijn er tientallen verzoeken binnengekomen om stukjes groen toe te voegen aan de HGS of grenscorrecties door te voeren. Analyse adviezen stadsdelen op concept beleidskader HGS Alle stadsdelen hebben gebruik gemaakt van de gelegenheid een advies in te brengen (zie bijlage 4). Die adviezen zijn constructief van aard. Er is steun voor een grotere en beter verbonden Hoofdgroenstructuur. Daarnaast zijn er diverse verzoeken om stukjes HGS toe te voegen of een ander groentype mee te geven.

Ad 3 In te stemmen met de wijzigingen (bijlage 2) ten opzichte van het concept Beleidskader n.a.v. de inspraakreacties, stadsdeeladviezen (bijlage 4) en de door de gemeenteraad aangenomen moties De belangrijkste inhoudelijke wijzigingen in het overzicht betreffen: Ad I.3.a) Toevoegingen 'Stadsnatuur'

Gegenereerd: v1.18

4

Gemeenteraad

VN2024-008390 Griffie

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 26 juni 2024

Op verzoek van diverse insprekers en in overeenstemming met motie 200_22 van raadslid Renssen zijn diverse stadsnatuurgebieden en -verbindingen toegevoegd aan de toetskaart HGS, zowel in stadsparken als op andere locaties in de stad. Het betreft onder andere toevoegingen van stadsnatuur in het Gijsbrecht van Amstelpark, het Amstelpark, Flevopark, rond de Riekermolen, het Piet Wiedijkpark, tussen de tuinparken INTIGO en de Eendracht, over het dakpark A9, op de oostpunt van de Volgermeerpolder en in de groene zoom tussen Buikslotermeer en de A10. Ad I.3.b) Sport in de HGS Veel inspraakreacties op het concept-beleidskader HGS, van zowel sport als natuurzijde, hebben betrekking op de fundamentele vraag ‘of sportparken onderdeel moeten blijven van de Hoofdgroenstructuur’. Insprekers geven aan dat intensief gebruikte sportparken met kunstgras niet thuishoren in een Hoofdgroenstructuur. Ook wordt aangegeven dat de aandacht voor sport in het beleidskader HGS buitenproportioneel is. Vanuit diverse sportorganisaties komt juist het signaal dat de ruimte voor sport te veel wordt ingeperkt door het Hoofdgroenstructuurbeleid. Naar aanleiding van de vele reacties over sport zijn de volgende aanpassingen gedaan in het beleidskader HGS: • Teksten over sport in de HGS zijn flink ingekort.

Er is een duidelijker onderscheid gemaakt wat echt in het beleidskader HGS thuishoort over sport en wat verder uitgewerkt moet worden in het kader van de Uitvoeringsagenda Omgevingsvisie. Er wordt duidelijker beschreven dat alle beslissingen over omzetten van een groentype naar een sportpark of de uitbreiding van het aantal locaties voor sport in de HGS niet genomen wordt in het beleidskader HGS, maar altijd gedaan wordt in het kader van (een uitwerking of een actualisatie van) de Omgevingsvisie. De 3-stappen methodiek voor inpassing van sport in de stad wordt benoemd, maar niet verder uitgewerkt. • In een apart tekstkader worden uitwerkingen in het kader de Omgevingsvisie aangekondigd, waaronder een 'Handelingsperspectief Sport in een Groeiende stad', Actualisatie Referentienormen Maatschappelijke Voorzieningen, Sport- en Beweegstructuur, gebiedsspecifieke uitwerkingen voor sport op de zoeklocaties 'sportlandschappen' en 'het voeren van sociaal-ruimtelijke regie op de toepassing van de 1-2-3 systematiek'. • Bijlage 1 met de tekst uit de Omgevingsvisie 2050 over sport, spel en bewegen is geschrapt.

• Omdat het besluit om (bepaalde) sportparken helemaal uit de HGS te halen weloverwogen moet gebeuren is een vervolgactie opgenomen in het beleidskader: “Er wordt onderzocht voor welke sportparken geldt dat de ligging van de parken in de Hoofdgroenstructuur beperkend werkt voor de groenfunctie en/of voor de recreatieve en sportieve functies in het gebied. Voor die sportparken wordt onderzocht of en onder welke voorwaarden deze sportparken nog onderdeel blijven uitmaken van de Hoofdgroenstructuur. Dit kan gekoppeld worden aan de uitwerking van de Sport- en Beweegstructuur.” Ad I.3.c) Toevoeging kaart gebiedsontwikkelingen Uit een aantal inspraakreacties blijkt dat er zorgen zijn over 'het op slot zetten' van de stad. Er wordt verzocht om meer flexibiliteit in het HGS beleid in te bouwen voor gebiedsontwikkelingen, omdat de aanduiding HGS op gespannen voet kan staan met de bouwambities van de stad. In Hoofdstuk 4.1 zijn regels opgenomen die gelden voor HGS gebieden die gelegen zijn binnen gebiedsontwikkelingen. Om meer helderheid te bieden voor welke gebieden in de stad deze flexibiliteit van toepassing is, is een kaart op genomen met de belangrijkste gebiedsontwikkelingen in de stad (zie in bijlage 1 kaart in 4.1).

Binnen de grenzen van gebiedsontwikkelingen wordt (tijdelijk) meer ruimte geboden (er kan geschoven worden met de ligging en het groentype) in ruil voor het terugbrengen van minimaal dezelfde hoeveelheid HGS en een kwaliteitsimpuls na gereedkomen van de gebiedsontwikkeling.

Gegenereerd: v1.18

5

Gemeenteraad

VN2024-008390 Griffie

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 26 juni 2024

Ad I.3.d) Wijzigingen in de toetskaart HGS Er zijn vele tientallen verzoeken binnengekomen om een groengebied of verbinding op te nemen in de toetskaart HGS of juist te verwijderen van de kaart of om een ander groentype aan een groengebied mee te geven. Als er geen grote bezwaren of andere belangen in het geding zijn is meebewogen met de insprekers. Dat heeft tot tientallen aanpassingen geleid in de toetskaart (zie bijlage 2 Overzicht van wijzigingen in beleidskader en toetskaart). Ad 4. Het Beleidskader Hoofdgroenstructuur (HGS) vast te stellen, zoals opgenomen in bijlage 1, met als belangrijkste punten Ad 4a Urgentie Amsterdam groeit: er komt steeds meer bebouwing bij. Door de beperkte ruimte staat het groen, zo belangrijk voor een leeare en klimaatadaptieve stad, onder druk. Bij een complete stad hoort voldoende en gevarieerd groen om goed te kunnen functioneren. Daarom zijn de voor de stad onmisbare groengebieden aangewezen als Hoofdgroenstructuur en blijven deze behouden voor nu en voor de toekomst. Op die manier blijft Amsterdam een mooie, gezonde en leeare stad voor mens, plant en dier. Een gezonde en aantrekkelijke stad is ook een economisch vitale stad.

Werking en positionering Sinds de introductie in het structuurplan van 2003 wordt de Hoofdgroenstructuur als planologischjuridisch instrument ingezet om het waardevolle stedelijke groen binnen de stadsgrenzen van Amsterdam te behouden en te versterken. De Hoofdgroenstructuur bevat de minimaal benodigde hoeveelheid stedelijk groen en bijbehorende waterstructuren die behouden blijft voor de toekomst. Het gaat om bestaand groen met een wijkoverstijgende functie. De groenfunctie van de Hoofdgroenstructuur wordt streng ‘bewaakt’: alleen plannen of initiatieven die zorgen voor een verbetering van de Hoofdgroenstructuur zijn toegestaan. In dit concept Beleidskader worden op de toetskaart de bestaande groene gebieden aangewezen die tot de Hoofdgroenstructuur behoren en worden er verschillende ‘soorten’ groen onderscheiden (groentypen). Welke initiatieven er wel of niet een plek kunnen krijgen binnen de Hoofdgroenstructuur wordt per groentype beschreven in voorliggend beleidskader. Het beleidskader is geldig voor 10 jaar, maar zal periodiek worden geactualiseerd op eventueel tussentijds genomen raadsbesluiten. Ten opzichte van de vigerende Hoofdgroenstructuur (zoals opgenomen in de Structuurvisie 2040) is er een aantal wijzigingen die hieronder worden toegelicht. Zie hiervoor tevens bijlage 2 met een nadere toelichting op het beleidskader Hoofdgroenstructuur.

Ad 4b Stevige borging van de beschermingsstatus Met voorliggend beleidskader blijft de zware beschermingsstatus van de Hoofdgroenstructuur behouden en wordt deze nog steviger geborgd door toetsing in een vroeg stadium van planvorming. Een robuuste Hoofdgroenstructuur heeft juridisch-planologische bescherming nodig. Door groen op te nemen in de Hoofdgroenstructuur wordt het beschermd tegen verharding. Zo voorkomen we dat er bij de vele bouwprojecten in de stad steeds stukjes groen worden afgesnoept, waardoor de structuur uit elkaar valt en de juist zo belangrijke samenhang verloren gaat. Daarom worden ruimtelijke plannen getoetst aan de richtlijnen uit dit beleidskader en wordt de Hoofdgroenstructuur verankerd in het Omgevingsplan (naar verwachting in 2023). Woningbouw, werkgerelateerde functies en andere vormen van verharding, die niet ondersteunend zijn aan de groene en recreatieve functie, zijn niet toegestaan. Dit geldt ook voor ruimtevragers die

Gegenereerd: v1.18

6

Gemeenteraad

VN2024-008390 Griffie

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 26 juni 2024

samenhangen met de groei van de stad, zoals nieuwe infrastructuur voor georganiseerde sport, vrije ruimte, mobiliteit en de energietransitie. In de Omgevingsvisie 2050 is ervoor gekozen om bestaande sportparken te handhaven in de Hoofdgroenstructuur, omdat deze vaak op essentiële plekken in de Amsterdamse groenstructuur liggen. De ecologische waardevolle groene omzomingen van veel sportparken maakt dat ze integraal onderdeel uitmaken van het groenblauwe raamwerk. Om te beoordelen of een initiatief of plan een verbetering van de groenfunctie betekent, blijven we de komende jaren gebruikmaken van de adviezen van een onaankelijke toetscommissie (Technisch Adviescommissie Hoofdgroenstructuur, TAC). Toetsing door de TAC gebeurt op basis van dit beleidskader. Alleen B&W kan, met instemming van de gemeenteraad, een negatief advies van de TAC naast zich neerliggen en besluiten dat er zwaarder wegende argumenten zijn om toch ruimte te bieden aan een functie die volgens het Beleidskader en TAC advies niet inpasbaar zijn. Naar verwachting zal de rol van de TAC in de toekomst (op z’n vroegst over 2 jaar) opnieuw worden bezien in relatie tot een mogelijk in te stellen Commissie Omgevingskwaliteit als uitvloeisel van de Omgevingswet.

Projecten, initiatieven en plannen die betrekking hebben op de Hoofdgroenstructuur, en in tegenspraak zijn met het vigerende bestemmingsplan, moeten vroegtijdig voor toetsing aan de TAC worden voorgelegd. In vergelijking met de vorige Hoofgroenstructuur is in dit beleidskader een aanscherping aangebracht ten aanzien van de momenten van toetsing. In twee fasen van de planvorming volgens het Plaberum (Plan- en Besluitvormingsproces Ruimtelijke Maatregelen) of het PBI (Plan- en Besluitvormingsproces Infrastructuur) dient een toets door de TAC te worden aangevraagd. Tevens wordt geadviseerd (facultatief) om in de ideefase al bij de TAC melding te maken van de plannen. Dit voorkomt dat pas in het eindstadium van planvorming strijdigheid met het Hoofdgroenstructuur beleid wordt geconstateerd en er bestuurlijk alleen nog een ja of nee tegen een negatief TAC-advies resteert. Door tijdige toetsing worden kansen voor versterking van de Hoofdgroenstructuur eerder betrokken bij de planvorming en zou een 2e en 3e toets eenvoudiger kunnen verlopen. Ad 4c Meer groen en blauw aangewezen als Hoofdgroenstructuur In vergelijking met de vorige versie (zoals opgenomen in de Structuurvisie 2040) is de voorgestelde Hoofdgroenstructuur per saldo gegroeid Dat is bijzonder in een sterk verdichtende stad, maar ook randvoorwaardelijk voor een gezonde en leeare stad richting toekomst.

Meer groen in Amsterdam krijgt een beschermde status. Ook zijn er meer waterelementen aan de Hoofdgroenstructuur toegevoegd. Niet al het water gaat deel uitmaken van de Hoofdgroenstructuur, het gaat om de blauwe elementen in de stad die onlosmakelijk met het groen van de Hoofdgroenstructuur verbonden zijn, soms ook vanuit cultuurhistorisch perspectief. Denk aan de stedelijke recreatieplassen in de stadsparken (zoals de Sloterplas en Gaasperplas) of bepaalde groene oevers. De inzet is dat deze plassen en oevers in lijn met de Watervisie (2016) nog meer natuur- en recreatieve waarde krijgen. Ad 4d Van een mozaïek naar een robuust groen netwerk voor mens én dier In lijn met de ambitie zoals beschreven in de Groenvisie 2020-2050 en de Omgevingsvisie 2050 ontwikkelt de Hoofdgroenstructuur zich van een voornamelijk mensgerichte groenstructuur bestaande uit losse onderdelen naar een aaneengesloten groenblauw netwerk voor mens én dier. Het Amsterdamse stedelijke groenbeleid is nu nog opgebouwd rondom drie verschillende stedelijke groenstructuren die deels overlappen en naast elkaar functioneren: de Hoofdgroenstructuur, de Ecologische Structuur en de Hoofdbomenstructuur. Vanwege de grote onderlinge samenhang is het de ambitie in de Omgevingsvisie 2050 om deze structuren in stappen met elkaar te verknopen tot één robuuste groenstructuur.

Daarom is de Amsterdamse Ecologische Visie (2012) voor

Gegenereerd: v1.18

7

Gemeenteraad

VN2024-008390 Griffie

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 26 juni 2024

dit Beleidskader geactualiseerd en opgenomen in het Beleidskader Hoofdgroenstructuur. De Amsterdamse Ecologische Visie (2012) komt daarmee als op zichzelf staand beleidskader te vervallen. Het is op dit moment nog niet mogelijk om de Hoofdbomenstructuur op te nemen in de Hoofdgroenstructuur. Daarvoor moeten eerst een aantal stappen worden doorlopen: • actualisatie naar een meer gedetailleerde Hoofdbomenstructuur; • selectie welke structuren uit de Hoofdbomenstructuur onderdeel gaan uitmaken van de Hoofdgroenstructuur; • onderzoeken op welke wijze integrale toetsing kan worden georganiseerd. Het actualiseren van de Hoofdbomenstructuur zal worden betrokken bij de actualisatie van het Beleidskader Puccinimethode, waar de Hoofdbomenstructuur deel van uitmaakt. De actualisatie van het Beleidskader Puccinimethode is naar verwachting eind 2023 gereed voor vaststelling door de gemeenteraad. Ad 4e Versterking van de variatie van het groen Amsterdam wil de variatie aan groengebieden behouden en versterken (Groenvisie 2020-2050). In voorliggend Beleidskader HGS is door het introduceren van twee nieuwe groentypen (natuurpark en stadsplantsoen) en de laag ‘stadsnatuur’ meer nuance en variatie aangebracht. De specifieke kwaliteiten en gewenste waardeontwikkeling van deze groentypen worden in hoofdstuk 3 van het Beleidskader beschreven.

Verkleuring naar een ander groentype kan alleen op basis van een raadsbesluit. Daarnaast is in lijn met de Groenvisie 2020-2050 een waardensysteem toegevoegd aan het beleidskader parallel aan de gebruikelijke functiebenadering. Stadsgroen is niet alleen belangrijk voor allerlei ‘functies’ in de stad, zoals sport en recreatie, maar heeft ook waarden van zichzelf. Groen reguleert de waterhuishouding, draagt bij aan biodiversiteit, slaat CO2 op en zorgt voor demping van stijgende temperaturen in de zomer. Ook heeft groen vaak belangrijke cultuurhistorische waarden en draagt ze bij aan de gezondheid van haar bewoners: het helpt stress reduceren en nodigt uit tot bewegen. Met de 10 waarden die in dit concept Beleidskader worden onderscheiden wordt benadrukt dat al het groen in de stad meerdere waarden tegelijk vertegenwoordigt. Door per groentype drie prioritaire waarden te benoemen geven we sturing aan de gewenste variatie aan groengebieden en de ontwikkelintentie van elk groentype. Groentypen die door de groei van de stad extra onder druk komen te staan, blijven binnen dit beleidskader behouden voor de stad. Dat geldt voor sportparken, maar ook voor de ruigere groengebieden (natuurparken) in en rondom de stad waar hoge ecologische waarden worden aangetroffen.

Ad 4f Actief werken aan verbetering van de Hoofdgroenstructuur De vaak gehoorde opvatting ‘dat er niks kan in de Hoofdgroenstructuur’ of ‘dat de stad ermee op slot wordt gezet’, is een misvatting. In de Omgevingsvisie 2050 staat de ambitie voor een ‘dynamischer hoofdgroenstructuur’ beschreven. De eisen die de stadsbevolking stelt aan het gebruik van het groen veranderen namelijk voortdurend. Daarom moet de Hoofdgroenstructuur enerzijds robuust zijn en niet ter discussie staan en anderzijds mee kunnen groeien en meebewegen als de stad met al haar bewoners, flora en fauna, daarom vraagt. In voorliggend Beleidskader staat bij elk groentype een beschrijving opgenomen van de gewenste waardenontwikkeling. Een plan of initiatief wordt uitgedaagd om minimaal bij te dragen aan de ontwikkeling van de drie genoemde ‘prioritaire waarden’. Dat kan bijvoorbeeld natuur zijn of gezondheid of recreatie.

Gegenereerd: v1.18

8

Gemeenteraad

VN2024-008390 Griffie

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 26 juni 2024

Bovendien zijn er een aantal gebiedsspecifieke toetskaders toegevoegd waar planvorming en initiatieven door de TAC primair aan getoetst wordt op basis van een eerder en verdergaand raadsbesluit. Het gaat hierbij om: • ’Beleidsvisie en toetskader Stadsrandpolder Waterland’ (2012). • Hoofdstuk 5 van de ‘Gebiedsvisie Martin Luther Kingpark’ (2021). • Deel II van het ‘Ruimtelijk toetsingskader Noorder IJplas 2020-2030’ (2021). Voor het actief werken aan de doorontwikkeling van de Hoofdgroenstructuur zijn daarnaast vervolgstappen gewenst. Zie hiervoor beslispunt 6. Ad 5 Het met ingang van de dag na bekendmaking van de vaststelling van het Beleidskader HGS intrekken van de Ecologische Visie Amsterdam (2012), omdat deze is geïntegreerd in het Beleidskader Hoofdgroenstructuur. Na vaststelling door de gemeenteraad vervangt het beleidskader Hoofdgroenstructuur de Ecologische Visie Amsterdam, uit 2012. De ecologische visie is geïntegreerd in het beleidskader HGS en komt daarmee als apart instrumentarium te vervallen. Zo is de ecologische structuur volledig geïntegreerd in de nieuwe HGS-toetskaart onder de naam 'stadsnatuur'. Met de integratie van deze ecologische structuur is de hoeveelheid groen met het primaat ‘natuur’ in de HGS toegenomen.

Voor gebieden of verbindingen die in de toetskaart HGS als stadsnatuur zijn aangeduid geldt dat de natuurwaarde prioriteit heeft boven alle andere waarden van het groen. Een initiatief mag deze natuurwaarde nooit aantasten. Door het opnemen van de Ecologische Visie Amsterdam in de Hoofdgroenstructuur zal er nu door de onaankelijke toetscommissie (TAC) worden toegezien op en geadviseerd over de inpasbaarheid van initiatieven in stadsnatuurgebieden of verbindingen, waar dat eerder niet het geval was. Ad 6 Het met ingang van de dag na bekendmaking van de vaststelling van het Beleidskader HGS intrekken van het instrumentarium van de Hoofgroenstructuur zoals opgenomen op de pagina’s 239 tot en met 248 van de Structuurvisie Amsterdam 2040, omdat dit wordt vervangen door het Beleidskader Hoofdgroenstructuur. Het huidige beleid voor de HGS staat beschreven op pagina’s 239 tot en met 248 van de Structuurvisie Amsterdam 2040. In de Omgevingsvisie 2050 (de opvolger van de Structuurvisie) is weliswaar de visie op een nieuwe HGS beschreven, maar is niet het beleid (de toetskaart en de regels) opgenomen. Bij vaststelling van de Omgevingsvisie 2050 heeft de uw raad besloten dat de begrenzing en het instrumentarium van de Hoofdgroenstructuur, zoals beschreven in de Structuurvisie 2040, nog als beleidskader blijft gelden totdat een beleidskader voor de HGS door de raad is vastgesteld.

Na vaststelling van het beleidskader Hoofdgroenstructuur zal het instrumentarium HGS zoals dat op de pagina’s 239 tot en met 248 in de Structuurvisie Amsterdam 2040 is opgenomen als kader komen te vervallen. Ad 7 Het kennisnemen van de uitvoeringsacties/vervolgacties die volgen uit het Beleidskader HGS Uit het beleidskader HGS volgen een aantal vervolgacties die gericht zijn op een betere doorwerking van het beleid en die bijdragen aan realisatie van de ambities uit de Omgevingsvisie. Vervolgacties zullen een plek krijgen in lopende programma’s en beleidstrajecten of zijn parallel aan het opstellen van het beleidskader HGS al gestart. Gezien de beperkte beschikbare middelen en beleidscapaciteit is het niet mogelijk aan alle vervolgacties tegelijk invulling te geven. Dit zal consequenties hebben voor de snelheid van uitvoering van de vervolgacties en de uiteindelijke doorwerking van het beleidskader Hoofdgroenstructuur. Voor de acties die nog niet lopen geldt dat een nadere concretisering en

Gegenereerd: v1.18

9

Gemeenteraad

VN2024-008390 Griffie

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 26 juni 2024

prioritering zal plaatsvinden, waarbij het uitgangspunt is dit binnen bestaande jaarbudgetten voor beleidscapaciteit te dekken. De prioritering van vervolgacties zal jaarlijks in het kader van het Jaarprogramma met de wethouder RO worden afgestemd. Belangrijk criterium voor prioritering is of er sprake is van een bestuurlijke toezegging of wettelijke verplichting, of er zienswijzen zijn die vragen om een uitwerking en of uitwerkingen bijdragen aan de ambities uit de Omgevingsvisie (zoals Rigoureus vergroenen, Groeien binnen grenzen, Duurzaam en gezond bewegen). Vervolgactie

Gegenereerd: v1.18

Planning

Dekking

Actualiseren TAC verordening: 2023 doorvertalen HGS beleid in Verordening op de TAC

ja

Van HGS naar Omgevingsplan: doorvertalen HGS beleid naar Omgevingsplan

- 2029

ja

Toekomst TAC: adviseren bestuur over inpassen TAC in een bredere toetscommissie

2023

ja

Sport in een groeiende stad: inzicht in hoe (herijkte) sportnorm gehaald wordt binnen de 1-2-3-methodiek en hoe dit ruimtelijk uitpakt

2023

ja

Actualisatie referentienorm MV: naar een gecombineerde norm voor groen, sport en spelen in de openbare ruimte (en in verlengde van in het coalitieakkoord aangekondigde actualisatie van de groen- en sportnorm)

2023

ja

Sport en beweegstructuur: de ontwikkeling van een stedelijke structuur van sportaccommodaties, grote en kleinere sport- en beweegplekken, en routes in de stad

2023

ja

Toevoegen Weesp aan de HGS: opstellen, ter visie leggen en bestuurlijk vaststellen van de HGS-toetskaart Weesp

2023-2024

*

Opstellen Opgavenkaart HGS: opstellen van een ‘Opgavenkaart Hoofdgroenstructuur 2030’

2023-2024

*

Onderzoeken groene linten: onderzoeken op welke wijze 'groene linten', inclusief de Hoofdbomenstructuur, opgenomen kunnen worden in HGS

2023-2025

*

Onderzoeken status sportparken in HGS: onderzoeken of bepaalde sportparken (geheel of gedeeltelijk) uit de HGS gehaald kunnen worden

2023-2025

*

10

Gemeenteraad

VN2024-008390 Griffie

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 26 juni 2024

Actualisatie Ecologische Doelen: actualiseren en concretiseren welke doelen Amsterdam nastreeft ten aanzien van diersoorten en kwaliteit van (ecologisch) groen.

2024 - 2025

*

Toetsingskader Waterland: actualiseren beleids-/toetsingskader Waterland conform Omgevingsverordening Provincie Noord Holland

2023-2025

*

* dekking uit bestand beleidsbudget van toekomstige jaarprogramma’s

Ad 8 Kennis te nemen van bijgevoegde brief aan de raad (bijlage 6) over vaststelling van het beleidskader HGS en aandeling van moties met de nummers 194_22, 198_22, 199_22, 200_22 en twee al eerder ingediende moties 612_21 en 1510_17 Het concept Beleidskader HGS is op 19 januari 2022 in de commissie RO en op 17 februari 2022 in de raad besproken. Bij de behandeling van agendapunt 68 (Kennisnemen van het collegebesluit tot vrijgave van het concept Beleidskader Hoofdgroenstructuur) zijn vier moties aangenomen. Deze zijn als inspraakreacties meegenomen in de Nota van Beantwoording. Wijzigingen die voortkomen uit de moties, zijn opgenomen in het overzicht van wijzigingen. Met dit Beleidskader Hoofdgroenstructuur wordt tevens tegemoetgekomen aan een motie bij de vaststelling van de Omgevingsvisie en een motie bij het jaarverslag TAC 2016. Zie ook bijlage 6 Raadsinformatiebrief vaststellen Beleidskader Hoofdgroenstructuur. De moties zijn op de volgende wijze uitgevoerd: Motie 194_22 - verwijderen van ‘economie’ als waarde van het groen In het beleidskader Hoofdgroenstructuur is 'economie' als 11e groenwaarde geschrapt. Het aspect van de aantrekkelijkheid voor bewoners en bedrijven is toegevoegd aan de beschrijving van de waarde 'beleving'.

Motie 198_22 – stap 2 & 3 bestaande sportparken volop gebruiken Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: De sportparagraaf in het beleidskader is ingekort tot de essentie voor de Hoofdgroenstructuur. De in de motie gevraagde wijziging is daarbij als volgt doorgevoerd in H4.2 van het Beleidskader Hoofdgroenstructuur: “Een besluit over een uitbreiding of eventuele nieuwe locatie voor sport in de Hoofdgroenstructuur, evenals de omzetting van een groentype naar een sportpark, wordt niet genomen in dit beleidskader Hoofdgroenstructuur. De uitwerking van de methodiek naar de benodigde sportruimte in de stad en de consequenties daarvan voor de Hoofdgroenstructuur gebeurt in het kader van (een uitwerking of actualisatie van) de Omgevingsvisie en de in het coalitieakkoord 2022-2026 aangekondigde herijking van de referentienormen voor sport en groen, omdat deze functies vaak samen komen. In het kader van de Omgevingsvisie wordt er aan de volgende acties gewerkt: • Handelingsperspectief Sport in een Groeiende stad. De komende periode wordt inzicht gegeven in hoe de (herijkte) sportnorm gehaald wordt binnen de 1-2-3-methodiek en hoe dit ruimtelijk uitpakt. • Actualisatie Referentienorm Maatschappelijke Voorzieningen en in het verlengde daarvan de in het coalitieakkoord aangekondigde actualisatie van de groen- en sportnorm.

Er wordt toegewerkt naar een gecombineerde norm voor groen, sport en spelen in de openbare ruimte, waarbij wordt ingezet op het intensiveren van het gebruik van bestaande

Gegenereerd: v1.18

11

Gemeenteraad

VN2024-008390 Griffie

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 26 juni 2024

sportaccommodaties en er rekening wordt gehouden met het groen dat reeds aanwezig is in omliggende gebieden.” Motie 200_22 – natuur en rust in stadsparken De zin over de intrinsieke waarde van groen is opgenomen onder 1.1 'urgentie' in het beleidskader. Tevens is nader bezien of er stadsnatuur in elk stadspark kan worden opgenomen. Dat kan niet overal en is aankelijk van de omvang en het karakter van het stadspark. Het betreft onder andere toevoegingen van stadsnatuur in het Gijsbrecht van Amstelpark, het Amstelpark, Flevopark, rond de Riekermolen, het Piet Wiedijkpark, tussen de tuinparken TIGENO en de Eendracht, over het dakpark A9, op de oostpunt van de Volgermeerpolder en in de Groene Zoom tussen Buikslotermeer en de A10. Motie 199_22 – minder parkeren in het groen De parkeerbehoefte per sportvoorziening of andere voorziening in het groen is een afweging per plek, waarbij het aanbod aan bestaande parkeerplekken, veilige routing, overflow naar de omgeving, maar ook gebruikersdruk meespelen. Dergelijke afwegingen zijn altijd maatwerk, en dat maatwerk wordt ook nu al geleverd. Bij de eerstvolgende actualisatie van de nota parkeernormen (voorzien in 2023/ 2024) zal gekeken worden of de werkwijze zoals deze nu gebruikt wordt aangepast moet worden en welke gevolgen dat eventueel heeft voor het parkeren bij sportvoorzieningen en andere voorzieningen in het groen.

Motie 612_21- uitbreiding van de Hoofdgroenstructuur Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: het concept beleidskader Hoofdgroenstructuur bevat een toetskaart waarin de Hoofdgroenstructuur in omvang is toegenomen en een groenblauw netwerk vormt. Motie 1510_17- mogelijkheden groen toevoegen bekijken Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: aandeling van deze motie is in de raadscommissie van september 2018 aangehouden, omdat er nog geen overzicht was van kansrijke verbindingen om toe te voegen aan de HGS. Mede naar aanleiding hiervan zijn door alle stadsdelen ‘groene kansen en verbindingenkaarten’ gemaakt. Deze kaarten zijn als basis gebruikt voor de doorvertaling naar de nieuwe HGS. Het Beleidskader Hoofdgroenstructuur bevat nu een toetskaart waarin de Hoofdgroenstructuur in omvang is toegenomen en waarin een groot aantal groene verbindingen is toegevoegd om een groenblauw netwerk te vormen. Tevens vormt het vergroenen van straten waar dat kan het uitgangspunt bij groot onderhoud en herinrichtingen van alle straten in de stad.

Als vervolgacties worden in het beleidskader Hoofdgroenstructuur aangekondigd: • Opstellen van een ‘Opgavenkaart Hoofdgroenstructuur 2030’ als onderdeel van het Uitvoeringsprogramma Groenvisie (2023), waarin ook groene verbindingen een plek zullen krijgen; • Onderzoeken op welke wijze ‘groene linten’, inclusief de Hoofdbomenstructuur, opgenomen kunnen worden in het beleidskader Hoofdgroenstructuur (na 2022). Mede op basis hiervan kunnen bij een actualisatieronde van het beleidskader Hoofdgroenstructuur voorstellen worden gedaan voor het toevoegen van groene verbindingen aan de Hoofdgroenstructuur toetskaart.

Gegenereerd: v1.18

12

Gemeenteraad

VN2024-008390 Griffie

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 26 juni 2024

Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?

Nog niet bekend

Overige toelichting

Uit het beleidskader HGS volgen een aantal vervolgacties die gericht zijn op een betere doorwerking van het beleid en die bijdragen aan realisatie van de ambities uit de Omgevingsvisie. Vervolgacties zullen een plek krijgen in lopende programma’s en beleidstrajecten of zijn parallel aan het opstellen van het beleidskader HGS al gestart. Gezien de beperkte beschikbare middelen en beleidscapaciteit is het niet mogelijk aan alle vervolgacties tegelijk invulling te geven. Dit zal consequenties hebben voor de snelheid van uitvoering van de vervolgacties en de uiteindelijke doorwerking van het beleidskader Hoofdgroenstructuur. Voor de acties die nog niet lopen geldt dat een nadere concretisering en prioritering zal plaatsvinden, waarbij het uitgangspunt is dit binnen bestaande jaarbudgetten voor beleidscapaciteit te dekken. De prioritering van vervolgacties zal jaarlijks in het kader van het Jaarprogramma met de wethouder RO worden afgestemd. Conclusie De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Conclusie

Geheimhouding

n.v.t.

Welke stukken treft u aan

Gegenereerd: v1.18

13

Gemeenteraad

VN2024-008390 Griffie

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 26 juni 2024

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2024-035798

002.23 Motie Van Schijndel Geen zoekgebieden voor zon op water in Sloterplas en Nieuwe Meer.pdf (pdf)

AD2024-035799

003.23 Motie Van Schijndel Geen zonnepanelen plaatsen in Sloterplas en Nieuwe Meer.pdf (pdf)

AD2024-035800

015.23 Motie Alberts inzake behoud Ruigoord als culturele vrijhaven.pdf (pdf)

AD2024-035801

016.23 Motie Alberts inzake bescherm natuur Diemerpark en maak uitbreiding sportvelden IJburg elders mogelijk op Strandeiland of Buiteneiland.pdf (pdf)

AD2024-035802

023.23 Motie Van Renssen, Minderhoud, Wehkamp inzake garantiestelling.pdf (pdf)

AD2024-035803

030.23 Motie Koyuncu inzake het toevoegen van de Lutkemeerpolder aan de Hoofdgroenstructuur.pdf (pdf)

AD2024-035804

042.23 Motie Bloemberg-Issa inzake sportnorm invullen binnen gebiedsontwikkeling ipv HGS.pdf (pdf)

AD2024-035805

050.23 Motie Bloemberg-Issa inzake geen parkeervoorzieningen in het groen.pdf (pdf)

AD2024-035730

Bijlage 1 Beleidskader Hoofdgroenstructuur incl amendementen 25jan2023.pdf (pdf)

AD2024-035731

Bijlage 2 Overzicht van wijzigingen in beleidskader en toetskaart.pdf (pdf)

AD2024-035732

Bijlage 3 Nota van Beantwoording Beleidskader HGS.pdf (pdf)

AD2024-035733

Bijlage 4 Adviezen stadsdelen op concept beleidskader HGS.pdf (pdf)

AD2024-035734

Bijlage 5 Toelichting op Beleidskader HGS.pdf (pdf)

AD2024-035735

Bijlage 6 Raadsinformatiebrief 25okt22 vaststellen Beleidskader HGS en beantwoording moties.pdf (pdf)

AD2024-035707

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Ruimte en Duurzaamheid, Wouter van der Veur, 06 22365473, w.van.der.veur@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.18

14