FKD Definitiefverslag 15-02-2024

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit

FKD

Raadscommissieverslag, 15 februari 2024

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vastgesteld op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Donderdag 15 februari 2024 van 9.00 – 12.00 uur in Raadzaal, stadhuis Donderdag 21 maart 2024 Voorzitter: R.P. Hofland Portefeuillehouders: wethouders H. van Buren, A. Scholtes, T. Meliani Commissiegriffier: M. Diemont Commissieondersteuner: N. Bakkali Verslaglegging: J. Poot (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: F.A. Namane (PvdA), E.D.M. Moeskops (D66), E. Schmit (D66), H.C. Burgers (VVD), S.C. Nijssen (VVD), S.N. Hijlkema (VVD), M.M. Meerburg (PvdD), J.A. Veldhuyzen (Lijst Ahmadi-Veldhuyzen) M.M. Perdok (Lijst Ahmadi-Veldhuyzen), J. Broersen (Volt), E. Bobeldijk (SP), C. van Berkel (JA21), E. Mangal (DENK), L.J.J. Lochtenberg (CDA), J. Badal (CDA) Afwezig: M. Lust (D66), I. Garmy (Volt), J.A.H. Olivieira (Lijst Kabamba) Overige aanwezigen: J. van Pijpen (GL). I Nadif (GL)

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9.06 uur en heet de aanwezigen en toehoorders welkom. Hij stelt vast dat er een quorum is. b. Mededelingen Lid MANGAL deelt mee dat Bureau Integriteit hem en lid Veldhuyzen heeft verzocht anonieme meldingen in ontvangst te nemen en deze door te geven aan Bureau Integriteit, opdat de anonimiteit gewaarborgd blijft. De VOORZITTER geeft aan deze gang van zaken niet te begrijpen en vraagt om opheldering. Tevens vraagt hij de wethouder om hierop te reageren. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat dit buiten de gebruikelijke gang van zaken om lijkt te gaan. Zij kan zich niet voorstellen dat een dergelijk verzoek door Bureau Integriteit is gedaan. Er zijn maatregelen genomen, zoals een externe vertrouwenspersoon, en volgens de wethouder hoort het maken van meldingen niet via raadsleden te gaan. De VOORZITTER stelt voor dat hij buiten de vergadering om in gesprek hierover gaat met lid Mangal met als doel de mededeling te verduidelijken. Hij acht het van groot belang dat, inzake dit delicate onderwerp, het voor eenieder duidelijk is wat de procedure is omtrent het doen van meldingen. De commissie gaat akkoord met dit voorstel. De voorzitter vervolgt het agendapunt ‘Mededelingen’ Wethouder VAN BUREN deelt mee dat op 26 februari 2024 het Verweij-Jonker Instituut

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

een onafhankelijk, kwantitatief onderzoek gaat verrichten naar discriminatie binnen de gemeentelijke organisatie. Zij verzoekt de ambtenaren van de gemeente Amsterdam met klem hieraan deel te nemen. Uit het onderzoek moet blijken hoe vaak discriminatie voorkomt en in welke vormen. Deelname is anoniem en de uitkomsten worden meegenomen in de bestuursopdracht. Wethouder MELIANI doet drie mededelingen:  In antwoord op de vragen van lid Bobeldijk inzake het Pianola Museum geeft zij aan dat de bestemmingswijziging ongeveer 30 jaar geleden heeft plaatsgevonden. De huurder maakt zich zorgen dat hij zijn woning moet verlaten, maar de wethouder heeft geen plannen in die richting.  Deze middag vindt de presentatie plaats van de plannen van de drie kwartiermakers van het Slavernijmuseum. De raadsleden zijn sowieso uitgenodigd.  In antwoord op de vraag van het lid Garmy, inzake de Week tegen Racisme, deelt de wethouder mee, dat alle organisaties die iets organiseren in de strijd tegen racisme in de week van 18 tot 21 maart 2024 samenkomen. Wethouder SCHOLTES doet twee mededelingen:  In antwoord op de vraag van het lid Asruf, inzake het GVB, deelt de wethouder mee dat de gesprekken met de directie en de RvC nog gaande zijn. De wethouder verwacht de commissie bij de volgende vergadering hierover te kunnen informeren.

 Tevens verwijst de wethouder naar het verbod van TikTok op de telefoons van medewerkers van de gemeente. De leden Aslami en Garmy hebben schriftelijke vragen gesteld over het weren van app’s om werktelefoons. De wethouder wacht nu de resultaten van de discussie bij het Rijk over Facebook en X af, alvorens hij overgaat tot de beantwoording van de schriftelijke vragen. Wel is het voor medewerkers mogelijk om op een veilige telefoon gebruik te maken van TikTok. Medewerkers kunnen een veilige telefoon aanvragen. Ook het weren van andere app’s op de werktelefoon zal later door de wethouder worden toegelicht. Nu worden er al 15 app’s geweerd, afkomstig uit buitenlanden met een offensief cyberprogramma. Er wordt hierbij samengewerkt met de VNG en het Rijk. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER deelt mee dat, in tegenstelling tot het eerdere verzoek van de Partij voor de Dieren, agendapunten 3 en 4 alsnog apart worden behandeld. De commissie is hiermee akkoord. Op verzoek van lid Garmy (Volt) wordt agendapunt 6, Tweede afdoeningsbrief toezegging MDRA vs politiecijfers antisemitisme, doorgeschoven naar de volgende vergadering. Op verzoek van lid Mangal (DENK) wordt agendapunt 8, Bespreken van de nieuwsartikelen en raadsinformatiebrieven over de werkomstandigheden bij het GVB, doorgeschoven naar de volgende vergadering. De commissie gaat met beide wijzigingen akkoord.

Lid MANGAL verzoekt TKN-punt 5, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de afdoening van de toezeggingen over het GVB uit de commissievergadering van 14 december 2023, gevoegd te behandelen met voornoemd agendapunt 8 Aldus wordt de agenda vastgesteld. d. Conceptverslag van de raadscommissie FKD d.d. 18 januari 2024 Met inachtneming van twee technische wijzigingen door lid Van Berkel wordt het verslag

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Er zijn geen opmerkingen over de termijnagenda. f. TKN-lijst Op verzoek van de leden Havelaar (CDA) en Schmit (D66) wordt TKN-stuk 2, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de raamovereenkomst snijbloemen, geagendeerd voor de vergadering van 21 maart 2024. Op verzoek van lid Mangal (DENK) wordt TKN-stuk 5, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de afdoening van de toezeggingen over het GVB uit de commissievergadering van 14 december 2023, geagendeerd voor de vergadering van 21 maart 2024. Dit zal dan gevoegd worden behandeld met agendapunt 8, Bespreken van de nieuwsartikelen en raadsinformatiebrieven over de werkomstandigheden bij het GVB. De motivatie heeft op 14 februari 2024 in de Dagmail gestaan. Op verzoek van lid Namane (PvdA) wordt TKN-stuk 3, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de afdoening van de toezegging over de mogelijkheden toepassen hoger minimumloon bij de inkoop, geagendeerd voor de vergadering van 21 maart 2024. Lid Namane wil in gesprek met de commissie over wat er wel mogelijk is. De commissie gaat akkoord met de verzoeken. g. Ingekomen stukken Stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2. INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 9.20 uur. Vanaf dat moment zijn de spreektijden van kracht. b.

Inspreekmoment Publiek Er heeft zich één inspreker aangemeld. Mevrouw Nankoe spreekt op persoonlijke titel inzake werkomstandigheden. Als FNV-lid pleit zij namens alle werknemers van de Schoonmaakdiensten, Beveiliging en Afhandeling KLM op Schiphol voor een hoger loon, aangezien het huidige loon niet toereikend is om van te leven. Het salaris is achtergebleven bij de stijgende inflatie. Een bruto salaris van minimaal 16 euro per uur zou voldoende zijn. Zij verzoekt de gemeente, die aandeelhouder is van Schiphol, dit te eisen. Ook pleit zij voor een pensioenleeftijd van 65 jaar voor de schoonmaakmedewerkers en het omlaag brengen van de werkdruk. Schiphol moet voor de medewerkers een werkplek bieden waar zij veilig en gezond de werkzaamheden kunnen verrichten. Dit betekent ook dat de medewerkers minder moeten worden blootgesteld aan de uitstoot van schadelijke stoffen. Vervolgens betoogt de inspreekster dat Schiphol is gegroeid ten koste van de arbeidsomstandigheden van de medewerkers voor wie zij spreekt. Zij pleit voor het centraal stellen van de kwaliteit van het werk in plaats van de groei van Schiphol, maar hoopt ook dat de medewerkers er niet de dupe van worden als het aantal vluchten van overheidswege wordt

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

teruggebracht. Lid NADIF vraagt of de inspreekster van mening is dat er voldoende maatregelen worden getroffen om de medewerkers veilig hun werk te laten doen. Wat kan de gemeente nog hieraan bijdragen? Inspreekster NANKOE geeft aan dat het belangrijk is dat Schiphol de medewerkers op nummer 1 plaatst en erop toeziet dat de ze veilig en gezond kunnen werken. Op dit moment lijkt Schiphol andere belangen te hebben; als iemand zich ziekmeldt, wordt de medewerker dagelijks gebeld met de vraag wanneer hij of zij het werk weer kan hervatten. Lid VAN BERKEL spreekt zijn waardering uit voor het werk dat mevrouw Nankoe en haar collega’s verrichten en vraagt of alle schoonmaakbedrijven die actief zijn op Schiphol zich laten vertegenwoordigen door de FNV. Inspreekster NANKOE bevestigt dit. Ook benadrukt zij dat de werkdruk voor de medewerkers namens wie zij spreekt te hoog is. Een oplossing hiervoor zou zijn om meer personeel aan te trekken. Dit zou ook het ziekteverzuim omlaag kunnen brengen. Lid VAN BERKEL vraagt of deze problematiek breed speelt bij alle schoonmaakbedrijven en of dit wellicht te maken zou kunnen hebben met de concurrentiestrijd tussen de schoonmaakbedrijven onderling. Inspreekster NANKOE ontkent dit. Zij merkt bovendien op dat de CAO voor beveiligers en het winkelpersoneel een andere is dan voor de schoonmakers en dat vindt zij vreemd.

Lid MEERBURG stelt dat er al jaren geleden is vastgesteld dat de uitstoot van schadelijke stoffen gevaarlijk is voor de gezondheid van de medewerkers. Hij vraagt mevrouw Nankoe om een verklaring waarom er volgens haar nooit enige verbetering in deze situatie is gekomen. Inspreekster NANKOE is van mening dat Schiphol doet alsof dit probleem niet bestaat en dat geld verdienen belangrijker is dan de gezondheid van de medewerkers. Zij vindt dat de directie eens moet komen kijken naar de werkomstandigheden op de platforms. Lid NAMANE verwijst naar het sociaal akkoord dat is gesloten tussen Schiphol en de medewerkers. Zij vraagt mevrouw Nankoe of zij vertrouwen heeft in de naleving van de daarin gemaakte afspraken. Inspreekster NANKOE ziet hiervan geen resultaat bij de werkomstandigheden en het valt haar op dat er medewerkers vertrekken, omdat beloftes niet worden nagekomen. Lid MANGAL vraagt of er wordt afgeweken van de voorwaarden in de CAO. Inspreekster NANKOE geeft aan dat op het gebied van de lonen de afspraken niet worden nagekomen. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. d. Rondvraag Lid VAN BERKEL verwijst naar een bijeenkomst in Pakhuis de Zwijger op maandag 12

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

februari jongstleden. Naar zijn mening had deze bijeenkomst een antisemitisch karakter. Het bevreemdt hem dat deze bijeenkomst door de gemeente is gesubsidieerd. Hij vraagt de wethouder uit te leggen wat de overweging is geweest om een dergelijke bijeenkomst te subsidiëren. Ook wil hij weten hoe de wethouder gaat voorkomen dat gemeenschapsgeld wordt gebruikt om degelijke manifestaties plaats te laten vinden. Wethouder MELIANI stelt dat er hier geen strafbaar feit heeft plaatsgevonden, maar er is gehandeld binnen de grenzen van de wet. Het college kan daarom niet ingrijpen. Bovendien kan het college zich niet bemoeien met de inhoud van de kunstuitingen en dat geldt ook voor deze bijeenkomst. De wethouder heeft contact gehad met de organisatie van Pakhuis De Zwijger en er blijkt een serie bijeenkomsten te zijn, waarbij ook aandacht is voor de joodse gemeenschap en het Israëlische gedachtegoed. Er is ruimte voor allerlei standpunten. Er is vanuit het college geen sprake van ondersteuning van bepaalde programmaonderdelen, maar in hoofdlijnen wordt er subsidie verstrekt op plekken waar dialogen plaatsvinden. Lid MOESKOPS stelt nogmaals de vraag wat de rol van de gemeente is wanneer er misstanden plaatsvinden bij de gesubsidieerde instellingen.

Zij krijgt graag een overzicht van de wijzen waarop de gemeente zich in het verleden heeft opgesteld in een dergelijke situatie, zodat er een evaluatie kan plaatsvinden en de rol van de raad duidelijker wordt. Wethouder MELIANI blijft voorzichtig met het agenderen van dit onderwerp, omdat ze er zeker van wil zijn dat er werkelijk sprake is van misstanden. Inzake de misstanden bij De Melkweg is er ambtelijk al contact geweest met de instelling en zijn er stappen gezet. De wethouder gaat zich niet mengen in de kwestie die speelt tussen de werkgever en de werknemer. Vervolgens verwijst zij naar het Kunstenplan, waarin sociale veiligheid als hoge prioriteit wordt aangemerkt. De wethouder zegt toe de commissie in een brief te informeren over de wijze waarop hierover met elkaar zal worden gesproken. Lid MOESKOPS verduidelijkt dat het haar gaat om de rol van de raad in deze processen. Wethouder MELIANI zal hierop terugkomen middels een brief. Lid VAN BERKEL geeft aan dat Filmmuseum Eye afziet van sponsoring door de KLM. Voor JA21 is dit een aanleiding om te stoppen met de subsidiëring van het Filmmuseum, aangezien er kennelijk sprake is van voldoende financiële middelen. Ook zal subsidiëring door de gemeente als aandeelhouder van Schiphol, de thuisbasis van KLM, het Filmmuseum in verlegenheid brengen nu zij op principiële gronden afziet van sponsoring door KLM.

Lid Van Berkel vraagt de wethouder of zij bereid is de subsidiëring stop te zetten of anders de aandelen in Schiphol te verkopen. Wethouder MELIANI stelt allereerst dat het Filmmuseum Eye voor het grootste deel door het Rijk wordt gesubsidieerd en de gemeente Amsterdam geeft een klein deel vanuit het Fonds voor de Kunst. Het college bemoeit zich verder nooit met sponsoring van instellingen en kan het Filmmuseum Eye hierbij dan ook niets verbieden of toestaan. De wethouder wil graag weten van JA21 wat de fractie van haar verwacht wanneer er vragen worden gesteld over subsidiëring en de inhoud van de programmering. Lid VAN BERKEL verduidelijkt zijn vraag hoe de wethouder aankijkt tegen het subsidiëren van een instelling die sponsoring vanuit de markt afwijst. Wethouder MELIANI heeft hier geen mening over. Zij heeft geen kennis van de mate van sponsoring die geldt voor instellingen, maar zij weet dat Filmmuseum Eye het financieel en

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

organisatorisch goed geregeld heeft. Lid NAMANE heeft signalen ontvangen van een oud-medewerker die bij de gemeentelijke organisatie werkzaam was als huishoudelijke hulp, dat er door het bedrijf wordt afgeweken van de afspraken, zoals die staan beschreven in de CAO. Zij benadrukt dat het voor haar fractie belangrijk is, dat er wordt samengewerkt met bedrijven die zich houden aan de CAOafspraken. Zij vraagt de wethouder of zij eveneens signalen hierover heeft ontvangen. Ook wil zij weten hoe er wordt gecontroleerd dat bedrijven die worden ingekocht zich houden aan de afspraken en op welke wijze de bedrijven hiertoe worden gedwongen. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat het voor het college belangrijk is dat de medewerkers van de gemeentelijke organisatie de juiste arbeidsvoorwaarden hebben. Zij adviseert de oud-medewerker zich te melden bij de werkgever of bij de opdrachtgever van de gemeente Amsterdam. De wethouder heeft nog meer informatie nodig om deze kwestie uit te kunnen zoeken. In algemene zin geeft de wethouder aan dat bij aanbestedingen als eis geldt dat bij de uitvoering van een opdracht de in te zetten medewerkers minimaal conform de algemeen verbindende CAO’s betaald moeten worden. De CAO’s hebben een heldere grondslag en zijn ook te controleren en te handhaven, aangezien ze administratief zijn gewaarborgd in de financiële systemen van de leveranciers.

De wethouder heeft nog geen signalen ontvangen dat leveranciers zich hier niet aan houden. Maar mochten de voorwaarden niet worden nageleefd, dan wordt zij hiervan graag op de hoogte gehouden, want dan kan daar actie op worden ondernomen. Lid BOBELDIJK vraagt of er een meldpunt of vertrouwenspersoon is voor medewerkers die hiervan melding willen maken. Wethouder VAN BUREN verwijst hiervoor naar wethouder Scholtes als verantwoordelijk wethouder Zorg. Wethouder SCHOLTES deelt mee dat de GGD toezicht houdt op de naleving van de WMO-voorzieningen bij het huishouden. De GGD heeft ook een meldpunt, zij het niet specifiek voor individuele klachten. De wethouder stelt voor in een bilateraal overleg met lid Namane te bespreken over welke aanbieder het gaat. Lid LOCHTENBERG verwijst naar de eerdere technische sessie inzake de samenwerkingsafspraken met de woningcorporaties die over twee weken in de gemeenteraad aan de orde komen. Er werd ook gesproken over de doorrekening van Ortec Finance, waaruit blijkt dat er bij de bouwopgave van 7500 woningen mogelijk sprake is van een onbenutte bestedingsruimte van 2,1 miljard. Lid Lochtenberg plaatst een aantal opmerkingen bij de doorrekening en hij heeft een aantal rekentechnische vragen die volgens hem politieke consequenties hebben.

De VOORZITTER vraagt zich af of het betoog van lid Lochtenberg betrekking heeft op de agenda van deze commissie of dat het over Wonen gaat. Lid LOCHTENBERG geeft aan dat zijn vraag van financiële aard is, want hij vraagt de wethouder Financiën om met de wethouder Wonen mee te rekenen bij het onderhandelingsakkoord en de mogelijkheid te onderzoeken of het onderhandelingsakkoord kan worden aangepast aan de huidige omstandigheden. De VOORZITTER beschouwt dit alsnog als een vraag over Wonen en vindt het niet terecht dat lid Lochtenberg twijfelt aan de financiële onderlegdheid van de woordvoerder van de commissie WV. Hij vraagt wethouder Van Buren te reageren. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat er bij de doorberekening van Ortec Finance ook

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

veel externe deskundigen meekijken. Een oproep tot narekenen vindt de wethouder overbodig. Zij biedt aan om buiten de vergadering dit met lid Lochtenberg te bespreken. Lid VAN PIJPEN geeft aan in een punt van orde aan dat zij het niet gepast vindt dat er wordt geoordeeld over kwaliteiten van leden in een andere commissie. Ook meent zij dat de vraag van lid Lochtenberg niet van toepassing is in deze commissie. BESPREEKPUNTEN Deelnemingen (excl. AEB en Schiphol) 3. Bespreken van het initiatiefvoorstel ‘Maak de Haven Parijs-proof’ van het lid Bakker (PvdD) en de bestuurlijke reactie (VN2024-027375) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en geeft aan dat dit punt is geagendeerd door het lid Bakker van de Partij voor de Dieren. Vervolgens legt hij de vergaderorde uit die geldt voor de bespreking van dit initiatiefvoorstel. Lid MEERBURG stelt in zijn toelichting op het initiatiefvoorstel dat Amsterdam veel doet op het gebied van klimaat en duurzame energie. Er worden ambities getoond en er zijn concrete plannen, die worden besproken in allerlei commissies. Hierbij wordt er ook een bijdrage gevraagd van de inwoners, bijvoorbeeld doordat het boeken van goedkope vluchten wordt ontmoedigd. Echter de helft van de kerosine die er nodig is om vliegtuigen te laten stijgen is afkomstig uit de Amsterdamse Haven waar de gemeente, als eigenaar, geld uit genereert.

Voor de PvdD is dit tegenstrijdig met de klimaatambitie van Amsterdam. Vervolgens verwijst lid Meerburg naar een voornemen van enkele jaren geleden om in 2030 af te zijn van het gebruik van kolen, zodat er sprake zal zijn van een fossielvrije Haven. Maar als het gaat om aardolie, waarbij eveneens CO2 vrijkomt als het wordt verbrand, merkt de PvdD dat de gemeente wat meer terughoudend is. Een van de redenen om met het initiatiefvoorstel te komen is een signaal vanuit een bedrijf dat in de Haven overslag uitvoert en dat in de media heeft gepubliceerd dat leveringszekerheid vanuit het huidige systeem belangrijker is dan binnen een bepaalde termijn te zorgen voor groene energie. Het ziet er volgens lid Meerburg bovendien naar uit dat ook andere bedrijven ook na 2050 doorgaan met het overslaan van olie in de haven. Lid BOBELDIJK geeft namens de SP aan dat ze kunnen instemmen met de ambitie van het initiatiefvoorstel. Hij vraagt in welke mate de gemeente als 100 procent aandeelhouder invloed heeft op de bedrijven die opereren op het Haventerrein en of hier kosten mee gemoeid zijn. Lid MEERBURG vergelijkt de invloed van de gemeente op de Haven met die op de rest van de stad; wanneer er een plan ligt vanuit de gemeente voor een wijk, wordt er gekeken hoe alle partijen in die wijk bij dit plan kunnen worden betrokken.

Hetzelfde geldt voor het Havengebied en het is zaak de bedrijven daar zover te krijgen dat ze meewerken aan het initiatief en de uitvoering faciliteren. Lid BOBELDIJK stelt dat er kosten moeten worden gemaakt om de bedrijven mee te krijgen. Hij vraagt zich af of de gemeente hierbij sturingsmogelijkheden heeft. Lid MEERBURG zou het liefste zien dat de gemeente particuliere partijen kan dwingen waar het kan en stimuleren waar dit mogelijk en zinvol is. Dit hangt af van de ambitie van het plan en hoe snel dit bereikt moet gaan worden. Bij de plannen in het Havengebied ontbreekt het aan concrete invulling, er is geen stappenplan. Lid VAN PIJPEN geeft namens haar partij aan dat zij het initiatiefvoorstel steunt, maar zij

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

heeft ook enkele vragen. Zij sluit zich aan bij de vragen van de SP en wil tevens graag weten wie het transitieplan dat in het voorstel wordt genoemd, moet maken. Lid MEERBURG vindt het logisch dat de gemeente hier het voortouw in neemt, zoals dit ook geldt voor andere plannen in het kader van klimaat en duurzaamheid. Er zijn wel gesprekken met partijen om te onderzoeken hoe zij erin staan, maar de gemeente ontwikkelt een plan voor, in dit geval, het Havengebied. De PvdD heeft het vertrouwen dat met de expertise van de gemeente en de kennis van de bedrijven in het Havengebied een goed plan kan worden opgesteld. Lid VAN PIJPEN merkt op dat uit de bestuurlijke reactie blijkt dat er al een transitieplan is. Zij vraagt lid Meerburg hierop te reageren. Lid MEERBURG is teleurgesteld over de bestuurlijke reactie, die lang op zich liet wachten en uiteindelijk luidt dat er al een plan is en een extra plan niet nodig is. Het initiatiefvoorstel beoogt om dit bestaande plan nog meer te concretiseren. Lid SCHMIT deelt mee namens zijn fractie dat hij de doelstelling van het voorstel onderschrijft. Hij vraagt welke juridische stappen de PvdD wil nemen om de erfpachtcontracten die de gemeente heeft met bedrijven in het Havengebied te openen.

Lid MEERBURG geeft aan dat er bij de plannen van Amsterdam om in 2040 aardgasvrij te zijn er veelvuldig wordt aangelopen tegen bestaande contracten en juridische belemmeringen. Door het ontwikkelen van een visie, tussendoelen te formuleren en een plan te hebben kan de gemeente stappen maken en het voortouw nemen. Lid SCHMIT meent dat als de PvdD de strategie wil wijzigen, de partij moet komen met andere juridische maatregelen. Lid MEERBURG is het hier niet mee eens. Volgens de PvdD wordt nog niet concreet genoeg gesteld wat er nodig is voor het Havenbedrijf en de gemeente om de doelstelling ‘Amsterdam fossielvrij in 2050’ te bereiken en moet er een antwoord komen op enkele fundamentele vragen. De PvdD vraagt het college om dezelfde mate van concreetheid die zij hanteert bij de plannen voor de regionale energiestrategie toe te passen op de plannen voor het Havengebied. Lid BURGERS is namens de VVD van mening dat de bedrijven in het Havengebied de kans moeten krijgen om te innoveren en de verduurzaming in een realistisch tempo door te voeren, zonder dat de energieprijzen hoger worden. Er zijn investeringen nodig om de leveringszekerheid te garanderen. De VVD vindt dat de Haven kansen biedt om van Amsterdam een grote speler te maken in de energietransitie.

De VVD heeft hiervoor een initiatiefvoorstel ingediend om te onderzoeken welke actie de gemeente op het vlak van informatievoorziening en kennisuitwisseling kan ondernemen om de doorlooptijd van vergunningen die relevant zijn voor de transitie naar groene waterstof te versnellen. Lid Burgers stelt twee vragen.  Waar baseert de PvdD haar aanname op dat bedrijven in de Haven niet gecommitteerd zouden zijn aan het akkoord van Parijs? Er bestaan juist hele concrete plannen hiervoor.  Volgens de PvdD is er geen openbare informatie beschikbaar om te beoordelen of er genoeg gedaan wordt om het gevaar van de ‘koolstofzeepbel’ te mitigeren. Op welke manier denkt de PvdD deze informatie te kunnen openbaren? Is de PvdD bereid om de bedrijven het voordeel van de twijfel te geven bij het meewerken aan het akkoord van Parijs? Lid MEERBURG wijst op een bedrijf in het Havengebied dat al heeft aangegeven, dat zij het niet realistisch acht dat ze in 2050 kan stoppen met aardolie. Hier is sprake van discrepantie

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

tussen wat het college wil en wat het bedrijf als haalbaar acht en deze kloof moet worden overbrugd. De PvdD zou het aanvaardbaar vinden als de benodigde, eventueel bedrijfsgevoelige informatie geanonimiseerd wordt geleverd om een beeld te krijgen. Lid LOCHTENBERG concludeert dat het transitieplan gemaakt kan worden door de gemeente, maar ook door de bedrijven zelf. De VOORZITTER concludeert dat de VVD hiermee tevens haar bijdrage voor de eerste termijn, die nog moet beginnen, al heeft geleverd. Hij vraagt lid Meerburg hierop te reflecteren. Lid MEERBURG beaamt dat de gemeente dit moet doen en hiervoor met bedrijven in gesprek moet gaan. De VOORZITTER sluit het deel van toelichting en verduidelijkende vragen af en gaat over op de eerste termijn van het debat. Eerste termijn Lid MEERBURG vraagt of het aangepaste dictum van het voorstel voor het college aanleiding is om hier positief op te reageren. Lid Meerburg leest het aangepaste dictum voor. Lid BOBELDIJK vraagt of de PvdD bedoelt dat het bestaande plan van het college moet worden aangepast om het Parijs-proof te maken, in plaats van met een nieuw transitieplan te komen. Lid MEERBURG vindt het aanvaardbaar als beide plannen zonder meer worden samengevoegd. Lid BURGERS biedt zijn excuses aan dat hij zijn bijdrage voortijdig heeft geleverd.

Lid VAN PIJPEN geeft namens haar fractie aan dat ook voor haar de urgentie geldt om stappen te zetten en kritisch te kijken naar aardolie- en kerosinegebruik. Zij vraagt naar de actuele stand van zaken met betrekking tot olie als het gaat om de overgang naar minder fossiel. Hierbij vraagt zij speciale aandacht voor de giftige olie die naar Afrika wordt getransporteerd. Lid NAMANE vraagt of het mogelijk is om de bedrijven te vragen om hun informatie te delen. Dit kan het makkelijker maken om te werken aan realistische strategieën. Lid LOCHTENBERG vraagt het college of er ruimte is voor vernieuwing van de bestaande contracten, waarbij er voorwaarden worden verbonden aan de erfpacht die kunnen bijdragen aan het initiatiefvoorstel. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat zij positief kan preadviseren op het nieuwe dictum van het initiatiefvoorstel. Zij zal het voorstel inbrengen bij het Havenbedrijf en zal de raad op de hoogte houden van de ontwikkelingen. Het lijkt de wethouder niet mogelijk om sneller af te zijn van de op- en overslag van fossiele brandstoffen in de Haven, vanwege de problemen die dit zou opleveren, ook in financiële zin. Bij vernieuwing van de erfpachtcontracten wordt door het Havenbedrijf rekening gehouden met de te bereiken doelen.

Ook neemt het Havenbedrijf het initiatief om een infrastructuur ten behoeve van duurzame energie aan te laten leggen voor stroom en waterstof. Het Havenbedrijf brengt belanghebbenden samen ten behoeve van versnelling van het proces. De wethouder zegt toe de raad via rapportage op de hoogte te houden. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voor nu voldoende is besproken en voor behandeling door gaat naar de raad van 27 maart 2024.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

De VOORZITTER schorst de vergadering om 10.14 uur. De VOORZITTER heropent de vergadering om 10.25 uur. De VOORZITTER deelt mee dat er een punt van orde is door het lid Mangal. Het lid MANGAL trekt vanwege de ontstane onduidelijkheid zijn eerdere mededeling inzake Bureau Integriteit in. Hij zal hier in een later stadium op terugkomen. De VOORZITTER constateert dat lid Lochtenberg eveneens een punt van orde wil inbrengen. Lid LOCHTENBERG biedt zijn excuses aan aan de commissie voor zijn onterechte inbreng bij de rondvraag. Lucht- en Zeehaven (incl. Schiphol) 4. Havenbedrijf Amsterdam: Midterm Review Strategisch Plan 2021-2025 en Technische sessie op 28-11-23 (VN2024-000326) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en geeft aan dat in 2021 het huidige Strategisch Plan van het Havenbedrijf is opgesteld. Het Havenbedrijf heeft nu de eerste helft van de planperiode 2021-2023 geëvalueerd en dit samengevat in de Midterm Review. Dit punt is geagendeerd door het lid Meerburg van de Partij voor de Dieren. Lid MEERBURG heeft een aantal vragen:  Hij verwijst naar een passage in het document dat betrekking heeft op ‘de schaarse beschikbaarheid van passende vestigingscondities voor verduurzaming’.

Hij vraagt het college wat er wordt gedaan om deze vestigingscondities te verbeteren;  Hij vraagt of er mogelijkheden zijn om in gesprek te gaan met andere Europese havens om te komen tot een gezamenlijk transitieplan;  Ook vraagt lid Meerburg het college de raad te informeren over de huidige stand van zaken betreffende de MVO-afspraken, die de Haven heeft gemaakt over de sojaketen;  Tenslotte wil hij weten hoe het ervoor staat met de afdoening van de motie van de PvdD over steenkool. Lid BURGERS beschrijft de goede ontwikkelingen van de afgelopen twee jaar in de Amsterdamse Haven op het gebied van duurzaamheid. Namens de VVD benadrukt lid Burgers de rol van het economisch belang van bedrijven die in de Haven zijn gevestigd. Hij waarschuwt ervoor dat de duurzaamheidsmaatregelen niet mogen leiden tot belemmering voor bedrijven om hun eigen duurzaamheidsdoelstellingen te realiseren. Hij verwijst hiervoor naar de verplichting van huurders om aan de 50 procent haven gerelateerd ondernemen te voldoen, hetgeen potentiële huurders weghoudt. Hij suggereert dat er ook kan worden gekeken bij nieuwe huurders welke rol zij kunnen hebben bij de energietransitie en pleit voor een goede samenwerking hierbij tussen de gemeente, het Havengebied en de bedrijven die daar zijn gevestigd. Lid VAN PIJPEN mist in het document de afspraken over netcongestie.

Ook sluit zij zich aan bij het voorstel van de PvdD over het uitfaseren van de olie. Lid SCHMIT heeft veel informatie opgedaan tijdens de eerdere technische sessie. D66 acht het van belang dat het Havenbedrijf een belangrijke rol blijft houden in de energietransitie. In het document leest lid Schmit dat er een goede balans blijft behouden tussen wonen en werken.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

Lid Schmit constateert dat de Midterm Review tot stand is gekomen in samenwerking met alle belanghebbenden van het Havengebied. Hij mist echter de verplaatsing van de Passenger Terminal Amsterdam, terwijl daar in de gemeenteraad een motie over is aangenomen. Lid Schmit kijkt uit naar de beloofde update in mei 2024 en hij hoopt dat dit dan in de Strategische Midterm Review kan worden teruggevonden. Lid NAMANE heeft veel informatie opgedaan tijdens de eerdere technische sessie. Zij vraagt naar de stand van zaken van de toezegging met betrekking tot de ketenverantwoordelijkheid en de arbeidsomstandigheden. Zij verzoekt het college deze thema’s te laten terugkomen in het nieuwe Strategisch Plan 2026. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat het college doet wat zij kan om de energietransitie in de Haven te versnellen en de bedrijven in de Haven hierbij te ondersteunen. Vorige week werd uiteindelijk de Energiecoöperatie Amsterdamse Haven gepresenteerd en dit is een goed voorbeeld van wat de gemeente kan bewerkstelligen. Ten aanzien van het vestigingsbeleid bestaat er een lijst met acties die er zijn uitgevoerd en wat er nog moet gebeuren. Hierbij wordt er nauw samengewerkt met het Havenbedrijf en regionale en landelijke partijen aan de randvoorwaarden voor de verduurzaming van de Haven en de industrie. Tevens komt er steun vanuit het Rijk.

Ook bedrijven uit het Havengebied die werken aan de transitie vervullen hierbij een begeleidende rol. De wethouder somt een aantal voorbeelden op. De wethouder geeft aan dat er momenteel geen sprake is van een algemene directe samenwerking tussen Europese havens, maar er vindt wel enig internationaal overleg plaats op het gebied van bepaalde specifieke onderwerpen, zoals energietransitie. Ook vindt er overleg plaats met andere havens binnen Nederland, zoals die van Rotterdam. De Amsterdamse Haven is onderdeel van drie belangrijke corridors in het trans-Europese transportnetwerk waarbinnen nauw wordt samengewerkt. De vragen over de duurzame sojaketen en de ketenverantwoordelijkheid worden meegenomen in de raadsinformatiebrief over ketenverantwoordelijkheid. De wethouder zegt toe deze brief op korte termijn aan de raad zal doen toekomen. Ook zal het college ervoor zorgen dat de arbeidsomstandigheden binnen het Havenbedrijf aan de orde komen in het nieuwe Strategische Plan. In antwoord op de vraag van D66 zegt de wethouder toe dat de ontwikkelingen en de aanpak van de cruisevaart zal worden opgenomen in het Strategisch Plan van de Haven 20252028. Zij zal binnenkort de raad informeren over de huidige stand van zaken omtrent de uitslag van de onderzoeken. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voor nu voldoende is besproken. 5.

Kennisnemen van Raadsinformatiebrief inzake Position Paper Schiphol, waarmee de gemeenteraad wordt geïnformeerd over de stand van zaken rondom het opstellen van een integrale Position Paper Schiphol (VN2024-000328) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee dat wethouder Van Buren in de commissie van 21 juni 2023 heeft toegezegd een position paper op te stellen over de positie van de gemeente ten opzichte van Schiphol. De raadsinformatiebrief die voorligt gaat over de voortgang van de position paper. Dit punt is geagendeerd door de leden Meerburg (PvdD) en Bobeldijk (SP). Lid MEERBURG spreekt allereerst zijn ernstige bedenkingen uit inzake de arbeidsomstandigheden van de medewerkers op Schiphol als het gaat om de gezondheid. Hij beschrijft een mogelijkheid om het grondpersoneel zoveel mogelijk te vrijwaren van blootstelling aan schadelijke uitlaatgassen, door de vliegtuigen eerst naar de startbaan te slepen en pas daar de motor te starten. Maar hij hoort graag van de wethouder welke maatregelen er worden genomen nu er financiële middelen beschikbaar worden gesteld ten behoeve van een gezondere

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

werkomgeving voor het grondpersoneel op Schiphol. Het lijkt de Partij voor de Dieren belangrijk om in de position paper te beschrijven hoe er moet worden omgegaan met investeringen. Schiphol heeft daar kennelijk andere ideeën over dan de gemeente. Ook zou het volgens lid Meerburg goed zijn om in de position paper voor bedrijven die kerosine leveren een termijn te noemen vanaf wanneer de kerosine zwavelarm moet zijn. De Partij van de Dieren mist in de position paper de kritiek op, of liever het uitsluiten van, de vierde aanvliegroute boven Utrecht en Gelderland. Tot slot zou er in de position paper een verbod op het vergassen en afschieten van ganzen moeten komen. De PvdD pleit voor het plaatsen van zonnepanelen in de weilanden om het vliegveld heen om het gebied voor de ganzen onaantrekkelijk te maken. Lid BOBELDIJK meende dat de position paper mede was bedoeld voor het indienen van ideeën, maar het staat nu op de agenda als ‘ter kennisname document’. Voor de SP is het belangrijk dat er wordt ingezet op krimp en dat het aantal privé jets vermindert. Ook de arbeidsomstandigheden van de medewerkers en de gezondheid van de omwonenden is voor de SP belangrijk. Dit kan nog wel scherper worden gesteld in de position paper. Lid MANGAL heeft berichten ontvangen over de nieuwe directeur die in zijn beleid lijnrecht tegenover het beleid van de interim directeur handelt.

Lid Mangal verwijst naar punt 5 in de position paper en vraagt zich af of hier slechts op papier een idee wordt geschetst, aangezien in de media is geschreven dat ‘Schiphol en KLM op wetenschappelijke gronden geen link zien tussen kanker en uitstoot’, terwijl er eveneens wordt geschreven dat de medewerkers ‘structureel worden blootgesteld aan kankerverwekkende stoffen’. Lid Mangal vervolgt zijn betoog waarin hij beschrijft dat er sprake is van ongezonde werkomstandigheden bij het grondpersoneel van Schiphol en KLM en dat dit niet wordt opgepakt door de werkgever. Hij vraagt de wethouders Deelnemingen en Zorg hierop te reageren. Vervolgens stelt hij de volgende vragen:  Is er voor deze problematiek aandacht in de aandeelhoudersvergadering?  Hoe verstrengeld treden Schiphol en KLM hierin op en wat is hierbij de rol van de wethouder?  Wat is de visie van de wethouder Zorg op deze misstanden? Lid BROERSEN stelt dat het college het eens is met de raad, dat in de klimaatdoelen een groeiend Schiphol niet past. Toch moet Volt concluderen dat de position paper weinig toevoegt aan het geluid van het college waarin zij het belang van verduurzaming en krimp benadrukt. Het lijkt erop dat de gemeente als aandeelhouder zich eerder terughoudend opstelt.

Wat Volt betreft is het belangrijk dat het college voor haar positiebepaling niet alleen in gesprek gaat met Schiphol en partners, maar vooral met Amsterdammers die de dupe zijn van de vliegbewegingen van Schiphol en dat deze Amsterdammers zich ergens kunnen melden om hun ervaringen te delen. Ook brengt lid Broersen de invloed van de budgetvluchten op het overtoerisme in de stad naar voren, waar niet over wordt geschreven in de brief. Zij verwacht van het college dat dit duidelijk stelling inneemt tegen de budgetvluchten, zoals dat ook gaat bij de discussies over het erotisch centrum. Volt stelt voor dat Amsterdam aan alle partijen in binnen- en buitenland duidelijk laat weten dat budgetvluchten moeten stoppen en dat hierover afspraken komen met andere Europese steden die hier overlast van ondervinden. Lid SCHMIT geeft namens zij fractie aan dat het belangrijk is dat Schiphol verantwoordelijkheid neemt in het verminderen van de geluidsoverlast, het verbeteren van de luchtkwaliteit, en goede arbeidsomstandigheden. Dit staat voor D66 voldoende beschreven in de position paper. Echter lid Schmit mist een beschrijving van de rol van Schiphol in de bezoekerseconomie. Als Amsterdam deze situatie wil verbeteren, speelt Schiphol hier een belangrijke rol in. D66 verwacht van het college hierin een duidelijk standpunt dat in de position

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

paper wordt beschreven. Hij vraagt de wethouder hierop te reageren. Lid NAMANE beschouwt de position paper als een goede eerste aanzet. De PvdA juicht het toe dat het college zich ‘activistisch aandeelhouder’ noemt. Zij somt een aantal activiteiten op die in de position paper worden genoemd, waaronder de vermindering van het aantal vliegbewegingen ‘vanwege de impact op het milieu en de leefomgeving’. Zij wil weten of de genoemde scenario’s al zijn uitgewerkt en welke effecten en belangen hiermee zijn gemoeid. Voor de PvdA geldt dat overlast, gezondheid en de bouwambities hierbij bovenaan staan naast klimaatdoelen. Lid Namane dringt aan op meer ambitie ten aanzien van de werkomstandigheden. Alleen verwijzen naar een akkoord tussen Schiphol en werknemers is niet voldoende, de PvdA wil weten wat de gemeente, als activistische aandeelhouder, gaat doen om ervoor te zorgen dat de werkomstandigheden verbeteren. Lid LOCHTENBERG somt de punten uit de position paper op en voorziet elk punt van commentaar:  Geluidshinder en luchtvervuiling: lid Lochtenberg vraagt de wethouder om ook aandacht te schenken aan andere milieufactoren, zoals bodem- en grondwatervervuiling.  Lid Lochtenberg ontvangt nog steeds signalen van toenemende beleving van ernstige overlast door de omwonenden. Het CDA pleit voor verankering van maatregelen in een gewijzigd Luchthavenverkeersbesluit.

Hopelijk leidt de position paper tot snellere resultaten dan nu het geval is.  Hij verwijst naar de normenwijziging die door het kabinet wordt geïnitieerd en hij vraagt zich af wat hiervan de gevolgen zijn vaar de burgers die overlast ervaren door Schiphol.  Het Luchthavenindelingsbesluit is bedoeld om de omgeving te beschermen, maar hieraan wordt getornd door de grote woningbouwopgave die er ligt. Het CDA vraagt zich af of het oprekken van de normen een goede ontwikkeling is.  Hoewel Schiphol wordt gerekend tot een van de beste luchthavens is volgens lid Lochtenberg 70 procent van alle passagiers overstappers.  Lid Lochtenberg wil graag weten van de wethouder of er concrete doelstellingen en stappen in de position paper beschreven gaan worden. Ook stelt hij voor Schiphol Watch en andere omwonenden uit te nodigen voor een gesprek. Lid VAN BERKEL stelt dat de Amsterdamse economie onlosmakelijk is verbonden met Schiphol. JA21 vindt het onterecht dat de houding van de gemeente ten aanzien van Schiphol is gewijzigd van ‘geen groei’ naar ‘krimp’. Lid NADIF stelt dat de Raad van de Leefomgeving Infrastructuur heeft bepaald dat groei negatieve effecten zou hebben op zachte vestigingsfactoren in Nederland. Zij vraagt JA21 hierop te reageren.

Zij geeft vervolgens aan dat de druk om Schiphol te laten groeien vooral vanuit het buitenland afkomstig is, terwijl dit heel nadelig is voor de gezondheid, het vestigingsklimaat en de klimaatdoelstellingen. Ook hierop hoort zij graag de reactie van lid Van Berkel. Lid VAN BERKEL is het eens met de standpunten over de milieuschade, maar meent dat de schade aan het vestigingsklimaat niet meetbaar is. Toch pleit lid Van Berkel voor het economische belang van de luchthaven. Lid BOBELDIJK geeft in een punt van orde aan dat hij het opmerkelijk vindt dat lid Van Berkel deelneemt aan dit debat, terwijl hij werkzaam is op Schiphol. Lid VAN BERKEL geeft aan dat hij werknemer is aldaar en geen enkel belang bij Schiphol heeft. Lid NADIF bestrijdt het standpunt van JA21 dat de schade voor het vestigingsklimaat niet

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

meetbaar is, aangezien de Raad van de Leefomgeving Infrastructuur hier een uitspraak over heeft gedaan. Vanuit economisch oogpunt wordt er geen financieel voordeel behaald uit het grote aantal passagiers dat op Schiphol overstapt. En dan kunnen ook bouwprojecten niet doorgaan vanwege de plannen voor Schiphol. Lid VAN BERKEL houdt vol dat de economische belangen zeer groot zijn, maar desondanks is de houding van het college ten aanzien van de vlieghaven gewijzigd van ‘geen groei’ naar ‘krimp’. Hier is echter geen financiële onderbouwing voor opgegeven door het college en JA21 is van mening dat deze houding een gevaar vormt voor de vele werknemers en bedrijven die van Schiphol afhankelijk zijn. Het college beoogt met haar houding een veilige, schone en gezonde leefomgeving te creëren. De opening van Lelystad Airport had een groot deel van de geluidshinder in de late avond en nacht kunnen oplossen. Voorts stelt lid Van Berkel dat veel mensen die op Schiphol werken graag in de buurt van de luchthaven willen wonen. Dat de geluidsoverlast enige nuance behoeft, toont lid Van Berkel aan met gegevens van het Bewonersaanspreekpunt Schiphol, dat slechts 1 procent van de klagers verantwoordelijk was voor bij de helft van alle klachten in 2022. Zonder de luchthaven te laten krimpen, gebeurt er al veel om de schadelijke uitstoot te reduceren en lid Van Berkel noemt een aantal voorbeelden.

Lid Van Berkel waarschuwt ervoor dat krimp van Schiphol kan resulteren in het opheffen van vliegroutes die niet meer zijn terug te halen. Hij betoogt dat dit de economie zal schaden zonder dat dit voor het klimaat iets oplevert, want men wijkt uit naar vliegvelden in buurlanden. Lid NADIF bestrijdt dat de maatregelen die zijn genoemd door JA21 soelaas zouden bieden voor de problemen die Schiphol veroorzaakt, indien er geen krimp zou plaatsvinden. Vervolgens beschrijft zij het standpunt van GroenLinks ten aanzien van Lelystad Airport, waar zij altijd tegenstander van waren. Ook is lid Nadif erachter gekomen dat er een groot belastingvoordeel rust op het hebben van een privé jet. Bovendien biedt het hebben van een privé jet een lucratief verdienmodel en dit is mogelijk vanwege Europees beleid. GroenLinks vindt dit onacceptabel, mede gezien de overlast die het geeft voor de woonomgeving van de gewone Amsterdamse burgers. Vervolgens beschrijft het lid Nadif de ontwikkelingen die plaatsvinden in de markt. Er is belangstelling vanuit Azië en de VS voor luchthaven Schiphol. Lid Nadif dringt er bij het college op aan het publieke belang van de Amsterdammers voorop te stellen in haar rol als activistisch aandeelhouder. Lid Nadif geeft aan dat zij het voorstel van de Partij voor de Dieren om zonnepanelen in de rondom gelegen weilanden te plaatsen kan waarderen.

Tenslotte benadrukt lid Nadif dat de gemeente verantwoordelijk is voor de arbeidsomstandigheden van de werknemers op Schiphol, waarvan al is aangegeven door verschillende sprekers dat die zeer te wensen overlaten. Zij hoopt dat er goede maatregelen worden genomen om de veiligheid en de gezondheid van deze werknemers te bewaken en dat er een leefbaar loon voor deze werknemers kan worden bereikt. Lid BOBELDIJK sluit zich volledig aan bij de woorden van GroenLinks, maar hij wil nog graag weten hoe lid Nadif denkt over de verkoop van aandelen. Lid NADIF geeft aan dat de gemeente als aandeelhouder bepaalde rechten heeft en dus kan meebeslissen. Lid Nadif is hier voorstander van en vindt dat verkoop van de aandelen niet moet plaatsvinden. Lid BROERSEN vraagt of lid Nadif de position paper scherp genoeg vindt op de thema’s die zij in haar betoog heeft behandeld. Lid NADIF geeft aan dat GroenLinks zich aansluit bij de inhoud van de position paper, waar veel van de eerder ingediende moties in terugkomen. Maar nog activistischer kan geen

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

kwaad. Zij beschrijft de ontwikkeling van de discussies rondom krimp, privé jets en de nachtvluchten, waar voorheen bijna niet over viel te praten tot zinvolle en inhoudelijke debatten, die ook op maatschappelijk niveau worden gevoerd. Lid Nadif verwacht in de toekomst constructieve gesprekken met bedrijven en bewoners over wat er wenselijk is ten aanzien van Schiphol. Lid BROERSEN benadrukt dat de position paper voor wat Volt betreft nog activistischer mag. Zo wordt er niets gezegd over de budgetvluchten. Zij vraagt lid Nadif wat GroenLinks mist in de brief. Lid NADIF geeft aan dat het college haar standpunt over de budgetvluchten al uitdraagt en dat hoeft dan wat haar betreft niet in de position paper. Lid BROERSEN vraagt wat GroenLinks alsnog mist in de position paper op het gebied van activistisch aandeelhouderschap. Lid NADIF verwijst naar de eerdere moties die inmiddels zijn aangenomen en vraagt het college de ruimte te nemen om het aandeelhouderschap inhoud te geven en zich vooral te richten op een goed toekomstbeeld. Lid LOCHTENBERG vraagt of GroenLinks niet bang is dat wanneer de privé jets verdwijnen, er dan grotere en meer vervuilende jets zullen komen. Lid NADIF ziet dit gevaar niet. Lid MEERBURG vraagt of GroenLinks vindt dat de brief zich scherp genoeg uitspreekt over wat de raad eist van Schiphol als het gaat om de gezondheid en de veiligheid van de medewerkers.

Lid NADIF lijkt het raadzaam om door gesprekken met de vakbonden de eisen aan te scherpen, maar is van mening dat het college in de position paper een duidelijk standpunt inneemt. Lid MEERBURG meent dat het effectiever is om de eisen direct scherper te stellen in de position paper, dan dat er een overleg met de vakbonden aan vooraf moet gaan, aangezien de situatie voor de werknemers al wel duidelijk is. Hij vraagt lid Nadif hierop te reageren. Lid NADIF is van mening dat het gesprek met de vakbonden sowieso moet plaatsvinden. Lid MEERBURG vraagt steun van de fractie van GroenLinks bij zijn dringende verzoek aan het college om de eisen in de position paper scherper te stellen. Lid NADIF geeft aan dat zij niet kan spreken voor de werknemers. Die moeten zelf hun eisen op tafel leggen in samenspraak met de vakbonden. Lid Nadif wil voorkomen dat de raad gaat spreken voor de werknemers. De raad kan het college verzoeken ervoor te zorgen dat de werknemers gesteund door de vakbonden hun eisen kunnen neerleggen voor wat zij nodig hebben om veilig en gezond te werken. Wethouder VAN BUREN zegt toe dat in dit dossier de ingediende moties van Partij voor de Dieren, SP, Partij van de Arbeid en D66 worden meegenomen in de behandeling.

Zij constateert dat er een verschuiving heeft plaatsgevonden in het denken over de toekomst van Schiphol door de gemeente Amsterdam, in de regionale en de landelijke politiek en ook bij de luchthaven zelf. Er is de afgelopen jaren te weinig aandacht geweest voor de omwonenden, het klimaat en de arbeidsomstandigheden. Ook zijn er geen duidelijke regels vastgelegd waaraan het vliegen op de luchthaven moet voldoen en dat heeft erin geresulteerd

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

dat het college voorstander is van krimp. Het college wil met de aangescherpte visie op Schiphol bijdragen aan de balans tussen leefbaarheid voor omwonenden en de economie. In de position paper worden nu, in plaats van economie, leefbaarheid voor de omwonenden en betere werkomstandigheden bovenaan geplaatst. De voorliggende position paper is nog niet het uiteindelijke document. De inbreng vanuit de commissie, de suggesties en ideeën dragen bij aan de uiteindelijke versie en moeten helpen bij de aanscherping. De wethouder vraagt of er belangstelling is voor een technische sessie met als thema De Economie van Schiphol. De wethouder streeft ernaar de uiteindelijke position paper voor het zomerreces toe te zenden aan de commissie en deze dan wederom in de commissie en de raad te bespreken. Het is dan nog mogelijk de position paper aan te passen. De inbreng van deze vergadering neemt de wethouder mee. De wethouder heeft inmiddels gesprekken gevoerd met verschillende partijen en er staan nog gesprekken op stapel. De wethouder pakt het breed aan en spreekt met partijen ook buiten Amsterdam. Wat nieuw is in de position paper is dat er vijf doelen zijn geformuleerd:  Schone en veilige leefomgeving;  Evenwichtige Schipholregio;  Verduurzaming;  Betere arbeidsomstandigheden;  Kiezen voor krimp.

Er wordt een omslag gemaakt, waarbij de leefomgeving en omwonenden voorop worden gesteld, in plaats van de bedrijven. Bovendien wordt er in de position paper ingezet op krimp, terwijl er in voorgaande jaren sprake was van een groeistop. Ook wordt er gesproken over een spoedige nachtsluiting, heeft het college bezwaar gemaakt tegen de natuurvergunning en moet er ruimte komen voor internationaal treinverkeer. Het doortrekken van de Noord-Zuidlijn betekent niet dat er sprake is van groei van Schiphol, maar dit is juist nodig voor de krimp. Lid MEERBURG vraagt of het investeringsgeld voor dit project juist het tegendeel zou kunnen bewijzen. Wethouder VAN BUREN ontkent dit. Met de 20,03 procent aandelen die de gemeente bezit staat zij sterk tegenover andere aandeelhouders die anders zouden willen. Al eerder is gebleken dat met dit percentage aandelen tegenstemmen succes kan hebben. Er is geen sprake van verkoop van de aandelen. Het vernieuwende van de position paper is tevens dat Amsterdam nadrukkelijk laat weten aan andere overheden en maatschappelijke instellingen welk standpunt zij inneemt. De wethouder zegt toe dat het bereiken van betere arbeidsomstandigheden concreet zal worden uitgewerkt in de position paper. Hiervoor zal ook worden gekeken naar het voorbeeld in Kopenhagen.

Het voorstel van de Partij voor de Dieren om de vliegtuigen eerst te slepen naar de landingsbaan vooraleer de motor wordt gestart, daar is in zekere mate al over nagedacht. De wethouder erkent dat er vanuit Schiphol wordt gewerkt aan verduurzaming, maar dit gaat niet snel genoeg. Lid MEERBURG vraagt of in de nieuwe position paper die voor het zomerreces verschijnt, de resultaten van de gesprekken met de vakbonden kunnen worden weergegeven. Wethouder VAN BUREN zegt dit toe en geeft aan dat de gesprekken met de vakbonden twee weken geleden hebben plaatsgevonden. Lid MEERBURG wil graag weten wat de vakbonden als eisen hebben opgegeven. Wethouder VAN BUREN deelt mee dat dit overeenkomt met wat de inspreekster mevrouw Nankoe heeft aangegeven; veilige werkomstandigheden, een hoger uurloon van 16 euro, de wijze waarop wordt aanbesteed. Over dit laatste zijn al enige tijd gesprekken gaande

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

met Schiphol en op basis hiervan wordt er in de position paper een voorstel geformuleerd. Lid MEERBURG constateert dat er met de vakbonden in algemene zin is gesproken over veilige werkomstandigheden en niet specifiek. Wethouder VAN BUREN erkent dit, ook al zijn er, evenals in de gesprekken met Schiphol, enige voorbeelden genoemd. Schiphol toont haar betrokkenheid door te investeren in verbeteringen van omstandigheden voor de medewerkers. Lid LOCHTENBERG vraagt hoeveel krimp de wethouder beoogt. Wethouder VAN BUREN komt hier later op terug, wanneer zij voldoende informatie heeft vergaard om hier een gefundeerde uitspraak over te doen. Lid BOBELDIJK vraagt wat het college vindt van de eventuele reactie van Schiphol om eerst onderzoek te doen alvorens maatregelen te nemen om te voorkomen dat de medewerkers bloot worden gesteld aan schadelijke uitstoot. Wethouder VAN BUREN zou dit zorgelijk vinden, maar meent dat hier op dit moment geen sprake van is. Bj een werkbezoek heeft zij gezien dat er op de werkvloer actie wordt ondernomen om de blootstelling aan schadelijk stoffen te beperken. Lid NAMANE heeft er geen vertrouwen in dat woorden in daden worden omgezet, net zoals de inspreekster heeft aangegeven. Zij vraagt de wethouder hierop te reflecteren en welke gevolgen dit heeft voor de uiteindelijke position paper.

Wethouder VAN BUREN betreurt het gebrek aan vertrouwen en het college zal in haar rol als aandeelhouder erop toezien dat het vertrouwen zich herstelt. In gesprekken met Schiphol en bij de werkbezoeken zal dit onder de aandacht gebracht worden. Er zullen ook werkbezoeken plaatsvinden die niet van tevoren zijn aangekondigd en gesprekken plaatsvinden met de medewerkers. Deze aanpak zal in de position paper worden opgeschreven. In antwoord op de vraag van lid Meerburg over de productie van fossiele brandstof in de Haven geeft de wethouder aan dat het college zich al heeft uitgesproken over de uitfasering hiervan. Dit zal een onderdeel gaan uitmaken van de position paper. Deze middag heeft de wethouder een gesprek met de bewoners uit Utrecht en Gelderland over de vierde aanvliegroute. De resultaten zullen worden opgenomen in de position paper. Het voorstel om de weilanden om Schiphol heen te voorzien van zonnepanelen om de locatie onaantrekkelijk te maken voor ganzen is voorgelegd aan Schiphol. De wethouder komt hier later op terug. De wethouder refereert aan de uitspraken van het college over de budgetvluchten en de privé jets. Er wordt onderzoek gedaan naar wat de gevolgen zijn voor de economie. Dit onderwerp zal worden meegenomen bij de uitwerking van de position paper.

Lid SCHMIT bedoelde met zijn vraag niet alleen te kijken naar de vluchten, maar de rol van Schiphol als bedrijf te betrekken bij de aanpak bezoekerseconomie. Wethouder VAN BUREN zegt toe dat ze dit meeneemt in de position paper. Lid BROERSEN vraagt waarom de standpunten van het college inzake budgetvluchten wel zijn gedeeld in de media, maar niet in de position paper worden geformuleerd. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat er vragen van de pers zijn beantwoord. Voor het overige was het college allereerst voornemens onderzoek te verrichten naar verschillende aspecten van de vervuiling door vluchten alvorens dit in de position paper op te nemen.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 15 februari 2024

FKD

Lid LOCHTENBERG herhaalt zijn vraag of er ook wordt gekeken naar bodem- en grondwatervervuiling. Wethouder VAN BUREN zegt toe alle suggesties die uit de commissie zijn gekomen mee te nemen ten behoeve van de position paper. Lid MANGAL vraagt nogmaals wat de wethouder vindt van de uitspraak van Schiphol dat er geen verband zou zijn tussen de uitstoot en kanker. Ook ziet hij graag in de position paper beschreven wat het college verstaat onder goed werkgeverschap. Wethouder VAN BUREN verwijst naar haar antwoorden die betrekking hebben op de arbeidsomstandigheden van medewerkers, wat direct te maken heeft met goed werkgeverschap. Zij heeft geen kennis van het nieuwsbericht over de relatie uitstoot en kanker en zij zal dit gaan bekijken. De Raad van Commissarissen heeft de CEO van Schiphol benoemt en het college heeft hiermee ingestemd, want er werd haar verzekerd dat deze functionaris oog heeft voor de werkomstandigheden en de leefomgeving. Lid MANGAL stelt dat het nieuwsbericht van RTL Nieuws iets anders beweert over de relatie uitstoot-kanker dan het rapport van de Arbeidsinspectie. Lid Mangal vraag zich af of het college hierin positie kiest. Hij is van mening dat goed werkgeverschap inhoudt dat de werkgever zorgt voor de zieke medewerkers in plaats van ontkennen dat de relatie uitstoot-kanker bestaat.

Wethouder VAN BUREN benadrukt dat het college zich tot doel heeft gesteld de arbeidsomstandigheden te verbeteren en daar heeft dit mee te maken. De wethouder zegt toe dat het college na bestudering van de nieuwsberichten een standpunt in zal nemen. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voor nu voldoende is besproken en op verzoek van lid Meerburg voor korte behandeling doorgaat naar de raad van 27 maart 2024. De VOORZITTER schorst de vergadering voor vijf minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering. Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid 6. Tweede afdoeningsbrief toezegging MDRA vs politiecijfers antisemitisme (VN2024000258) Dit punt wordt doorgeschoven naar de volgende commissievergadering op 21 maart 2024. Kunst en Cultuur 7. Bespreken van de situatie van Sound Studio 10 (VN2024-001024) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee dat Sound Studio 10 een muzikale oefenruimte is in Amsterdam-Noord, die dreigt te verdwijnen. Het punt is geagendeerd door het lid Veldhuyzen. Lid VELDHUYZEN beschrijft de situatie van de Sound Studio 10, die haar deuren moet sluiten op 1 april aanstaande. Deze studio wordt vermeld in het Strategisch Huisvestingsplan voor Kunst en Cultuur, waarin initiatieven met grote culturele waarde zijn opgenomen. Lid Veldhuyzen leest de doelstelling van het Strategisch Huisvestingsplan voor, die aansluit op de