FKD Definitief verslag 21-03-2024

Hij vraagt de wethouder hier op te reflecteren. Vervolgens wijst lid Mangal erop dat tot 2007 het GVB een ambtelijke organisatie was en dat van daaruit deze cultuur is blijven doorsluimeren in plaats van dat er sanering heeft plaatsgevonden en nu verwijst de wethouder meermaals naar de zelfstandigheid van het GVB. Tenslotte vraagt lid Mangal waar de Raad van Commissarissen was en nu is. Heeft de wethouder de RvC hierover aangesproken en zo ja, wat was haar reactie? Het is lid Mangal een raadsel waarom de wethouder een dergelijke, in zijn ogen, incompetente RvC laat aanblijven. Deze RvC heeft een 7-koppige directie aangesteld, dat jaarlijks ongeveer 2,1 miljoen euro kost voor het bedrijf dat financiële noden kent en waar de kwaliteit van het materieel te wensen overlaat en de medewerkers worden onderbetaald en flink moeten overwerken. Lid Mangal heeft geen aanwijzingen dat de RvC iets heeft gedaan om de situatie te verbeteren. Op het voorstel van lid Mangal om met gedupeerde medewerkers te gaan praten is noch de directie noch de RvC ingegaan. Hieruit concludeert lid Mangal dat zij niet willen weten wat er zich afspeelt op de werkvloer en zij zich laten leiden door een papieren werkelijkheid waar, volgens lid Mangal, de wethouder ook vanuit gaat.

Tenslotte stelt lid Mangal dat het GVB weliswaar een zelfstandige onderneming is, maar de gemeente is honderd procent eigenaar en pompt er miljoenen euro’s in. Lid ASRUF geeft aan dat hij in januari jongstleden heeft gevraagd of de wethouder in conclaaf wil gaan met de directie en de RvC over het opstarten van een onafhankelijk, extern onderzoek. Hij krijgt hier graag een antwoord op van de wethouder. Lid MEERBURG vraagt bij interruptie wanneer de PvdA vindt dat de kwestie is opgelost. Lid ASRUF is verheugd dat nu ook de Partij voor de Dieren de roep om aandacht voor de misstanden bij het GVB ondersteunt. Voor de PvdA is een extern onafhankelijk onderzoek

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 21 maart 2024

FKD

belangrijk om de medewerkers en de oud-medewerkers de gelegenheid te bieden hun verhaal te doen. De uitkomst van het onderzoek kan aantonen op welke manier deze misstanden kunnen worden voorkomen, voor nu en in de toekomst. Lid MEERBURG twijfelt aan de waarde van het afwachten van een onderzoek. Hij vraagt de PvdA wat er structureel moet worden gedaan als er uit het onderzoek blijkt dat de misstanden nog steeds bestaan. Lid ASRUF heeft kunnen vaststellen dat er ernstige signalen komen vanuit medewerkers en oud-medewerkers en het is noodzakelijk dat hier iets mee wordt gedaan. Volgens lid Asruf is dan de meest deugdelijke volgorde om eerst een onderzoek te doen, dan de resultaten bekijken en uiteindelijk met elkaar spreken over de consequenties. Voor de PvdA is het nu belangrijk dat het onderzoek wordt opgestart. Lid MEERBURG vraagt welke uitkomst van dit onderzoek tot tevredenheid van de raad zal leiden. Lid ASRUF betwijfelt of er naar aanleiding van de uitkomst sprake van tevredenheid zal kunnen zijn. Het is echter belangrijk dat er wordt geluisterd naar de medewerkers en dat hierop wordt gereageerd. Lid BILGIN heeft een aantal vragen en opmerkingen: − Uit de stukken blijkt dat de gebroken diensten worden toebedeeld aan de uitzendkrachten. Hij vraagt of dit gaat om de uitzendkrachten van Olympia.

En zo ja, draagt dit dan bij aan het bestaande personeelstekort? − Er was toegezegd door de wethouder dat er zou worden gekeken naar de omslachtige en tijdrovende wijze waarop medewerkers aan een vast contract kunnen komen. Lid Bilgin hoort graag wat de uitkomst hiervan is. − Hoe verloopt het onderzoek naar het aannemen van Engelstalig personeel bij tram- en metrodiensten en bij de busdiensten. Lid Bilgin stelt voor om met de bus te beginnen, aangezien deze het grootste bereik heeft. − Er wordt gesteld dat mensen met flexibele contracten tijdens corona in andere sectoren zijn gaan werken en lid Bilgin vraagt of dit ook gaat om de medewerkers die via Olympia zijn aangesteld. − Behalve via de inspreker heeft lid Bilgin nog andere signalen gekregen dat leidinggevenden geen adequate begeleiding geven aan medewerkers die te maken hebben gehad met geweld in de werksituatie. Hij vraagt de wethouder of hij hier zicht op heeft. Lid SCHMIT geeft aan dat het GVB een deelneming is en dat de bedrijfsvoering valt onder de directie van het GVB in samenspraak met de or. Dit laat onverlet dat de gemeente moet reageren op misstanden in de arbeidsomstandigheden. Hij constateert dat wanneer er iets speelt de directie en de wethouder hier adequaat op reageren. Voor D66 is het belangrijk om te weten hoe de medewerkersbetrokkenheid bij het GVB structureel is.

Een structurele medewerkersbetrokkenheid geeft een indicatie van de manier van leidinggeven bij het GVB. Hij vraagt de wethouder om bij de eerstvolgende update tevens de mate van medewerkersbetrokkenheid te delen met de commissie. Lid MEERBURG uit kritiek op de informatievoorziening van het GVB naar de raad. Successievelijk blijkt de situatie steeds ernstiger te zijn dan eerst werd gedacht. Waren het eerst de roosters met pauzetijden die niet kloppen, daarna bleek dat er sprake was van ernstige wanpraktijken ten aanzien van de medewerkers en nu blijkt volgens de inspreker dat er al enkele jaren van alles mis is met het materieel, zoals de remmen die niet deugen. Lid Meerburg vraagt zich af of het toenmalige college afwist van deze ernstige situatie. Zo ja, wat is er destijds mee gedaan? Deze onveilige situatie oplossen behoort tot de kerntaken van hoe het college met een deelneming om hoort te gaan. Hij vraagt de wethouder dit te duiden.

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 21 maart 2024

FKD

Lid VAN PIJPEN vraagt of er in de gesprekken ook de verbinding tussen de sociale veiligheid en de veiligheid van het vervoer aan de orde komt. Er wordt nu gesteld dat er geen patroon is inzake de incidenten, maar lid Van Pijpen acht het nodig om op zoek te gaan naar dat patroon. Pas dan zal het mogelijk zijn om verbetering te realiseren. Wethouder SCHOLTES geeft als antwoord op de vraag van lid Asruf aan dat hij een extern onderzoek bij de directie heeft aangekaart. Op verzoek van DENK heeft hij de suggestie geopperd om een aanvullend werkbezoek aan het GVB te organiseren. In reactie hierop heeft het GVB aangegeven dat er in mei 2024 een medewerkerswaarderingsonderzoek zal plaatsvinden, uitgevoerd door een externe partij. Hierbij zijn vragen toegevoegd die ingaan op inclusie, diversiteit en werkcultuur. Mocht de uitkomst van dit onderzoek aanleiding zijn voor nadere actie rondom een specifiek thema, dan kan het GVB daar aanvullend onderzoek aan koppelen. De wethouder verwijst naar het onderzoek van vorige jaar, waarbij de waardering het cijfer 7 kreeg, maar er ook uitkwam dat er problemen waren rondom de werkdruk. Het GVB heeft toen maatregelen genomen om de werkdruk te verzachten. De wethouder attendeert de commissie op de uitnodiging van het GVB voor een werkbezoek op 6 juni aanstaande waar de leden alle vragen die zij hebben kunnen stellen.

Lid MANGAL is ter ore gekomen dat leidinggevenden meekijken over de schouder van de medewerkers wanneer deze een medewerkerstevredenheidsonderzoek moeten invullen. Hij wil van de wethouder de garantie dat dit deze keer niet zal gebeuren. Wethouder SCHOLTES kan dit niet garanderen, aangezien hij hier niet bij aanwezig is. Het onderzoek wordt gehouden door een externe partij en de werknemer kan zelf bepalen waar en wanneer hij de vragen beantwoordt. De wethouder is bereid om te benadrukken bij het GVB dat de medewerkers de gelegenheid krijgen om de beantwoording van de vragen op een rustige manier te doen. De wethouder meent dat lid Mangal een groot aantal misstanden aan de orde stelt, maar de wethouder kan dit pas onder de aandacht brengen van het GVB als er bewijzen voor zijn. Lid ASRUF geeft aan dat zijn vraag een andere was, namelijk of het GVB bereid is een onafhankelijk, extern onderzoek te laten uitvoeren. Wethouder SCHOLTES heeft dit verzoek besproken met de directie en de RvC en deze hebben voor dit moment gekozen voor een extern medewerkerstevredenheidsonderzoek met extra vragen naast de maatregelen die ze al hebben getroffen. Lid ASRUF verwijst naar het betoog van de inspreker die een oud-medewerker van het GVB is. Hij vraagt in hoeverre zijn relaas wordt meegenomen in het medewerkerstevredenheidsonderzoek.

Wethouder SCHOLTES geeft aan dat hij hier later op terug zal komen. Voorts stelt hij dat het GVB de deelneming is waar het meeste mee wordt gesproken over al de thema’s die er spelen. Hij maakt een onderscheid tussen deze thema’s; zo ging het vorig jaar over personeelstekorten, ziekteverzuim en werkdruk. Hier heeft het GVB nader onderzoek naar gedaan en aanvullende maatregelen op genomen. Een ander thema kwam aan de orde naar aanleiding van een AT5-artikel, inzake hele nare incidenten met betrekking tot gebrekkige nazorg. Dit was voor de wethouder nieuw. Hij heeft hier recent gesprekken met het GVB over gevoerd en gevraagd de nazorg op een juiste manier te laten plaatsvinden. Het GVB heeft daar een aantal maatregelen aan gekoppeld, waarover de raad is geïnformeerd. Het externe medewerkerstevredenheidsonderzoek met extra vragen is daar één van. Lid MANGAL wijst erop dat de medewerkers moeten overwerken terwijl ze een contract hebben voor minder uren.

22

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 21 maart 2024

FKD

Wethouder SCHOLTES geeft aan dat dit inderdaad niet mag voorkomen, maar dit behoort niet tot de genomen maatregelen. Hij vertrouwt erop dat de or en de vakbonden hier goed op toezien. Lid MEERBURG is net als iedereen geschrokken van de inhoud van het AT5-artikel, maar volgens hem was het bij de gemeente en bij het college al eerder bekend dat er zich schrijnende toestanden afspelen bij het GVB. Hij vraagt de wethouder wanneer de gemeente en het college hiervan op de hoogte zijn gesteld en wat hebben zij er mee gedaan. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat hij niet weet aan welke situatie lid Meerburg refereert. Het is niet zo dat de wethouder als aandeelhouder van iedere situatie of voorval een update krijgt. Hij is ervan op de hoogte dat er bij het GVB verbeteringen nodig zijn rondom werkcultuur en werkdruk. Hier heeft hij gesprekken over met het GVB. Lid MEERBURG trekt een vergelijking met het AEB, waar de gemeente als aandeelhouder ook geen weet had van bepaalde misstanden op de werkvloer en dat heeft uiteindelijk, maar te laat, veel geld gekost om de zaak te redden. Daarom vraagt hij nu of er, voordat het artikel verscheen, al signalen waren binnengekomen bij het college van ernstige misstanden en wat er toen mee is gedaan. Wethouder SCHOLTES is door het GVB geïnformeerd dat AT5 bezig was met een onderzoek.

Vervolgens heeft de wethouder de reportage gezien en hij was van de inhoud geschrokken. De oud-medewerker die heeft ingesproken heeft al eerder contact opgenomen met de wethouder inzake zijn arbeidsconflict. Wat de wethouder nu van hem hoorde is voor hem nieuw en hij zal hierover met het GVB in gesprek gaan. De wethouder geeft aan dat nu niet moet worden gesteld dat het niet langer veilig is om met het ov te gaan; de ILT en de Vervoerregio houden toezicht op de veiligheid. Het GVB heeft tevens een veiligheidscertificaat Lokaal Spoor. De wethouder constateert dat de directie en de RvC hun rol en verantwoordelijkheid nemen in het aanpakken van zaken waarvan zij ook erkennen dat deze verbetering behoeven. Er worden maatregelen genomen, waarvan de wethouder er enkele noemt, ook naar aanleiding van het onderzoeksresultaat van AT5. Vervolgens geeft de wethouder aan dat er geen sprake kan zijn van een uiteindelijke oplossing. Het is een kwestie van cultuur en het effect van alle maatregelen zal op de lange duur pas duidelijk kunnen worden. Voor de wethouder is het de vraag waar de oud-medewerkers met hun verhaal terecht kunnen als zij dat niet bij het GVB willen doen, bijvoorbeeld door deelname aan het medewerkerstevredenheidsonderzoek. Wellicht is het nodig om vanuit de gemeente, of vanuit het GVB een meldpunt op te richten voor de oud-medewerkers.

De wethouder zegt toe dit in het college en bij het GVB aan de orde te stellen. In reactie op de vragen van FvD over de roosters en de uitzendkrachten adviseert de wethouder deze vragen neer te leggen bij het GVB tijdens het werkbezoek op 6 juni. De wethouder zegt toe de uitkomsten van het medewerkerswaarderingsonderzoek te delen met de commissie. Hier wordt ook over gerapporteerd in het Jaarverslag Deelnemingen, maar de wethouder zal hier niet op wachten en eerder komen met de informatie. Aan GroenLinks antwoordt de wethouder dat er bij het GVB aandacht is voor de sociale veiligheid van de medewerkers, onder andere door trainingen, ook voor managers, inzake de inclusieve bedrijfscultuur. De wethouder zal het GVB hierop blijven aanspreken, zowel in de aandeelhoudersvergaderingen als in de informele gesprekken met de RvC en de directie. Lid ASRUF lijkt het inrichten van een meldpunt een goed initiatief, maar vervolgens moet er worden bepaald wat er wordt gedaan met de meldingen. Hij vraagt de wethouder hierop te reflecteren en hij hoop dat dit gebeurt voordat dit punt in de raad wordt besproken. Wethouder SCHOLTES verwacht dat dit niet kan gebeuren voor de eerstkomende raad.

23

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 21 maart 2024

FKD

Lid ASRUF stelt voor dit punt te agenderen voor de raad van 24 april 2024. Wethouder SCHOLTES kan niet met zekerheid zeggen dat het gaat lukken en stelt voor hierover contact te houden. Lid ASRUF benadrukt dat deze vraag al vanaf januari wordt gesteld en verzoekt de wethouder uiterste inspanning te verrichten om op tijd met een antwoord te komen. Dit wordt met een knik van de wethouder toegezegd. Lid MEERBURG erkent dat er verschillende thema’s door elkaar heen spelen. Voor de Partij voor de Dieren is de veiligheid van het materieel topprioriteit en hij dringt erop aan dat de technische rapporten terzake zo snel mogelijk gepubliceerd worden, waaruit zal blijken of het rijdend materieel door de APK is gekomen. Wethouder SCHOLTES zal dit verzoek voorleggen aan de Vervoerregio en de ILT en zal de reactie hierop delen met de commissie. Lid MEERBURG vraagt op welke termijn deze informatie naar de commissie komt. Wethouder SCHOLTES vindt het lastig om een termijn te noemen aangezien hij hiervoor afhankelijk is van andere partijen. Hij heeft begrip voor de urgentie en deelt dit standpunt. Tweede termijn Lid MANGAL verzoekt de wethouder het bestaande rapport van de ILT aan de commissie te doen toekomen. Het komt lid Mangal voor dat de wethouder voornamelijk de directie en de RvC gelooft en niet de werknemers.

Hij weet dat de wethouder met de oud-werknemer heeft gesproken, voordat het artikel van AT5 verscheen en ook lid Mangal heeft de wethouder voor de reportage van AT5 geïnformeerd over de situatie. Bovendien heeft hij geconstateerd dat de RvC geweigerd heeft om klachten van werknemers aan te nemen. Het verbaast lid Mangal daarom dat de wethouder de RvC nog steeds competent vindt en hij vraagt zich af waarom, aangezien hij nog steeds niet weet van de RvC heeft gedaan om de situatie te verbeteren. Ook wil lid Mangal weten wat de wethouder gaat doen aan de onveilige situatie van het spoorvervoer, wellicht in samenwerking met de wethouder Verkeer en Vervoer. Andere vragen die lid Mangal heeft zijn: − Welke parallellen onderscheidt de wethouder met de brandbrieven van de ambtenaren? − Waarom laat de wethouder de onderzoeken over aan het GVB en stelt hij zelf geen onderzoek in? − Wordt er, net als bij het AEB, ingestoken op een enquête? Lid MEERBURG verwijst naar de reactie van het GVB op de reportage van AT5, waarvan het GVB aangeeft dat er sprake is van incidenten en niet van een patroon. Lid Meerburg vraagt de wethouder of hij genoegen neemt met deze reactie, gezien de huidige informatie die nu boven tafel is gekomen. Volgens lid Meerburg berust de reactie van het GVB op een leugen.

Lid LOCHTENBERG vraagt of er onderzocht kan worden of er in deze kwestie wordt voldaan aan de richtlijnen van de Wet Bescherming Klokkenluiders. In dat geval kunnen klagers niet worden ontslagen. Wethouder SCHOLTES weerspreekt de suggestie van lid Mangal dat de RvC geen actie heeft ondernomen en hij vraagt zich af of het voor DENK wel duidelijk is wat hij hierover heeft gezegd. De directie is volgens de wethouder niet onwelwillend om met de oud-medewerkers in

24

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 21 maart 2024

FKD

gesprek te gaan, maar dat is per casus verschillend. Er zijn voor de medewerkers verschillende procedures beschikbaar om met de directie in gesprek te gaan. Ook heeft de directie laten zien dat zij bereid is met oud-medewerkers het gesprek aan te gaan. Lid MANGAL stelt dat de medewerkers hebben aangegeven dat de gehanteerde procedures niet werken. Dit heeft lid Mangal kenbaar gemaakt aan de RvC. Lid Mangal heeft ervaren dat de RvC niet in gesprek wil met deze medewerkers. Ook wil lid Mangal weten wat de RvC heeft gedaan om de situatie met de slechte remmen op te lossen. Wethouder SCHOLTES waarschuwt voor het effect van de signalen dat de remmen het niet doen. De wethouder zegt toe zo snel mogelijk met het GVB, de Vervoerregio en het ILT hierover in gesprek te gaan. De wethouder kan niet bepalen wanneer de RvC met wie in gesprek gaat. Het is belangrijk dat er wordt gewerkt aan de verbetering van de sociale cultuur, waarbij de medewerkers willen en durven gebruik te maken van alle mogelijkheden die er zijn. De wethouder spreekt hier de directie en de RvC in ieder gesprek op aan. Voorts is de wethouder het niet eens met lid Meerburg dat er sprake zou zijn van een leugen bij het GVB. De directie en de RvC nemen de situatie heel serieus. Hij vindt het begrijpelijk dat er een discussie is ontstaan of er al dan niet sprake is van een patroon.

Het GVB heeft aangegeven dat het veelal gaat om oude gevallen die niet hebben plaatsgevonden onder de huidige directie en RvC. In antwoord op de vraag van lid Lochtenberg zegt de wethouder toe zich hierover te laten informeren en hier later op terug te komen. Maar de or en de vakbond houden eveneens toezicht hierop. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is besproken en het zal geagendeerd worden voor de raad van 24 april 2024. Coördinatie Bedrijfsvoering 7. Bespreken van de raadsinformatiebrief over de raamovereenkomst snijbloemen (VN2024-002146) Dit punt wordt geagendeerd voor de vergadering op 18 april 2024. Coördinatie Inkoop 8. Bespreken van de raadsinformatiebrief over de afdoening van de toezegging over de mogelijkheden toepassen hoger minimumloon bij de inkoop (VN2024-002148) Dit punt wordt geagendeerd voor de vergadering op 18 april 2024. Dienstverlening 9. Bespreken van de beantwoording van de schriftelijke vragen van het lid Broersen (Volt) over ‘kille dienstverlening van de gemeente omtrent onterechte parkeerboetes’ (VN2024-002428) Dit punt wordt geagendeerd voor de vergadering op 18 april 2024. Financiën

25

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Definitief raadscommissieverslag, 21 maart 2024

FKD

10. Bespreken van het raadsadres van Actiecomité Raden in Verzet over de voorbeeldmotie ‘Zonder geld geen gemeenten’ (VN2024-002461) Dit punt wordt geagendeerd voor de vergadering op 18 april 2024. Lucht- en Zeehaven (incl. Schiphol) 11. Bespreken van het bericht ‘Schiphol hield explosief rapport over krimp luchthaven onder de pet na dreigement KLM’ (GEEN NUMMER) Dit punt wordt geagendeerd voor de vergadering op 18 april 2024. Openbare Orde en Veiligheid 12. Bespreken van de tweede afdoeningsbrief toezegging mdra vs. politiecijfers antisemitisme (VN2024-002145) Dit punt wordt geagendeerd voor de vergadering op 18 april 2024. TOEGEVOEGD AGENDAPUNT Lucht- en Zeehaven (incl. Schiphol) 13. Bespreken van de ganzendodingen in de omgeving van Schiphol (GEEN NUMMER) Dit punt wordt geagendeerd voor de vergadering op 18 april 2024. SLUITING De VOORZITTER bedankt de aanwezigen voor hun inbreng. Punten die deze vergadering niet aan bod zijn gekomen worden geagendeerd voor de volgende commissievergadering FKD op 18 april, Hij verzoekt de leden in hun agenda op die datum de ochtend en de avond te blokkeren en sluit de vergadering om 12.54 uur.

26