Gemeenteraad Voordracht

RAAD

VN2023-026441 rve sport en bos

Voordracht voor de raadsvergadering van 09 juli 2025

Agendapunt

Sport en Bewegen (28) A26

Datum besluit

College van B en W 10 juni 2025

Portefeuille

Onderwerp

Vaststellen van de Agenda Zwemmen 2025-2028 en de bijbehorende uitvoeringsagenda De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Vaststellen van de Agenda Zwemmen 2025-2028 en de belangrijkste punten uit deze

Agenda: a. Verhogen van ambitie zwemvaardigheid voor kinderen en acties om deze ambitie te realiseren met als kern de gerichte inzet op programma schoolzwemmen en een campagne om alle kinderen onder de 18 hun diploma te laten halen. b. Acties voor leszwemmen kinderen met een beperking met als kern meer en betaalbaarder aanbod. c. Aanscherping en verplichting kwaliteitseisen zwemaanbieders, maximering commerciële zwemscholen d. Prioritering van het aanbod binnen de zwembaden met als kern het vergroten van de sturing op het aanbod in de zwembaden e. Acties rondom het verminderen van tekort aan badwater en verduurzaming. 2. Vaststellen van de uitvoeringsagenda met daarin: a. De concrete acties om de ambities uit de Agenda Zwemmen te behalen b. De financiële vertaling van de Agenda Zwemmen c. De wijze van monitoring 3. Kennis te nemen van het advies van de Sportraad Amsterdam op de Agenda Zwemmen 2025-2028 en de bijbehorende bestuurlijke reactie van het college op dit advies. Wettelijke grondslag

artikel 108 jo. 147, tweede lid van de Gemeentewet Bestuurlijke achtergrond

1. Op 11 mei 2023 is de visie sport- en beweegbeleid 2023-2026 door het college vastgesteld en voorgelegd aan de raad. De nieuwe Agenda Zwemmen 2025-2028 vormt de uitwerking op het thema zwemmen van dit beleid. 2. Met de raadsinformatiebrief van 31 januari 2024, de raadsbrief van 24 juni 2024 en de raadsbrief van 7 maart 2025 is de raad geïnformeerd over de aanpak diplomazwemmen. In deze raadsinformatiebrieven is de Agenda Zwemmen aangekondigd. Onderbouwing besluit

Ad 1. Vaststellen van de Agenda Zwemmen 2025-2028 en de belangrijkste punten uit deze Agenda: In de Agenda Zwemmen omschrijft de gemeente de ambities en koers wat betreft zwemmen in Amsterdam. Hierbij wordt de lijn van de visie sport en bewegen gevolgd.

RAAD

VN2023-026441 rve sport en bos

Afbakening De agenda beperkt zich tot het zwemmen in de gemeentelijke zwembaden. Het reguleren van zwemmen in openwater valt niet volledig binnen reikwijdte van de gemeente. Naast de gemeente spelen ook Rijkswaterstaat, de provincie en waterschap Amstel, Gooi en Vecht een belangrijke rol. Vanwege deze gedeelde verantwoordelijkheid valt zwemmen in openwater niet binnen de scope van deze Agenda Zwemmen. Desondanks levert buitenwater weldegelijk een bijdrage aan de ambities rondom zwemmen. Ad 1a Verhogen van ambitie zwemvaardigheid voor kinderen en acties om deze ambitie te realiseren met als kern de gerichte inzet op programma schoolzwemmen en een campagne om alle kinderen onder de 18 hun diploma te laten halen. De belangrijkste ambitie uit de Agenda Zwemmen gaat over de zwemvaardigheid van álle Amsterdamse kinderen. Om de zwemvaardigheid bij kinderen te verhogen zijn er een aantal extra acties in de agenda opgenomen. De afgelopen jaren is er een grote inhaalslag gemaakt om de kinderen die door de sluiting van de zwembaden tijdens Corona geen zwemdiploma hebben gehaald, alsnog hun diploma te laten halen. Dit heeft ervoor gezorgd dat het diplomabezit steeg. Tijdens de voorbereidende sessie met de Sportraad Amsterdam werd benoemd dat deze inhaalslag van belang is. Daarom zet de gemeente deze inhaalslag voort voor alle kinderen zonder diploma.

En wordt een campagne om kinderen onder de 18 alsnog hun zwemdiploma te laten halen gestart. De gemeente zet meer in op schoolzwemmen in de stadsdelen waar het diplomabezit laag is. Omdat onderwijstijd niet verloren mag gaan, wordt het schoolzwemmen zo veel mogelijk naschools georganiseerd. Wegens het beperkte badwater is dit niet altijd mogelijk. Daarom wordt nieuw of vrijgekomen badwater in eerste instantie ingezet voor naschools schoolzwemmen. Ouders blijven primair verantwoordelijk voor de zwemvaardigheid van kinderen. Het is daarom van belang dat er voldoende aanbod is, ook voor kinderen onder de armoedegrens. De gemeente stimuleert zwemscholen daarom samen te werken met JFSCA. Onderzocht wordt of zwemscholen die samenwerken met JFSCA voorrang kunnen geven op badwater. Om te zorgen dat kinderen hun zwemvaardigheden onderhouden én kennis maken met de zwemsport is het schoolzwemaanbod uitgebreid met ‘Blijven Zwemmen’. Kinderen uit groep 7 en 8 kunnen tijdens een aantal lessen hun zwemvaardigheid verbeteren én verschillende zwemsporten en reddingszwemmen uitproberen. Ad 1b Acties voor leszwemmen kinderen met een beperking met als kern meer en betaalbaarder aanbod. Binnen de gemeente is een coördinator zwemmen met een beperking aangesteld. Deze is het aanspreekpunt voor ouders, zwemscholen en zwembaden als het over zwemmen met een beperking gaat.

Twee pilots worden uitgevoerd om meer en betaalbaarder aanbod te creëren. En schoolzwemmen wordt gericht ingezet op het speciaal onderwijs (SO) en voortgezet speciaal onderwijs (VSO). Ad 1c Aanscherping en verplichting kwaliteitseisen zwemaanbieders, maximering aantal commerciële zwemscholen Voor alle leszwemmen die in de gemeentelijke baden worden aangeboden gelden voortaan de minimale normen van BREZ 2.0 of een aantoonbaar vergelijkbaar zwemveilig en -vaardigheidsniveau voor de diplomalijn. De BREZ bevat de bepalingen en richtlijnen voor de examens van het ZwemABC zoals opgesteld door de Nationale Raad Zwemveiligheid (NRZ). Daarnaast worden turbolessen met diplomagarantie, intensieve zwemlessen gedurende twee weken waarbij kinderen

2 Gegenereerd: v1.17

RAAD

VN2023-026441 rve sport en bos

gegarandeerd een diploma halen, waar mogelijk geweerd uit de zwembaden. Deze lessen zorgen ervoor dat de zwemvaardigheid niet voldoende in de motoriek inslijt. De groei van de commerciële zwemscholen wordt beperkt. Momenteel wordt 26% van de lessen door zwemscholen aangeboden. Dit wordt voortaan als maximum gehanteerd. Ad 1d Prioritering van het aanbod binnen de zwembaden met als kern het vergroten van de sturing op het aanbod in de zwembaden De zwembadexploitanten zijn belangrijke partners bij de uitvoering van de Agenda Zwemmen. De sturing op de exploitanten om de ambities uit de agenda waar te maken wordt versterkt. Samen met de exploitanten werkt de gemeente aan een optimalisering van de programmering in de zwembaden en sturing op de inzet van badwater en personeel voor de prioriteiten uit de Agenda Zwemmen. Voor de zwembaden zijn er gemiddelde streefwaarden opgesteld voor het percentage aanbod op schoolzwemmen en leszwemmen. Daarnaast wil de gemeente dat de uren voor doelgroepen in absolute zin stijgen. In de monitorgesprekken met zwembaden worden streefwaarden gebruikt om gezamenlijk keuzes te maken in het aanbod. Bij diverse stakeholders werd benoemd dat het beperkte badwater in sommige gevallen verhuurd wordt aan partijen buiten Amsterdam. De gemeente wil de Amsterdamse verenigingen een eerlijke kans bieden.

In de agenda is daarom opgenomen dat Amsterdamse verenigingen voorrang krijgen op badwater ten opzichte van verenigingen buiten Amsterdam. Dit geldt voor badwater wat nieuw vrijkomt. Ad 1e Acties rondom het verminderen van tekort aan badwater en verduurzaming. De gemeente onderzoekt de mogelijkheden voor extra binnenzwemwater op de korte termijn door bijvoorbeeld het buitenbad van het Sloterparkbad te overkappen. Dit extra zwemwater zal in eerste instantie gebruikt worden voor naschools schoolzwemmen en andere zwemlessen. Om op de lange termijn het tekort aan zwembaden ten opzichte van de Sportnorm in te lopen moet nu ingezet worden op de bouw van nieuwe zwembaden. Tijdens de looptijd van de Agenda Zwemmen starten we met de bouw van een nieuw binnenzwembad in Oost met een 25 meterbad en een doelgroepenbad. Daarnaast starten we zo mogelijk de voorbereidingen voor een nieuw zwembad in Nieuw-West (Riekerpark) en op IJburg (Strandeiland). Ook zetten we in op de verduurzaming van de bestaande zwembaden. Ad 2. In te stemmen met de uitvoeringsagenda In de uitvoeringsagenda staan de concrete acties voor het behalen van de ambities nader uitgewerkt. Ook staat hierin wat het gewenste resultaat is. In de uitvoeringsagenda is een financiële paragraaf opgenomen waarin wordt ingegaan op financiële gevolgen van het beleid in de Agenda Zwemmen.

Ook staat in de uitvoeringsagenda een hoofdstuk monitoring waarin de indicatoren zijn opgenomen waarmee de voortgaan op de ambities gemonitord kunnen worden. Ad 3. Kennis te nemen van het advies van de Sportraad Amsterdam op de Agenda Zwemmen 2025-2028 en de bijbehorende bestuurlijke reactie van het college op dit advies. Op 16 april verstuurde het college een formele adviesvraag naar de Sportraad Amsterdam met de definitieve versie van de Agenda. Op 23 mei werd de reactie ontvangen. De reactie van de Sportraad Amsterdam en de reactie van het college hierop zijn als bijlage toegevoegd. De Sportraad Amsterdam spreekt zijn waardering uit voor de ambitie die uit de Agenda Zwemmen 2025-2028 spreekt en heeft vier concrete aanbevelingen gedaan om de Agenda Zwemmen 2025-2028 aan te scherpen:

1. Ontwikkel een realistische routekaart voor extra overdekt zwemwater.

3 Gegenereerd: v1.17

RAAD

VN2023-026441 rve sport en bos

2. Prioriteer het verbeteren van de zwemvaardigheid en het behalen van een zwemdiploma als hét speerpunt van de Agenda. 3. Ontwikkel een centraal informatiepunt over zwemmen in Amsterdam. 4. Start een gerichte bewustwordingscampagne voor ouders en jongeren.

Op basis van dit advies heeft het college drie aanpassingen gemaakt aan de Agenda Zwemmen: Routekaart voor extra zwemwater als bijlage Een routekaart voor extra zwemwater is als bijlage toegevoegd aan de Agenda Zwemmen (pagina 49). Hierin is alleen het nieuwe zwembad in Oost (Flevoparkbad) opgenomen, omdat er voor de andere nieuwe zwembaden nog geen financiële middelen zijn. Zwemvaardigheid als hét speerpunt in de Agenda Zwemmen Zwemvaardigheid ís het speerpunt van de Agenda Zwemmen. Dit is nu nog duidelijker in de Agenda opgenomen in de samenvatting en inleiding. Gegarandeerde stageplekken bij Amsterdamse zwembaden In het advies benoemt de Sportraad Amsterdam ook het huidige personeelstekort en de belemmering die dit vormt voor de doelstellingen op gebied van zwemvaardigheid. Hierbij adviseert de Sportraad een gegarandeerde stageplek en perspectief op werk. Het college erkent het belang van de stageplekken en neemt het advies van de Sportraad over om aan de opleiding een gegarandeerde stageplek te koppelen. Daarnaast spant de gemeente zich in om na de opleiding de deelnemers door te geleiden naar een passende baan in en rond Amsterdam. Dit is toegevoegd aan de Agenda Zwemmen. Bestuurlijke reactie college In bijgevoegde reactie onderschrijft het college het belang van zwemvaardigheid voor kinderen. Dit is de belangrijkste ambitie uit de Agenda Zwemmen.

Het college is van mening dat de in de Agenda Zwemmen genoemde voorzieningen, het opzetten van de campagne en de extra inzet op communicatie, ervoor zorgt dat zoveel mogelijk kinderen hun zwemdiploma halen. In de Agenda is reeds opgenomen dat de gemeente graag alle informatie rondom zwemmen op één plek beschikbaar stelt. Hiermee onderschrijft het college het advies van de Sportraad voor het ontwikkelen van een centraal informatiepunt. Het college erkent het belang van goede communicatie richting ouders en jongeren over zwemveiligheid. En neemt het advies van de Sportraad over de doelgroepen en manieren van campagne voeren over. Participatie

In de voorbereiding van de Agenda Zwemmen is er een netwerkbijeenkomst georganiseerd voor alle zwembadexploitanten, zwemverenigingen en zwemschoolhouders. Centraal stond de vraag: hoe kunnen we alle Amsterdammers zwemvaardig maken met voldoende sport- en beweegaanbod in het zwembad? Thema's waren zwemvaardigheid, personeel en vrijwilligers, zwemwater en verduurzaming en sportaanbod. De resultaten van deze bijeenkomst zijn verwerkt in de Agenda Zwemmen. In februari en maart 2025 is bij de volgende stakeholders de conceptversie van de agenda gepresenteerd:

• Portefeuillehouders Overleg (PHO) 4 Gegenereerd: v1.17

RAAD

VN2023-026441 rve sport en bos

• Zwembadmanagers • KNZB • Kerngroep Zwemverenigingen • JFSCA • Sportraad Op basis van deze gesprekken is de Agenda verder aangescherpt. De Sportraad heeft tot slot formeel advies gegeven op de nieuwe Agenda Zwemmen 2025-2028. Het onderwijs is op onderdelen uit de Agenda Zwemmen betrokken. In de opzet en evaluatie van de pilot diplomazwemmen zijn de vier directies van de aangesloten scholen nauw betrokken. In de opzet is overleg geweest over de geschikte manier van het organiseren van begeleiding per school. Voor de evaluatie zijn we in gesprek gegaan met de vier directies en de betrokkenen binnen de school. Alle vier de betrokken schooldirecties zijn positief over het organiseren van schoolzwemmen na schooltijd. Op deze manier gaat kostbare onderwijstijd voor kwetsbare leerlingen niet verloren en worden de lasten voor de school (in meer of mindere mate afhankelijk van type begeleiding) verlaagd. Dit is verwerkt in de Agenda Zwemmen. Financiële onderbouwing

Investeringsvoorstel Basisgegevens investering Investeringssom

€0

Rentepercentage

0.0%

Afschrijvingstermijn (jaar)

0

Kapitaallasten

€0

Aanvang kapitaallasten

0

MIP nummer Financiële consequenties van de beslispunten BATEN Product

I/S

Totaal

Jaar T

Jaar T + 1

Jaar T + 2

Jaar T + 3

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0 I=Incidenteel S=Structureel

LASTEN Product

I/S

Jaar T

Jaar T + 1

Jaar T + 2

Jaar T + 3

Sport

I

€550000

€650000

€650000

€650000

Sport

S

€0

€0

€100000

€100000

€550000

€650000

€750000

€750000

Totaal

I=Incidenteel S=Structureel

5 Gegenereerd: v1.17

RAAD

VN2023-026441 rve sport en bos

Consequenties gedekt? Ja Overige toelichting

De onderdelen die structureel onderdeel uitmaken van de begroting van Amsterdam, of waarover reeds apart is besloten, worden hier niet opnieuw opgevoerd. In de tabel zijn alleen de tijdelijk extra middelen weergegeven en de middelen die extra ingezet gaan worden op de begroting van Sport. Dekking vangnet diplomazwemmen en zwemvaardigheid voor kinderen met een beperking Bij de Begroting 2025 is een prioriteit van 1,3 miljoen in 2025 en 1,4 miljoen in 2026, 2027 en 2028 toegekend voor diplomazwemmen/schoolzwemmen. Hiervan zal een kleine € 0,8 miljoen ingezet worden voor extra dekking van de sportvergoeding Jeugd, waaronder het arrangement diplomazwemmen. Hierdoor kan het JFSCA voldoende gesubsidieerd worden om de diploma’s aan kinderen onder de armoedegrens te vergoeden. De overige middelen worden ingezet voor het vangnet en schoolzwemmen en zwemvaardigheid voor kinderen met een beperking, in totaal € 550.000 in 2025 en € 650.000 per jaar van 2026 tot en met 2028. Dekking zwemles volwassenen met een stadspas Om vanaf 2027 een stadspasactie voor alle volwassenen onder de armoedegrens in te voeren wordt in 2027 en 2028 € 0,1 miljoen aan structurele coalitiemiddelen ingezet. Vervolgacties zonder dekking In de paragraaf Sport en Bewegen voor iedereen wordt aangegeven dat we de mogelijkheid onderzoeken om zwemambassadeurs aan te stellen.

En in de paragraaf Personeel wordt aangegeven dat we onderzoeken hoe we het verschil in inschaling van zwembadpersoneel kunnen opheffen. Zowel voor de zwemambassadeurs als om de waardering gelijk te trekken zijn nog geen middelen in de begroting opgenomen. Als er geen dekking beschikbaar komt, worden deze vervolgacties niet uitgevoerd. Toekomstige investeringen zonder dekking Voor investeringen in nieuwe zwembaden in Nieuw-West en op IJburg en voor een extra peuterbad in Zuidoost is nog geen dekking. In de uitvoeringsagenda is een uitgebreidere financiële paragraaf opgenomen. Conclusie De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding

Niet van toepassing Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2023-093661

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

6 Gegenereerd: v1.17

RAAD

VN2023-026441 rve sport en bos

AD2025-036851

Bijlage 1 Agenda Zwemmen 2025-2028.pdf (pdf)

AD2025-036855

Bijlage 2 uitvoeringsagenda zwemmen 2025-2028.pdf (pdf)

AD2025-036860

Bijlage 3 Advies Agenda Zwemmen 2025-2028 - Sportraad Amsterdam.pdf (pdf)

AD2025-036875

Bijlage 4 bestuurlijke reactie advies Sportraad.pdf (pdf)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Sport en Bos, Michael Welten, 0628976020, Michael.Welten@amsterdam.nl Sport en Bos, Sandra Jansen, 0630086319, s.jansen@amsterdam.nl

7 Gegenereerd: v1.17