Document · PDF

Definitiefverslag WIO 07 04 2021

Raadscommissie Werk Inkomen en Onderwijs 7 april 2021, gemeente Amsterdam7.437 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociale Zaken, Armoede en Schuldhulpverlening, Onderwijs, Voorschool, Kinderopvang en Naschoolse Voorzieningen, Volwasseneneducatie Laaggeletterdheid en Inburgering.

WIO

Raadscommissieverslag, 7 april 2021

Vergadering Vergaderdatum Verslag vastgesteld op:

DEFINITIEF VERSLAG Openbare digitale vergadering van de Raadscommissie Werk Inkomen en Onderwijs (WIO) Woensdag 7 april 2021, van 9.00 tot 11.35 uur Woensdag 28 april 2021 Voorzitter: mevrouw Bakker Portefeuillehouders: wethouder mevrouw Moorman, wethouder Groot Wassink Commissiegriffier: mevrouw Meijer Verslaglegging: de heer Timmermans (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: mevrouw Bloemberg-Issa (PvdD), mevrouw IJmker (GL), mevrouw De Graaff (D66), de heer Khan (DENK), mevrouw Kuiper-de Haan (CU), mevrouw Martens (VVD), de heer Miedema (PvdA), de heer Schreuders (SP), mevrouw Wijmenga (CDA) Afwezig: PvdO, BIJ1, FvD, JA21 Overige aanwezigen: -

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9.00 uur en gaat na of alle aangemelde leden inderdaad digitaal aanwezig zijn. Zij constateert dat er een quorum aanwezig is. b. Mededelingen Er is bericht van verhindering van mevrouw Heinhuis. c. Vaststellen agenda De voorzitter constateert dat er geen behoefte is aan besloten bespreking van agendapunt 7 en dat dit als hamerstuk naar de raad wordt doorgeleid. Voor het overige wordt de agenda conform het voorstel vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de Raadscommissie WIO d.d. 17 maart 2021 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda per portefeuille Er zijn geen opmerkingen of vragen.

WIO

f. TKN-lijst De schriftelijk ingediende verzoeken van mevrouw Kuiper (TKN3: gezonde schoolgebouwen) en Miedema (12 Meer kans op werk jongeren) ter agendering van de betreffende stukken worden gehonoreerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2. Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 9.09 uur. Vanaf dit moment gaan de spreektijden in. b. Inspreekmoment Publiek Er hebben zich geen insprekers gemeld. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten ingebracht. d. Rondvraag Mevrouw VAN DER LIST vraagt hoe het in Amsterdam gaat met de TONK-regeling. Uit berichten in de media heeft zij begrepen dat er nogal wat verschillen bestaan in de manier waarop gemeenten de TONK toepassen en dat het gebruik tegenvalt. Wethouder MOORMAN merkt op dat wethouder Groot Wassink in de VNG-werkgroep zit die met de minsister onderhandelt over deze regeling. Gemeenten hebben inderdaad beleidsruimte bij deze regeling binnen de bijzondere bijstand. Amsterdam hanteert ruimhartige normen – met een vermogenstoetsgrens van 31.340 voor alleenstaanden – en uitkeringen op maat. Er zijn in Amsterdam 366 aanvragen binnengekomen en daarvan zijn er inmiddels 328 toegekend met een gemiddeld bedrag van 3576 per 6 maanden. Dat is meer dan de 1900 euro die voorzien was. Andere gemeenten hanteren lager bedragen.

Er zijn dus behoorlijk wat aanvragen binnengekomen en ruimhartig verwerkt. Mevrouw DE GRAAFF heeft via diverse kanalen vernomen dat UWV werkloos horecapersoneel dringend adviseert in een andere branche te solliciteren. Dat lijkt haar geen goed idee, omdat de horeca voor de coronacrisis te kampen had met personeelsgebrek. Er zullen dus weer hard mensen nodig zijn als de horeca weer open mag. Zij vraagt hoe de wethouder dit ziet. Wethouder GROOT WASSINK zegt dit signaal niet te herkennen in de samenwerking met UWV en RWC. Volgens hem is het geen standaardpraktijk om werklozen uit de horeca te verwijzen naar andere branches. Hij tekent daarbij aan dat het niet per definitie slecht zou zijn om dat te doen, ook al valt te verwachten dat er dan structurele tekorten in de horeca kunnen

WIO

ontstaan. De vraag is of de horeca nog wel in dezelfde mate als voor de crisis mensen in dienst gaat nemen. Voor de mensen die hun baan verloren hebben, is het primair van belang dat zij een baan vinden en dus is het te begrijpen dat men kijkt naar de mogelijkheden buiten de horeca. Maar het signaal als zodanig herkent hij niet. Mevrouw DE GRAAFF zegt die redenering te begrijpen, maar denkt dat het wel van belang is ervaren horecakrachten straks weer aan het werk te laten gaan in hun eigen branche om problemen daar te voorkomen. Zij vindt het van belang daar dan over mee te denken. Wethouder GROOT WASSINK zegt voorstander te zijn van steun aan de horeca. Volgens hem zijn koks over het algemeen wel in dienst gehouden. Als de horeca weer opengaat, zullen er weer veel mensen daar werk zoeken en vinden en dat wil hij dan ook steunen. Mevrouw MARTENS laat weten dat haar beide vragen al gesteld en beantwoord zijn. BESPREEKPUNTEN Sociale Zaken 3 Initiatiefvoorstel d.d. 11-11-2020 van het lid Martens (VVD) getiteld: ‘Een Amsterdamse omscholingsbonus’ en de bestuurlijke reactie. (ZD2021-004367) Mevrouw MARTENS bedankt de wethouder voor zijn reactie, maar vindt die wel teleurstellend. Zij zegt met haar initiatief gekomen te zijn vanwege de ongekende werkloosheid, waarbij veel net afgestudeerden zonder werk zitten en ook geen tijdelijke baan meer kunnen vinden in de horeca.

Echt herstel is daar pas in 2025 te verwachten. Daarom wil zij mensen met een bonus verleiden tot omscholing naar de zorg of het onderwijs. Zij beoogt een financiële prikkel van 2500 euro en opleidingen te laten aansluiten op de omstandigheden van mensen die wel al een kleine baan elders hebben. Zij had gehoopt dat het initiatief deels omarmd zou worden in een pilot. Zij kent ook mensen die bijvoorbeeld een diploma van de hotelschool hebben en nu een Pabo-opleiding gaan volgen. Die kunnen zich dat veroorloven omdat hun partner genoeg inkomen inbrengt. Maar zij wil deze route niet beperken tot mensen met een goedverdienende partner. Het budget voor het banenplan dat straks bij punt 9 aan de orde komt had volgens haar het geld kunnen verschaffen om een pilot te starten, Mevrouw BLOEMBERG-ISSA merkt op dat een opleiding goed te combineren valt met een deeltijdbaan. Daardoor volgt zij nu zelf een opleiding voor een onderwijsbevoegdheid. Zij vindt het voorstel van de VVD sympathiek en vraagt hoe dat aan te sluiten valt op de begroting. Mevrouw MARTENS zegt dat de VVD via de tegenbegroting dekking geleverd heeft. Bij punt 9 gaat het om tientallen miljoenen en daar was vast een pilot van te betalen geweest om te onderzoeken of er vraag is naar dit soort omscholing en waar de drempels nu liggen. Zij ziet daar mogelijkheden toe en gaat met plezier op zoek naar andere mogelijkheden.

De heer MIEDEMA bedankt de VVD voor het meedenken over de opgave voor de stad in alle sectoren. De reactie van de wethouder lijkt hem duidelijk aan te geven waarom dit voorstel niet het beste middel, maar hij ziet in de brief van het college zeker ook aanknopingspunten voor de VVD om verder mee te blijven denken. Hij is benieuwd of de VVD die aanknopingspunten ook ziet. Mevrouw MARTENS wijst erop dat de functie van haar en andere raadsleden vooral controlerend is. De VVD heeft veel voorstellen op dit gebied gedaan, maar die worden door de raad allemaal weggestemd. Zij hoopt dat op een gegeven moment voorstellen van haar kant

WIO

wel worden omarmd en dat de raad een goed idee van de VVD met een stem vóór gaat waarderen. Mevrouw DE GRAAFF zegt dat haar fractie het doel van het initiatiefvoorstel onderschrijft: het omscholen van mensen voor werk in onderwijs of zorg. Iedereen weet immers hoe lastig het is daar voldoende mensen voor te werven. Zij vindt het dan ook goed dat de wethouder gaat kijken naar een modulaire aanpak en maatwerk om het voor zijinstromers gemakkelijker te maken. Daar is nu ook geld van het Rijk voor beschikbaar. Een bonus blijkt in de praktijk minder effectief te zijn en daarom is zij voorstander van een meer structurele oplossing. Zij is benieuwd of de beoogde doelgroep bijvoorbeeld gebruik maakt van het Levenlanglerenkrediet. Ook pleit zij voor onderzoek naar belemmeringen, bijvoorbeeld op het gebied van kinderopvang. Zij is benieuwd of in Amsterdam andere positieve motiveringsprikkels zijn getest. Zij noem als voorbeeld verkenningsstages. Mevrouw MARTENS vraagt waarom er altijd gewezen wordt naar Den Haag in plaats van te kijken naar initiatieven die Amsterdam zelf kan nemen. Zij verwijst weer naar het budget van 80 miljoen euro bij agendapunt 9. Zij beluistert bij D66 veel positieve waardering en dan toch instemming met de afwijzende reactie van het college.

Mevrouw BLOEMBERG-ISSA vraagt of D66 het een taak van de gemeente vindt om te onderzoeken of studenten gebruik maken van het Levenlanglerenkrediet. Mevrouw DE GRAAFF zegt dat ze er zeker naar wil kijken of steun van het Rijk te combineren valt met eigen initiatieven van de gemeente. Zij kan zich voorstellen dat er andere pilots mogelijk zijn om de overstap naar zorg of onderwijs te bevorderen. Eerdere ervaringen wijzen volgens haar uit dat een eenmalige bonus geen wezenlijk verschil maakt. Daarom is zij voorstander van structurele, langdurigere stimuleringsmaatregelen. Zij pleit niet voor een eigen onderzoek van de gemeente naar het gebruik van het krediet, maar vraagt de wethouder wel of die kennis heeft van het gebruik dat ervan gemaakt wordt. Zij wil dan graag weten of de regeling niet genoeg bekend is bij de doelgroep. Dan zou de gemeente ze daar extra op kunnen attenderen. Als de oorzaak niet ligt bij onbekendheid, kan men zoeken naar andere stimuleringsinstrumenten. Mevrouw WIJMENGA zegt dat het CDA enthousiast is over het initiatiefvoorstel en teleurgesteld over de bestuurlijke reactie. Stimulansen zijn immers hard nodig voor het voortbestaan van scholen. Als er barrières zijn voor dit voorstel, moet men die oplossen en niet het voorstel zelf verwerpen. Pilots lijken haar op hun plaats.

Wethouder GROOT WASSINK bedankt de opsteller van het voorstel en zegt dat er zeker geen sprake is van onwil in het bestuurlijke advies. Om- en bijscholing is van wezenlijk belang en daarvoor voert dit college dan ook een lobby. Het college is het eens met het doel, maar is van mening dat een bonus geen doorslaggevende betekenis heeft voor een overstap. De doelgroep is voor de gemeente lastig te bereiken, de doorlooptijd in de voorwaarden is lang en onuitvoerbaar en er is geen dekking voor het voorstel. Dat maakt het voorstel voor het college onuitvoerbaar. Een stimuleringsbonus kan op zich een belangrijk instrument zijn en er gebeurt op dat gebied ook landelijk het een en ander. In het landelijk steunpakket, waarin Amsterdam voorloper is, zitten al diverse arrangementen. Er is al veel opgenomen in de mboagenda. Op dit moment ziet het college daarom naast de bestaande instrumenten geen toegevoegde waarde in een omscholingsbonus in de voorgestelde vorm. Het college onderkent het grote belang van omscholing. In dat verband wijst hij op het STAP-budget dat per 1 januari 2022 beschikbaar komt waarmee werkenden en niet-werkenden scholingsactiviteiten kunnen bekostigen. Hij erkent dat O&O-fondsen tot nu toe vooral binnen de sector zelf blijven, terwijl een bovensectorale aanpak op zijn plaats zou zijn.

Hij verwijst ook naar de aanbevelingen van de commissie Borstlap voor een nationaal scholingsfonds met individuele trekkingsrechten. Het Levenlanglerenkrediet is een zaak van DUO en het gebruik onttrekt zich aan zijn waarneming. Er zijn wel cijfers bekend over het studiejaar 2017/18. Hij is er niet op tegen om mensen binnen het RWC nog eens op die regeling te laten attenderen.

WIO

Dankzij de ontschotting van het budget van het steunpakket is het mogelijk daar inkomenscomponenten aan toe te voegen. Hij nodigt de VVD uit vanuit de gedeelde zorg te blijven meedenken over andere mogelijkheden om bij- en omscholing naar tekortsectoren te bevorderen. Mevrouw MARTENS zegt desgevraagd haar initiatiefvoorstel ongewijzigd voor een korte behandeling in de raad te willen brengen. De VOORZITTER stelt vast dat dit dan in de raad van 26 mei zal gebeuren en sluit het agendapunt af. 4 Genderscan re-integratiebeleid gemeente Amsterdam (ZD2021-001276) Mevrouw IJMKER vindt gendersensitief beleid nodig om voor elke Amsterdammer meer gelijke kansen te scheppen. Zij is blij dat dit uitgangspunt nu stevig op de politieke agenda staat en verwelkomt daarom deze scan. Die brengt onbewuste en onbedoelde uitkomsten van beleid in beeld en geeft aan waar specifieke interventies nodig zijn. In databestanden worden standaard mannelijke benamingen opgenomen waardoor vrouwen uit beeld verdwijnen en niet meegerekend lijken te worden. Zo is er op veel terreinen een genderdatakloof te ontwaren. Dat leidt er bijvoorbeeld toe dat op kantoren de temperatuur afgesteld wordt op mannelijke normen zonder rekening te houden met die van vrouwen. Zij verwijst naar de bundel Onzichtbare Vrouwen voor meer voorbeelden.

Zij vindt het een goede ontwikkeling dat OIS daar nu meer rekening mee houdt bij het verzamelen van data. Zij vraagt hoe het daarmee staat op andere beleidsterreinen. Zij vraagt in vervolgonderzoeken ook intersectionele aspecten mee te nemen. Wethouder GROOT WASSINK bedankt haar voor dit betoog. Hij is blij met deze scan die het bewustzijn bevordert over de onbewuste bias die op veel gebieden optreedt. De scan biedt inzicht op dat gebied in het eigen beleid en de uitvoering. Voor zover hij weet zijn er nog geen genderscans op andere beleidsterreinen gepland. Naar aanleiding van de motie komen er wel twee pilots met genderbudgettering. Hoe zaken er intersectioneel voorstaan moet nog nader uitgezocht worden, maar hij voorziet daar wel problemen vanwege de geboden terughoudendheid met het registeren van bijzondere persoonsgegevens en de grenzen die de AVG daaraan stelt. Er wordt bij de uitstroom van personeel wel gekeken of er onderscheidende elementen een rol spelen. Als daaruit knelpunten naar voren komen, wordt gekeken naar manieren om die weg te nemen. De VOORZITTER constateert dat het onderwerp voldoende behandeld is. Armoede en Schuldhulpverlening 5 Kennisnemen van de raadsbrief Corona-offensief armoede en schulden: investeringsagenda 2021 en 2022 (ZD2021-002808) Mevrouw VAN DER LIST maakt zich grote zorgen over de toename van ongelijkheid als gevolg van de coronacrisis.

Waar aan de ene kant veel grote bedrijven profiteren van meer winsten, worden aan de andere kant steeds meer mensen afhankelijk van een bijstandsuitkering die ook nog eens veel te laag is, zoals iedereen volgens haar weet. Veel mensen kampen dan ook met een toenemende schuldenlast. Zij vindt het daarom goed dat er extra geld uitgetrokken wordt voor schuldpreventie en vroegsignalering en dat daar nu ook hypotheekverstrekkers en private verhuurders bij betrokken worden. Zo komt de gemeente in contact met nieuwe groepen armen. Het aantal economisch daklozen is toegenomen en zal dankzij de crisis ook blijven toenemen. Daarom is vroegsignalering van woonproblemen van het grootste belang om te voorkomen dat zij hun woning kwijtraken en dat hun schulden zich blijven opstapelen. Zij vraagt hoe de wethouder bij die aanpak samenwerkt met de wethouder Zorg mede in het kader van het masterplan Werkloosheid dat in voorbereiding is.

WIO

Mevrouw KUIPER zegt dat de CU graag wil meedenken over een aanpak van de problemen in de samenleving en met belangstelling heeft kennisgenomen van dit steunpakket. Zij vraagt speciale aandacht voor de prostituees die nu geen werk hebben maar ook geen recht hebben op bijzondere bijstand of andere steunmaatregelen zoals TONK. Zij pleit ervoor die te steunen via organisaties die ze naar een andere toekomst kunnen leiden. Zij vraagt of er voldoende zicht en aandacht is op en voor de situatie van statushouders die al startproblemen hebben op de arbeidsmarkt en bovendien een lening en dus schulden moeten aangaan voor hun inburgering. Zij sluit zich aan bij de woorden van mevrouw Van der List over daklozen. Zij steunt het betrekken van werkgevers bij vroegsignalering, maar vindt het te beperkt om daar alleen de werkgevers in mee te nemen die zich hebben aangesloten bij het Taalakkoord. Dat raakt alleen de specifieke groep met taalproblemen, terwijl de problematiek in veel bredere kringen voorkomt. Zij zou daarom graag een breder aanpak voor preventie zien. De heer MIEDEMA is blij dat in deze moeilijke omstandigheden zo vlug actie ondernomen is. Het is belangrij dat zoveel mogelijk mensen die steun nodig hebben, de gemeente weten te vinden. Hij wil dat gekeken wordt naar voortzetting van de intensivering van de vroegsignalering op de langere termijn.

Hij vraagt of er een verschil te zien is tussen 2019 en 2020 als het gaat om vroegsignalering. Verschillende drempels zijn nu verlaagd, maar hij kan zich voorstellen dat voor nieuwe groep ook weer andere drempels optreden. Hij is bijvoorbeeld benieuwd hoe de gemeente ondernemers kan bereiken die geen beroep konden doen op de TOZO omdat ze bij het aanbreken van de crisis pas net als ondernemer gestart waren. Hij is benieuwd of er voldoende middelen zijn om deze aanpak op de langere termijn door te zetten. Wethouder MOORMAN bedankt voor de erkenning dat het college zo snel mogelijk wil handelen om opeenstapeling van problemen te voorkomen. Deze extra investering is gedaan om erger te voorkomen voor verschillende groepen, waaronder economisch daklozen. Dat vormt integraal onderdeel van het masterplan Werkloosheid dat wordt voorbereid door vier wethouders, ook die van Zorg. Er is aandacht voor prostituees, al is dat niet altijd eenvoudig omdat ze geen werknemer en zijn en ook niet echte zelfstandige ondernemers. Zij kunne wel een beroep doen op de TONK, de bijzondere bijstand en het Amsterdamse programma Veerkracht. De burgemeester en de wethouder Zorg hebben daarnaast ook speciale aandacht voort deze groep. Momenteel wordt uitgezocht hoe het financieel gaat met statushouders. Daarover komt voor de zomer een brief. Daar spelen bovendien de perikelen rond de inburgering.

Via het Taalakkoord worden ondernemers met een beroep op sociaal werkgeverschap gevraagd medewerking te verlenen aan de vroegsignalering, bijvoorbeeld via het doorgeven geven als een werknemer een loonbeslag heeft opgelegd gekregen. De gemeente stimuleert die rol en ondersteunt die zo goed mogelijk. Op dit moment is de intensivering van de vroegsignalering van groot belang en die werpt ook vruchten af. De gemiddelde schuld van mensen in een schuldgulptraject bedraagt in Amsterdam 26.000 euro, terwijl die in de rest van het land gemiddeld 37.000 euro is. Via de TOZO weten nu ook meer ondernemers van de schuldhulpverlening en hebben zich er ook meer gemeld. De groep wordt specifiek benaderd om ze te attenderen op steunmaatregelen. Maar deze groep is ook gewend de eigen broek op te houden en dat vormt een drempel. Er zijn voor ondernemers ook wijksteunpunten. Er zijn nu extra middelen van het Rijk en de gemeente draagt ook zelf veel bij om deze intensivering te bekostigen. Als de voorspellingen van het CPB uitkomen, is de economie aan het eind van dit jaar weer op pre-corona niveau en dan kan er gedacht worden aan afschaling. Als dat niet het geval is zal het college met de raad moeten gaan kijken naar nieuwe afspraken. Mevrouw KUIPER zegt dat de antwoorden haar een beter beeld hebben gegeven en dat zij uitkijkt naar de brief over statushouders.

Zij is bekend met de gang van zaken rond

WIO

loonbeslag, maar is benieuwd hoeveel werkgevers buiten het Taalakkoord vallen. Dat zijn er volgens haar velen en zij is benieuwd of die ook benaderd worden om mee te werken aan de vroegsignalering. Zij oppert als optie een informatiefolder in samenwerking met de KvK of andere relevante partner. De heer MIEDEMA vraagt hoe ondernemers het steunaanbod, ook dat in wijken, ervaren. Hij vraagt de raad daarover te informeren zodat die kennis kan nemen van de ervaringen met deze nieuwe groep en waar wenselijk op dat punt kan bijsturen. Wethouder MOORMAN merkt op dat Amsterdam ontzettend veel werkgevers heeft en dat het ondoenlijk is die allemaal bij te staan. Maar bij het Taalakkoord zijn veel grote werkgevers met veel personeel en met name veel personeel met taalachterstanden of laaggeletterdheid. Dat was ook de reden voor de oprichting van het Taalakkoord omdat financiële problemen vaak optreden in samenhang met taalachterstanden. Voor die kwetsbare mensen blijft de gemeente zich zo veel mogelijk inzetten. Op de suggestie van de informatiefolders zegt zij toe terug te komen in het kader van de notitie over sociaal werkgeverschap die in voorbereiding is en waar ook een initiatiefvoorstel bij is gekomen. Voor ondernemers zijn er inderdaad wijksteunpunten en er is online ook veel beschikbaar en er zijn gespecialiseerde schuldhulpbureaus zoals Zuidweg.

De ervaringen worden voortdurend gemonitord omdat de omgang met deze nieuwe doelgroep voor de gemeente ook een leerproces is. Dit moment wordt dus benut om te leren voor de toekomst. De VOORZITTER sluit de bespreking af met de opmerking dat er voor de zomer een raadsbrief over statushouders komt. 6 Kennisnemen van de raadsbrief over de hersteloperatie toeslagenaffaire (ZD2021-002422) gevoegd behandeld met: 8 Brief over de hersteloperatie toeslagenaffaire en reactie op motie 1429 (16/17 dec 2020) van leden Taimounti c.s. en motie 1430 (16/17 dec 2020) van leden Flentge c.s. Nr. VN2021-006376 Mevrouw VAN DER LIST vindt dat de politiek lessen moet trekken uit de ontluisterend verwoestende werking van de toeslagenaffaire en het etnisch profileren. Belastingontwijking wordt amper aangepakt, maar fraude moest zo nodig bikkelhard aangepakt worden. Helaas kan Amsterdam pas echt iets betekenen voor de slachtoffers als het Rijk afkomt met gegevens. Zij is blij dat er in Amsterdam een speciaal team in het leven is geroepen en in VNG-verband in Den Haag aangedrongen heeft op snelheid. Daarbij moet men wel rekening houden met privacy-kwesties en met het grote wantrouwen dat dankzij deze affaire richting overheid is gegroeid. Het is dus zaak te voorkomen dat mensen teleurgesteld raken in de gemeente. Een goede samenwerking met de corporaties is gewenst.

Zij vraagt of er al meer bekend is over ouders die vanwege de affaire terechtgekomen zijn in de maatschappelijke noodopvang. Mevrouw DE GRAAFF bedankt de wethouder voor de update en voor haar acties op de moties. De oprichting van het speciaal team juicht zij toe omdat nu alle energie gestoken kan worden in het doorbreken van de negatieve spiraal. Zij vraagt of de negen ton die de gemeente nu gekregen heeft van het Rijk, omgerekend over de 2300 slechtoffers dus 400 euro per gezin, voldoende is om alle steun te verlenen. Zij vraagt of er een inschatting te maken valt van de te maken kosten en de knelpunten. Zij vraagt of het voor de betreffende mensen voldoende duidelijk is waarvoor ze bij de gemeente kunnen aankloppen en waarvoor bij het Rijk. Zij wil kritisch blijven meedenken met het college over vormen van ondersteuning van de slachtoffers. De heer SCHREUDERS bedankt de wethouder voor de reactie op de moties. Hij heeft

WIO

signalen opgevangen dat mensen problemen hebben bij het aanvragen van een aanvullende verzekering en met de kosten voor orthodontie. Hij vraagt of de wethouder de eigen aanvullende verzekering via de gemeente actief onder de aandacht wil brengen van deze mensen. Ten tweede is hij benieuwd wat de gemeente kan betekenen voor slachtoffers die een nieuw perspectief zoeken via een baan of studie. Verder heeft hij begrepen dat er ouders zijn die naast het nu aangeboden traject voor de start met een schone lei, ook terechtgekomen zijn in de reguliere schuldhulp die is ingericht op het aflossen van schulden. Dat betekent dus dat ze toch niet de beoogde schone lei krijgen. Hij vraagt de wethouder dat in de gaten te houden en te zorgen dat er wel aangekoerst wordt op een echte schone lei. De heer KHAN merkt op dat er elke keer weer nieuwe ontluisterende zaken aan het licht komen in deze affaire. Medialogica liet onlangs bijvoorbeeld zien dat het de advocaat pas lukte media-aandacht voor deze kwestie te krijgen toen ze ook witte ouders als slachtoffer naar voren kon brengen. Hij merkt op dat de verantwoordelijken nu weer bezig zijn met de vorming van een kabinet alsof er niets gebeurd is. DE vraag is nu wat de gemeente kan doen.

Hij spreekt zijn grote waardering uit voor de ambtenaren die, naar hij van de mensen zelf vernomen heeft, mensen vriendelijk en met een luisterend oor te woord staan. Wat er misgaat ligt volgens hem grotendeels aan het Rijk. De toegezegde Kersttoeslag blijkt in veel gevallen bij de bewindvoerder te zijn geparkeerd of nog helemaal niet uitgekeerd te zijn. Bovendien zijn er veel private schuldeisers die beslag leggen. Volgens hem kan de gemeente deze mensen wel administratieve ondersteuning geven in de opbouw van dossiers waarvoor veel instanties benaderd moeten worden. Omdat er een limiet zit aan het aantal uren voor de inschakeling van een advocaat, zitten ze daar nu zelf mee te ploeteren. De gemeente kan volgens hem ook helpen bij bezwaarschriften en het opvragen van documenten. Hij wil graag een reactie van de wethouder op deze suggesties. Mevrouw WIJMINGA citeert uit het boek van Omtzigt om aan te geven dat zaken niet onbesproken mogen blijven. Mensen hebben naar zijn mening recht op en behoefte aan gedegen onderwijs, een baan en een samenleving waarin men elkaar aanspreekt op verantwoordelijkheden. Zij mist op pagina 3 een totaaloverzicht en vraagt hoe de raad dat alsnog kan krijgen en of de concrete vervolgstappen transparant met de raad gedeeld gaan worden. Mevrouw KUIPER merkt op dat niet alleen het CDA en de heer Omtzigt worstelen met deze affaire.

Dat geldt volgens haar voor iedereen. De vraag is hoe de gemeente concreet kan helpen. Zij merkt op dat nu de privacywetgeving weer hinderpalen oplevert. Zij hoopt dat het maatschappelijk werk de nodige hulp kan verlenen en is benieuwd of er ook ondersteuning geboden wordt bij problemen in het psychische vlak. Mevrouw MARTENS sluit zich bij de vorige sprekers aan en complimenteert de wethouder met de snelle aanpak. Burgers die alleen staan tegenover de Belastingdienst, redden het niet in hun eentje. Daarom blijft het volgens haar nodig zaken goed in de gaten te houden. De heer MIEDEMA bedankt de wethouder voor de steun en het positie kiezen naast de ouders en de oprichting van een speciaal team. Hij is benieuwd hoeveel ouders inmiddels bereikt zijn en hoe het gaat met mensen die intussen niet meer in Amsterdam wonen maar hier wel in deze problemen zijn geraakt. Wethouder MOORMAN signaleert veel goede vragen en een grote betrokkenheid bij dit aandachttrekkende onderwerp. Zij is het ermee eens dat de politiek lering moet trekken uit deze affaire die zij kenschetst als de allerergste gebeurtenis in de parlementaire geschiedenis. De aangekondigde parlementaire enquête zal nog meer feiten en lessen opleveren. Ook de gemeente moet zich dit aantrekken.

Het is de gemeente ontgaan dat mensen vermangeld werden toen ze als fraudeur aangemerkt werden en daardoor materiële en psychische schade opliepen. Dat roept de vraag op of de gemeente wel voldoende benaderbaar is en naast haar burgers staat. Waar het nu om gaat is dat de gemeente zo goed mogelijk hulp moet verlenen

WIO

aan de slachtoffers. Zij bedankt de heer Khan voor zijn lovende woorden over de ambtenaren die naar haar waarneming allemaal ontdaan zijn over wat deze mensen is aangedaan. De gemeente gaat echter maar over een beperkt aantal zaken. De financiële afwikkeling is een zaak van de Belastingdienst. De gemeente heeft de gegevens over de slachtoffers pas op 26 maart gekregen en kan nu dus aan de slag om de eigen vorderingen op deze mensen in kaart te brengen en stop te zetten. Maar om die gegevens te mogen vergelijken met andere bestanden, bijvoorbeeld die van de maatschappelijke opvang, moeten de betreffende mensen eerst zelf toestemming geven. Er zijn tot nu toe 237 ouders bereikt. De ervaring wijst uit dat ze ondanks alle wantrouwen jegens de overheid open staan voor het hulpaanbod van de gemeente. Er zijn ook mensen die zaken op eigen houtje geregeld hebben en dat verdient complimenten. In april is gestart met de buurtteams met hun integrale aanpak, want er blijken bijvoorbeeld ook veel problemen rond wonen te zijn. Zij is het eens met de inleidende woorden van mevrouw Van der List. De gemeente houdt rekening met het gegroeide wantrouwen en daarom wordt per slachtoffer een vaste contactpersoon als hulpverlener aangewezen. De negen ton is het bedrag dat de gemeente krijgt voor de ondersteuning.

De VNG heeft aangedrongen op onderzoek naar werkelijke kosten en de staatssecretaris heeft daarmee ingestemd. Er is op grond van de eerste onderzoeksresultaten enige hoop dat er extra middelen komen. Op dit moment is de schuldhulp het belangrijkst, maar er is ook aandacht voor problemen rond wonen en in het psychische vlak. Het is mensen inderdaad vaak niet duidelijk waar ze moeten aankloppen en daarom worden de beste mensen ingezet voor de hulpverlening en aandacht voor de communicatie. De meeste mensen weten wel dat het geld van de Belastingdienst moet komen, maar het wachten daarop belemmert voorlopig hun perspectief. De zorgverzekering is een heel specifiek probleem waarover de DSP ook al schriftelijke vragen heeft gesteld. Het CAK heeft een boeteregime voor mensen met zes maanden betaalachterstand van de premies en heeft het hele bestand van gedupeerden gekregen om boetes te kunnen stopzetten. Het feit dat men slechts een keer per jaar van zorgverzekering kan wisselen, kan problemen opleveren omdat men niet tussentijds een aanvullende verzekering kan afsluiten. De gemeente informeert de mensen hoe om te gaan met achterstallige premies. Die kan een gedupeerde of zelf betalen uit het geld van de Belastingdienst en dan naderhand met de Belastingdienst verrekenen of de gemeente kan die voorschieten en dan later verrekenen met die dienst.

De problemen rond de zorgverzekering heeft de gemeente ook doorgegeven aan de Belastingdienst. Een integrale aanpak is aan de orde met het oog op de toekomst. Het doel is een schone lei en daarom is het nodig te komen tot totaalafspraken over de schuldensituatie van gedupeerden. De gemeente is een preferente schuldeiser. Dus als de gemeente claims intrekt, melden zich meteen de andere schuldeisers die lager op de ranglijst staan. Over dat probleem worden nu gesprekken gevoerd met de Belastingdienst en de VNG. Dat kost allemaal tijd, maar het is nodig om extra problemen te voorkomen. Zij zegt te begrijpen dat het boek van Pieter Omtzigt in deze tijden in de Toptien staat. Administratieve en juridische ondersteuning kan men krijgen via de aangewezen hulpverlener, de buurtteams en sociaal raadslieden. Sinds 15 maart is er ook een regeling van de Belastingdienst voor het inschakelen van een advocaat bij ingewikkelde juridische bezwaarschriften. Zo kan men onafhankelijke juridische expertise inhuren als dat nodig is. Dat moet in samenspel met het gemeentelijk aanbod volgens haar voldoende zijn. Als er signalen zijn dat dit niet zo is, vraagt zij die aan haar door te geven. De VOORZITTER constateert dat het onderwerp voor dit moment voldoende behandeld is.

Onderwijs 7 Herbenoemen leden Raad van Toezicht Stichting Spinoza Lyceum met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2021 (ZD2021-003431) Dit punt is als hamerstuk van de agenda afgevoerd en doorgeleid naar de raad.

WIO

TOEGEVOEGDE AGENDAPUNTEN Bespreekpunten Armoede en Schuldhulpverlening 8 Brief over de hersteloperatie toeslagenaffaire en reactie op motie 1429 (16/17 dec 2020) van leden Taimounti c.s. en motie 1430 (16/17 dec 2020) van leden Flentge c.s. Nr. VN2021-006376 Dit punt is gevoegd behandeld met agendapunt 6. Sociale Zaken 9 Banenplan Meer vakmensen voor duurzaamheid en bijbehorende Raadsbrief met afdoening motie 607.19, motie 1740.19, motie 428.20, motie 441.20, motie 1124.20, motie 1260.20 en motie 1670.20 Nr. VN2021-008169 De heer MIEDEMA zegt dat de stad voor een dubbele opgave staat: duurzaamheid en werkgelegenheid. Als het met deze dubbelslag lukt mensen op te leiden voor technische beroepen en die in te zetten voor duurzaamheid is dat een forse stap op weg naar een klimaatneutrale stad. De keuze voor een PPS-aanpak lijkt hem terecht, net als het zelf investeren in een programma waar duurzaamheid en werkgelegenheid hand in hand gaan. Er zijn op korte termijn volgens hem flinke stappen nodig om de broodnodige installateurs en technische vaklieden te krijgen. De plannen zijn nog pril en daarom vindt hij het goed dat die nu besproken worden. De raad heeft voor de controlerende taak behoefte aan concrete cijfers, ambities en afspraken. Daarom is het nodig dat de beoogde monitor snel operationeel wordt. Hij vraagt de wethouder of de begrote 30.000 euro daarvoor genoeg is.

Hij wil weten hoe hard de nu gestelde ambitie van 3800 arbeidsjaren is, hoe die is uitgesplitst naar sectoren en hoeveel huizen daarmee geïsoleerd en zonnepanelen geplaatst kunnen worden. Dat zag hij graag in concrete afspraken met alle samenwerkingspartners vastgelegd. De huidige intentieverklaring ziet hij als een goede aanloop. Er is sprake van 2,7 miljard aan investeringen die door de zes banenmotoren zouden kunnen worden geactiveerd. Ook dat zag hij graag nader uitgewerkt zien in beschrijvingen van de potentiële investeringen, het moment waarop die verwacht worden, hoe die matchen met de loop van dit programma en of de benodigde technici er dan werkelijk zijn. Hij ziet dus graag scherpere afspraken binnen dit ingewikkelde samenwerkingsverband waarin altijd het risico bestaat dat uiteindelijk niet duidelijk is hoe de verantwoordelijkheden verdeeld zijn. Daar moet goed inzicht is in zijn wil de raad goed kunnen sturen. Hij is benieuwd wanneer deze operationele kant van de samenwerking nader wordt ingevuld en of er bij de gemeente wel voldoende ruimte in tijd en middelen is om de regierol in deze ingewikkelde opgave goed te vervullen. Hij verwijst naar het advies Naar één overheid waarin specifiek gekeken is naar de rol van de gemeente in de energietransitie en wordt gesteld dat een gemeente niet te zuinig moet zijn bij het oppakken en uitvoeren van de regierol.

Mevrouw IJMKER stelt dat de green new deal belangrijk voor Amsterdam om uit de huidige crisis en uit de klimaatcrisis te komen. In dit plan wordt verduurzaming van de stad gecombineerd met werkgelegenheid en de opleiding van de daarvoor benodigde technici. Zij is benieuwd welke concrete harde afspraken er gemaakt zijn met werkgevers en brancheorganisaties om de gewenste arbeidsplaatsen te realiseren. Zij is benieuwd welke doelen er gesteld zijn in de monitor en wanner de uitkomsten van die monitor besproken gaan worden met de commissie. Mevrouw MARTENS vraagt een toelichting op de harde eisen die GL aan bedrijven

WIO

wil stellen en of dit betekent dat die fractie wil dat de gemeente zich gaat bemoeien met de bedrijfsvoering en verdienmodellen van bedrijven en hoe die dat dan gestalte wil geven. Mevrouw IJMKER verwijst naar de brief waarin gerept wordt over afspraken met de netwerkorganisatie ASTA en andere partners in de PPS. Het gaat er haar om hoe in de monitor gevolgd kan worden of die afspraken nageleefd worden en of de beoogde doelen gehaald worden, niet om het dwingend opleggen van de manier waarop bedrijven hun aken regelen. Zij wil in de monitor ook genderstereotypering tegengaan, zeker waar het gaat om technische beroepen waarbij veelal toch nog gedacht wordt dat het voornamelijk mannelijke beroepen zijn. Zij is verder benieuwd hoe dit programma zich verhoudt tot lopende programma’s als Veerkracht en specifieke jongerenprogramma’s en pleit voor een goede coördinatie op dat punt. Zij wil weten hoe de buurtgemeenten hierbij betrokken zijn en of daarbij de MRA-grenzen of andere afbakeningen gehanteerd worden. Zij is bijvoorbeeld benieuwd of de technici van Schiphol ook meegenomen worden. Mevrouw DE GRAAFF vindt het plan met de combinatie van werkgelegenheid en duurzaamheid mooi en omvangrijk. Er wordt veel tijd gestopt in het meenemen van de nieuwe generaties in de energietransitie. Het biedt mensen die door de coronacrisis hun baan verloren hebben, een kans om een nieuwe te vinden.

Zij is blij dat de motie van mevrouw Timman hierin is meegenomen zodat ook Amsterdammers zonder diploma kunnen deelnemen. Het doel zo veel banen te scheppen is ambitieus en zij vindt het goed dat de gemeente daarin een aanjagende rol wil houden. Zij hoopt dat de monitor gaat helpen om daar goed zicht op te houden en dat die ook als extra motivator gaat werken. Dashboards zijn daarbij volgens haar een goed hulpmiddel, ook om zicht te houden op de integraliteit. De pilots met de oriëntatiefase die in Rotterdam en Den Haag worden uitgevoerd, klinken in haar oren goed en zij is benieuwd of Amsterdam daar nu al iets mee kan of dat het beter is eerst een evaluatie af te wachten. De heer KHAN vraagt tot hoeveel banen deze 78 miljoen euro voor zes banenmotoren moet leiden. Die vraag stelde mevrouw Poot van de VVD zes maanden geleden al toen de eerste aanzet van dit plan aan de orde was. Toen werd gezegd dat dit bij de uitwerking zou komen. Maar hij mist nog steeds wat deze investering van 78 miljoen concreet aan banen gaat opleveren en vraagt nu een duidelijk antwoord. Mevrouw MARTENS complimenteert de wethouder met dit programma, net als met Veerkracht. Er is veel ambtelijke energie ingestoken en zij zou nu ook graag antwoorden horen op de vragen van haar fractiegenote Poot van afgelopen najaar. Het gaat immers om veel geld met het oog op een duurzame toekomst.

Maar dat betekent niet dat men de ogen mag sluiten voor de banen die in het hier en nu nodig zijn in andere sectoren. Zij vindt het voorliggende plan op onderdelen erg abstract en wil daarom graag een toelichting op de meetbaarheid die de raad nodig heeft om te kunnen bijsturen. De heer MIEDEMA merkt op dat er ook op dit moment al een groot tekort is aan technische vaklieden. Hij vraagt op welke banen mevrouw Martens doelt. Mevrouw MARTENS is het ermee eens dat ook nu al technici hard nodig zijn, maar dat men niet alle aandacht moet richten op één sector. De monteurs van nu zullen zich moeten om- of bijscholen, maar er zijn meer branches waar een tekort aan personeel is. Haar zorg is dat men nu alleen nog maar gaat kijken naar de personeelsbehoefte op de lange termijn en de actuele acute tekorten gaat negeren. De heer MIEDEMA merkt op dat dit programma ook gaat helpen voor banen waar op dit moment als mensen voor nodig zijn. Hij is het eens met de VVD dat ook andere sectoren aandacht verdienen, maar wil het niet alleen hebben over verschillen. Hij nodigt de VVD uit constructief mee te denken over de concrete uitwerking van dit plan dat volgens hem immers ook voorziet in werkgelegenheid voor banen die nu al hard nodig zijn.

WIO

Mevrouw MARTENS zegt dat het niet haar taak is om plannen te maken, maar om deze wethouder te controleren. Wethouder GROOT WASSINK bevestigt dat het hier om een dubbele opgave gaat. Hij ziet de tegenstelling tussen PvdA en VVD dus niet zo sterk. Het gaat erom juist de mensen die nu hun baan verloren hebben te helpen aan een toekomstbestendige baan. De energietransitie gaat banen opleveren, dat weet hij ook van zijn deelname aan de tafel bij de SER. Het is niet zijn bedoeling nu al alles rond het hoe en wat in detail te regelen. Zoals al in de brief staat aangekondigd, komt er rond de Voorjaarsnota een nadere uitwerking. Nu is alles inderdaad hier en daar abstract, maar er was ook wel een behoorlijke puzzel te leggen. Rond de Voorjaarsnota komen er uitgebreide berichten over alle banenmotoren en de operationele aspecten. Hij wil maximale transparantie bieden, maar is niet van plan elke tussenstap breed uit te meten. Het gaat om een veelvoud aan interventies en alle genoemde bedragen zijn de inschattingen van dit moment. De monitoring en de dashboards zijn in ontwikkeling en zullen aan de commissie worden voorgelegd zodat de raad kan sturen in dit omvangrijke programma en het bijbehorende grote bedrag. Sommige deelonderwerpen zijn nu nog niet zo makkelijk concreet te benoemen.

Er zullen nog meer pacten gesloten worden en er wordt gezocht naar zo concreet mogelijke de doelstellingen. De economie is regionaal en bijgevolg zullen de stadsgrenzen overschreden worden. Dat zal zich niet beperken tot de stadsregio, want ook Zaanstad maakt deel uit van die regionale economie al valt die gemeente buiten de MRA met zijn wonderlijke grenzen. Het zou wonderlijk zijn om dit programma voor te behouden voor uitsluitend Amsterdammers. De uitdaging is ook dit nieuwe programma en de nieuwe partners te verbinden met lopende programma’s. Het is een omvangrijke operatie en de grote uitdaging is daar passende structuren voor te bedenken, een kolfje naar de hand van puzzelaars en gelukkig beschikt de gemeente over zulke specialisten. Het ASTA-steunpunt is een mooi voorbeeld van de bundeling van bedrijven die tot voor kort concurreerden op arbeidsvoorwaarden en nu samenwerken om aan de opleidingskant te komen tot nieuwe arrangementen. In ASTAverband is gekeken naar de pilots in Rotterdam en Den Haag. Binnen ASTA was men van mening dat eerst goed moet worden onderzocht of er zaken overdraagbaar zijn. Soms lijkt het toch echt beter een opleidingsprogramma aan te bieden in plaats van een oriëntatie. In Den Haag is men ermee gestopt. De ervaringen zijn dus erg wisselend.

Hij onderschrijft het belang van het aantrekkelijke maken van technische beroepen voor vrouwen via scholingsmakelaars en andere initiatieven. De nadere uitwerking in waarneembare doelen is onderweg. Hij is blij met de complimenten van mevrouw Martens en deelt haar notie dat het belangrijk is ook naar het hier en nu te kijken. De heer KHAN wacht de nadere uitwerking met concrete cijfers af, maar vraagt of er sinds het najaar helemaal niets ontwikkeld is aan streefcijfers. Wethouder GROOT WASSINK zegt dat nu de moties zijn afgehandeld en dat daar plannen aan zijn toegevoegd. In de brief staat de aangekondigd dat er rond de Voorjaarsnota meer uitwerking volgt. Daar heeft de raad recht op, maar niet op rapportages over alle tussenstappen. Dat zou tekortdoen aan de veelomvattendheid van deze operatie. Bij de aanbieding van het totaalplan acht hij een uitgebreide behandeling op zijn plaats en zijn er wellicht ook expertsessies gewenst. Dar kunnen ook weer nieuwe dynamieken uit voortkomen. Dat zal dus rond de behandeling van de Voorjaarsnota in mei zijn. Hij stelt voor eerst via andere kanalen de informatiebehoefte van de commissie te inventariseren zodat hij daar gericht informatie op kan verstrekken bij de Voorjaarsnota. Hij is bereid desgewenst technische sessies te laten organiseren. . .

De VOORZITTER merkt op dat de Voorjaarsnota op 12 mei in de commissie komt en bij piepen op 26 mei in de raad. Een technische sessie zou dus voor die tijd moeten plaatsvinden. Een expertsessie is iets anders. De heer MIEDEMA zegt dat zijn informatiebehoefte vooral ligt bij de governance, de

WIO

concretisering van doelstellingen en afspraken en de monitor. Hij verwijst ook naar zinnige opmerkingen uit het laatste rapport van de Duisenbergmethode als het gaat om afspraken over prestaties van externe samenwerkingspartners. Hij steunt het voorstel van de wethouder om eerst de informatiebehoefte te peilen en dan een technische sessie te beleggen. Mevrouw IJMKER is blij te horen dat er verschillende programma’s zijn om vrouwelijke talenten voor de techniek te werven en vraagt in de monitor op te nemen welke groepen meedoen aan het programma zodat men daar gaandeweg interventies op kan afstemmen. Wethouder GROOT WASSINK zegt dat hij zal kijken welke groepskenmerken en gegevens aan de monitor kunnen en mogen worden toegevoegd. De opmerkingen van de heer Miedema neemt hij mee. Hij vraagt de commissie technische vragen zo spoedig mogelijk in te dienen. Verder kondigt hij aan dat de commissieleden van zijn kant benaderd zullen worden om hun informatiebehoefte te peilen. Bij de behandeling van de Voorjaarsnota wil hij nieuwe afspraken maken over de verder behandeling van dit plan. De VOORZITTER constateert dat het onderwerp voor dit moment voldoende besproken is. De VOORZITTER sluit de vergadering om 11.35 uur.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10071852/2