Definitief verslag WV 24-05-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting

WV

Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Vergaderdatum Woensdag 24 mei 2023 van 09.00 tot 12.15 uur Verslag vastgesteld op: 14 juni 2023

Voorzitter: lid Kabamba Portefeuillehouders: wethouders Van Dantzig, Pels en Scholtes Commissiegriffier: mw. Van Klooster Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Aslami (D66), Broersen (Volt), Didderen (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Mangal (DENK), Van Pijpen (GL), Van Renssen (GL) Afwezige commissieleden: lid Van Berkel (JA21) Overige aanwezigen: mw. Hoff (commissieondersteuner)

Algemeen 1.a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de commissievergadering om 09.00 uur en heet iedereen welkom. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER dankt lid Bouhassani voor het waarnemen van het voorzitterschap gedurende haar zwangerschapsverlof. Wethouder Scholtes, portefeuillehouder Monumenten en Erfgoed, wordt welkom geheten bij zijn eerste commissievergadering WV. Hij zal de vergadering rond 10.30 uur verlaten in verband met een overleg met bestuurders van diverse Amstelland-gemeenten. Er is een afmelding ontvangen van lid Van Berkel (JA21). De volgende commissie staat in het teken van de jaarrekening en de voorjaarsnota. Dit jaar is het mogelijk om andere agendapunten en raadsvoordrachten te bespreken om te voorkomen dat de laatste commissies voor het zomerreces te vol raken. TKN-stukken die vandaag worden gepiept, worden geagendeerd voor de volgende vergadering. Na de vergadering zal vanaf 12.30 uur in de Wim T. Schipperszaal een bijeenkomst van Shelter City plaatsvinden, inclusief lunch. Iedereen wordt hiervoor van harte uitgenodigd. Wethouder SCHOLTES feliciteert de Digitale Stad met de erkenning door UNESCO als werelderfgoed.

Wethouder PELS meldt dat een van de aanbevelingen van de brandweer met betrekking tot Riekerhaven is uitgevoerd: de Veiligheidsregio heeft een brief gestuurd naar de minister met het verzoek om de regelgeving voor de brandveiligheid voor dit soort complexen aan te passen.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER deelt mee dat lid Didderen (PvdD) heeft verzocht om agendapunt 8 door te schuiven naar de volgende vergadering. De commissie is akkoord met dit voorstel en de agenda wordt conform vastgesteld. 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie WV d.d. 12 april 2023 Het verslag wordt vastgesteld. 1.e. Termijnagenda, per portefeuille Lid VON GERHARDT heeft gemerkt dat een motie over toezicht op unitbouw die de vorige keer wel op de termijnagenda stond, nu is verdwenen. De VOORZITTER zegt dat dit zal worden uitgezocht. Lid van DIDDEREN verzoekt om de door wethouder Van Dantzig toegezegde evaluatie over natuurinclusief bouwen aan de termijnagenda kan worden toegevoegd. De VOORZITTER concludeert dat de wethouder akkoord is. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER deelt mee dat lid Von Gerhardt (VVD) heeft verzocht om TKN-3 te agenderen voor de volgende vergadering. De VOORZITTER concludeert dat de commissie akkoord is. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies De VOORZITTER deelt mee dat er geen stukken zijn ontvangen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich vier insprekers aangemeld.

Mevrouw Butterbrod spreekt in namens bewoners van het Mannoury project over tijdelijke huurcontracten voor 40 huishoudens in Mannoury project in Nieuw West. Mevrouw BUTTERBROD meldt dat het complex waarover zij inspreekt eigendom is van Aedes.co. Op 1 augustus 2021 zijn de appartementen in het complex opgeleverd. De eigenaar heeft duidelijk gemaakt geen vaste contracten voor het middensegment uit te

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

geven wat betekent dat een groot deel van de huidige bewoners op 31 juli a.s. moet vertrekken, terwijl bewoners van appartementen in de vrije sector wel een vast contract hebben gekregen. Aedes weigert met bewoners uit het middensegment in gesprek te gaan. Als doorstroomoptie is een andere woning van € 2000 per maand aangeboden, een volstrekt onrealistisch aanbod. Het gaat om bewoners met een economische en sociale bijdrage in buurt en stad. De raad wordt opgeroepen in gesprek te gaan met eigenaar Aedes om deze te verzoeken de contracten te verlengen. Lid HEINHUIS vraagt of er ook contact is met stichting !WOON. Mevrouw BUTTERBROD bevestigt dit. !WOON heeft al naar de juridische kant gekeken en geconcludeerd dat hier geen mogelijkheden zijn. Bewoners worden ook bijgestaan door de Bond Precaire Woonvormen, maar verschillende stappen hebben tot op heden nog niet tot iets concreets geleid. Lid BROERSEN vraagt of naar aanleiding van de mediaberichten opnieuw contact is gezocht met de eigenaar om alsnog een reactie te krijgen. Mevrouw BUTTERBROD meent dat de bewonerscommissie zeer recent een e-mail heeft gestuurd waar nog geen reactie op is gekomen. Eerdere pogingen hebben niet geleid tot contact. Lid ASLAMI vraagt wat de raad zou kunnen doen. Mevrouw BUTTERBROD wijst erop dat de eigenaar het logo van de gemeente op de website heeft staan als stakeholder.

Daarom lijkt de raad de aangewezen partij om in gesprek te gaan met Aedes. --Mevrouw Blok spreekt in namens werkgroep Wonen van Stadsdorp VondelHelmers over agendapunt 6: de beantwoording van het raadsadres van VondelHelmers inzake stadsdorpen. Mevrouw BLOK memoreert dat het raadsadres vandaag voor de tweede keer wordt besproken. Er wordt gevraagd om de buurt een pilot te laten zijn voor de invoering van woonzorgideeën die het resultaat zijn van een buurtconferentie. Het verslag hiervan is al eerder naar de raad gestuurd. Een aantal voorbeelden van ideeën zijn: twee wooncafés van en voor bewoners met huur- en koophuizen, een buurtschouw om te bekijken waar geclusterde bouw mogelijk is, van de buurt een thuisplusbuurt maken. Het zijn allemaal acties die aansluiten bij de aanpak volkshuisvesting. De raad wordt gevraagd om een positieve verklaring voor enige experimenteerruimte. Wat dit betekent, staat onder 2b als bijlage. Ongeveer drie keer per jaar komen de leden van de paraplu bijeen met de werkgroep Wonen om de voortgang te bespreken, om (on)mogelijkheden te signaleren en om te adviseren en in contact te brengen met de juiste personen. Met een minimale tijdsinvestering verkrijgt de gemeente veel buurtkracht en vrijwillige werkuren van het stadsdorp. De praktijkkennis die wordt vergaard, kan worden gebruikt bij de invoering in andere buurten.

Aangezien de huisvestingsvragen urgent zijn, wordt gevraagd om de pilot nu te laten beginnen. Lid VAN PIJPEN vraagt of er ook contact is met andere delen van de stad. Mevrouw BLOK bevestigt dat de stadsdorpen intensief contact met elkaar hebben. Op dit moment zijn het er 27 in Amsterdam. Alle hebben meegewerkt aan de conferentie. De wooncafés staan open voor andere stadsdorpen, maar ook voor alle bewoners die zich niet hebben aangemeld bij het stadsdorp.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

Lid HEINHUIS vraagt of de inspreekster kan ingaan op de samenstelling van de werkgroep. Mevrouw BLOK antwoordt dat er zowel mensen van koophuizen als van huurwoningen meedoen. Lid VON GERHARDT is benieuwd welke stappen er sinds vorig jaar zijn genomen met de gemeente en waar de pilot nu nog op blijft hangen. Mevrouw BLOK zegt dat er op ambtelijk niveau contact is. Vanuit de wethouder is nog geen vaste contactpersoon aangewezen en hierom wordt verzocht. Op dit moment wordt gevraagd om een (paraplu)structuur en hierna zal worden bekeken wat verder nodig is. Samenwerking is nu prioriteit. Lid ASLAMI verzoekt de inspreekster wat meer in te gaan op de betrokkenheid van de gemeente en de aanpak volkshuisvesting. Mevrouw BLOK merkt dat de gemeente welwillend is, maar om geduld vraagt. Het stadsdorp wil niet wachten, omdat niemand hierbij gebaat is. De plannen van het stadsdorp passen naadloos in de aanpak volkshuisvesting. Bovendien is een groot deel van de deelnemers eigenaar, een groep die de gemeente nodig heeft. Lid BROERSEN informeert naar hoeveel mensen betrokken zijn bij het stadsdorp. Mevrouw BLOK zegt dat er zeventig mensen aanwezig waren bij de buurtconferentie. Het stadsdorp heeft driehonderd deelnemers. Meer informatie kan worden gevonden op blijvenwoneninjeeigenbuurt.nl, een uitvloeisel van de conferentie.

--De heer Loswijk spreekt in op persoonlijke titel, over agendapunt 7, het rapport ‘Woontevredenheid in de Metropoolregio Amsterdam: De woningmarkt staat op een tweesprong". De heer LOSWIJK constateert dat de bouw in Zuidoost stilvalt en dit is een algemene trend. Het rapport dat vandaag wordt besproken bevat helaas geen nieuwe instrumenten. Modulair wonen heeft de toekomst en hiermee kunnen de komende jaren duizenden woningen worden gebouwd. Het zijn woningen die niet alleen snel, maar ook goedkoper opgeleverd kunnen worden en van hoge kwaliteit zijn. Lid ASLAMI vraagt of de inspreker de plannen van de stad over modulair bouwen kent. Wat zou hij willen meegeven aan de wethouder en de commissie? De heer LOSWIJK vindt het mooi dat de gemeente ook wil meewerken aan modulair bouwen. Vooral voor de kinderen is deze vorm van bouwen belangrijk. --De heer De Pomo spreekt namens Rob Vosters in over het Rivierenhuis (precaire woonvormen) De heer DE POMO spreekt de inspreektekst van de heer Vosters in. De heer Vosters vertegenwoordigt tientallen huurders met tijdelijke contracten in het Rivierenhuis in Zuid van woningcorporatie Eigen Haard. Na zijn scheiding in 2019 heeft hij ergens gewoond waar hij zich niet meer veilig voelde en hierna is hij terechtgekomen in het Rivierenhuis met een tijdelijk contract.

Volgend jaar wordt het Rivierenhuis grondig gerenoveerd en alleen huurders met een vaste overeenkomst kunnen tijdens de renovatie naar een wisselwoning en mogen na afloop terugkeren. Ook kunnen alleen zij aanspraak

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

maken op de wettelijke verhuiskostenvergoeding en op stadsvernieuwingsurgentie. Op dit moment studeert de heer Vosters en werkt hij met en voor kwetsbare ouderen. Hoe hij deze opleiding moet afronden als hij op straat komt te staan, weet hij niet. De commerciële verhuurder Vesteda geeft de tijdelijke huurders van de Klokkenhof aan het Surinameplein wel de kans om terug te keren met een vaste huurovereenkomst. De tijdelijke bewoners van het Rivierenhuis willen graag met de raad in gesprek over hun situatie om te kijken hoe druk kan worden gezet op Eigen Haard om afspraken te maken. Lid VAN RENSSEN vraagt wat de reactie van Eigen Haard tot nu toe is geweest. De heer DE POMO zegt dat deze heeft laten weten dat de situatie met een tijdelijk huurcontract bekend is. Lid ALBERTS memoreert dat in de vorige commissievergadering ook over het Rivierenhuis is ingesproken. Is er tussen de vorige inspraak en nu helemaal niets gebeurd? De heer DE POMO bevestigt dit. 2.c. Actualiteiten Geen. 2.d. Rondvraag Lid ALBERTS heeft afgelopen week via Twitter gemeld dat aan de Molukkenstraat 82A weer een sociale huurwoning op de begane grond is verkocht.

Welke redenen heeft De Alliantie om steeds benedenwoningen te verkopen? Kan de wethouder voor de volgende samenwerkingsafspraken contact opnemen met woningcorporaties en andere woningeigenaren die vooral benedenwoningen verkopen, omdat dit het beleid van groot naar beter en van hoog naar laag ondermijnt? Eerder is gevraagd of de gemeente een voorstel om sociale woningen op te kopen die op de markt komen, opnieuw wil bekijken. Wanneer komt hier een reactie op? Over tijdelijke huur is inmiddels een wet aangenomen en het ligt voor de hand dat de wethouder contact opneemt met organisaties die tijdelijke contracten blijven uitgeven om ze op de vingers te tikken. Wethouder PELS heeft voortdurend contact met corporaties over het verkopen van sociale huurwoningen. Het is duidelijk dat dit het grote punt van de samenwerkingsafspraken zal worden. Zij zal specifiek informeren naar de genoemde woning, maar op basis van de lopende afspraken is er geen ruimte voor de gemeente om zich hiertegen te verzetten. Ook zal de wethouder contact opnemen met eigenaren over tijdelijke huurcontracten. Op dit moment is er een leemte tussen eerder gemaakte afspraken en de invoering van de wet. Het onderzoek om sociale woningen op te kopen is bestudeerd en kan bij de bespreking van de AAV in de commissie worden betrokken. Lid ALBERTS stelt dat het Rivierenhuis nog niet aan de slag is met de renovatie.

Het zou dus kunnen dat later wordt begonnen dan de wet in werking is getreden. Hoe wordt hiermee omgegaan? Wethouder PELS heeft gereageerd op de casus in Nieuw-West. Op basis van de Kaderafspraken kan op dit moment niet worden geëist van Eigen Haard dat een plek wordt

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

gezocht voor mensen met een tijdelijk contract. Wel zal nogmaals worden geïnformeerd of er geen mogelijkheid is voor een andere oplossing. Lid VON GERHARDT heeft begrepen dat wethouder Scholtes om 10.30 uur vertrekt en hij vraagt zich af of het niet verstandig is om eerst diens agendapunt te behandelen en hierna verder te gaan met de rondvraag. De VOORZITTER concludeert dat er geen meerderheid voor dit voorstel is. Lid BROERSEN vraagt of de wethouder contact heeft gehad met de krakers van Kronenburg en met Amstelveen en het Rijk. Wethouder VAN DANTZIG herhaalt dat het een schandaal is dat Kronenburg niet wordt gebouwd. Er is nog geen contact geweest met de krakers van de grond aldaar. Lid BROERSEN vraagt of de krakers er wat de wethouder betreft de komende tijd zouden kunnen blijven. Wethouder VAN DANTZIG verwijst deze vraag door naar de gemeente Amstelveen. Lid ASLAMI informeert naar de achterliggende motivatie van het college om in beroep te gaan tegen een aantal recente uitspraken in de zaak tegen de AirBnB-boetes waarbij de gemeente op de vingers is getikt. Het betreft Amsterdammers die al lange tijd in onzekerheid zitten en al ellenlange procedures achter de rug hebben. Wethouder PELS stelt dat de gemeente niet in beroep gaat, tenzij het gemeentelijk beleid kan worden geschaad als dit niet wordt gedaan.

De rechtbank heeft gesteld dat de gemeente onvoldoende heeft gecommuniceerd en dat hierom geen boete opgelegd had mogen worden. Hier is de gemeente het niet mee eens, omdat zowel lokaal als nationaal publiciteit is gezocht om dit kenbaar te maken. Het beroep is ingesteld omdat het beleid vele Amsterdammers raakt en erop is gericht de stad leefbaar te houden. Lid VAN RENSSEN verzoekt om in het hoger beroep vooral het grote belang te onderstrepen dat is gemoeid met het beperken van de vakantieverhuur in de stad met een verwijzing wat hierover al sinds 2017 in de gemeenteraad van Amsterdam is gedeeld. Wethouder PELS bevestigt dat dit wordt gedaan. Behalve voorgaande argumenten kunnen de plekken in de huidige crisis beter worden gebruikt. Lid HAVELAAR wijst erop dat Amsterdam al tikken op de vingers heeft gekregen van de Raad van State, de Ombudsman, CDA Amsterdam en nu ook van de rechtbank. Het is inmiddels duidelijk dat het beleid niet klopt. Tot op heden is informatie over AirBnB niet eens in het Engels beschikbaar. Is de wethouder het met het CDA eens dat in ieder geval boetes aan buitenlands sprekende mensen ongedaan gemaakt moeten worden? Het CDA roept het college dringend op om niet in hoger beroep te gaan. Wethouder PELS stelt dat toeristische verhuur een enorme druk legt op de stad.

De wijze waarop is gecommuniceerd over het beleid wordt nu doorgetrokken naar dat het hele beleid niet zou kloppen. Het college is bovendien van mening dat wel goed is gecommuniceerd. Lid ASLAMI adviseert om in het vervolg redenen van hoger beroep te delen, zodat de motivatie voor alle Amsterdammers transparant is. Kan de wethouder nu of op een later tijdstip ingaan op de coulanceregeling op basis waarvan mensen tot nu toe nog geen geld hebben ontvangen?

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

Wethouder PELS denkt dat de commissie is bedoeld om bepaalde stappen van het college toe te lichten. Via de raad wordt informatie gedeeld met de stad. De commissie zal schriftelijk op de hoogte worden gesteld over de stand van zaken van de coulanceregeling. Lid VAN RENSSEN vraagt zich af of de tijdelijke verhuur van het Mannoury-project op het Koningin Wilhelminaplein niet in strijd is met de voorwaarden waaronder de grond destijds is uitgegeven. Wethouder VAN DANTZIG zal dit uitzoeken en komt hierop terug. Lid MANGAL heeft begrepen dat er zeventien jaar middensegment is afgesproken voor dit project en het is de vraag waarom met de nieuwe wet geen vast contract kan worden afgesloten. Wethouder VAN DANTZIG gaat dit na. Lid HAVELAAR stelt dat de uitspraak van de rechter naar aanleiding van de boete voor de gemeente Amsterdam past in een patroon dat Amsterdam wordt teruggefloten. Het beleid is talloze keren gewijzigd en over beleid dat niet is uit te leggen, kan ook niet worden gecommuniceerd. In 2016 is unaniem gekozen voor beperkingen voor toeristische verhuur. Worden naar aanleiding van de uitspraken van de rechter lopende beroepen on hold gezet? Wethouder PELS heeft op eerdere vragen al een reflectie gegeven. Er wordt niets on hold gezet, omdat het college het niet eens is met de uitspraak. Bespreekpunten Monumenten en Erfgoed 3.

Intrekken van de Bijzondere subsidieverordening erfgoed 2018 en kennisnemen van de subsidieregeling historische Amsterdamse winkelpuien Nr. VN2023-012806 De VOORZITTER meldt dat het een raadsvoordracht betreft. Lid HAVELAAR vraagt hoe het beschikbare overgebleven budget zich verhoudt tot de resterende mogelijkheden tot herstel. Het initiatief moet uitgaan van eigenaar of huurder, maar mensen kunnen er ook actief op worden gewezen. Zijn er straten waarbij dit relevant is en zijn mensen actief benaderd? Is er een overzicht van alle winkelpuien die zijn hersteld? Het CDA overweegt om bij de begroting nieuwe middelen beschikbaar te stellen voor andere delen van de stad. Lid VON GERHARDT memoreert dat de VVD zich in het verleden hard heeft gemaakt voor historische winkelpuien en hij is blij dat dit nog steeds wordt gedaan, omdat het veel aan de stad toevoegt. Hij sluit zich aan bij de vragen van CDA om het breder in de stad te doen. Wethouder SCHOLTES erkent dat er nog budget is, maar dit is vanuit de aanpak binnenstad en is dus voor stadsdeel Centrum bestemd. Bij winkelstraatmanagers en vastgoedpartijen is aandacht gevraagd voor deze regeling. Vooralsnog loopt het geen storm en is er nog € 83.000 beschikbaar. Uitbreiding naar andere delen van de stad is een goed idee, maar hier is op dit moment geen budget voor en hier zal geld voor gereserveerd moeten worden.

Lid HAVELAAR vraagt of dit een toezegging is dat het college een voorstel hiervoor uitwerkt.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

Wethouder SCHOLTES antwoordt dat dit geen toezegging is. Als hier behoefte aan is, zal hiervoor een voorstel ingediend moeten worden. Lid VON GERHARDT hoopt dat de wethouder een voorzet kan geven hoeveel er nodig zal zijn om het uit te breiden naar de hele stad of naar bepaalde gebieden. Wethouder SCHOLTES zegt dit toe. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en dat het kan worden gehamerd in de raad. 4. Kennisnemen van de reactie op de moties 611, 790, 791, 792 en 384 inzake het verduurzamen van erfgoed Nr. VN2023-011272 De VOORZITTER memoreert dat het onderwerp op de TKN-lijst van de vorige vergadering stond en is geagendeerd op verzoek van lid Van Renssen (GL). Commissie - Eerste termijn Lid VAN RENSSEN memoreert dat in juni 2021 een bijeenkomst is geweest over duurzaam erfgoed, een eerste motie dateert van een maand later en sindsdien zijn er meerdere ingediend. De beantwoording laat nog steeds te wensen over. Een vraag is bijvoorbeeld hoe monumenten, archeologie en duurzaamheid goed gaan samenwerken. Het verduurzamen van cultureel erfgoed is zo belangrijk, omdat het voor minder stookkosten in de winter en voor bescherming in de zomer zorgt en leidt tot meer woongenot. Motie 790 vraagt om het vergunningvrij maken van duurzaamheidsprojecten.

In de beantwoording wordt gesteld dat de Wabo dit niet toestaat, maar vanaf 2024 treedt de Omgevingswet in werking en deze maakt het mogelijk om voor gemeentelijke monumenten zaken vergunningvrij te maken. Maatregelen als isolatieglas en zonnepanelen zijn onderzocht, maar er moet worden gekeken naar meer duurzaamheidsmaatregelen. Hoe beoordeelt het college de knelpunten als capaciteit, kosten en schaarse middelen? Lid HAVELAAR stelt dat duurzaamheid waar mogelijk is, moet worden toegepast maar het mag niet ten koste gaan van de monumentale waarde. Het CDA roept op om te prioriteren. Zonnepanelen hoeven niet per se op beschermd stadsgezicht, in de Amsterdamse haven zijn platte daken die nog niet zijn voorzien van zonnepanelen. Lid MANGAL is benieuwd naar het erfgoed dat bewoond wordt. Hier is vaak sprake van tocht en vocht. Lid HAVELAAR denkt dat er mogelijkheden zijn om binnen het beschermd stadsgezicht te zoeken naar maximale verduurzaming. Vaak kunnen maatregelen aan de binnenkant worden genomen zonder dat dit de monumentale waarde aantast. Lid VAN RENSSEN vraagt of CDA ook voorstander is om eigenaren van vastgoed in de haven te gebieden zonnepanelen aan te leggen. Lid HAVELAAR zal hierover nadenken. Lid HEINHUIS stelt dat monumenten die bewoond worden soms kleine woningen zijn.

Als naar de binnenkant van de woningen wordt gekeken, betekent dit dat het woonoppervlak nog verder inkrimpt. Is het voor CDA belangrijker dat de gevel exact beschermd blijft? Lid HAVELAAR denkt dat er op ingezet moet worden om de historische en monumentale waarde maximaal te bewaken. De monumentale waarde weegt voor het CDA zwaarder.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

Lid HEINHUIS noemt als voorbeeld een pand in de Van Dobbebuurt in Nieuw-West en er zijn meer kleinere panden waar bewoners last hebben van teveel nadruk op de monumentale status. Hier iets flexibeler mee omgaan, zou de woonkwaliteit van de mensen niet hoeven aantasten. Lid HAVELAAR kan zich voorstellen dat de afdeling die de aanvragen beoordeelt vanuit monumenten hier op dit moment voldoende handreiking voor heeft. Lid VAN RENSSEN wijst erop dat de moties van GL niet over de grachtengordel gaan. Het gaat over al het erfgoed dat ook hierbuiten staat en dat vaak alleen een gemeentelijke beschermde status heeft. Lid DIDDEREN sluit zich grotendeels aan bij de bijdrage van GL. Zij meent dat monumenten in veel gevallen op dezelfde manier verduurzaamd kunnen worden als andere panden, alleen zijn er hogere kosten mee gemoeid en moet maatwerk worden toegepast. Er bestaan inmiddels veel mogelijkheden om isolatieglas in monumenten te plaatsen. PvdD vreest dat de “onmogelijkheden” door eigenaren en verhuurders als argumenten worden gebruikt om niet in zittende huurders te investeren. De vraag is wat de gemeente kan doen om verhuurders extra tot deze investering te bewegen. Door de meerkosten komt er voor huurders vaak een huurverhoging bij kijken, waardoor veel huurders zelf ook afhaken.

Als enkel glas in een woning als een gebrek wordt bestempeld, dan zou een huurder recht hebben op huurverlaging of huurbevriezing. Tegelijkertijd moet de drempel om te verduurzamen voor eigenaren zo laag mogelijk worden gemaakt. Wellicht kan het makkelijker worden gemaakt voor eigenaren om een vergunningsaanvraag te doen. Lid VON GERHARDT is blij met de stappen die al zijn gezet. Een fundamentele vraag is waar de wethouder de balans ziet tussen het bouwen van erfgoed en het verduurzamen van monumenten. De raad zou hierin stelling moeten nemen en hij hoopt dat deze het met hem eens is dat alle gebouwen moeten verduurzamen. Lid HEINHUIS denkt ook dat monumenten en erfgoed met de tijd moeten meegaan en dat ze toekomstbestendig moeten zijn. Het is goed dat er een traject loopt om het aanbrengen van isolatieglas vergunningvrij te maken. Hoe lang zou een dergelijk traject duren en op welke manier worden bewoners op de hoogte gesteld van het feit dat zij mogelijk makkelijker hun glas kunnen vervangen? Lid BROERSEN is blij dat zoveel partijen het erover eens zijn dat de isolatieopgave niet meer kan wachten, ook niet voor monumentale panden. Zij sluit zich met name aan bij de bijdrage van de PvdD. Naar aanleiding van motie 384, dubbel glas voor monumentale panden, is de vraag hoe eigenaren over de verandering in het vergunningsproces worden geïnformeerd.

Lid ASLAMI is benieuwd wanneer het actieplan duurzaam erfgoed wordt verwacht en in hoeverre de raad hierbij wordt betrokken. College Wethouder SCHOLTES zal in het actieplan duurzaam erfgoed samenwerken met wethouder Pels als wethouder duurzaamheid. Inderdaad bestaat er een verschil tussen rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten in de nieuwe Omgevingswet. Voor de gemeentelijke monumenten kan de regelgeving door de gemeente worden aangepast en hier zal in het actieplan zeker naar gekeken worden. De aanmoediging om meer vaart te maken met verduurzaming van monumenten en het versnellen van procedures om eigenaren zo veel mogelijk aan te sporen om hiermee aan de slag te gaan, is begrepen. Voor het vergunningvrij maken van duurzaamheidsmaatregelen als zonnepanelen op platte daken van rijksmonumenten is het Rijk nodig. Aan het vergunningsvrij maken van

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

isolatieglas wordt gewerkt waarbij de capaciteit bij vergunning en handhaving een beperkende factor is. In het kader van het actieplan zal worden gekeken naar de genoemde warmtepomp en vloer- en gevelisolatie. Het is wel de vraag of het verstandig is om gevelisolatie vergunningvrij te maken. Lid VAN RENSSEN wijst erop dat de raad in een motie van november 2021 al heeft opgeroepen om maatregelen te onderzoeken. De motie heeft ook gevraagd om te onderzoeken of gevelisolatie vergunningvrij kan worden gedaan. Wethouder SCHOLTES meent dat in een onderzoek ook de wenselijkheid van het vergunningvrij maken van maatregelen moet worden meegenomen. Het college vindt zonnepanelen en isolatieglas wenselijk. Als de raad vindt dat andere maatregelen meegenomen moeten worden, zullen deze worden onderzocht. Het knelpunt van capaciteit wordt meegenomen in het actieplan duurzaam erfgoed. Op de kosten voor materiaalschaarste kan de gemeente geen invloed uitoefenen. Er kunnen verschillende wegingen plaatsvinden over wat bescherming van erfgoed is. Richting eigenaren moet worden getoond wat wel mogelijk is en in het actieplan zal hier specifiek aandacht aan worden besteed. Lid VON GERHARDT vraagt waar de prioriteit van de wethouder ligt bij monumentaal erfgoed versus duurzaamheid. Wethouder SCHOLTES pleit voor maximale verduurzaming zonder erfgoedwaarde fors aan te tasten.

Er is waarschijnlijk veel winst te behalen in de procedures en deze zaken hoeven niet altijd een enorme tegenstelling te zijn. Lid VAN RENSSEN memoreert dat wethouder Van Dantzig eerder heeft aangegeven dat voor D66 klimaat op nummer 1 tot en met 66 staat. Geldt dit ook voor wethouder Scholtes en staat monumenten dan op nummer 67? Wethouder SCHOLTES denkt dat het niet de bedoeling is om klimaat op nummer 1 te plaatsen als de monumentale status vervalt en er niets meer mee wordt gedaan. Verduurzaming is heel belangrijk, maar hierbij is het ook heel belangrijk om de erfgoedwaarde te beschermen. De verwachting is dat het actieplan er rond de zomer zal zijn. Na overleg met de stadsdelen zal dit waarschijnlijk na de zomer in de commissie behandeld kunnen worden. Lid HEINHUIS heeft ook gevraagd hoe bewoners worden geïnformeerd over het traject van isolatieglas. Wethouder SCHOLTES weet op dit moment niet hoe zij geïnformeerd zullen worden, maar het is duidelijk dat communicatie een groot aandachtspunt is. Lid DIDDEREN heeft geïnformeerd naar mogelijkheden om eigenaren te ondersteunen om een vergunningsaanvraag makkelijker te maken. Wethouder SCHOLTES stelt dat onderdeel van het actieplan het intensiveren van het loket ter ondersteuning van eigenaren is.

Lid VON GERHARDT begrijpt dat er een capaciteitsprobleem bij VTH is, maar tegelijkertijd kan hij zich voorstellen dat door zaken vergunningsvrij te maken capaciteit wordt vrijgemaakt. Wethouder SCHOLTES denkt dat op termijn capaciteit wordt vrijgespeeld, maar de voorbereiding kost ook veel tijd.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

Wethouder PELS gaat in op de vraag over huurverlaging door enkel glas als een gebrek aan te merken. Hiervoor is aan het begin van de vorige winter een brief naar minister De Jonge gestuurd waarin hiervoor en ook voor andere isolatiemaatregelen wordt gepleit. Ook is meermaals met de minister over dit onderwerp gesproken, maar deze ziet meer in stimuleringsmaatregelen. Daarom zal Amsterdam met andere partners blijven benadrukken dat het wel belangrijk is om het als gebrek aan te laten wijzen. Commissie - Tweede termijn Lid VAN RENSSEN concludeert dat motie 790 nog niet is beantwoord. Ook kondigt zij een initiatiefvoorstel aan dat voor de zomer zal worden ingediend. Wethouder SCHOLTES ziet het actieplan als een mooie gelegenheid om de discussie te voeren. Als het initiatiefvoorstel voor het actieplan komt, kan dit hierin worden meegenomen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en schorst de vergadering voor een korte pauze. Volkshuisvesting 5. Raadsinformatiebrief ter afdoening van een toezegging om per brief de raad te informeren over de reactie van de huisadvocaat omtrent kamerverhuur Nr. VN2023-011271 De VOORZITTER deelt mee dat het onderwerp is doorgeschoven in de vorige vergadering en ter bespreking is geagendeerd op verzoek van het lid Von Gerhardt (VVD).

Commissie Lid VON GERHARDT had gehoopt dat meer mogelijk was, zeker omdat woningcorporaties een andere rol hebben dan particuliere verhuurders. Er is nu vooral gefocust op het feit dat er geen vergunning wordt verstrekt aan deze groepen, maar is ook onderzocht of meer kan worden gewerkt met een parapluvergunning voor woningcorporaties, zodat deze met één vergunning voor een deel van hun voorraad kunnen doen? Lid HEINHUIS vraagt of niet zowel woningcorporaties als particuliere verhuurders de plicht hebben om mensen tegen een redelijke prijs van huisvesting te voorzien. Lid VON GERHARDT wijst op de wettelijke rol van woningcorporaties in het voorzien in betaalbare woningen. Zij hebben een andere juridische status dan particuliere verhuurders. Met woningcorporaties is het daarom makkelijker om afspraken te maken. Lid HEINHUIS heeft met haar vraag geduid op de maatschappelijke rol en niet op de juridische. Welke maatschappelijke rol ziet de VVD voor particuliere verhuurders? Lid VON GERHARDT denkt dat alle verhuurders op een goede en nette manier mensen van huisvesting moeten voorzien en zich hierbij aan de regels moeten houden. Wellicht geeft de komende Wet goed verhuurderschap handvatten om onderscheid te maken tussen verschillende verhuurders om een uitzonderingspositie te kunnen maken voor verhuurders die zich aan de regels houden.

Lid HEINHUIS wijst erop dat de regels juist zijn aangepast om huurders rechtszekerheid te bieden door eigen contracten te krijgen.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

Lid VON GERHARDT ziet dat dit in de praktijk averechts heeft gewerkt. Mensen zijn in meer illegale situaties gekomen en bijna geen enkele huurder heeft een individueel huurcontract gekregen. Lid HEINHUIS stelt dat ASVA, een organisatie die in contact staat met veel jonge mensen in de stad, heeft aangegeven voorstander te zijn van de nieuwe regels en ervoor pleit om de regels te behouden. Lid VON GERHARDT weet dat ASVA tegen het individueel huurcontract loslaten voor de hele sector is, maar het wel fantastisch zou vinden als het bij corporaties wordt losgelaten en ook is zij voorstander van meer verruiming in de woningdeelregels om ervoor te zorgen dat er meer mogelijk is. Lid HEINHUIS vindt het ook belangrijk om altijd opnieuw te kijken naar regels. Misschien moet de regel rond het maximale aantal personen worden heroverwogen, maar zij pleit ervoor om niet zomaar beleid los te laten dat is ingesteld om huurders te beschermen. PvdA hecht aan het belang voor de individuele contracten, zodat rechten worden opgebouwd. Lid VON GERHARDT constateert dat lid Heinhuis vasthoudt aan iets waardoor woningcorporaties het helemaal niet meer willen en veel woningen voor de doelgroep verloren gaan terwijl ze ook allemaal op één contract kunnen. Dan hebben ze dezelfde zekerheden en dezelfde rechten.

Lid HEINHUIS denkt dat het belangrijk is dat mensen individueel rechten opbouwen en individueel een contract hebben waaraan rechten ontleend kunnen worden. Daarom zijn de woningdeelregels ingevoerd. Lid VON GERHARDT wijst erop dat de corporaties zelf aangeven dat er geen verschil is qua huurrechten tussen een individueel huurcontract of gezamenlijk op één contract. Het verschil is wel of iemand een woningverhuurder is of een kamerverhuurder. Door dit laatste hebben woningcorporaties ervoor gekozen om het niet meer te doen. Lid HEINHUIS wil vanuit de huurders redeneren en niet vanuit het vastgoed. Particuliere verhuurders blijven hiermee helemaal buiten schot terwijl de PvdA vindt dat deze een maatschappelijke plicht hebben met betrekking tot het oplossen van de wooncrisis. Lid VON GERHARDT heeft niet gezegd dat de particuliere verhuurders niets moeten doen. Wat hem betreft, komt er juist een onderscheid tussen particuliere verhuurders en woningcorporaties, zodat de strenge regels wel bij particuliere verhuurders blijven, maar dat die van woningcorporaties worden versoepeld omdat deze een andere positie hebben en zodat de huurders zo goed mogelijk beschermd zijn. Lid HEINHUIS stelt dat het herzien van het beleid vooral moet worden gedaan vanuit de gedachte hoe de positie van de huurder kan worden versterkt.

Lid BROERSEN vraagt of de wethouder heeft gesproken met jongerenorganisaties over de individuele contracten bij woningdelen. Het is zorgelijk dat eventuele stappen pas in de Huisvestingsverordening van 2025 worden genomen. Zijn er mogelijkheden om dit te versnellen en de volgende twee zomerpieken van jongeren voor te zijn? College Wethouder PELS zegt dat de eerste inschatting is dat een parapluvergunning niet mogelijk is, maar zij zal dit laten toetsen en komt hier schriftelijk op terug. Er is meermaals met ASVA gesproken en recent is met de convenant-partners jongerenhuisvesting aan de orde geweest. Aan de ene kant blijkt dat verhuurders ervoor

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

hebben gekozen om van drie naar twee personen te gaan met dezelfde huurprijs of dat er sprake is van illegale onderverhuur, omdat de verhuurder geen individueel huurcontract wil. De regel was er juist voor bedoeld om de huurrechten zo goed mogelijk te borgen. Als ervoor wordt gekozen om het individuele huurcontract los te laten, is het mogelijk om per volgend jaar de Huisvestingsverordening te wijzigen. Over de andere mogelijkheden kan worden gecommuniceerd richting studenten en verhuurders. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. 6. Raadsinformatiebrief bij de beantwoording raadsadres VondelHelmers inzake stadsdorpen, Ouderenzorg Nr. VN2023-011270 De VOORZITTER deelt mee dat het onderwerp op de TKN-lijst van de vorige vergadering stond en ter bespreking is geagendeerd op verzoek van de leden Van Pijpen (GL) en Huishuis (PvdA). Commissie Lid VAN PIJPEN complimenteert het stadsdorp en ziet net als de deelnemers de brede beweging van bewoners, huurders, particulieren en sociaal. Solidaire buurten zijn nodig in Amsterdam. Deze beweging maakt onderdeel uit van de Zorgzame Buurten waarin bewoners met elkaar tot allerlei oplossingen komen en zelf aan het roer staan. Thuis blijven wonen betekent meer dan wonen in het huis waar iemand al heel lang woont, het gaat ook om een netwerk.

Voor sommige mensen is de buurt een groter thuis dan specifiek de woning waarin ze wonen. De plannen van het stadsdorp passen naadloos in de Amsterdamse aanpak Volkshuisvesting die ook de Woon/zorgvisie betreft. Het is zonde dat het college om geduld vraagt, omdat iedereen verder wil. Wat vindt de wethouder van de zogenaamde paraplu die door bewoners is ontwikkeld? Is de wethouder het met mevrouw Van Pijpen eens dat het bij allerlei vormen van samenwerking van belang is dat bewoners aan het roer blijven en dat de gemeente met haar doorzettingskracht een rol pakt? Kan er ambtelijke capaciteit en betrokkenheid vanuit de gemeente worden ingezet? Een verzoek is om de rol van bewonersinitiatieven in de uitvoeringplannen mee te nemen. Lid HEINHUIS wil de deelnemers aan het stadsdorp en de inspreker van vandaag hartelijk danken. De stad wordt gevormd door bewoners die actief verantwoordelijkheid nemen voor hun buurt. Het is een mooi voorbeeld voor andere buurten en een eerste vraag hierbij is hoe dergelijke initiatieven ook in andere buurten waar bewoners zichzelf niet organiseren kunnen opbloeien. De hulp die het initiatief vandaag vraagt, is best simpel, namelijk dat een ambtenaar af en toe meedenkt. Dit is niet alleen goed voor dit initiatief, maar ook voor de gemeente die hiervan kan leren en deze kennis breder in de stad kan gebruiken.

Lid BROERSEN vindt het een mooi en creatief initiatief van bewoners. De sociale cohesie is heel laag in Amsterdam en zorgt ervoor dat mensen uit Amsterdam vertrekken. Dit initiatief is een prachtig voorbeeld van hoe de sociale cohesie wordt bevorderd. Zij sluit zich aan bij het verzoek van voorgaande sprekers, het toekennen van een contactpersoon en ambtelijke bijstand. Lid VON GERHARDT wil ook de indieners van het initiatief bedanken. Hij pleit ervoor om er zo spoedig mogelijk mee aan de slag te gaan en regels dit niet laten belemmeren. Lid MANGAL stelt dat de bewoners om begrijpelijke redenen wat haast hebben. Het initiatief lijkt een oplossing om de ouderenhuisvesting beter in te kunnen richten. Als

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

gevolg van het zwaar leunen op de zelfredzaamheid van burgers en ouderen is de ouderenzorg verslechterd. Nu er ouderen zijn die de “participatieve handschoen” oppakken, houdt de gemeente zich op de vlakte. Hoe gaat de gemeente meer duidelijkheid geven? Kan vanuit de gemeente een coördinerend aanspreekpunt naar voren worden geschoven dat burgers kan helpen om zaken te versnellen binnen de gemeente, bij voorkeur op korte termijn? Lid ALBERTS zegt dat SP stelt dat de buurt de schaal van de toekomst is. Een initiatief als dit onderschrijft dit volledig en laat zien welke belangrijke effecten hieruit voortkomen. Het college wordt opgeroepen om de creativiteit te benutten en aan de vraag van de paraplu te voldoen en niet te wachten op de AAV. Lid ASLAMI sluit zich aan bij voorgaande vragen. Ook hij dankt de initiatiefnemers van het stadsdorp. Van de mensen voor de mensen laat precies zien hoe sociale cohesie kan werken. De vraag is of er een ambtenaar kan worden gekoppeld aan dit initiatief? Lid DIDDEREN vindt het ook een geweldig initiatief waarvoor zij de indieners dankt. Zij sluit zich aan bij de gestelde vragen en is blij dat het voorstel zo breed gedragen wordt door de raad. College Wethouder PELS dankt ook iedereen van het stadsdorp hartelijk voor al het mooie werk. Zij heeft goede ideeën in het boekje gelezen.

Een van de dingen die haar aansprak, is om te onderzoeken of ouderenwoningen gerealiseerd kunnen worden in de plinten, zodat mensen in hun eigen buurt kunnen verhuizen. De eerdere reactie van het college ging over een bredere pilot; om buiten regelgeving te kijken en hier ondersteuning voor vragen. De reactie hierop was om even te wachten. Dit is inmiddels een paar maanden geleden en het college is nu ook verder en vindt het geen enkel probleem om de komende tijd de ondersteuning te bieden bij de bijeenkomsten. Voor drie keer per jaar twee uur kan capaciteit worden gevonden. De verdere ontwikkeling kan dan bij de AAV worden bekeken om hier ook voor andere buurten van te leren. Dit zou georganiseerd moeten worden op een manier die er niet toe leidt dat alle capaciteit naar steun voor buurtinitiatieven gaat, omdat er ook regie moet worden gevoerd op de volkshuisvesting. Wellicht zijn er goede combinaties te maken met bijvoorbeeld de actiegroep Wildemanbuurt. Het college heeft niet alleen maar afgewacht, want het heeft ook de conferentie ondersteund met zowel middelen als met inzet. Wel is aangegeven dat het in een breder kader moet worden bekeken, zodat kan worden bepaald waar capaciteit op ingezet wordt.

Lid ALBERTS vraagt of de wethouder initiatieven wil ondersteunen of dat het erom gaat hetgeen van dit initiatief wordt geleerd over te zetten op een buurt om deze levensloopbestendig te maken. Bewonersinitiatieven zijn namelijk niet overal aanwezig. Wethouder PELS vindt dat de gemeente regie moet voeren op volkshuisvesting. Er wordt zelf bekeken hoe een buurt moet worden vormgegeven met de waarde die het stadsbestuur nodig acht. Tegelijkertijd zit er ook heel veel kracht in bewonersinitiatieven en het zou goed zijn om hier lessen uit te trekken om het breder te delen en om deze zelf toe te passen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. 7. Kennisnemen van het rapport ‘Woontevredenheid in de Metropoolregio Amsterdam: De woningmarkt staat op een tweesprong’. Nr. VN2023-012124 De VOORZITTER deelt mee dat het punt is geagendeerd op verzoek van lid Von Gerhardt (VVD).

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

Commissie Lid VON GERARDT leest in het rapport – waar de VVD al langer op wijst – dat gezinnen Amsterdam verlaten, omdat ze hier niet meer op een prettige manier kunnen wonen. De sociale cohesie in Amsterdam is slecht en de woontevredenheid laag. In nieuwbouwwijken zijn soms weinig voorzieningen en woningen zijn te klein. Koopwoningen kunnen bijdragen aan de sociale cohesie, omdat mensen langer in de buurt blijven wonen en er meer in investeren. Lid ASLAMI leest juist in het onderzoek van Atlas van vanmorgen dat Amsterdam met stip op nummer 1 staat als aantrekkelijke stad. Er wordt goed op groen en blauw gescoord. Reflecteert VVD ook op andere onderzoeken? Lid VON GERHARDT vindt Amsterdam ook de mooiste stad van het land. Uit het woontevredenheidsonderzoek blijkt echter duidelijk dat gezinnen de stad verlaten om redenen die de gemeente kan aanpakken. Als volksvertegenwoordiging moeten deze punten worden geadresseerd. Lid ASLAMI zegt dat zorgen vanzelfsprekend serieus genomen moeten worden en de volksvertegenwoordiging haar werk moet doen. Bij meer woningen voor gezinnen kan naar doorstroom worden gekeken. Zijn punt is dat de VVD selectief is in het aanhalen van onderzoeken.

Lid VAN RENSSEN vraagt zich af of de conclusie van de VVD ook niet zou zijn dat als wordt geconcludeerd dat sociale cohesie niet werkt en mensen de stad uit vluchten, de prijzen veel te hoog zijn en dat twintig jaar marktwerking onder neoliberaal beleid gefaald heeft. De VOORZITTER stelt voor om de tijd voor de vergadering met een halfuur op te plussen waardoor partijen als GL en VVD weer spreektijd hebben. Lid HAVELAAR concludeert dat er bijgeplust wordt nu grote fracties geen spreektijd meer hebben en hij zal dit in gedachten houden als CDA door de spreektijd heen is. De VOORZITTER concludeert dat er nog tijd is om te vergaderen en dit is een andere situatie als er geen tijd meer is aan het eind van een vergadering. Lid HEINHUIS heeft de VVD horen zeggen dat VVD altijd al heeft geroepen dat er een probleem is waardoor gezinnen de stad verlaten. In het rapport staat echter dat alleen bouwen niet voldoende is. Lid VON GERHARDT noemt bouwen als een van de onderdelen. Hij heeft nooit gezegd dat dit de enige oplossing is. Het rapport laat zien dat bouwen alleen niet voldoende is en dat moet worden gekeken naar welke type woningen worden gebouwd, naar de voorzieningen en wat nog meer kan worden gedaan om gezinnen te behouden. Lid HEINHUIS is blij om te horen dat VVD ook van mening is dat het om meer gaat dan om bouwen alleen. De ambitie is om te bouwen aan complete buurten.

De sociale cohesie staat onder druk en het beleid is lange tijd geweest dat degene met het meeste geld heeft bepaald hoe de stad eruitziet. Heeft VVD ideeën hoe de sociale cohesie kan worden verbeterd? Lid VON GERHARDT denkt niet dat de problemen die in het rapport worden beschreven, het gevolg zijn van twintig jaar marktwerking. De afgelopen jaren heeft in Amsterdam voornamelijk een links college het woonbeleid bepaald dat voor 80% gereguleerd is. Volgens de VVD moet er voor worden gezorgd dat mensen in een wijk blijven wonen. Door de hoge vrijesectorhuren wisselen mensen heel snel van woonlocatie.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

Voor koopwoningen wordt op dit moment weinig gebouwd en een betere balans tussen huur en koop kan ervoor zorgen dat meer mensen in de wijk blijven wonen en dat de sociale cohesie hiermee kan worden vergroot. Lid DIDDEREN constateert dat zelfs de VVD zich afvraagt of er voldoende groen overblijft in de stad. Volgens PvdD blijft er niet genoeg groen over, want er is al niet voldoende en er komen alleen maar meer gebouwen bij. Het is niet haalbaar om met de bouwambitie van het college in alle nodige voorzieningen te voorzien. In stadsdeel Weesp is nu al een tekort aan kinderopvang en plekken op scholen. Eerst moet nog een slag gemaakt worden om de voorzieningen voor de huidige bewoners op orde te brengen en daarna moeten de voorzieningen voor de nieuwe bewoners hier nog bovenop. PvdD heeft haar twijfels over de haalbaarheid hiervan. Gaat de wethouder zorgdragen voor de extra BSO’s en zo niet hoe verantwoordt hij dan de bouw van zoveel nieuwe woningen in Weesp? Lid HAVELAAR meent dat het aanvullende Raborapport laat zien hoe het met wonen in Amsterdam gaat. Opvallend is dat hierover vandaag ook positieve berichten zijn verschenen. Groen verdwijnt uit de stad en op buurtniveau daalt de sociale cohesie, de voorzieningen in nieuwbouwwijken blijven achter. Tegelijkertijd is het wonen in Amsterdam duurder dan elders.

In Weesp zijn te weinig speeltuinen, sportvoorzieningen en gezondheidzorg. Er wordt een wijk gebouwd waar alles met de auto moet worden gedaan en vervolgens wordt ter plekke ook nog betaald parkeren ingevoerd. Lid VAN RENSSEN vraagt of deze onderzoeken voor CDA maatgevend zijn voor het beleid dat moet worden gevoerd in Amsterdam. Lid HAVELAAR neemt graag alle onderzoeken mee om erover na te denken hoe wonen in Amsterdam kan worden verbeterd. In de plinten van nieuwbouw in Weesp bevinden zich vaak bergingen. Dit betekent dat het over het algemeen niet prettig is om op begane grond te wonen. Kan de wethouder bekijken of voortaan bij nieuwbouwwoningen woningen of voorzieningen komen in de plinten? De VOORZITTER wijst erop dat Weesp wordt besproken in de commissie RO later vandaag. Lid HEINHUIS stelt dat Amsterdam van oudsher altijd een sociale stad is geweest waar iedereen de mogelijkheid krijgt om Amsterdammer te worden in ruil voor naar elkaar omkijken en voor elkaar zorgen. Sociale plekken – zoals bijvoorbeeld een bruine kroeg – staan niet alleen onder druk door gebrek aan fysieke ruimte, maar ook door de ruimte die het grote geld in de stad krijgt. Amsterdam is helaas onderdeel van een veel rechtser beleid in het hele land waardoor ook Amsterdam niet altijd weerstand kan bieden aan de stromen van het grote geld die voor een belangrijk deel bepalen hoe de stad eruitziet.

De vraag is of ruimte wordt gecreëerd voor mensen en ondernemingen die waarde willen toevoegen aan de stad en hoe ervoor wordt gezorgd dat mensen oog voor elkaar houden. Internationaal gezien is Amsterdam ook steeds aantrekkelijker geworden waardoor vaker mensen voor korte duur naar Amsterdam komen en dit komt de sociale cohesie bepaald niet ten goede. Lid MANGAL memoreert dat lid Van Pijpen terecht heeft betoogd dat het begrip thuis breder is dan de eigen woning. De stad uit moeten, betekent nogal wat voor de sociale cohesie en de impact op de achterblijvers als zij gedwongen zijn om een woning elders te vinden. Het lukt kinderen van Amsterdammers nauwelijks om een woning in of rond Amsterdam te vinden en dit is een probleem gezien het netwerk dat zich in Amsterdam bevindt, maar ook het zorgen voor ouderen dat voor veel Amsterdammers bij hun cultuur hoort. Vindt de wethouder dat het college een zorgplicht heeft voor Amsterdammers om ze Amsterdammers te houden als zij dat wensen? Is er nog een plek voor Amsterdammers in Amsterdam?

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

Lid VAN RENSSEN vraagt naar aanleiding van het onderzoek wanneer het 40-4020-beleid uit 2017 zijn vruchten afwerpt. Er is een enorme instroom van mensen die tijdelijk in Amsterdam wonen en die veel geld hebben omdat ze voor een buitenlandse onderneming werken en daardoor veel belastingvoordelen hebben. Hierdoor kunnen ze heel hoge huren betalen wat ertoe leidt dat de sociale cohesie en de leefbaarheid van de wijken afneemt. Welke mogelijkheden zijn er om de fiscale voordelen te beperken? Lid ALBERTS constateert dat twintig jaar neoliberaal beleid zijn vruchten afwerpt. Het is bijzonder dat juist de VVD dit onderwerp agendeert. Tijdelijke huur, verkamering, expats, zijn allemaal bedacht in het marktdenken en doen iets met de sociale cohesie. Exploderende huizenprijzen zijn het gevolg van het liberaliseren van de huurwoningen en van investeringsobjecten. Een dochteronderneming van Rabo is zelf actief bezig om gezinnen weg te lokken naar een project in bijvoorbeeld Heiloo. College Wethouder VAN DANTZIG stelt dat het onderzoek waardevolle bouwstenen bevat, maar tegelijkertijd kwam vandaag een onderzoek naar buiten dat stelt dat Amsterdam met stip op 1 staat als beste stad om te wonen. Er moet goed nagedacht worden over wat een woonmilieu is dat bij de inwoners past. Strandeiland is bijvoorbeeld echt gericht op gezinnen. Betaalbaarheid is een belangrijk aspect.

Het herstellen van het gebrek aan maatschappelijke voorzieningen kan niet direct worden hersteld. Bij het volgende bouwproject zal hier rekening mee worden gehouden, maar het zal een lange weg worden. Het omslagpunt van de effecten van het 40-40-20-beleid was pas vorig jaar. Aan de ene kant wil het Rijk een wooncrisis oplossen, maar de stad die langjarig bouwkampioen van Nederland is, moet betalen voor groei. Er is meer ruimte gemaakt voor sociale koop in het middensegment. Rigo doet onderzoek naar marktcontraire sociale koop. Na de zomer worden gesprekken opgestart over de gezinsvriendelijke stad. Bij de ontwikkelstrategie zou de discussie gevoerd moeten worden over welke voorzieningen ontbreken. De roep om meer groen in de stad wordt door iedereen gedeeld. De wethouder vindt ook de belastingvoordelen van expats vreemd en hij zal erover nadenken waar dit onderwerp aan de orde kan worden gesteld. Waarschijnlijk zal dit de Tweede Kamer zijn en de raad wordt opgeroepen om dit ook bij de collega’s in Den Haag te bespreken. Lid MANGAL is nog benieuwd naar hoe Amsterdammers als Amsterdammers behouden kunnen worden. Wethouder VAN DANTZIG stelt dat het hierbij de vraag is hoe het begrip Amsterdammer wordt gedefinieerd. Er is geprobeerd lokaal voorrang te geven aan jongeren en de voorrangsregels worden hiervoor maximaal opgerekt.

Hij vraagt zich wel af hoe groot het verschil is tussen iemand die hier één generatie heeft gewoond en iemand die nieuw is in de stad. Belangrijk is dat het grote geld niet mag winnen en dat de stad straks alleen maar toegankelijk is voor hen met een dikke portemonnee. Lid MANGAL bedoelt de Amsterdammers die er al zijn. Vindt de wethouder dat er een zorgplicht bestaat voor hen als ze Amsterdammer willen blijven? Gezinnen en anderen worden de stad uitgejaagd, omdat ze er niet kunnen blijven terwijl ze dat wel willen. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat het hiervoor nodig is om concreet te weten waar dit ten koste van gaat. Lid VON GERARDT wil het agendapunt mede namens het CDA piepen naar de raad. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 24 mei 2023

WV

TOEGEVOEGD AGENDAPUNT Volkshuisvesting 8. Kennisnemen van de raadinformatiebrief over de gezamenlijke schimmelwoningen en afspraken met corporaties Nr. VN2023-011867

aanpak

Agendapunt 8 wordt doorgeschoven naar de volgende vergadering. Sluiting De VOORZITTER dankt de aanwezigen voor hun bijdrage en sluit de openbare vergadering om 12.15 uur. De volgende vergadering is op 14 juni 2023.

18