Definitief verslag WV 16-11-2022

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting.

WV

Raadscommissieverslag, 16 november 2022

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Woningbouw en Volkshuisvesting (WV) in de Willem Kraanzaal stadhuis Amsterdam

Vergaderdatum Verslag vastgesteld op:

Woensdag 16 november 2022, van 9.00 tot 12.30 uur en van 19.30 – 23.05 uur Woensdag 7 december 2022 Voorzitter: C.K.E. Kabamba Portefeuillehouders: wethouders R. van Dantzig en Z. Pels Commissiegriffier: K. van Klooster, Commissie-ondersteuner: A.G. Hoff Verslaglegging: G-J. Timmermans (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: N. Ahmadi (BIJ1), R. Alberts (SP), A.S. Aslami (D66), D.T. Boomsma (CDA), J. Broersen (Volt), T.H. Didderen (PvdD), M.S. Von Gerhardt (VVD), R.B. Havelaar (CDA), L.E. Heinhuis (PvdA), R.P. Hofland (D66), K.M. Kreuger (JA21), E. Mangal (DENK), C. Martens (VVD), N.A. van Renssen (GrLi) Afwezig: FvD, Overige aanwezigen: C. Martens (raadslid VVD bij punt 7), vijf insprekers, de heer Oostenrijk, Bestuurscommissie stadsgebied Weesp, de heer Bergstra (bureau Ombudsman)

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9.05 uur. Zij stelt vast dat er een quorum aanwezig is. b. Mededelingen Er is bericht van verhindering van FvD en lid Olivieira (Lijst Kabamba). De VOORZITTER deelt mee dat deze vergadering vanwege de drukke agenda in avonduren zal worden voortgezet. Zij geeft de daarop aangepaste spreektijden per fractie door. Wethouder PELS deelt mee dat het aan de raad is te bepalen in welke commissie het onderwerp isolatieoffensief behandeld wordt. Het lijkt het college vanwege het volkshuisvestingsaspect het meest logisch het in deze commissie te agenderen, zoals nu ook gebeurd is. Zij proeft dat de commissie daarmee instemt. Naar aanleiding van vragen in de raad over de energiecompensatie voor woningen met blokverwarming deelt zij mee dat bewoners met een eigen elektra-aansluiting wel compensatie krijgen, maar bij een gezamenlijke niet. De gemeente heeft geen zicht op de aantallen huishoudens waar het om zou gaan. Vanaf januari wordt de compensatie gekoppeld aan het gasverbruik en dan wordt het voor alle bewoners met blokverwarming problematisch. De minister heeft toegezegd daar in januari op terug te komen hoe deze huishoudens gecompenseerd kunnen worden. Lid ALBERTS zegt dat ze een mededeling verwacht over het onderzoek en de opvang

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

na de brand in Riekerhaven. De VOORZITTER zegt dat zij dit in de rondvraag aan de orde kan stellen.

c. Vaststellen agenda Agendapunt 12 wordt op voorstel van lid Broersen doorgeschoven tot de vergadering na de expertmeeting over studentenhuisvesting. Het bezwaar van wethouder Van Dantzig dat het dan wel erg lang na de ondertekening aan de orde komt, wordt terzijde geschoven omdat het in de commissiebehandeling zal gaan om de lokale invulling van het landelijk actieplan, niet om het actieplan zelf. De expertmeeting is bedoeld om meer zicht te krijgen op de mogelijkheden voor die lokale vertaalslag. De VOORZITTER stelt vast dat de commissie instemt met het gevoegd behandelen van agendapunten 10 en 11. Agendapunt 9 en 14 worden eveneens gevoegd behandeld, evenals 13 en 15. Met deze wijzigingen wordt de agenda vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de commissie WV dd. 26 oktober 2022 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda per portefeuille Wethouder PELS zegt dat zij in vervolg op haar toezegging aan lid Heinhuis over mogelijkheden voor huurverlaging nog voor deze winter voor slecht geïsoleerde woningen de kwestie heeft aangekaart in het bestuurlijk overleg met de corporaties rond het isolatieoffensief. Ook heeft zij een brief gestuurd aan de minister. Zij heeft dus de toegezegde inzet verricht en beschouwt de toezegging daarmee als afgehandeld. Ze zal het onderwerp wel op alle mogelijke momenten en plekken aan de orde blijven stellen.

De corporaties hebben aangegeven alle begrip te hebben voor de situatie, maar geen financiële ruimte te hebben om een huurverlaging deze winter op te vangen. Daarom heeft zij in haar brief aan de minister ook erop aangedrongen om slechte isolatie wettelijk als een gebrek aan te wijzen en grondslag voor huurverlaging te benoemen en het gesprek aan te gaan met corporaties over financiële compensatie om te voorkomen dat zij hun investeringsruimte voor verduurzaming meteen aanspreken voor huurverlagingen. Voorts heeft zij bij BZK een gesprek aangevraagd en inmiddels ook gevoerd over mogelijkheden om partijen als Change= die te hoge servicekosten in rekening brengen bij hun huurders, te mogen weigeren bij tenders en ten tweede servicekosten ook op te nemen in de Wet Goed Verhuurderschap. Beide verzoeken zijn afgewezen, maar BZK heeft wel aangegeven te gaan kijken wat er te doen is tegen de trend dat verhuurders servicekosten steeds vaker als een verdienmodel hanteren, wat niet de bedoeling is. Die toezegging is gedaan, maar zij roept de fracties op hun partijgenoten in de Tweede Kamer te vragen aan te dringen op aanpassingen in die wet. De gemeente heeft hier verder geen instrumenten voor; die zal men vanuit Den Haag moeten aanreiken. f. TKN-lijst Wethouder PELS stelt voor TKN1 mee te nemen bij de bespreking van vandaag over de samenwerkingsafspraken en het isolatieoffensief.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

De VOORZITTER stelt vast dat de commissie daarmee instemt en zal de griffier vragen ervoor te zorgen dat alle leden weten dat ze voor vanavond TKN1 moeten lezen. Op schriftelijk ver\zoek van de leden Heinhuis en Havelaar wordt TKN2 voor de volgende vergadering geagendeerd. Op mondeling verzoek van lid Boomsma wordt dan TKN3 geagendeerd.

g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Het ingekomen stuk van stadsdeel Weesp wordt bij punt 5 besproken. 2. Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 9.22 uur. Vanaf dit moment gaan de spreektijden in. b. Inspreekmoment Publiek De VOORZITTER zegt dat zich vijf insprekers hebben aangemeld. De heer Van den Berg merkt op dat in 2040 een kwart van de bevolking zal bestaan uit 65-plussers van wie 1,6 miljoen ouder dan 80 zal zijn en dus vaak afhankelijk van zorg. Maar de grote vraag is of er voor zulke aantallen voldoende geschikte woningen en zorgvoorzieningen zullen zijn. Vier raadsleden hebben daarover onlangs schriftelijke vragen ingediend. De zorgen op dit punt worden gedeeld. Het huurdersnetwerk heeft de Alliantie gevraagd om aan het contingent voor ouderen gelabelde woningen er nog eens 140 toe te voegen in het kader van de nieuwe verordening woonruimteverdeling. Daarnaast zijn er vragen gesteld over dat label voor bestaande woningen in de sociale en middenhuur sector. Daar moet nog antwoord op komen, Naast het kwantitatieve vraagstuk van aantallen geschikte woningen, ziet hij bovendien het kwalitatieve vraagstuk van de zorgopgave die onbetaalbaar dreigt te worden en grote personeelstekorten kent. Er is geen geld voor nieuwe verpleeghuizen en het aantal dementerenden zal alleen maar toenemen.

CZ heeft laten weten geen garanties te kunnen bieden dat zorg voor iedereen toegankelijk blijft. Hij roept op meer kleinschalige woonvoorzieningen op buurtniveau te creëren zodat mensen langer zelfstandig in hun vertrouwde buurt kunnen blijven wonen in combinatie met zorg- en welzijnsvoorzieningen. Hij spoort aan programma’s als Van groot naar klein en Van hoog naar beter. Nieuwe voorzieningen zijn volgens hem ook goed te maken in bestaande wooncomplexen of bedrijfspanden. Dat zal niet altijd makkelijk zijn, getuige de ervaringen van ZVO om 24 sociale woningen vrij te maken voor zorgbehoevende ouderen. Dat riep veel weerstand op bij de zittende bewoners. Hij roept op vooral om de tafel te gaan met corporaties die wonen en zorg niet zien als verdienmodel, zoals Woonzorg. Hij roept op te stoppen met de vercommercialisering van zorg. Hij is benieuwd wanneer de gemeente komt met een integraal programma voor seniorenhuisvesting en een woonzorgvisie waarbij huurdersorganisaties worden geraadpleegd. De VOORZITTER constateert dat er geen vragen zijn vanuit de commissie. Madelon de Jong, maatschappelijk werker voor economisch daklozen bij de

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

Regenbooggroep, is blij dat de nieuwe woonruimteverdeling rekening houdt met de situatie waarin woningzoekenden verkeren. Zij beseft dat het een ingewikkelde puzzel is geweest en een lang proces, maar wil hier wel twee signalen afgeven. In de nieuwe regeling krijgen mensen die in 2022 gescheiden zijn extra punten. Maar de mensen die in de jaren daarvoor gescheiden zijn, krijgen die dus niet terwijl ze vaak juist al veel langer op een woning zitten te wachten. En er is hun al langer in het vooruitzicht gesteld dat zij met deze nieuwe regeling meer kansen zouden krijgen. Ten onrechte, blijkt nu, mede omdat de verordening in de loop van het proces vertraging heeft opgelopen. Het tweede signaal is dat ook dakloze gezinnen die niet bij een ander gezin inwonen maar wel over een briefadres beschikken, in aanmerking zouden moeten komen voor situatiepunten. Vaak is het niet mogelijk zich bij een ander gezin te laten inschrijven, bijvoorbeeld vanwege de kostendelersnorm of andere regelgeving. Het gaat om een kwetsbare groep die even hard een woning nodig hebben als gezinnen die zich wel hebben kunnen inschrijven bij een gezin. Zij heeft nog meer signalen die ze hier zou willen afgeven, maar die zal ze via een brief aan de raadsleden kenbaar maken. Lid VAN RENSSEN vraagt welke oplossing de inspreker voor ogen staat voor dakloze gezinnen.

Mevrouw De Jong zegt dat ook een briefadres zou moeten meetellen voor situatiepunten. De heer Rozendaal is bestuurder van de Dorpsraad Driemond. In deze kleine gemeenschap aan de rand van Weesp maakt men zich zorgen over de nieuwe verordening rond de woonruimteverdeling. Er zijn 650 woningen, waarvan de helft in de huursector. Bij vrijkomen worden huurwoningen echter steeds vaker verkocht en er zijn weinig seniorenwoningen. Mensen voelen zich verbonden met de buurt en als ze aan een seniorenwoning toe zijn, gaan ze bij voorkeur naar Weesp waar ze toch al vaak komen voor hun boodschappen en andere voorzieningen. De vrees is dat men met die nieuwe regeling niet meer in Weesp kan gaan wonen. Daarom vraagt hij de verordening op dat punt aan te passen zodat de verbondenheid tussen Driemond en Weesp kan blijven bestaan. Lid HAVELAAR zegt dat het CDA zich kan vinden in dit verzoek. Hij vraagt of de inspreker kan aangeven op grond van welke argumentatie het college het unaniem advies van Weesp terzijde heeft geschoven. Lid VON GERHARDT snapt de zorgen en zegt te gaan kijken hoe dit op te lossen valt. Het college heeft het erover dat Driemond al zo lang bij Amsterdam hoort. De heer ROZENDAAL zegt die afwijzing niet te begrijpen. Bewoners van Driemond voelen zich ontheemd.

Het klopt inderdaad dat Driemond al lang bij Amsterdam hoort, maar de oriëntatie van bewoners is altijd vooral gericht op Weesp. Mevrouw Houtzager ziet in het aanwijzen van beschermde stadsgezichten een waarborg voor historische delen van de stad. Zij was lid van Stop de Bouwwoede, maar dat gezelschap is opgeheven en er is nog een kleine kern over die doorgaat. Men heeft lang geijverd voor behoud van culturele, historische, architectonische en stedenbouwkundige waarden in de stad via inspraakavonden en zienswijzen op wijzigingen van bestemmingsplannen. Het geduld en het doorzetten worden nu beloond met deze voordracht, al had zij liever een Rijksbescherming gezien die eerder was voorgesteld. Zij wijst op de miskleun rond de historische Valeriuskliniek uit 1910 die gesloopt is om plaats te maken voor een foeilelijk complex. Dat toont de urgentie volgens haar aan. Zij merkt op dat er bij de beantwoording van zienswijzen staat dat een bestemmingsplan niet voldoende bescherming biedt voor alle panden en dat er een omgevingsplan moet worden vastgesteld. Zij is benieuwd hoelang het duurt voordat er een dergelijk plan is en hoe intussen de niet door het BP beschermde, sloopvergunningsvrije panden beschermd worden tegen sloop. Zij vraagt of het

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

niet mogelijk is een paraplubestemmingsplan voor alle beschermde stadsgezichten te maken. Dan is men in een klap klaar. Zo is dat immers ook gegaan rond grondwaterneutrale kelders. Zij had nog enkele andere punten naar voren willen brengen maar realiseert zich dat ze door haar spreektijd heen is. Lid BOOMSMA is het met haar eens als het gaat om de Valeriuskliniek en het monsterlijke gebouw dat daar nu verrezen is. Hij vraagt of zij ideeën heeft om te verankeren dat zoiets niet weer gebeurt. Er ligt nu die aanwijzing tot beschermd stadsgebied, maar dat zal handen en voeten moeten krijgen. Er is een omgevingsplan in de maak, maar heeft zij nog andere suggesties, zo wil hij weten. Mevrouw Houtzager zegt dat zij geen jurist is. Lid VAN RENSSEN bedankt de inspreekster voor haar jarenlange inzet. Zij vraagt of Stop de Bouwwoede gestopt is vanwege het succes en of er nog andere punten zijn om rekening mee te houden. Mevrouw Houtzager zegt dat men inderdaad dacht dat het klaar was, maar dat een paar leden toch zijn doorgegaan en onder meer een zienswijze hebben ingediend. Ze houden de vinger aan de pols en dat is ook hard nodig in Zuid waar de bouwwoede doorgaat. Er staat nu mooi op papier dat de structuur en het bijzondere ruimtelijke karakter niet mogen worden aangetast.

Maar dat zijn abstracte woorden aan de hand waarvan ambtenaren straks plannen moeten beoordelen en dan geven die fraaie woorden wellicht toch iets te weinig houvast. Men had ook eenvoudig kunnen stellen dat het straatbeeld niet mag worden aangetast. Mevrouw Van Putten van de bewonerscommissie Entrepotdok spreekt in over de aankondiging van De Alliantie dat die corporatie 140 sociale woningen wil gaan verkopen als ze vrijkomen. De bewoners kunnen ze nu ook al zelf kopen. Dat bericht per brief is bij de bewoners heel slecht gevallen, zo bleek op een bijeenkomst die de commissie belegd heeft. Het monumentale complex is veertig jaar geleden van de sloop gered door een buurtcomité met steun van Jan Schaeffer en genomineerd voor het beste sociale woningbouwproject. De Alliantie was destijds trots, maar toont zich nu een kil vastgoedbedrijf. De belofte van nieuwbouw van sociale woningen in de buurt kan men niet waarmaken, zie het negatief saldo van 2021. Het aantal sociale woningen in het centrum zal afnemen en de sociale cohesie wordt minder. Zij roept de raad op druk uit te oefenen op de corporatie om dit plan van tafel te halen. Er mag geen uitverkoop van sociale woningen in het centrum plaatsvinden. Zij heeft informatiepakketjes klaargelegd voor de commissieleden. Lid HEINHUIS bedankt voor de inzet.

Zij heeft de wethouder vorige week al gevraagd de corporatie hierop aan te spreken. Zij vraagt welke hulp de raad verder kan bieden. Veel bewoners wonen er al jaren en zij is benieuwd naar de staat van onderhoud. Mevrouw Van Putten zegt dat er afgelopen vrijdag een gesprek is geweest met de wethouder en de corporatie. De Alliantie blijkt vrij spel te hebben, want de prestatieafspraken zijn boterzacht. Daarin staat dat men terughoudend moet zijn in de verkoop van sociale woningen. Maar over de interpretatie van die term lopen de meningen nogal uiteen. De Alliantie vindt dat de verkoop van 140 woningen daaronder vallen. Er is op dit moment weinig doorstroming, dus gaan er weinig woningen meteen de markt op. Maar er wonen wel veel senioren. De raad zou als signaal een motie tegen de verkoop kunnen aannemen en ook moeten aandringen op hardere afspraken rond de verkoop van sociale woningen. Men zou goede corporaties kunnen belonen door die meer kansen op nieuwbouwprojecten te gunnen. De raad zou ook de directeur kunnen uitnodigen om het voornemen te komen toelichten. Het is vreemd dat dit komt nu de verhuurdersheffing wordt afgeschaft en de corporatie dus ruimer in de middelen komt te zitten. Bovendien zijn in het complex ook al veel woningen waarvan de huur flink boven de sociale grens is getild bij mutaties. Daarvan komt dus ook al veel geld binnen.

Aan onderhoud is in de loop der jaren weinig gedaan. Er is sinds 1985 niets gedaan aan douche en sanitair. Er zijn voortdurend problemen met liften die met lapwerk worden

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

verholpen. Lid VAN RENSSEN vraagt waarom de bewonerscommissie dan pas nu aan de bel trekt. Mevrouw Van Putten zegt dat de commissie bestaat uit nieuwe leden en dat de vorige wel al een negatief advies had gegeven. De huidige is pas gealarmeerd toen bewoners een brief in de bus kregen dat ze hun eigen woning konden kopen. Daarom is men nu pas in actie gekomen. De VOORZITTER bedankt alle insprekers voor hun inbreng. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten aangemeld. d. Rondvraag Lid VON GERHARDT zegt geschokt te zijn door de brand in Riekerhaven van afgelopen zondag. Hij wenst alle betrokkenen veel sterkte toe. Hij heeft begrepen dat er voor de bewoners opvang geregeld is in de buurt maar dat velen dat als traumatisch ervaren. Hij is benieuwd hoe het zoeken naar opvang geregeld is en of daarbij rekening gehouden wordt met die gevoelens. Verder is hij benieuwd hoe zulke branden voorkomen kunnen worden en hoe het staat met de veiligheidsmonitor die in de zomer naar de raad zou komen. Wethouder PELS zegt dat ze zondag al vroeg contact heeft gehad met De Key en hulp van de gemeente heeft aangeboden. De corporaties hebben samen de herhuisvesting opgepakt en de getroffenen zijn tijdelijk in een hotel ondergebracht. Er kunnen 135 woningen niet meer bewoond worden en dus is de samenwerking gewenst. Naar zij begrepen heeft willen veel mensen juist wel in de buurt blijven.

Zij zal De Key vragen of die het signaal herkennen dat er ook mensen zijn die dat per se niet willen. Verder heeft zij ook contact gehad met de Asva over de opvang van de studenten. Wethouder VAN DANTZIG zegt de brand verschrikkelijk te vinden te meer daar veel mensen in hun slaap verrast werden. VTH voert voor de gemeente controles uit, maar de eigenaar is verantwoordelijk voor de veiligheid binnen het complex. Hij zal kijken wat er op het gebied van controle is gebeurd en of deze brand noopt tot extra controlemaatregelen vanuit VTH of gemeente, want het vuur heeft wel erg snel om zich heen gegrepen. De moderne flexwoningen zijn van een betere kwaliteit, ook op het gebied van veiligheid. De monitor ging volgens hem vooral over de fysieke veiligheid van studentencomplexen en niet specifiek om brandveiligheid. Hij wil een en ander zorgvuldig uitzoeken en pas daarna nadere berichten naar de raad laten uitgaan. Het college is momenteel bezig met een brief over gemengde complexen en daarin zullen ook antwoorden op deze vragen worden opgenomen. Lid HOFLAND zegt dat D66 de feitelijke toedracht wil weten en welke lessen daaruit getrokken kunnen worden voor dit en vergelijkbare complexen. Verder is hij benieuwd wanneer de brief komt over deze complexen die werd aangekondigd in de antwoorden op schriftelijke vragen van lid Nanninga.

Wethouder VAN DANTZIG merkt op dat hij beide vragen al heeft beantwoord. Het zal een lijvige brief worden en hij verwacht dat die voor het einde van het jaar komt. Als in de vergunning staat dat er gehandhaafd moet worden, dan gebeurt dat ook. Het onderzoek naar de toedracht is een zaak van de brandweer die op dat punt deskundig is. De gemeente voert een controle uit bij de oplevering, maar de eigenaar blijft verantwoordelijk.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

Lid BROERSEN vindt dat de gemeente bij nieuwe flexwoningen scherp moet toezien op de brandveiligheid. Zij zegt veel vragen te hebben gekregen van bewoners van vergelijkbare complexen. Zij is benieuwd wat de corporaties gedaan hebben om de zorgen bij die bewoners weg te nemen. Wethouder PELS zegt dat zij bij de corporaties zal laten nagaan welke signalen daar zijn binnengekomen en hoe men daarmee omgaat. Lid ALBERTS vindt het uiterst zorgwekkend dat in zo korte tijd 75 woningen totaal verwoest zijn. Volgens haar is dat nooit eerder gebeurd in Amsterdam. Men kan zich gelukkig prijzen dat er geen slachtoffers gevallen zijn. Bij dit complex is bij een storm al eens een dak weggewaaid en toen reageerde De Key volgens haar vrij laks. Zij maakt zich daarom zorgen over de omgang van corporaties met flexwoningen. Zij vraagt of er wel een brandverzekering valt af te sluiten op deze complexen. Zij vraagt of het klopt dat er geen centrale brandmelder is, maar alleen in de wooneenheden zelf, zodat bewoners elkaar hebben moeten waarschuwen door op deuren te beuken. Zij vindt dat er goed moet worden gekeken of het Bouwbesluit op het punt van brandveiligheid wel afdoende is. Deze woningen zijn van metaal en dat is geleidend voor brand. Wethouder PELS zegt alle zorgen goed te begrijpen en vraagt het college de tijd te geven om alles goed en zorgvuldig in kaart te brengen.

De Key heeft na de storm een controle op brandveiligheid uitgevoerd. Door de plaatsing van brandmelders in elke woning hebben ze aan de wettelijke eisen voldaan. Wethouder VAN DANTZIG vindt de vragen terecht, maar wil niet speculeren bij het geven van antwoorden. Daarom wil hij eerst het onderzoek afwachten. Hij belooft na te gaan hoe het staat met brandvertragende maatregelen. Het gaat hier om een grote verwoestende brand met veel impact. Ook als blijkt dat alles volgens de regels in orde was, is het volgens hem nodig goed met elkaar in gesprek te gaan of al het mogelijke is gedaan om dit soort rampen te voorkomen. Lid VAN RENSSEN zegt dat iedereen de zorgen deelt, maar dat het de vraag is of men kwetsbare mensen wel in kwetsbare woningen moet onderbrengen. Zij vraagt welke zorg de gemeente nu kan leveren aan de slachtoffers en welke nazorg De Key biedt. Zij vraagt of het niet nodig is de brandweer deze week nog langs alle containerwoningen te sturen. Wethouder VAN DANTZIG vindt het niet realistisch dat deze week van de brandweer te verlangen en ziet hier ook geen rol voor VTH. Hij is het er niet mee eens nu boudweg te stellen dat het gaat om minder goede woningen. Hij vindt het van belang uit dit incident de nodige lessen te trekken, maar vraagt wel de rust te bewaren.

Hij ziet geen aanleiding om nu al te stellen dat de complexen niet op orde zijn of dat er iets mankeert aan de handhaving. Het college zit hier bovenop en als er actie geboden is, zal het college die nemen. Wethouder PELS meldt dat De Key slachtofferhulp en buurtteams heeft ingeschakeld. Stadsdeel Nieuw-West inventariseert de hulpvragen van bewoners en er is een plek ingericht waar ze zich kunnen melden voor zorg en hulp. Lid AHMADI zegt dat het Bouwbesluit gericht is op permanente gebouwen en dat dus goed gekeken moet worden of daar geen aanvullingen op nodig zijn voor flexwoningen. Zij vindt het kwalijk dat kwetsbare groepen samen met andere woningzoekenden worden ondergebracht in eenzelfde complex zonder toezicht op de verhouding tussen die twee verschillende groepen. Meer toezicht acht zij gewenst om onveilig gedrag te voorkomen. Het tijdelijk karakter van deze woningen is volgens haar hoe dan ook geen goede oplossing voor kwetsbare groepen als er geen zicht is op permanente huisvesting op termijn. Wethouder PELS vindt dit een goede schets van de wooncrisis, maar wijst erop dat de gemeente wel iets moet doen zolang die niet is opgelost. In de brief over de gemengde

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

complexen zal zij daar dieper op ingaan. Het complex heeft tot nu toe goed gefunctioneerd. In een stad kunnen zich altijd incidenten voordoen en hulp is er niet altijd op tijd. Het is en blijft een vreselijke ramp, maar iedereen is voor een gemengde stad en tegen aparte huisvesting. Dat vindt zij moeilijk en interessant tegelijkertijd en haar inzet is dat alle woningen veilig behoren te zijn. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat hij zal nagaan of er bij dit soort complexen aanvullende maatregelen nodig zijn, maar wil eerst het rapport van de brandweer afwachten. Het gaat hier om gedateerde containers en hij zal de verschillen met moderne modulaire woonunits in kaart laten brengen. De vraag is of er schuldigen zijn aan te wijzen en of er aanvullende maatregelen nodig zijn. Maar men kan op voorhand niet uitsluiten dat bij deze calamiteit sprake was van een uiterst ongelukkige samenloop van omstandigheden. Lid MANGAL zegt dat deze ramp hem deed denken aan de brand in Grenfell Towers in Londen. Hij vraagt in het onderzoek te kijken of er bij de bouw niet beknibbeld is op het aanbrengen van brandvertragende maatregelen. Verder is hij benieuwd of de gemeente bewonerscommissies die zich zorgen maken over de brandveiligheid van hun woningen, in contact brengt met de brandweer. Wethouder VAN DANTZIG vindt dat een nogal krasse stellingname.

In Londen ging het om een flatgebouw en dat is niet te vergelijken met deze ramp. Hij herhaalt zijn oproep de kalmte te bewaren en het onderzoeksrapport van de brandweer af te wachten. Wethouder PELS zegt dat zij geen rol ziet van de gemeente richting afzonderlijke bewonerscommissies. Als er nadere informatie is, zal de gemeente die publiekelijk bekend maken. Bewonerscommissies kunnen bij zorgen wel zelf contact opnemen met de brandweer. De VOORZITTER adviseert de leden voortaan dit soort dringende zaken aan te melden als actualiteit en daar niet de rondvraag voor te benutten. Lid VAN RENSSEN vraagt of het signaal over de economisch daklozen vanuit de Regenboog de aandacht krijgt van het college. Wethouder PELS zegt dat zij al contact heeft met de Regenboog en dat zij de reactie van het college op de brief met de commissie zal delen. De regeling gaat in januari van start en het is zaak de effecten goed in de gaten te houden en te evalueren om te bezien waar bijstellingen nodig zijn. Het is ondoenlijk op dit moment nog zaken te wijzigen omdat de regeling tot stand is gekomen met de omliggende gemeenten. Zij kan wel al melden dat het briefadres juridisch ingewikkeld is.

BESPREEKPUNTEN Financiën 3. Kennisnemen van de Najaarsnota 2022, vaststellen van de begrotingsmutaties en de taakveldenraming, behorende bij de Najaarsnota 2022 en vaststellen van enkele afzonderlijke besluiten verband houdend met de Najaarsnota 2022 (VN2022-036005) Lid DIDDEREN vraagt wat er precies gaat gebeuren met het budget van 10,6 miljoen voor verduurzaming van woningen in Zuidoost. Zij vraagt verder waarom er vanwege complexiteit van de opgave en ondercapaciteit minder geld is uitgegeven voor de huisvesting van kwetsbare groepen. De beschikbare middelen worden pas later uitgegeven, maar haar fractie vindt het juist erg belangrijk om met spoed te investeren voor de huisvesting van deze groepen.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

Wethouder PELS zegt verheugd te zijn over de grote impuls voor woningen in Zuidoost die mogelijk is dankzij extra subsidie uit het Volkshuisvestingsfonds van het Rijk. Het wordt onder meer besteed aan de ondersteuning van VvE’s die hun woningen willen verduurzamen. Daar zal in de rapportage over het isolatieoffensief meer informatie over komen. Het zoeken naar geschikte locaties voor de huisvesting van kwetsbare groepen kost veel tijd. Nu er meer geld voor is kunnen er meer flexwoningen geplaatst worden en daarnaast werken de corporaties aan eigen opvang voor statushouders in gemengde complexen. Maar op elke lege plek liggen claims van meer partijen.. De afgelopen tijd is er voornamelijk geïnventariseerd welke claims er liggen zodat gestructureerde keuzes gemaakt kunnen worden. Er is dus enige vertraging opgetreden maar die zal leiden tot een verdubbelde inzet in het komend jaar. De VOORZITTER constateert dat de voordracht nu voldoende besproken is en van de commissie kan worden doorgeleid naar behandeling in de raad. 4. Begrotingswijziging 2023 Gemeente Amsterdam (VN2022-037324) Lid DIDDEREN vraagt waarom bij het programma Bouwen en Wonen op pagina 43 economische groei als doelstelling staat vermeld. Zij is benieuwd hoe dat zich verhoudt met de donut-economie die Amsterdam voorstaat waarin het niet gaat om groei maar om bloei.

Wethouder VAN DANTZIG zegt dat hij bij de constructie van de nieuwe doelenboom goed zal kijken naar de formulering van deze indicator 11.1. Dit college is inderdaad voorstander van brede welvaart, maar daar zijn niet meteen de juiste indicatoren voor beschikbaar. Er komt demografische groei en Amsterdam gaat daardoor meer inwoners herbergen. Daar is ook meer economische ruimte voor nodig, maar economische groei is geen doel op zich. De VOORZITTER constateert dat de voordracht nu voldoende besproken is en van de commissie kan worden doorgeleid naar behandeling in de raad.

Volkshuisvesting 5. Vaststellen wijzigingen in de Huisvestingsverordening per 1 januari 2023 en 16 januari 2023 (VN2022-036981) Dit punt is besproken na punt 7. De VOORZITTER geeft het woord aan heer Oostenrijk van de bestuurscommissie stadsgebied Weesp. De heer OOSTENRIJK verzoekt de raad te voorkomen dat er in januari twee verschillende realiteiten ontstaan op het gebied van woonruimteverdeelbeleid voor sociale huurders in Driemond. Met de voorgestelde regeling krijgen zij de komende acht jaren te maken met een onrechtvaardige regeling als onbedoeld uitvloeisel van de volgorde in afspraken. Het is al lastig een woning in het eigen dorp te vinden en dat zet de gemeenschap onder druk. Maar van oudsher was het nabijgelegen Weesp het voor de hand liggende aanvaarde alternatief. Daar gaat men immers toch al heen voor voorzieningen op allerlei gebied, van winkels en gezondheidsdiensten tot scholen. Sinds maart van dit jaar hoort Weesp bij Amsterdam en vormt het samen met Driemond het stadsgebied Weesp. Voor Weesp geldt een overgangsregeling bij de woonruimteverdeling ter compensatie van de langere wachttijden op de Amsterdamse woningmarkt. Maar diezelfde overgangsregeling maakt het voor Driemonders zo goed als onmogelijk nog een sociale huurwoning in Weesp te bemachtigen. Zij hebben niets aan een

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

inschrijving in Woningnet Gooi en Vechtstreek die voor Weespenaren wel wordt omgezet. Daardoor ontstaan in hetzelfde stadsgebied nu twee realiteiten en wordt de eenwording bedreigd. Het besluit over die omzetting is voortgekomen uit een bestuurlijk akkoord dat is gesloten voordat bekend was dat Driemond niet bij Zuidoost maar bij Weesp zou worden gevoegd. Vandaar het verschil in behandeling door een ongelukkige samenloop van omstandigheden. Daarom is het unanieme advies van de stadsdeelcommissie de woningvoorraad en woningzoekenden in beide kernen voortaan te beschouwen als één geheel. Maar de argumenten zijn kennelijk niet goed geland in het college. Daarom roept hij de raad op een amendement in te dienen om de woningvoorraad van Driemond en Weesp met ingang van januari 2023 samen te voegen en de bewoners van Driemond gelijke voorrang te geven bij de toewijzing van woningen uit die voorraad. Lid VAN RENSSEN toont begrip voor het pleidooi. Zij vraagt of het ook de bedoeling is Weespenaren gelijke voorrang te geven voor woningen in Driemond. Zij vraagt ook om hoeveel vrijkomende woningen in Driemond het de komende acht jaar zou gaan. De heer OOSTENRIJK zegt dat dit wel wenselijk is met het oog op de sociale cohesie. Hij merkt daarbij op dat in Driemond veel vrijkomende sociale huurwoningen in de verkoop gaan.

De eigen corporatie in Driemond is bezweken onder het overheidsbeleid. Maar de barrière die er nu ligt is onwenselijk en onbedoeld ontstaan. Dat heeft men in de Stopera kennelijk niet opgemerkt en daarom komt hij dit signaal hier afgeven. Er zijn in Driemond nu nog ongeveer 250 sociale huurwoningen. De sociale voorraad in Weesp zit vrijwel op slot; vorig jaar waren daar slechts 99 mutaties. Woningnet G&V hanteert een lokale bindingsvoorwaarde. Hij kan dus niet aangeven om hoeveel woningen het in die acht jaar zou gaan. Lid HEINHUIS vraagt of het de Driemonders zou helpen als de inschrijftermijn bij WoningNet G&V wel overgedragen kan worden net als bij mensen uit Weesp. De heer OOSTENRIJK zegt dat dit wellicht een beetje zou helpen, maar niet tegemoetkomt aan de uitdrukkelijke wens geen twee verschillende realiteiten te laten ontstaan. Het is dus niet de meest wenselijke oplossing. Lid VON GERHARDT vindt het goed dat de stadsdeelcommissie dit signaal afgeeft. Het college heeft als antwoord gegeven dat het zou indruisen tegen het bestuursakkoord. Hij vraagt hoe de bestuurscommissie dat ziet. De heer OOSTENRIJK bestrijdt dat dit morrelen aan dat akkoord zou betekenen. Het gaat hier om een uitwerking van de afspraken tussen Amsterdam en Weesp. Hij ziet het risico niet waar het college het over heeft.

De VOORZITTER bedankt de heer Oostenrijk voor zijn toelichting en gaat over tot de eerste termijn. Lid HAVELAAR meldt dat het CDA de lijn van de bestuurscommissie deelt en overweegt een amendement in die richting in te dienen. Vindt het nogal kinderachtig om Weesp quota voor B&B te geven door bij andere stadsdelen iets van de quota af te halen. Het bewijst voor hem eens te meer dat het college in 2019 heeft misgekleund bij het doorvoeren van die quota. Volgens hem was er toen en nu overal nog voldoende ruimte. Hij had deze informatie over een nogal gevoelige materie liever proactief van het college gekregen dan dat hij die nu via schriftelijke vragen moest zien te achterhalen. Lid VAN RENSSEN vraagt of ze het juist beluisterd heeft dat het CDA vindt dat de quota bij de invoering eigenlijk strenger hadden moeten zijn. Lid HAVELAAR zegt dat het CDA net als in 2019 vindt dat er met een kanon op een mug geschoten werd omdat er veel minder B&B ’s in de stad waren dan de door het college aangedragen informatie deed voorkomen. Die aanpak heeft volgend hem, veel onnodige onrust

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

veroorzaakt bij belanghebbenden. Lid VAN RENSSEN vindt dit interessant omdat het CDA net als andere fracties destijds geroepen heeft dat de invoering van de quota juist tot veel problemen bij B&B-eigenaren zou leiden en nu in feite erkent dat die wel goed gewerkt heeft. Lid HAVELAAR zegt het hierbij te laten met het oog op zijn spreektijd. Hij vraagt of de bestaande BBC’s in Weesp die voldoen aan de regels daar maar niet aan die van Amsterdam onder het vijfjarig overgangsrecht gaan vallen. Hij is het eens met de beroepsgroepenregeling, maar heeft begrepen dat de corporaties het wel erg ingewikkeld vinden om die uit te voeren. Hij is benieuwd of college en corporaties het met elkaar eens zijn geworden of dat het college deze regeling doorzet ondanks de bezwaren van de corporaties. Lid VON GERHARDT sluit zich aan bij de opstelling van het CDA over Weesp en Driemond en ziet het amendement met belangstelling tegemoet. De aanpassingen van de B&Bquota wijken volgens hem af van de in 2019 vastgestelde beleidsregels en zijn stiekem, zonder inspraak van belanghebbenden tot stand gekomen. Hij vraagt hoe dat zit. De percentages voor de doelgroepenvoorrang zijn gewijzigd ondanks het feit dat de corporaties hebben gezegd dat het overbodig is en dat daardoor de uitvoerbaarheid in de knel komt. Hij vraagt of dit nu werkelijk gaat werken voor mensen met een maatschappelijk beroep.

Hij vraagt of het niet beter geweest was de percentages te baseren op de tekorten in plaats van op het percentage van de betreffende beroepsgroepen. Hij is benieuwd hoe woningen verdeeld worden als een percentage niet gehaald wordt. Lid VAN RENSSEN vraagt de wethouder nog eens goed te kijken naar de vraag uit Weesp. Zij ziet zelf geen aanleiding om dat verzoek tegen te houden omdat in andere stadsdelen waar sprake is van een voorrangsregeling, die immers ook geldt voor alle bewoners van dat ene stadsdeel. Zij merkt op dat de stadsdelen met gebiedsontwikkelingen ook voorrangsregelingen kennen en dat met name Noord en Nieuw-West gevraagd hebben die te laten doorgaan en uit te breiden naar meer complexen. Zij vraagt of de gemeente dat ook zou kunnen opleggen in plaats van dat op basis van vrijwilligheid over te laten aan corporaties en ontwikkelaars. Dat zou betekenen dat overal 25% van de bewoners met een stadsdeelbinding in hun eigen vertrouwde buurt kunnen terugkeren. Zij werpt de vraag op of de drietrapsraket voor doelgroepen het probleem van leerkrachten in het onderwijs gaat oplossen. Zij vindt het een goed voorstel om voorrang te verlenen aan leerkrachten op scholen met een schoolscore tot 35 punten. Op de vraag van de VVD over het uitgaan van de tekorten is haar reactie dat het nu gaat om een inspanningsverplichting voor een streven dat zij terecht vindt.

Lid BROERSEN vraagt hoe er over dit punt naar het publiek is gecommuniceerd als er over dit belangwekkende plan slecht negen individuele inspraakreacties zijn ingediend. De uitvoering van de nieuwe beroepsgroepenregeling wordt erg arbeidsintensief. Zij vraagt op welke manieren tot nu toe bekendheid is gegeven aan de bestaande regeling en hoe het college het gesprek is aangegaan met de beroepsgroepen bij het ontwerpen van de nieuwe regeling. Zij is benieuwd of de wethouder al een tipje van de sluier kan oplichten over de plannen met de opkoopbescherming. Lid HOFLAND is blij met het ouderenlabel voor woningen omdat dit de doorstroming ten goede zal komen. Hij kondigt aan dat zijn fractiegenoot nog met meer voorstellen zal komen om de doorstroming te bevorderen. Spreker is benieuwd of het label bij de afspraken gaat horen die met corporaties en investeerders gemaakt worden. Hij vraagt of het mogelijk is meer voorrang te verlenen naarmate de woning die men achterlaat groter is. Lid HEINHUIS zegt dat al veel van haar vragen gesteld zijn. Zij is verheugd over de inzet op een meer effectieve beroepsgroepenregeling. Zij is benieuwd naar de reactie van de wethouder op de vragen over Driemond..

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

Lid VON GERHARDT merkt op dat de corporaties juist zeggen dat de nieuwe regeling de uitvoering alleen maar gecompliceerder maakt. Daarom stelt hij voor uit te gaan van de tekorten per beroepsgroep. In het onderwijs zijn de tekorten groter en daarvoor zou men dus in zijn optiek het percentage hoger moeten stellen. Daarbij kan men de tekorten in absolute aantallen hanteren. Dat is ook een objectief gegeven. Lid HEINHUIS zegt dat er overal sprake is van tekorten en dat men dus afwegingen moet maken. Dat kan door te kijken naar de grootte van de beroepsgroep en of men werkzaam is in de publieke sector. Zij vindt het lastig om groepen tegenover elkaar te stellen op een andere basis. Zij wil liefst objectieve criteria. De kinderopvang is bijvoorbeeld veelal geprivatiseerd. Zij hoopt dat de gemeente en de corporaties eruit komen om de betreffende beroepsgroepen aan een woning te helpen door woningen beschikbaar te maken en het aanbod af te stemmen op de vraag. Zij hoopt dat bij de volgende evaluatie blijkt dat er inderdaad meer leerkrachten, gezondheidswerkers en politiemensen aan een woning geholpen zijn dankzij deze regeling. Lid ALBERTS stelt dat het hier gaat om de verdeling van schaarste en dat er dus onvermijdelijk winnaars en verliezers zijn. Dit bevestigt voor haar de juistheid van de opvatting van de SP dat men moet kappen met de verkoop van sociale woningen.

Lid VON GERHARDT merkt op dat leerkrachten vaak te veel verdienen om in aanmerking te komen voor een sociale woning. Lid ALBERTS zegt dat ook de geliberaliseerde marktsector een ramp is. Zij is blij dat de opkoopbescherming verhoogd wordt, maar vindt dat die ook moet gelden voor vervolgverkopen. Nu valt na vier jaar elke bescherming weg. Ook in Driemond zou men die verkoop moeten stoppen. De SP is van mening dat woningen er zijn om bewoond te worden en niet om er geld aan te verdienen via B&B of vakantieverhuur. Lid HOFLAND vraagt wie er in Weesp dan verliezer is en wie winnaar. Lid ALBERTS zegt dat het daar per saldo ook blijft gaan om een schaars goed. Wie daar als eerste aanspraak op kan maken is de winnaar en nummer twee en volgende zijn de verliezers. Wethouder PELS zegt alle begrip te hebben voor de wensen vanuit Weesp en Driemond. Zij kan zich heel goed voorstellen dat het wrang voelt als men al jaren staat ingeschreven bij Woningnet G&V en dan opgebouwde rechten ziet vervallen. Maar ook in het verleden was er volgens haar voor mensen uit Driemond al de hobbel van de lokale binding aan Weesp. Sinds 1987 hoort Driemond bij Amsterdam en de voorrangsregeling voor nieuwbouw in Zuidoost blijft van kracht voor de inwoners van Driemond. Daarbij dient men zich ook te realiseren dat er wettelijk maar 50% ruimte is voor lokale toewijzing.

Als de minister nog meer doelgroepen gaat aanwijzen voor voorrang gaat het in de richting dat er alleen nog maar toegewezen kan worden aan urgente doelgroepen en dat gewone woningzoekenden helemaal niet meer aan bod komen. Zoals Denk al eerder opmerkte waren slechts 7 niet-urgente gevallen bij alle mutaties via Woningnet. Op dit moment gaat het om de verdeling van extreme schaarste en het ziet ernaar uit dat dit nog een hele tijd het geval zal zijn. Dat noodzaakt tot het kijken naar de integrale effecten van wijzigingen in het voorliggende voorstel. De inwoners van Driemond hebben al de bestaande regeling met Zuidoost. Het is in heel Amsterdam eigenlijk al niet meer mogelijk te gaan wonen in een stadsdeel naar eigen keuze. Niet iedereen kan geholpen worden en er moeten dus wijze beslissingen genomen worden. Er waren twee systemen naast elkaar en dat maakt het ingewikkeld voor Driemond uitzonderingen te maken. Het is lastig een juridische basis te vinden om de verschillen te duiden. Zij stelt voor deze kwestie mee te nemen in de Amsterdamse aanpak volkshuisvesting. Dan vallen er afwegingen te maken in relatie met de veelheid aan voorrangs- en urgentieregelingen. Voor Weesp geldt al een overgangsregeling met voorrang op bestaande woningen. Het is wrang dat die niet geldt voor mensen uit Driemond, maar zij wil daar nu niets in veranderen als ze niet weet wat de

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

effecten daarvan zijn over de hele linie. Lid HAVELAAR zegt dat zijn zorg is dat later blijkt dat reparaties nodig zijn. Wethouder PELS zegt dat de Amsterdamse aanpak volkshuisvesting sowieso verwerkt zal moeten worden in de verdelingsregeling. Dat zal dus over een jaar al spelen. Lid VON GERHARDT stelt dat de effecten gering zullen zijn omdat Driemond niet groot is. Elk stadsdeel kent immers voorrangsregelingen. Wethouder PELS zegt dat Driemond onderdeel is van de gemeente Amsterdam waar het probleem wel groot is. Driemond heeft al een voorrangsregeling richting Zuidoost. Dat gaat om 25% en dat is wel een groot verschil met de 60% uit het bestuursakkoord met Weesp. Dat gelijktrekken kan een enorm effect hebben in de hele stad waar de beperkte voorraad al onder gigantische druk staat. Daarom raadt zij wijzigingen af. Lid VAN RENSSEN is het eens met lid Alberts dat het nu gaat om de verdeling van schaarste en dat nieuwbouw dus hard nodig is. Veranderingen leveren een nadeel op voor andere woningzoekenden in Amsterdam. Maar in het geval van Driemond gaat het om een gering aantal, zij schat hooguit vijf gevallen per jaar en zal het effect dus navenant gering zijn. Zij vraagt of het dan toch niet mogelijk is hier een uitzondering te maken. Wethouder PELS zegt niet te weten hoe de woningmarkt zich zal ontwikkelen, maar dat elke woning telt.

Misschien is er wel een effect als mensen uit Driemond hun inschrijfduur bij beide woningnetten bij elkaar mogen optellen. Zo kunnen er wel meer effecten optreden die zij nu niet kan overzien. Als de minister met nieuwe aanwijzingen komt moeten wijzigingen straks bovendien wellicht weer geschrapt worden. Daarom blijft zij bij haar voorstel bij de aanpak volkshuisvesting een integrale afweging te maken. Voor B&B zijn verschillende inspraakreacties gekomen die pleiten voor afroming. Die zullen meegewogen worden in de nota Toerisme in Balans en bij de aanpak volkshuisvesting. Nu is gekozen voor een administratieve maatregel om het totaal niet te laten toenemen. Er geldt een overgangsregeling voor Weesp tot 1 juli 2024 maar de B&B-regeling daar verschilt niet veel van die in Amsterdam. Als het daar om grote getallen gaat dan is het zaak nader af te stemmen met Weesp. Lid VON GERHARDT vindt het wel een politieke en niet louter administratieve wijziging als per saldo het totaal maximumaantal verlaagd wordt doordat er wel gebied toegevoegd wordt zonder het maximum navenant te verhogen. Wethouder PELS vindt dat het een politieke maatregel zou zijn als men het totaal had laten toenemen. Als de VVD dat anders ziet staat het vrij een amendement in te dienen. Het huidige voorstel is mede zo vanwege de inspraakreacties.

Lid AHMADI vindt het mooi meegenomen dat daardoor het toerisme afneemt. Wethouder PELS zegt dat daarom alle vakantieverhuur aan de orde zal komen bij Toerisme in Balans. Bij de beroepsgroepenregeling ziet zij interessante bewegingen. Het gaat om grote uitvoeringskosten, maar men mag de regeling een succes noemen gezien het aantal mutaties van 170 waar het streefgetal 100 was. Met de diverse koepels is per sector gekeken naar de functies waar zich de grootste tekorten voordoen. Uit dat overleg is de nieuwe verdeling voortgekomen die men het meest objectief vond. Maar elk jaar leert men weer bij en zullen er waar nodig bijstellingen komen. Als het gaat om voorrangsregelingen doet men dat bij voorkeur op basis van vrijwilligheid. Lid HAVELAAR vraagt of er overeenstemming is met de corporaties over de aanscherpingen of dat die worden doorgezet ondanks hun bezwaren.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

Wethouder PELS zegt dat de corporaties in het bestuurlijk overleg hebben aangegeven dat ze vooral grote moeite hebben met de opeenstapeling van voorrangsregelingen en niet zozeer met de regelingen zelf De stapeling zien ze als een bottleneck. Maar zaken lopen op dit moment goed en men heeft geen moeite de afgesproken percentages te halen. Zij zegt toe het de commissie te melden als de quota niet gehaald worden. Maar zowel de corporaties als de ontwikkelaars geven aan dat ze bij voorkeur op basis van vrijwilligheid regelingen willen uitvoeren. De gemeente heeft wel de mogelijkheid om die op te leggen, maar de handhaving is vers twee. In samenspraak met wethouder Van Dantzig wil ze nader bezien in de aanpak volkshuisvesting hoe de gemeente daar het best afspraken over kan maken en sturing aan kan geven. Op dit moment beschikken noch de koepels noch de gemeente over de benodigde cijfers om de uitvoering te controleren. Zij wil de komende tijd de informatie vergaren om daar een goede vorm voor te vinden. Zij hoopt dat het een goed middel is om iets te doen aan het lerarentekort en dat monitort ze samen met wethouder Moorman. Ouderen die vanuit een sociale woning willen doorstromen naar een middenhuurwoning, kunnen nu al voorrang krijgen.

In de aanpak volkshuisvesting wil zij uitgebreid aandacht schenken aan mogelijkheden om ouderen te ondersteunen die op zoek zijn naar een passende woning en om meer ouderen daartoe te verleiden. Het is momenteel niet mogelijk voorrang te geven op basis van de grootte van de woning die men zal achterlaten. Lid AHMADI vraagt ook de groep vereenzaamde ouderen niet te vergeten die geen enkele weet hebben van regelingen op dit gebied, maar daar wel bij gebaat zouden zijn. Die zou men op de een of andere manier moeten zien te bereiken. Wethouder PELS zegt daar vorige week nog met de minister over gesproken te hebben. Er wordt nu in kaart gebracht hoe men ouderen kan helpen rond doorstroming. Dat zal veelal neerkomen op maatwerk en samen met de corporaties buurten ingaan en mogelijkheden verkennen. Lid HOFLAND zegt dat D66 dan graag wil meedenken. Hij is benieuwd waar op dit moment de ingewikkeldheden zitten om voorrang te verlenen aan de hand van de woninggrootte. Wethouder PELS zegt dat voor voorrangsregels strakke criteria nodig zijn. Dan moet men dus scherp kunnen afbakenen wat de maatstaf is voor de grootte van een woning. De ene ouder zal aangeven een extra kamer nodig te hebben voor als de kinderen komen of voor een ander doel, een ander zal daar geen behoefte aan hebben. Ze wil die richting wel als kans verkennen in de aanpak volkshuisvesting.

Het stimuleren van doorstroming op basis van de woninggrootte spreekt haar zeker aan, maar zij houdt daarbij in het achterhoofd de moeite van de corporaties met de opeenstapeling van voorrangsregelingen. Een regeling moet dus ook goed uitvoerbaar zijn. De VOORZITTER constateert dat de voordracht nu voldoende besproken is en voor een lange bespreking wordt doorgeleid naar de raad. Monumenten en Erfgoed 6. Aanwijzen van drie gebieden tot gemeentelijk beschermd stadsgezicht (VN2022031450) Dit punt is als eerste besproken in de avondsessie. De VOORZITTER merkt op dat de drie betreffende stadsdelen een positief advies hebben afgegeven. Lid VON GERHARDT begrijpt dat men deze karakteristieke gebieden wil beschermen, maar maakt zich zorgen over de belemmeringen die deze status met zich meebrengt voor

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

bijvoorbeeld nieuwbouw en de energietransitie. Hij is benieuwd hoe de wethouder dat ziet en hoeveel gebieden men nog meer wil aanwijzen tot beschermd stadsgezicht. Lid DIDDEREN steunt deze stap voor een leefbare stad. Zij bepleit het toevoegen van de Sloterplas aan de lijst voordat daar een theater in het water gebouwd wordt. Lid VAN RENSSEN is blij met de bescherming van deze gebieden die een warme plek in haar hart hebben. Dankzij de inzet van actiegroepen tegen de bouwwoede blijven ze nu gespaard. Voor sommige gebouwen komt de aanwijzing helaas te laat, ze noemt het voorbeeld van de Valeriuskliniek en de Van Eeghenstraat. Zij is wel benieuwd naar de antwoorden van het college op de vragen van het stadsdeel Zuid over de gevolgen van de Omgevingswet. Zij is benieuwd of de bestemmingsplannen en het omgevingsplan nu op deze aanwijzing moeten worden aangepast. Zij wil de initiatiefgroep Stop de Bouwwoede bedanken voor hun jarenlange inzet om tot deze aanwijzing te komen. Lid ALBERTS is verheugd met de aanwijzing van deze drie beschermde stadsgezichten die ervoor moeten zorgen dat nieuwbouw en verbouwingen passen in de karakteristieke stijl van de omgeving. Het gebeurt nu immers vaak dat een bezwaar van omwonenden tegen een vergunning om iets te bouwen als nu op het Valeriusplein gebeurd is, zonder meer naar de prullenbak verwezen wordt.

Voor deze drie gebieden zal er voortaan meer te redden vallen. Lid MANGAL is er trots op dat Betondorp, de buurt waar hij is opgegroeid, nu beschermd is. Het is een volksbuurt in Watergraafsmeer waar vaak architectonische excursies plaatsvinden en waar altijd weer nieuwe details en ornamenten te ontdekken vallen. Maar hij ziet ook een keerzijde van deze status en vraagt war die betekent voor de mogelijkheden om de woningen te verduurzamen, te isoleren en te laten meedoen aan de energietransitie. Kunnen er nog wel dubbele ramen in aangebracht worden en kan schimmel er nog effectief bestreden worden? Ook vraagt hij wat dit gaat betekenen voor de woonlasten, voor de huurprijzen en eventuele koopprijzen, erfpacht en grondprijzen. Hij vraagt hoe voorkomen kan worden dat de huidige bewoners te maken krijgen met hogere woonlasten. Lid HAVELAAR is verheugd dat dit nu eindelijk gaat gebeuren, maar dat men nu moet afwachten hoe de praktijk zich gaat ontwikkelen. In het centrum blijken de regels vaak boterzacht te zijn. Hij vindt het bijvoorbeeld niet voldoende dat het bij sloopvergunningen alleen gaat om gevallen waarin een heel pand gesloopt wordt. Om de historische waarde echt te beschermen moeten ook de onderdelen van een pand bescherming genieten. In het voorstel staat dat er nog wat verbeterd kan worden om de historische waarden in bestemmingsplannen te verankeren.

Men stelt voor dat in het omgevingsplan te regelen, maar hij vraagt of men daar wel op kan wachten en of er niet een snellere manier is om dat goed te regelen. Hij is ook benieuwd hoe het staat met de bescherming van de interieurs van historische panden. Lid HEINHUIS zegt dat haar fractie enthousiast is over de bescherming van deze kenmerkende Amsterdamse stadsgezichten zodat ook komende generaties daarvan kunnen blijven genieten. Zij sluit zich aan bij de adviezen van de stadsdeelcommissies en vraagt ook specifieke aandacht te schenken aan de communicatie over de consequenties voor bewoners en ondernemers, bijvoorbeeld voor de mogelijkheden van verbouwingen. Wethouder VAN DANTZIG bedankt lid Alberts in het bijzonder voor haar zeldzame complimenten. Ook bedankt hij lid Mangal voor diens beschrijving van de bijzondere buurt waarin hij is opgegroeid. Spreker is zelf opgegroeid in Oud-Zuid en vindt het een goed gevoel dat zijn ouderlijk huis nu beschermd wordt tegen sloop. Hij vindt het een goede ontwikkeling dat markante plekken in de stad op deze manier beschermd worden. Het is echter niet zo dat er nu helemaal geen ontwikkelingen meer mogelijk zijn in die beschermde gebieden. Elke aanvraag voor een sloopvergunning wordt beoordeeld, maar de lat komt in deze gebieden een flink stuk hoger te liggen.

Zonnepanelen blijven vergunningsvrij tenzij ze het beschermd stadsgezicht indringend aantasten. Dubbel glas is niet per definitie verboden. Maar er tekenen zich wel

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

dilemma’s af. Aan de ene kant wil de raad het erfgoed beschermen, maar aan de andere kant ligt er ook een motie die juist oproept minder ingewikkeld te doen rond de verduurzaming van monumenten. Naar zijn mening moet men daar met de nodige zorgvuldigheid naar kijken, de flexibiliteit neemt door deze regeling af en hij is er geen voorstander van die maximaal op te rekken. Maar bij stedelijke vernieuwing en uitbreidingen vindt hij terughoudendheid op zijn plaats. Communicatie is uiteraard belangrijk, maar hij heeft sterk de indruk – ook gezien de inspraakreacties – dat eigenaars en anderen die zich hiermee bezighouden al op de hoogte zijn. Een communicatieplan richting huurders lijkt hem niet nodig omdat die volgens hem hoogst zelden een aanvraag voor de sloop van een heel pand zullen indienen. Dat doen eigenaars van panden. Er zitten nog drie gebieden in de pijplijn om beschermd stadsgebied te worden: Plan van Gool, Molenwijk en de Sloterplas. De behandeling van de aanvraag voor de Sloterplas loopt gelijk op met de ontwikkeling van het stedenbouwkundig plan voor het Osdorpplein en de Meervaart. Het stadsbestuur is voornemens fors te investeren in dat gebied en vindt het daarom verstandig te wachten met de aanwijzing tot de plannen zijn uitgekristalliseerd. Het gaat hier nu om een verordening ter bescherming van het stadsgezicht, niet om bescherming van interieurs.

Opname van de verordening in bestemmingsplannen zou wenselijk zijn, maar er is door het Rijk een Omgevingswet aangekondigd. Als die afkomt wordt deze verordening in de omgevingsplannen opgenomen. Daarom wordt nu geen procedure ingezet om de bestemmingsplannen nog aan te passen. Dat is volgens hem ook niet nodig om aanvragen voor sloopvergunningen af te wijzen. Lid VAN RENSSEN merkt op dat in de adviezen van de stadsdelen in het ene staat dat het bestemmingsplan voldoende bescherming biedt en in andere juist niet. Zij vraagt of het niet zo geregeld kan worden dat het in een keer voor de hele stad geregeld is. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat het de planning is het in het omgevingsplan voor de hele stad op te nemen. Gezien de capaciteitsknel zou aanpassing van de bestemmingsplannen ook pas gereed kunnen zijn als de Omgevingswet eindelijk ingevoerd is. Vandaar dat op het omgevingsplan wordt ingezet. De VOORZITTER constateert dat de voordracht voldoende is besproken en voor een korte behandeling wordt doorgeleid naar de raad. 7. Initiatiefvoorstel 'Versterking Joods Erfgoed' van het lid Martens (VN2022-034684) Dit punt is besproken na punt 4. Raadslid MARTENS merkt op dat zij dit voorstel al negen maanden geleden heeft ingediend. De aanleiding is dat er veelal vanuit een negatieve invalshoek naar de geschiedenis van Joden in Amsterdam wordt gekeken.

Meestal heeft men het dan over al het leed dat ze is aangedaan met als dieptepunt de gruwelen van WO2. Met haar voorstel wil zij juist hun positieve bijdrage aan de stad onder de aandacht brengen. Men hoeft alleen maar te kijken naar de bijnaam van de stad: Mokum, een Jiddisch woord. Zo zijn er heel veel meer bijdragen naar voren te brengen die in het voorstel worden benoemd. Zij dankt het college voor het preadvies. Zij is verheugd dat er al een kwartiermaker aan de gang is en zal het advies om twee van de zeven punten over te nemen verwerken in een gewijzigd voorstel. Zij hoopt dat de raad dit voorstel dan zal steunen. Lid MANGAL vindt het een goed initiatief vanwege de eeuwenlange geschiedenis van Joden in Amsterdam. Hij noem het bizar dat zij ondanks die lange verbondenheid met de stad nog steeds als een aparte groep gezien worden. Ze wonen hier al zo lang en toch zijn ze nog steeds met veel onbekendheid omgeven. Hij mist een paragraaf over onderwijs want hij vindt het belangrijk dat Amsterdamse scholieren deze kant van hun stad beter leren kennen. De positieve joodse bijdragen aan de stad en hun emancipatie zijn te weinig bekend. Onbekendheid rond zaken als discriminatie, racisme en zo meer leidt tot eenzijdigheid en kan

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 16 november 2022

WV

welig tieren. Veel Joden zijn hier in de loop der eeuwen neergestreken als vluchteling en ze vonden hier een veilige plaats die ze ook die naam gaven: Mokum. Ze hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan het succes van de stad. Maar er was ook verwevenheid met de slavenhandel. Elk jaar wordt op de joodse begraafplaats Bet Haim een herdenking gehouden voor ‘bom servo’ Elieser die daar begraven ligt. Bom servo betekent de goede bediende en het gaat dus om een zwarte tot slaaf gemaakte Jood die deel uitmaakte van het huishouden van een Joods Amsterdams gezin. Dat hij daar begraven ligt is uitzonderlijk want ‘zwarten en mulatten’ – zo staat het in historische teksten - mochten eigenlijk alleen buiten de omheining begraven worden. Het toont aan dat er al in het begin van de 17e eeuw mensen van kleur in Amsterdam woonden. Ook dat hoort bij het joodse erfgoed van Amsterdam. Hij vraagt dit historisch gegeven ook mee te nemen in het definitieve voorstel. Lid DIDDEREN bedankt haar voor het mooie voorstel dat haar fractie van harte zal steunen. Lid HEINHUIS noemt het een belangrijk voorstel omdat vaak alleen de negatieve kanten belicht worden. Dat is ook belangrijk zoals zij onlangs weer heeft ervaren bij de herdenking van de kristalnacht in de Portugese synagoge. Maar het is daarnaast goed ook de positieve kanten te tonen.