Definitief verslag WV 12-04-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting

WV

Raadscommissieverslag, 12 april 2023

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Vergaderdatum Woensdag 12 april 2023 van 09.00 tot 12.40 uur Verslag vastgesteld op: 24 mei 2023

Voorzitter: lid Bouhassani Portefeuillehouders: wethouders Van Dantzig en Pels Commissiegriffier: mw. Van Klooster Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Aslami (D66), Broersen (Volt), Van Berkel (JA21), Bilgin (FvD), Didderen (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Mangal (DENK), Minderhoud (PvdA), Van Renssen (GL), Taşliyurt (D66) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen: mw. Hoff (commissieondersteuner)

Algemeen 1.a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de commissievergadering om 09.00 uur en heet iedereen welkom. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER verzoekt de commissieleden om tijdig aanwezig te zijn voor de vergadering en de te agenderen TKN-punten voorafgaand aan de vergadering door te geven. Lid MINDERHOUD meldt dat lid Heinhuis is verlaat. Het verzoek is om het agendapunt 6 dat door haar is geagendeerd indien nodig naar achteren te schuiven. Lid VAN BERKEL inventariseert naar aanleiding van agendapunt 4 of er binnen de commissie animo is voor een buurtbezoek aan de Wildemanbuurt. De VOORZITTER begrijpt van lid Van Renssen dat inmiddels een technische sessie heeft plaatsgevonden over dit onderwerp en dat zij het idee van voorgaande spreker steunt. Wethouder VAN DANTZIG memoreert dat het college aan de bewoners van de Wildemanbuurt heeft toegezegd om met prioriteit tempo te maken. Als de commissie een werkbezoek wil plannen, zal de griffie dit bezoek samen met het college voorbereiden. De nieuwe wethouder, de heer Scholtes die wethouder Rijxman vervangt, zal de portefeuille Monumenten en erfgoed overnemen van spreker. De heer Scholtes is vandaag echter verhinderd in verband met het bezoek van president Macron.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER deelt mee dat lid Von Gerhardt (VVD) heeft voorgesteld om agendapunt 5 door te schuiven naar de volgende commissie. Zij constateert dat de commissie akkoord is. De VOORZITTER memoreert dat met betrekking tot agendapunt 3 in de vorige vergadering de eerste termijn is afgerond, zodat vandaag wordt gestart met de tweede termijn. De agenda wordt conform vastgesteld. 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie WV d.d. 22 maart 2023 Het verslag wordt vastgesteld. 1.e. Termijnagenda, per portefeuille Lid HAVELAAR zal later in de agenda terugkomen met een opmerking over de termijnagenda. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER deelt mee dat lid Van Pijpen (GL) en lid Heinhuis (PvdA) hebben verzocht TKN-5 te agenderen voor de volgende vergadering. Lid Van Renssen heeft verzocht om TKN-7 te agenderen. Lid VAN RENSSEN licht toe dat het gaat om de beantwoording van moties over het verduurzamen van erfgoed. Zij gaat graag in gesprek met de commissie over hoe dit sneller, beter en eenvoudiger kan. De VOORZITTER concludeert dat de commissie instemt met de verzoeken. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies De VOORZITTER deelt mee dat er een advies is binnengekomen van de stadsdeelcommissie Centrum over ‘Stop verkoop sociale huurwoningen stadsdeel Centrum’.

Het voorstel is om dit advies te betrekken bij de bespreking van de Amsterdamse aanpak Volkshuisvesting. Lid VAN RENSSEN stelt voor om een hele commissie te besteden aan de aanpak Volkshuisvesting. Hierbij kan het bovengenoemde advies worden betrokken en kan stadsdeel Centrum ook worden uitgenodigd. De VOORZITTER stelt dat zal worden bekeken of de agenda’s het toelaten om aan dit verzoek te voldoen.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich twee insprekers aangemeld. De heer Vreugd spreekt in op persoonlijke titel over de recente servicekostenverhoging tot € 500 voor huurders van woningcorporaties, woningstichtingen en woningbouwverenigingen. De heer VREUGD stelt dat bewoners verrast zijn door het schrijven van de verhuurder. Afgelopen zaterdag is overlegd met de verhuurder en deze is verzocht om met de leverancier en de gemeente om tafel te gaan. De verhuurder heeft als enige oplossing voorgesteld om 50% van het voorschotbedrag te betalen. Dit is echter het doorschuiven van het probleem, omdat in een later stadium nog steeds het hele bedrag moet worden betaald. Inmiddels schijnt de hoogte van het tarief weer gelijk te zijn aan dat van 2021. Het is daarom niet duidelijk waarom € 500 extra moet worden betaald voor stookkosten en het voorstel is om het oude bedrag te betalen en dat wordt overlegd met verhuurder, leverancier en gemeente. Lid ALBERTS vraagt of er al een eindafrekening is van het afgelopen jaar. Is tijdens het overleg van afgelopen zaterdag ook gesproken over het energieplafond? De heer VREUGD beantwoordt beide vragen ontkennend. Lid ASLAMI vraagt of de heer Vreugd nader kan ingaan op zijn plan.

Is er sprake van blokverwarming? De heer VREUGD meent dat er nu blokverwarming is, maar hij heeft begrepen dat er stadsverwarming komt. Zijn plan is, zoals eerder aangegeven, dat er een gezamenlijk overleg komt tussen verhuurder, leverancier en de gemeente. Lid VAN RENSSEN vraagt of er een andere manier is waarop de huizen verwarmd kunnen worden. De heer VREUGD kent geen alternatief. --Ember spreekt in namens tijdelijke bewoners Rivierenhuis over tijdelijke huurders Eigen Haard Rivierenhuis. EMBER leest een brief voor van een van de bewoners in het Rivierenhuis. Deze bewoner heeft al voor de derde maal een tijdelijk contract moeten ondertekenen zonder uitzicht op een vast contract. Hij is met een nieuwe baan begonnen, maar maakt zich zorgen voor het geval hij dakloos wordt. Alleen huurders met een vaste huurovereenkomst kunnen volgend jaar tijdens de renovatie naar een wisselwoning en mogen na afloop terugkeren. De uitzichtloze situatie van meerdere bewoners leidt tot veel stress. Schrijver verzoekt de raad om zich actief in te zetten voor de grondrechten en ervoor te zorgen dat huurders snel uitzicht hebben op een vast huurcontract.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

Lid ALBERTS constateert dat dit een voorbeeld is van waarom er een einde moet komen aan tijdelijke contracten. Zij heeft begrepen dat een meerderheid van de Kamer een voorstel hiertoe steunt. Een aantal mensen met een tijdelijk contract schijnt onder begeleid wonen te vallen. Is bekend om hoeveel mensen dit gaat? EMBER weet helaas de aantallen niet. Ook is niet bekend hoe het begeleid wonen is geregeld. Desgevraagd zal dit uitgezocht kunnen worden. 2.c. Actualiteiten Geen. 2.d. Rondvraag Lid VAN RENSSEN gaat in op de verhoging van de servicekosten door Rochdale in Zuidoost. Er zijn al schriftelijke vragen over gesteld, maar vanwege de inspreker vraagt zij de wethouder wat de mogelijkheden zijn. Wethouder PELS meldt dat het signaal van de verhoging van de servicekosten al een aantal weken geleden bekend is geworden. Met Rochdale en bewoners is een werkgroep opgericht. Rochdale heeft laten weten dat als de servicekosten niet worden verhoogd, er aan het eind van het jaar een enorme afrekening komt. Het verhogen van de servicekosten op voorhand is ingewikkeld voor kwetsbare mensen. Op dit moment bekijkt het college samen met stichting !WOON, energiecoaches en anderen hoe mensen extra geholpen kunnen worden. De gemeente blijft in contact met bewoners en met Rochdale.

Deze laatste heeft vorig jaar een enorm verlies genomen op de meerkosten van energie door deze niet te verhalen op de huurders, maar het is niet haalbaar om dit nog een jaar te doen. Lid ALBERTS wijst erop dat er een voorstel ligt zonder dat de eindafrekening er is, terwijl !WOON aangeeft dat een eindafrekening noodzakelijk is. In het overleg is niet gesproken over het energieplafond. Kan de wethouder dit betrekken bij de beantwoording van de schriftelijke vragen? Ook hoopt mevrouw Alberts dat tempo kan worden gemaakt gezien de stress die dit voor mensen oplevert. Met betrekking tot de tweede inspreker heeft mevrouw Alberts begrepen dat er mensen wonen die onder begeleid wonen vallen. Krijgen zij ook te maken met het niet verlengen van een tijdelijk contract? Wethouder PELS zegt dat Rochdale voorstelt om het voorschot te verhogen, omdat wordt gevreesd dat bewoners anders aan het eind van het jaar in de problemen komen. Vanuit het Rijk wordt gewerkt aan een regeling voor blokverwarming en dit zal worden meegenomen in de beantwoording van de vragen. Op de tweede vraag komt zij schriftelijk terug. Lid ASLAMI vraagt of de wethouder meer in detail kan ingaan op de blokverwarming. Rochdale heeft een contract met grote energieleveranciers. Worden deze partijen ook betrokken in de gesprekken? Wethouder PELS meldt dat de regeling rond blokverwarming naar verwachting rond 25 april a.s.

wordt gepubliceerd. De volgende commissie kan zij daarom uitgebreider

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

ingaan op het onderwerp. Ook wordt gesproken met de energieleveranciers, maar tot nu toe is er vanuit deze kant nog weinig beweging. Bespreekpunten Woningbouw 3. Kennisnemen van het Woningbouwplan 2022-2028; Amsterdamse Aanpak voor de nieuwbouw van woningen Nr. VN2023-009575 De VOORZITTER memoreert dat vandaag de tweede termijn aan de orde is. Leden Minderhoud (PvdA) en Havelaar (CDA) hebben verzocht om TKN-1 en TKN-2 bij de bespreking te betrekken. Commissie Lid HAVELAAR wil ervoor kiezen om gezinnen in de stad te houden. In de huidige plannen is te weinig aandacht voor gezinnen. Bedoelt de wethouder met zijn brief dat verkamering moet worden tegengegaan om gezinswoningen te behouden of bedoelt hij dat de positie van gezinnen verslechtert met deze woningbouwplannen? Hoe denkt de wethouder over overdreven grote woningen? De woondeal gaat over afspraken tot twee derde betaalbaar. Het lijkt redelijk dat het Rijk meebetaalt aan deze afspraken en dat Amsterdam, indien meer betaalbaar moet worden gebouwd, zelf moet betalen. Hoe is dit verwerkt in de afspraken? Lid VAN RENSSEN heeft lid Havelaar horen zeggen dat teveel mensen met een te hoog inkomen in gesubsidieerde woningen wonen.

Wat bedoelt hij hiermee en weet hij hoeveel mensen met een relatief hoog inkomen in een sociale of middeldure huurwoning wonen en hoeveel mensen met een relatief laag inkomen in een dure woning wonen? Lid HAVELAAR kent schattingen van scheefwonen tussen de 10% en 20%. Het is duidelijk dat het niet altijd mogelijk is voor mensen om te verhuizen, maar het is wel de bedoeling dat mensen een woning kunnen betalen. Lid VAN RENSSEN wijst erop dat 30% tot 40% van de mensen in een dure vrijesectorwoning wonen en deze eigenlijk niet kunnen betalen. Een oplossing zou zijn om meer sociaal te bouwen. Is lid Havelaar dit met haar eens? Lid HAVELAAR is dit niet met haar eens. Hij verwijst naar eerdere discussies hierover. De beantwoording over stedenbouwkundige en architectonische kwaliteit is ondermaats en het college lijkt zich hier niet voor in te willen spannen. Wat gaat de wethouder de komende jaren doen om ervoor te zorgen dat er ook mooi wordt gebouwd en zou hij dit aan het Woningbouwplan willen toevoegen? Lid VAN RENSSEN vraagt of CDA zou kiezen voor mooie woningen of voor betaalbare woningen. Lid HAVELAAR roept het college op om vooral te kijken naar waar het mogelijk is om mooi te bouwen. Lid VAN RENSSEN heeft geen antwoord op haar vraag gehoord en zij vraagt of CDA liever geld steekt in schoonheid dan in betaalbaarheid. Lid HAVELAAR noemt het een schijnbare tegenstelling.

Hoge stookkosten kunnen bijvoorbeeld ook worden veroorzaak door slechte isolatie.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

Zou Amsterdam de bouwstartpremie niet zelf moeten financieren gezien het geld dat van het Rijk wordt ontvangen? In zijn brief vraagt de wethouder om een tijdelijke verlaging van de overdrachtsbelasting die zeer recent is verhoogd. Belastingen, toeslagen en heffingen zouden geen dagkoersen moeten zijn, omdat dit speculatie in de hand werkt. Kan de wethouder hierop reflecteren? Lid VAN RENSSEN vraagt waarop CDA baseert dat Amsterdam een rijke stad is. Lid HAVELAAR heeft aangegeven dat Amsterdam al heel veel belasting heft, maar ook teveel uitgeeft, bijvoorbeeld uit het Vereveningsfonds. Hij denkt dat meer met de markt moet worden meegedacht waardoor het mogelijk zou zijn om meer opbrengsten uit de grondexploitaties te halen. Lid ALBERTS stelt dat bij een opname vanuit het Vereveningsfonds het risico bestaat dat 30-40-30 wordt gebouwd. Dit zou niet verstandig zijn omdat meer behoefte is aan sociale woningen. De wethouder is blij dat de grens voor sociale koop is opgetrokken naar € 355.000, maar sociaal is het niet. Er is meer dan een sociaal inkomen, zelfs meer dan een middeninkomen voor nodig om een dergelijke woning te kopen. Volgens het Bouwbesluit kunnen units worden gebouwd van 15 m2 mits iets wordt gedaan aan de voorzieningen. Het is de vraag of het wenselijk is om dit formaat te bouwen. Er is een behoorlijke behoefte aan gezinswoningen.

Komt er een definitieve stop op verkamering in de bestaande bouw? Lid VON GERHARDT heeft de wethouder in zijn termijn horen zeggen dat het niet wenselijk is om alleen aan huurwoningen te denken, omdat hierdoor minder vastigheid bestaat in nieuwe buurten. In de sociale huur gaat het om huur, in het middensegment komt het feitelijk ook neer op huur en in de vrije sector wordt op dit moment 50% huur en 50% koop gebouwd. Dit betekent dat het tegenwoordige bouwen bijna 90% huur is terwijl veel mensen op zoek zijn naar een koopwoning. Waarom wordt in het middensegment een cap gezet op 25% koopwoningen? Lid VAN RENSSEN vraagt of de heer Von Gerhardt zich realiseert dat nieuwbouwwoningen op dit moment niet als warme broodjes over de toonbank gaan en of hij met haar eens is dat mensen op zoek zijn naar betaalbare woningen en nieuwbouwwoningen niet betaalbaar zijn. Lid VON GERHARDT denkt dat de grond- en erfpachtprijzen enorm verstorend werken bij het kopen van een huis. Hij heeft daarom gevraagd waarom er een maximum van 25% is gesteld voor het middensegment. Waarom kan hier niet op meer worden ingezet? lid ALBERTS meent dat er een zeer hoge vraag is naar huurwoningen tot € 1000, omdat mensen niet voldoende inkomen hebben voor andere woningen. Lid VON GERHARDT constateert dat onder de middeninkomens 60% tot 70% een voorkeur heeft voor een koophuis. Deze mensen vertrekken uit Amsterdam.

Lid ALBERTS ziet een duidelijk verschil tussen een koopwoning willen en deze kunnen betalen. Lid VON GERHARDT kent veel mensen die op zoek zijn naar woningen tot € 355.000 en weet dat veel mensen uit Amsterdam vertrekken. Lid ALBERTS wijst erop dat mensen wegtrekken omdat de marktwerking ervoor heeft gezorgd dat zij geen woning kunnen vinden.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

Lid VON GERHARDT stelt dat 80% gereguleerd wordt gebouwd. Bij een volle marktwerking zouden er veel meer koopwoningen zijn en zouden de prijzen dalen. Lid MINDERHOUD constateert dat projecten met 100% koopwoningen overal falen. Lid VON GERHARDT vindt het belangrijk om niet te hoge grondprijzen te hanteren. Lid MANGAL vraagt of de heer Von Gerhardt een voorbeeld kan geven van een liberalisatie waarbij de prijzen zijn gedaald. Lid VON GERHARDT heeft gesteld dat er op dit moment zoveel regels zijn dat de woningen waaraan de meeste behoefte is, niet of onvoldoende worden gebouwd waardoor er schaarste is en deze zorgt ervoor dat de prijzen hoog blijven. Er moet daarom ingezet worden op het afnemen van de schaarste. Lid MINDERHOUD vraagt op basis waarvan de VVD stelt dat de vraag naar koopwoningen het grootste is. Lid VON GERHARDT leest dit in het Woningbouwplan zelf: middeninkomens willen het liefst een koopwoning. Lid VAN RENSSEN zegt dat € 355.000 tot € 500.000 middenhuur of middengroepen noemen, neerkomt op het negeren van het probleem van de woningnood. Lid VON GERHARDT heeft de cijfers benoemd die in het Woningbouwplan staan. Lid ASLAMI vraagt hoe een agent, een zorgmedewerker of een leraar een woning van € 355.000 kan kopen. Lid VON GERHARDT zegt dat dit sociale koopwoningen zijn en hij meent dat genoemde groepen deze woningen kunnen kopen.

Lid ASLAMI stelt dat dit dus niet mogelijk is. Hoe kunnen meer koopwoningen de doorstroom bevorderen? Lid VON GERHARDT is van mening dat een koopwoning juist een manier is om doorstroming te krijgen, omdat iemand zijn huurwoning achterlaat. Lid ASLAMI begrijpt dat VVD hiermee zegt dat er meer huurwoningen nodig zijn en dat er behoefte is aan sociale huur en aan middenhuur. Lid VON GERHARDT zegt juist dat er meer koopwoningen gebouwd moeten worden en hij was in de veronderstelling dat D66 dat ook wilde en dit staat ook in het verkiezingsprogramma. Lid MANGAL vraagt wat de heer Von Gerhardt onder een middeninkomen verstaat en hoeveel hypotheek men hiermee zou kunnen krijgen. Lid VON GERHARDT verwijst naar de stukken waarin staat dat dit tot € 66.000 is. Hiermee kan maximaal een hypotheek van € 350.000 worden verkregen. Hiermee is dit de maximale grens van sociale koop. Lid MANGAL is benieuwd hoe een bank naar deze gegevens kijkt. Lid VON GERHARDT adviseert hem om dit aan de banken te vragen. Lid MINDERHOUD vindt het een goede manier van werken om per bouwproject te besluiten welke woningen in een buurt worden gebouwd. Wel betekent dit dat bekend moet

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

zijn welke woningen de Amsterdammer wil en hiervoor is meer inzicht nodig in de huizen die er zijn in een buurt. Te vaak verkopen of liberaliseren corporaties woningen of worden gezinswoningen gesloopt en komen hiervoor in de plaats jongerenwoningen. Het percentage huurwoningen is in tien jaar tijd met bijna 15% gedaald en het aantal meters sociaal ook. Zolang niet duidelijk is welke sociale huurwoningen per gebied verloren gaan, kunnen ook niet de juiste keuzes worden gemaakt over welke woningen waar worden gebouwd. Op basis van meer inzicht kunnen corporaties worden aangesproken als ze tegen de huidige en toekomstige afspraken in woningen verkopen. CDA omarmt gebiedsgericht werken, maar wil wel graag dat verschillende data worden verwerkt tot inzichtelijke en bruikbare halfjaarrapportages die per gebied inzichtelijk maken wat de stand van zaken is. Dit kan op basis van bestaande bronnen, aangevuld met informatie vanuit corporaties en het kadaster. De wethouder verdient een compliment voor het omzetten van vrijesectorwoningen naar sociale huurwoningen in Elzenhagen Zuid. Lid VAN RENSSEN denkt dat het goed is om een goede mix te bouwen en dat het verstandig is om doorstroom hierbij in ogenschouw te nemen. Enerzijds moet worden gestuurd op nieuwbouw, anderzijds op de bestaande voorraad.

Het Woningbouwplan staat niet los van de aanpak Volkshuisvesting en de vraag hierbij is wat is gebruikt uit deze aanpak van de participatieopbrengst voor dit Woningbouwplan en hoe kunnen bewoners in de toekomst nog verder worden betrokken bij het Woningbouwplan? GL zou graag zien dat het Woningbouwplan binnenkort wordt aangepast als het WWS-stelsel voor middenhuur is aangepast. Ook wordt nog gewacht op onderzoek van RIGO naar het vormgeven van sociale koop. Voorkomen moet worden dat het Vereveningsfonds een negatief saldo laat zien. Voor mevrouw Van Renssen zijn er geen taboes en als te nemen maatregelen noemt zij het schrappen van de eis van parkeergelegenheid, niet teveel beeldkwaliteit bouwen en schrappen van te duur erfgoed. Het is belangrijk om een complete en duurzame stad te bouwen, zodat de woningen die nu worden gebouwd er over minimaal vijftig jaar nog zijn. Lid BILGIN wijst erop dat teveel mensen in te kleine woningen leidt tot schimmel en tot andere problemen. In de stadsdeelcommissie Nieuw-West is een advies aangenomen om meer grote woningen te bouwen. Een aantal bewoners woont te duur voor hun inkomen. Welke oplossing wordt hiervoor bedacht? Naar aanleiding van het TKN-stuk vraagt de heer Bilgin wat de financiële situatie van de woningcorporaties is.

Is de gemeente van plan om corporaties ook middenhuur te laten bouwen als het puntensysteem wordt uitgebreid? In grote steden worden allerlei subsidies verstrekt en de vraag is in welke sector een euro de meeste woningen oplevert. Lid ASLAMI sluit zich aan bij de vragen van GL met betrekking tot participatie. D66 ziet de noodzaak om woningbouw te versnellen en wil dit bij voorkeur op duurzame manier. Modulair bouwen kan ervoor zorgen dat er een versnelling kan worden gerealiseerd die goedkoper is en tot minder uitstoot leidt. Marktpartijen zijn hier zeer geïnteresseerd in, maar zij missen facilitering aan de voorkant. Is de wethouder bereid om aan de voorkant duidelijkheid te geven en eventueel met een aanvullend plan voor modulair bouwen te komen? Voor mensen die al een huis bezitten in Amsterdam is veel aandacht en zij kunnen meedenken en meebeslissen voor de outsiders. Deze insiders zijn vaak goed geïnformeerd en willen wel meer woningen, maar niet in hun backyard. De heer Aslami denkt dat toekomstige bewoners in de participatie meegenomen moeten worden. D66 werkt aan een voorstel voor een Amsterdamse woningraad waar zowel woningzoekenden als andere direct betrokkenen zitting hebben. Kan de wethouder hier een eerste reactie op geven? Lid BILGIN vraagt in welke gebieden vanwege lokaal verzet geen woningen gebouwd kunnen worden.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

Lid ASLAMI antwoordt dat er veel voorbeelden zijn van inspraak van lokale bewoners die ertoe leidt dat woningbouw wordt vertraagd. Toekomstige bewoners zouden ook meegenomen moeten worden in plannen. Lid MANGAL wijst erop dat er mensen zijn die wel vanuit een sociale huurwoning willen doorstromen naar een koopwoning, maar dit niet doen omdat ze geen rente willen betalen. Kan de wethouder aangeven hoe groot deze groep is en hoe hiermee wordt omgegaan? Het lijkt erop dat er minder wordt gebouwd voor ouderen terwijl de piek van de vergrijzing nog moet komen. Kan de wethouder dit toelichten? Waarom worden woonwagenbewoners niet meegenomen in de plannen? Eerder is voorgesteld om standaard als eis op te nemen dat geen drinkwater maar grijs water moet worden gebruikt om toiletten door te spoelen. Volgens de wethouder moet dit bij ieder bouwplan apart worden aangegeven. De heer Mangal pleit ervoor om deze eis integraal op te nemen in het bouwplan waarbij wordt uitgegaan van het ja, tenzij-principe. Hoe zorgt het bouwplan ervoor dat voor religieuze instellingen en kleine ondernemers ook plaats blijft bestaan? Lid DIDDEREN stelt dat naar aanleiding van het puntensysteem voor natuurinclusief bouwen een handboek is opgesteld.

Wat is de stand van zaken van het puntensysteem, hoe wordt prioriteit gegeven aan het natuurinclusief bouwen de komende jaren en kan hiervan een uitwerking worden gevoegd bij het plan? College Wethouder VAN DANTZIG memoreert dat tijdens de vorige bouwcrisis de grondexploitaties veel te zwaar waren geladen, bouwbedrijven vielen uit en er was ook een teruglopende woningvraag. Op dit moment blijkt dat starters niet meer opteren voor een koopwoning. Om hun exploitatiemodel rond te krijgen, zetten corporaties veel woningen om naar sociaal of naar eeuwigdurende middenhuur. Wijken met 80% huur geeft teveel mobiliteit in een wijk en daarom wordt sociale koop gericht op middeninkomens toegevoegd. Uit het onderzoek van RIGO moet blijken hoe echt sociale woningen marktcontrair aangeboden kunnen worden. Op het moment dat voorzieningen gedeeld worden, moet het om een goede woning gaan die betaalbaar is. Het stapelen van anonieme appartementen is niet de bedoeling. Vanzelfsprekend mag de bouw mooi zijn, maar er moet een balans zijn tussen architectonische schoonheid aan de ene kant en duurzaamheid en natuurinclusief bouwen aan de andere kant. Dit laatste en het puntensysteem zullen worden geëvalueerd in het derde kwartaal en op basis hiervan zal een koers worden bepaald. Behalve modulair bouwen zal er ook aandacht zijn voor meer houtbouw en biobased materials.

Op alle mogelijke manieren zal worden geprobeerd om de CO2-uitstoot naar beneden te krijgen. Bouwen wordt gebiedsgericht bekeken, omdat Amsterdam zich minder leent om generiek te benaderen. De 20% vrije sector is echt vrij. Gezien de prijzen en de belangstelling is de verwachting niet dat er extreem veel penthouses zullen komen en de gemeente zal dit zeker niet stimuleren. De Amsterdamse volkshuisvestingsaanpak is kaderstellend en hierin wordt gesteld dat er een enorme mismatch is op de woningmarkt. Scheefwonen komt voor door mensen in een sociale huurwoning die niet verhuizen, maar ook de andere kant is zichtbaar: mensen die een onevenredig deel van hun inkomen besteden aan huur of hypotheek. De wethouder zegt toe een overzicht te sturen met cijfers over scheefwonen. De stand van het Vereveningsfonds geeft niet veel ruimte om de grondprijzen te verlagen. Wel is een groot deel van de indexatie verwijderd waardoor de prijzen reëel zijn gedaald. De wethouder is recent aanwezig geweest bij de investeerdersbijeenkomst en hij zal overleggen of de commissie hier de volgende keer ook voor kan worden uitgenodigd. Hij is voornemens om een tafel over grondprijzen te organiseren. Het is niet wenselijk om

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

de grondprijzen generiek te verlagen, zodat ontwikkelaars ervan profiteren. Als het nodig is om een project rond te rekenen, is dit wel bespreekbaar. Het Rijk geeft aan dat Amsterdam meer dan twee derde betaalbaar mag bouwen. Dit kost geld, maar door de werking van het gemeentefonds kost groei geld. Met meer woningen moet worden geïnvesteerd in bereikbaarheid. Amsterdam wordt niet gecompenseerd voor de snelle groei en daarom moet de verdiencapaciteit van de stad worden verhoogd en is het Rijk benaderd voor meer geld. In antwoord op de vraag van de heer Mangal over liberalisatie heeft de wethouder als enige voorbeeld het mobiele telefoonnetwerk gevonden. Alleen hier heeft liberalisatie tot een prijsdaling geleid. De gebiedsgerichte aanpak wordt samen met AFW ontwikkeld. Het lukt helaas niet om de WIA jaarlijks te doen. Op voorhand wordt clementie gevraagd als de nieuwe aanpak niet helemaal blijkt te werken. Zodra het nieuwe woningwaarderingsstelsel er is, wordt het Amsterdamse beleid met betrekking tot middenhuur en woonlasten herijkt. Anti-speculatiebedingen bij sociale koop zijn terecht. Meerdere partijen vragen zich af of er voldoende input is van woningzoekenden. Het college is ook op zoek naar een soort panel om woningbouwplannen te klankborden en er wordt onderzocht op welke manier dit kan worden vormgegeven.

De wethouder roept de raad op om hiervoor met een raadsbreed voorstel te komen. Lid BILGIN vraagt zich af of het verstandig is om een panel samen te stellen dat zich richt op woningzoekenden buiten de stad. In de stad zelf zijn immers al veel mensen die tien jaar op een wachtlijst staan en niet aan een woning kunnen komen. Wethouder VAN DANTZIG denkt dat moet worden gekeken naar de regionale markt. Amsterdam moet een open stad zijn waar iedereen een bijdrage aan kan leveren. Er zal vanzelfsprekend een gesprek moeten worden gevoerd over instroom. Lid BILGIN wijst met betrekking tot instroom op de 30%-regeling. Dit zorgt ervoor dat de huurprijzen stijgen en dat mensen met een hoog inkomen, kenniswerkers, meer aan een woning kunnen besteden. Hij pleit ervoor om de 30%-regeling af te schaffen. Wethouder VAN DANTZIG stelt dat de belastingkorting voor internationals het college een doorn in het oog is. Iedereen die in Amsterdam woont zou dezelfde rechten en plichten moeten hebben. Het aantal mensen dat vanwege religieuze gewetensbezwaren geen rente wil betalen, is niet bekend bij de gemeente. De wethouder is niet bereid om hier onderzoek naar te doen, omdat dit capaciteit kost terwijl er geen beleid op gevoerd zal worden. Het pleidooi voor grijs water onderschrijft de wethouder. In Buiksloterham wordt een proef gestart.

Lid MINDERHOUD adviseert om een rondje te maken om te inventariseren of zaken zijn blijven liggen, zodat het onderwerp in de raad korter kan worden besproken. Lid MANGAL stelt dat meerdere wijken grijs water zouden krijgen en hij zou willen dat dit standaard wordt meegenomen in de plannen voor de toekomst. Er is geen antwoord gekomen op de vraag over ouderenwoningen en de vergrijzing, woonwagenbewoners en over ondernemers die de stad uit worden gejaagd. Lid HAVELAAR heeft gevraagd of de wethouder kan verduidelijken welke relatie wordt bedoeld tussen gezinswoningen en verkamering. Wethouder VAN DANTZIG memoreert dat het plan was om Strandeiland grijswaterproof aan te leggen, maar waterschappen en rioleringsbedrijven waren hier nog niet klaar voor. In Buiksloterham gaat het om een complex van ongeveer 200 middenhuurwoningen. Informatie hierover komt naar de raad. Volgens Waternet en het

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

waterschap is dit op het moment het maximaal haalbare. De wethouder zegt toe om de toekomstvisie op grijs water in Amsterdam te delen. Lid MANGAL wil graag weten welke bezwaren er volgens de genoemde instanties zijn. Wethouder VAN DANTZIG zegt toe nadere informatie te verstrekken als de raad wordt geïnformeerd over de casus Buiksloterham. Bij ondernemers speelt dat er geen huurbescherming is. Bij de ontwikkelstrategie zal aandacht worden besteed aan dit probleem bij het aanvullen van de planvoorraad. Lid MANGAL geeft als voorbeeld dat bijna het hele Trammuseum uit de stad werd gedrukt ten behoeve van woningbouw. Hij vindt dat dit soort zaken in de nieuwe bouwplannen voorkomen moet worden. Wethouder VAN DANTZIG is dit met de heer Mangal eens. In alle nieuwe planvoorraad zal dit veel prominenter worden meegenomen. In antwoord op de vraag van de heer Havelaar stelt de wethouder dat bij verkamering een balans moet worden gezocht tussen studentenkamers versus gezinnen, er wordt bekeken hoe grote woningen toegevoegd kunnen worden of hoe ze vrij kunnen komen. Lid HAVELAAR wil het onderwerp piepen naar de raad en het verzoek is om dit tijdens de eerstkomende raad te bespreken, zodat het voor het zomerreces kan worden afgehandeld. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Ze schorst de vergadering voor een korte pauze. Volkshuisvesting 4.

Afhandeling motie 522 versterken positie bewoner Wildemanbuurt Nr. VN2023009573 De VOORZITTER heropent de vergadering en meldt dat agendapunt 4 op de TKNlijst van de vorige vergadering stond en is geagendeerd voor bespreking door mevrouw Van Renssen (GL). Lid VAN RENSSEN leest dat er in 67 gevallen gebreken zijn geconstateerd. Zij vraagt wat er met deze 67 woningen gebeurt en welke stappen Stadgenoot en de gemeente zetten om tot een goede oplossing te komen. De actiegroep Wildeman heeft veel gedaan voor de bewoners. Hoe kan deze groep verder worden ondersteund? Hoe wordt blijvend ingezet op steun aan de bewoners totdat de nieuwbouwplannen en de inrichting van de openbare ruimte volledig zijn opgepakt? Wat wordt geleerd van de casus van de schimmelaanpak in de Wildemanbuurt en hoe wordt ervoor gezorgd dat meldingen direct door corporaties worden opgepakt? Lid BILGIN vraagt of de 67 gevallen die voorgaande spreker heeft genoemd onderdeel uitmaken van de 40 eerder genoemde gezinnen die leven in ernstige schimmelwoningen en hij is benieuwd naar de stand van zaken. Lid ASLAMI sluit zich aan bij de vragen van GL. Is het al duidelijker geworden of het meer richting sloop of richting nieuwbouw gaat en hoe staan bewoners hier tegenover? Wethouder PELS zegt dat de afgelopen tijd hard is ingezet op een aanpak voor de 67 woningen. Op dit moment moeten nog 10 woningen worden gecontroleerd.

Meerdere

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

acties zijn inmiddels uitgevoerd en de gemeente heeft in overleg met Stadgenoot besloten om deze 67 woningen aan te schrijven om zelf te kunnen controleren of de acties voldoende zijn afgerond en om bewoners de kans te geven om zaken bij de gemeente aan te geven. De resultaten zullen met de raad worden gedeeld. Vorige week is in samenwerking met corporaties een schimmelaanpak aangekondigd. Hierbij is het de bedoeling dat corporaties meer op dezelfde manier gaan werken. Een voorbeeld van een afspraak is dat binnen twee weken wordt gereageerd op een melding. Het proces hierna moet nog verder worden gestroomlijnd en hierover wordt nog overlegd. De gemeente is heel blij met het werk van de actiegroep die zich blijvend inzet voor de ontwikkeling van de buurt. Maandelijks vinden overleggen plaats waarin de gemeente samen met !WOON ondersteuning biedt door zo veel mogelijk informatie te verstrekken. Lid VAN RENSSEN wijst erop dat de actiegroep bestaat uit vrijwilligers. Door dit werk is het mogelijk geworden om de problemen te inventariseren. Is het mogelijk om deze groep met capaciteit en middelen te ondersteunen? Wethouder PELS stelt dat er al wordt ondersteund middels capaciteit door het delen van informatie en het faciliteren van de bijeenkomsten. Vorig jaar is ook een vrijwilligersbijdrage verstrekt.

De groep wordt op zo veel mogelijk manieren ondersteund, zowel door informeren als door snelle resultaten te boeken in de vernieuwing. Een voorbeeld hiervan is doorstroming. Wethouder VAN DANTZIG meldt dat de sloop/nieuwbouw voortvarend wordt opgepakt. De stedelijke vernieuwing wordt gefaseerd uitgevoerd wat betekent dat sommige woningen pas over zeven jaar gesloopt en vernieuwd worden. in de tussentijd is er een interim regiegroep en zijn bestuurlijke afspraken met Stadgenoot gemaakt. In samenspraak met de actiegroep, Stadgenoot en de gemeente is een stedenbouwkundig bureau gekozen. Voor het zomerreces zullen drie stedenbouwkundige varianten worden voorgelegd waarover de buurt mag adviseren en een voorkeur voor kan uitspreken. Lid BILGIN herhaalt zijn vraag wat de stand van zaken is van de 40 gezinnen die dringend hulp nodig hadden. Wethouder PELS licht toe dat deze groep onderdeel uitmaakt van de 67 woningen die worden aangepakt. Daarnaast wordt bekeken of de groep kan doorstromen naar middenhuur. Ouderen uit de buurt blijken bereid om te verhuizen om ruimte te maken voor gezinnen en op dit moment wordt bekeken hoe de 5% maatwerk van de corporatie kan worden gebruikt. De gemeente kijkt hierbij ook naar regelingen als van groot naar beter. Lid BILGIN vraagt wat de oorzaak is dat sommige woningen pas over zeven jaar gesloopt of vernieuwd kunnen worden.

Wethouder VAN DANTZIG antwoordt dat de reden hiervoor met name herhuisvesting is. Op het moment dat alle woningen tegelijk worden aangepakt, is er een probleem om mensen te huisvesten. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. 5. Instemmen met de raadsinformatiebrief ter afdoening van een toezegging om per brief de raad te informeren over de reactie van de huisadvocaat omtrent kamerverhuur Nr. VN2023-009574 Agendapunt 5 wordt doorgeschoven naar de volgende commissie.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

6. Kennisnemen van het rapport‘ De staat van de huurder 2022’ van Stichting !WOON Nr. VN2023-010279 De VOORZITTER deelt mee dat het onderwerp ter bespreking is geagendeerd op verzoek van de leden Heinhuis (PvdA), Havelaar (CDA) en Alberts (SP). Commissie Lid HEINHUIS dankt stichting !WOON voor het rapport waardoor de raad inzicht krijgt in de problemen waar huurders tegenaan lopen. Op initiatief van PvdA en CU in de Tweede Kamer komt een einde aan tijdelijke huurcontracten. Ook uit dit rapport blijkt dat veel particuliere verhuurders het belang van een goede kwaliteit van de woning niet inzien en moeilijk aanspreekbaar zijn. Binnenkort kunnen huurders in aanmerking komen voor een huurverlaging. Probleem hierbij is dat bewoners zelf moeten aangeven dat zij een lagere huurtoeslag krijgen en dit moet onder de aandacht worden gebracht. Hoe wordt een belangrijk rapport als dit meegenomen in beleid en hoe kan de raad zicht houden met hoe wordt gereageerd op de genoemde signalen? Bij de samenwerkingsafspraken met corporaties moet gekeken worden naar klachtenafhandeling. Lid BROERSEN concludeert dat het rapport knelpunten beschrijft die al jaren in de stad spelen. Zij is benieuwd hoe en door wie de knelpunten opgelost kunnen worden.

Komt het college nog met een schriftelijke reactie op het rapport? Neemt de wethouder de aangestipte klachten over corporaties mee in de samenwerkingsafspraken? !WOON ontvangt meerdere signalen van jongeren die niet in aanmerking komen voor een nieuwe voorrangsregeling, omdat ze korte tijd in Amstelveen of Diemen hebben gewoond. Deelt de wethouder de conclusie van !WOON dat de regeling moet worden geëvalueerd? In een rapport worden een paar beruchte verhuurders met naam genoemd. Hoe wenst Amsterdam met dit soort verhuurders, die keer op keer de fout ingaan, om te gaan? Lid BILGIN leest dat in de vrije sector inclusief middenhuur vaak voorrang wordt gegeven aan kleine gezinnen voor woningen van 80 m2 of meer. Gezinnen met meerdere kinderen kunnen geen aanspraak maken op deze woningen, maar wel op kleine woningen. Heeft het college dit probleem in beeld en wordt hiervoor een oplossing bedacht? Veel mensen blijken niet op de hoogte van het nieuwe puntensysteem van Woningnet. Hoe gaat de gemeente dit onder de aandacht brengen? Lid MANGAL gaat in op de betaalbaarheid van de WKO’s en met name op Eteck die een monopolistische status heeft. De raad heeft na schriftelijke vragen en technische sessies eindelijk een beeld van de rechten en plichten inzake de concessie van Eteck.

Hoe moet de gewone Amsterdammer deze informatie achterhalen als dit de raad al zoveel moeite kost en een deel van de informatie onder het mom van bedrijfsgevoeligheid achter slot en grendel blijft? Kan de wethouder hierop reflecteren? Wie beschermt de Amsterdammer voor het deel dat niet onder ACM valt? Lid DIDDEREN leest dat particuliere verhuurders vaak bereid zijn om extra isolatie aan te brengen tegen een bijbehorende huurverhoging, maar dat dit bij corporaties vaak niet lukt omdat het niet past in meerjarenplannen. Kan de wethouder hierop en op de andere aanbevelingen met een schriftelijke reactie reageren? Lid TAŞLIYURT verwijst naar de Wet goed verhuurderschap die de gemeente extra middelen tot handhaving geeft. Hoe gaat de wethouder hier invulling aan geven? Hij sluit zich aan bij de vragen over de voorrangsregeling waarover D66 eerder mondelinge

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

vragen heeft gesteld en hij is benieuwd hoe het met de voortgang hiervan staat. Corporaties zijn al heel lang slecht bereikbaar. Kan de gemeente hier harder op drukken? Bij het verhuizen naar een sociale huurwoning is de aanlevertijd van stukken soms een dag. Hoe kijkt de wethouder hier tegenaan? In een initiatiefvoorstel over doorstroom staat dat dit moet worden versoepeld, zeker bij ouderen. Lid VAN RENSSEN adviseert om bij monitoring van de samenwerkingsafspraken ook altijd een rapport van !WOON te vragen over de staat van de huurder. College Wethouder PELS meldt dat de gemeente gedurende het jaar veelvuldig overleg heeft met !WOON en zij is blij met het werk dat wordt verricht, omdat dit inzicht geeft in de uitvoering. Een dergelijk rapport van !WOON wordt uitgebreid bestudeerd en de wethouder denkt dat dit elk jaar moet worden gebruikt om het beleid te voeden en aan te scherpen. Een voorstel is om een reflectie te geven bij de bespreking van de Amsterdamse aanpak Volkshuisvesting. Klachtenafhandeling is regelmatig onderwerp van gesprek met corporaties en ook zij zien dat hierin en in de bereikbaarheid en klantenservice stappen gezet moeten worden. Het is inderdaad veel gevraagd om de eerste tien kandidaten allemaal stukken aan te laten leveren om in aanmerking te komen.

De corporaties wijzen er wel op dat het nalaten hiervan kan leiden tot vertragingen als de eerste kandidaten niet in aanmerking blijken te komen. Hier zal een balans in gezocht moeten worden. Het nieuwe puntensysteem is net ingevoerd en het is dus niet vreemd dat nog niet iedereen op de hoogte is. Er is samen met de corporaties een brede campagne opgezet om het bekend te maken. Op basis van de evaluatie aan het eind van het jaar kan worden bekeken hoe het nog beter gecommuniceerd kan worden. In relatie tot de nieuwe Huisvestingverordening wordt gekeken naar de binding van jongeren en het voorstel is om er bij de bespreking hiervan op terug te komen. De gemeente heeft te weinig regels en instrumenten om misbruik van foute verhuurders aan te pakken. Dit wordt geagendeerd in Den Haag en alles wat wel aan regels beschikbaar is, zal worden ingezet om huisjesmelkers aan te pakken. De wethouder staat open voor door de raad benoemde prioriteiten. Lid HEINHUIS hoopt dat er toch afspraken met particuliere verhuurders gemaakt kunnen worden, in eerste instantie op basis van vrijwilligheid. In dat geval kan in ieder geval met de welwillende particuliere verhuurders iets worden opgestart en op termijn zal wellicht duidelijk worden wie de niet welwillende verhuurders zijn die dan aangesproken kunnen worden. Op 13 april a.s.

bij de bespreking van het isolatieoffensief zal mevrouw Heinhuis dit onderwerp ook aan de orde stellen. Wethouder PELS zou ook graag particuliere verhuurders willen uitnodigen om afspraken te maken om ook hen een rol te laten spelen in het oplossen van de wooncrisis. Met de groep welwillenden hoopt zij na de samenwerkingsafspraken met de corporaties tot een soort convenant te komen. Lid MANGAL vraagt of de wethouder mogelijkheden ziet met de Wet goed verhuurderschap. Wethouder PELS stelt dat de gemeente wel wat meer instrumenten krijgt en zij zal schriftelijk een overzicht sturen over hoe deze toepasbaar zijn. Naar verwachting zal dit eind mei, begin april zijn. De wethouder is voor maximale transparantie, maar een deel moet ter inzage worden gelegd, omdat de gemeente deze informatie niet mag delen. Een uiteenzetting van waar ACM wel en niet over gaat, zal schriftelijk volgen. De meerjarenplannen en de manier waarop deze schuren met een snelle verduurzaming is onderwerp van gesprek bij de samenwerkingsafspraken.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

Een voorstel is om met !WOON te bekijken hoe het rapport samen met de monitor qua tijd het best gepubliceerd kan worden. Hier komt zij op terug. Lid BILGIN licht op verzoek van de wethouder toe wat hij heeft bedoeld met de voorrangsregeling voor grote gezinnen. Een concreet voorbeeld is een woning van 118 m2 waarbij het maximale aantal personen vier is. Een groter gezin kan hier geen aanspraak op maken, maar wel voor een kleinere woning. Wethouder PELS stelt dat is afgesproken om passend toe te wijzen. Een principe is bijvoorbeeld dat elk kind een eigen slaapkamer heeft. Bij een echt groot gezin wordt dit echter heel lastig, omdat er niet zoveel grote corporatiewoningen zijn. Dit is onderwerp van gesprek en hierover is iets opgenomen in de Amsterdamse aanpak Volkshuisvesting. Lid MANGAL verzoekt om het onderwerp te piepen naar de raad, zodat hij met een voorstel kan komen om de positie van de eindgebruikers van WKO’s te verbeteren. Dit kan eventueel worden ingetrokken als de schriftelijke beantwoording van de wethouder hier aanleiding toe geeft. De VOORZITTER concludeert dat het naar verwachting om een korte behandeling in de raad zal gaan. TOEGEVOEGDE AGENDAPUNTEN Bespreekpunten Woningbouw 7. Kennisnemen van raadsinformatiebrief d.d. 13-03-2023 inzake het Evaluatierapport d.d. 06-03-2023 Brandweer Amsterdam-Amstelland ‘Brandontwikkeling wooncomplex Riekerhaven’ Nr.

VN2023-009245 De VOORZITTER deelt mee dat het onderwerp oorspronkelijk op de TKN-lijst stond en op verzoek van lid Van Renssen (GL) is geagendeerd. Lid VAN RENSSEN stelt dat er alles aan gedaan moet worden dat Lieven de Key de flankerende maatregelen waarover wordt gesproken met de brandweer zo spoedig mogelijk uitvoert. In de verschillende bouwbesluiten gaat het bij tijdelijkheid met name over de locaties en niet over het bouwwerk zelf. Hierbij moet ervoor gewaakt worden dat de tijdelijkheid geen compromis is voor de veiligheid. Lid VON GERHARDT concludeert dat er licht zit tussen de conclusies en aanbevelingen van de rapporten van de brandweer en van Crisislab. De gemeente spreekt met beide partijen en de vraag is wat in deze overleggen wordt besproken. Er is een mogelijkheid om een extra review te doen door de Adviescommissie toepassing en gelijkwaardigheid bouwvoorschriften en spreker pleit hiervoor. Crisislab stelt dat ook zonder schilddak en met het nemen van maatregelen niet verwacht had kunnen worden dat het gebouw niet zou zijn afgebrand. Met andere woorden, ook met de door de brandweer gestelde maatregelen niet kan voorkomen dat het gebouw zou afbranden. Hoe kijkt de wethouder naar deze analyse? Uit het rapport blijkt dat er veel certificaten ontbraken over brandveiligheid.

Zijn deze certificaten er wel geweest, maar zijn ze verdwenen of zijn ze er nooit geweest? Ook een aantal constructies blijkt niet veilig te zijn en hierbij kan dezelfde vraag worden gesteld. Lid MINDERHOUD vindt dat de onderste steen boven moet komen om te bekijken hoe een tragedie als deze kan worden voorkomen en om ervoor te zorgen dat flexwonen niet per se leidt tot minder hoge veiligheidseisen met betrekking tot brandveiligheid.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

Lid BROERSEN zou, indien mogelijk, graag een update krijgen over de stand van zaken van de lopende gesprekken. In de Wegwijzer brandveiligheid unitbouw staat dat de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag vaak niet volledig aan de eisen voldoet. Ligt dit aan de constructie zelf? Eerder heeft de wethouder aangegeven dat bij oplevering de panden door de laatste controle van de gemeente waren gekomen. Dit zou betekenen dat er bij een verbouwing iets mis is gegaan. Wordt de gemeente op de hoogte gesteld bij verbouwingen die mogelijkerwijs leiden tot een verminderde brandveiligheid? In sommige gevallen zou nader onderzoek nodig zijn. Wordt dit ook uitgevoerd? Een andere vraag is of er niet voor soortgelijke panden een beoordelingsrapport zou moeten komen en of deze controles onder de taken van de gemeente vallen? Heeft de gemeente contact met bewoners van Riekerhaven? Lid ALBERTS denkt bij de veiligheidsmaatregelen in het rapport ook aan aanvullingen als blusdekens of brandblussers per unit. Worden er ontruimingsoefeningen gedaan? Wethouder PELS zegt dat het gesprek constructief is verlopen. Naar een van de oplossingen wordt specifiek gekeken en zodra hier een akkoord op is vanuit de brandweer, wordt de maatregel uitgevoerd en wordt de raad geïnformeerd. Tussen de rapporten is een duidelijk overeenkomst: het pand voldoet aan de wettelijke eisen.

Dit betekent dat er een leemte is die moet worden gevuld met goede regels. De brandweer en Crisislab hebben op elkaars rapporten gereageerd. Crisislab gaat uit van wat Lieven de Key had moeten doen en de brandweer heeft gekeken naar hoe de brand is verlopen waarbij geconstateerd is dat er aandachtspunten in de constructie zijn die de brandweer graag verholpen ziet worden. Voorlopig wordt ingezet op een oplossing. Met VNG en het Rijk zullen gesprekken gevoerd moeten worden, omdat elders ook dergelijke bouwwerken staan. Lid VON GERHARDT denkt dat het richting bewoners eerlijk is om de review sowieso te doen om te zien wat er feitelijk is gebeurd. Wethouder PELS meent dat het rapport van de brandweer inzicht geeft in wat er feitelijk is gebeurd. Een review gaat in op wat goed is om te doen en kan helpen in de regelgeving. De gemeente controleert bij oplevering en toen voldeed het pand. Er wordt vervolgens vanuit gegaan dat een eigenaar het in stand houdt. Aanpassingen die hebben geleid tot minder brandveiligheid behoeven meer aandacht. Bij de beantwoording en uitvoering van de moties komt de wethouder hierop terug. De onderzoeken die worden genoemd in de rapporten worden uitgevoerd. Lid BROERSEN vraagt of de gemeente op de hoogte wordt gesteld van verbouwingen in panden.

Wethouder PELS stelt dat voor sommige aanpassingen een vergunning nodig is, andere zijn vergunningsvrij, maar raken wel aan de brandveiligheid. Daarom is het onderwerp van gesprek om in de tussentijd extra aandacht aan dit soort panden te besteden. Lid VON GERHARDT vraagt of meegenomen kan worden wanneer wel of geen verplichte omgevingsvergunningen zijn aangevraagd en hoe de controle hierop is geweest. Wethouder PELS zegt een overzicht hiervan toe. Naar aanleiding van de moties wordt gekeken naar verbetering van de voorlichting aan bewoners en de vraag van de SP zal hierbij worden betrokken. Ook wordt bekeken of corporaties hier eenduidig in kunnen zijn. Het is in principe aan De Key om contact te onderhouden met bewoners. Zodra een aanpassing aan de constructie wordt gedaan, is de wethouder wel van plan om een gesprek met de bewoners te organiseren.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

Lid VON GERHARDT heeft geïnformeerd hoe de wethouder reflecteert op de conclusie van Crisislab dat welke maatregelen ook worden genomen het pand bij een brand altijd zou afbranden. Wethouder PELS spreekt hierover met Crisislab om te horen hoe tot deze conclusie is gekomen. Niet alle regels zijn gericht op afbranden. Het gaat erom dat er sprake moet zijn van een gecontroleerde brand waarbij zo lang mogelijk tijd is om te vluchten. Het zal duidelijk moeten zijn hoe maatregelen bijdragen aan een vertraging van de brand en hopelijk om voorkomen dat een pand volledig afbrandt en dit inzicht zal met bewoners worden gedeeld. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. 8. Kennisnemen van wijzigingen woonprogramma voor projectgebied Elzenhagen Zuid, specifiek blok NZ3 Nr. VN2023-010879 De VOORZITTER deelt mee dat het onderwerp ter bespreking is geagendeerd op verzoek van de heer Van Berkel (JA21). Lid VAN BERKEL constateert dat het aantal verkochte nieuwbouwwoningen eind vorig jaar meer dan gehalveerd is in vergelijking met het laatste kwartaal 2021. In 2023 zet deze trend zich vooralsnog voort en hierdoor komt de bouw van nieuwe woningen verder onder druk te staan.

De wijzigingen in Elzenhagen Zuid hebben negatieve gevolgen voor de gemeente hoewel bijkomstige voordelen worden genoemd als meer betaalbare woningen en het eeuwigdurend zeker stellen van de middenhuur. Ook kan de lagere opbrengst volgens de wethouder ruimschoots binnen de grondexploitatie worden opgevangen. Op de website stelt de gemeente dat de wijziging van de plannen bij hoge uitzondering toestaat, maar dat er mogelijk meer aanvragen zullen komen. JA21 maakt zich zorgen over de precedentwerking voor andere projecten en over de afname van betaalbare koopwoningen. Verwacht de wethouder dat er binnenkort vergelijkbare wijzigingen in de bouwplannen in andere blokken in Elzenhagen Zuid en/of bij andere projecten in de stad noodzakelijk zijn? Wat is de impact van wijzigingen op het Vereveningsfonds? Hoe worden de lagere inkomsten van de grondexploitatie opgevangen door de gemeente? Hoe denkt de wethouder het aanbod van betaalbare koopwoningen te waarborgen? Lid TAŞLIYURT is blij dat de woningbouw kan doorgaan en dat er meer betaalbare woningen komen voor een langere periode in Noord. Hij hoopt dat de flexibiliteit zich blijft uitbetalen in meer woningen. Wethouder VAN DANTZIG neemt de gelegenheid om de corporaties en de ambtenaren te bedanken voor het slagen van de wijziging.

De omzetting naar eeuwigdurende middenhuur is gedaan, omdat de woningen naar de corporatie gaan die niet van plan is om ze te verkopen. Er wordt gerekend met marktconforme grondprijzen voor het midden- en vrije segment. Uitstel zou leiden tot latere inkomsten wat ook geld kost en financieel valt de schade mee. De vereveningsruimte wordt alleen gebruikt voor negatieve grondexploitaties. In algemene zin zijn vrij dure starterswoningen moeilijk verkoopbaar. Lid VAN BERKEL vraagt wat de wethouder als een betaalbare koopwoning beschouwt. Wethouder VAN DANTZIG antwoordt dat dit tot aan de Nationale Hypotheekgarantie is. In voorkomende gevallen zullen projecten worden beoordeeld waarbij de inzet altijd zal zijn dat het leidt tot meer betaalbare woningen.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 12 april 2023

WV

Lid TAŞLIYURT leest dat in de brief nog twee blokken worden genoemd waar problemen worden voorzien. Kan de wethouder een doorkijk geven naar de ontwikkeling. Wethouder VAN DANTZIG zegt dat in principe wordt gebouwd als afgesproken, maar een wijziging is bespreekbaar. Lid VAN BERKEL informeert naar de Nationale Hypotheekgarantie. Wethouder VAN DANTZIG stelt dat deze € 355.000 is en volgens hem € 405.000 is geworden. De definitie van betaalbaar volgens het Rijk is € 355.000. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER dankt de aanwezigen voor hun bijdrage en sluit de openbare vergadering om 12.40 uur. De volgende vergadering is op 24 mei 2023.

18