Definitief verslag WV 06-09-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting

WV

Raadscommissieverslag, 6 september 2023

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Vergaderdatum Woensdag 6 september 2023 van 09.00 tot 12.25 uur Verslag vastgesteld op: 27 september 2023

Voorzitter: lid Kabamba Portefeuillehouders: wethouders Van Dantzig en Pels Commissiegriffier: dhr. Van Loon Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Ahmadi (BIJ1), Alberts (SP), Aslami (D66), Broersen (Volt), Emmerik (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Havelaar (CDA), Mangal (DENK), Minderhoud (PvdA), Van Renssen (GL), Veldhuyzen (BIJ1) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen: mw. Hoff (commissieondersteuner)

Algemeen 1.a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de commissievergadering om 09.00 uur en heet iedereen welkom op de eerste vergadering na het reces. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat lid Havelaar (CDA) de vergadering om 11.00 uur zal verlaten. Wethouder Scholtes heeft zich gezien de agenda afgemeld voor de vergadering. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER stelt voor om agendapunten 3 en 7 gevoegd te behandelen. Lid VAN RENSSEN zou de punten liever separaat bespreken. De VOORZITTER concludeert dat de meerderheid van de commissie zich bij het voorstel van lid Van Renssen aansluit. De agendapunten wordt separaat behandeld. Wel wordt agendapunt 7 direct na agendapunt 3 behandeld. Lid ASLAMI merkt naar aanleiding van agendapunt 4 op dat hij een inhoudelijke reactie van het college had verwacht. Wethouder PELS licht toe dat de AAV in de laatste vergadering voor het reces is vastgesteld en dat het in verband met het reces nog niet is gelukt om de reactie gereed te hebben. Deze zal er voor de volgende commissie zijn. Lid ASLAMI stelt in dat geval voor om agendapunt 4 te verplaatsen naar het moment dat de inhoudelijke reactie er is.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

De VOORZITTER concludeert dat de commissie akkoord is met dit voorstel. 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie WV d.d. 5 juli 2023 Het verslag wordt vastgesteld. 1.e. Termijnagenda, per portefeuille Geen opmerkingen. 1.f. TKN-lijst De VOORZITTER deelt mee dat verzoeken zijn ingediend om de volgende TKNstukken te agenderen voor de vergadering op 27 september a.s.: TKN-1 op verzoek van lid Van Didderen (PvdD); TKN-4 op verzoek van lid Broersen (VOLT); TKN-3 op verzoek van lid Havelaar (CDA); TKN-9 op verzoek van lid Van Renssen (GL); TKN-6 op verzoek van lid Von Gerhardt (VVD). Lid HAVELAAR stelt dat het huisvesten van kwetsbare groepen onverminderd belangrijk blijft. Lid VAN RENSSEN wil naar aanleiding van de evaluatie van de stimuleringsregeling van de wooncoöperaties met de commissie van gedachten wisselen over de coöperaties. Lid VON GERHARDT vindt het belangrijk is dat ook Amsterdamse jongeren in de stad kunnen wonen. De VOORZITTER concludeert dat de commissie geen bezwaar tegen behandeling heeft. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich 4 insprekers aangemeld.

De heer Schmidt spreekt in op persoonlijke titel over agendapunt 3: Beleidskader woonwagens en staanplaatsen 2023 en Nota van Beantwoording inspraak.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

De heer SCHMIDT is een woonwagenbewoner in Amsterdam West en is woonachtig op het Ma Braunpad. Hij is secretaris van de bewonerscommissie Woonwagenbelangen Amsterdam (WWBA). Het is te waarderen dat wethouder Pels de erfenis van de vorige wethouder heeft opgepakt. Als gevolg van erfpachtregels kunnen mensen geen hypotheek of andere financieringen krijgen. Caravans zijn een belangrijk onderdeel van de culturele identiteit en deze zouden, net als bij de stadsnomaden, gedoogd moeten worden. Het aantal voorgestelde staanplaatsen is niet voldoende, omdat de cijfers niet kloppen als gevolg van het overhevelen van de spijtoptanten naar de categorie overige. Er is kritiek op de mensenrechtentoets. Lid ASLAMI vraagt of de heer Schmidt kan ingaan op de prognose en het aantal spijtoptanten. De heer SCHMIDT wijst erop dat spijtoptanten na drie jaar worden verplaatst naar de categorie overige. Het is kort door de bocht om een woonprognose te baseren op slechts 47 starters. Als de 41 spijtoptanten die er in 2020 zijn uitgehaald hierbij worden opgeteld, blijkt dat het aantal wachtenden wordt verdubbeld. Lid MANGAL vraagt in hoeverre de gemeenschap is meegenomen in de mensenrechtentoets en welke vraag hierin is onderzocht. De heer SCHMIDT stelt dat de bewonerscommissie niet is betrokken bij de toets.

De hoogleraar schrijft terecht dat er een gemengd standplaatsaanbod moet zijn en dat rekening moet worden gehouden met de caravan. Het was echter wenselijk geweest als het brede aspect van discriminatie aan bod was gekomen. Bij het gesprek met wethouder Pels is toegezegd dat de bewonerscommissie input zou kunnen geven op de conceptversie, maar dit is niet gebeurd. Lid MANGAL vraagt of de heer Schmidt het bredere aspect van discriminatie nader kan duiden. Begrijpt hij goed dat er een onderzoek is uitgevoerd met een bril van mensen die zelf een vaste woning hebben? De heer SCHMIDT stelt dat de hoogleraar heeft geprobeerd een en ander te onderbouwen vanuit mensenrechtelijk perspectief. Dit heeft zich echter beperkt tot bepaalde aspecten. Er is ook een bestuurlijke verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat er geen financiële barricades worden opgeworpen. Volgens het landelijk beleid dienen er koopstandplaatsen te zijn, maar de gemeente Amsterdam stelt dat zij de inkomenstoets niet doet en hiermee is gevrijwaard van het faciliteren van koopstandplaatsen. Hiermee worden de rechten van woonwagenbewoners beperkt om zich volwaardig te vestigen in de stad. Lid BROERSEN memoreert dat de heer Schmidt in zijn inspraakreactie van april vorig jaar heeft gezegd dat hij teleurgesteld is over het beleidskader dat na vier jaar samenwerken en in gesprek zijn tot stand is gekomen.

Wat is er mis gegaan? De heer SCHMIDT zegt dat er tientallen gesprekken hebben plaatsgevonden. Ambtenaren geven aan dat zij worden tegengewerkt door andere ambtelijke afdelingen. De wethouder heeft aangegeven bepaalde zaken binnen het college niet voor elkaar te krijgen. Uiteindelijk hebben de gesprekken te weinig opgeleverd en zijn allerlei beperkingen het gevolg. Lid BROERSEN vraagt of de heer Schmidt het gevoel heeft dat het dossier goed is meegenomen naar de nieuwe wethouder. De heer SCHMIDT ziet dat er wel een verandering heeft plaatsgevonden sinds wethouder Pels is aangetreden. Het wordt erkend dat het om doelgroep gaat die langere

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

tijd niet is gezien. Erkenning van dit probleem is van grote betekenis voor de doelgroep. Het moet echter niet alleen bij mooie woorden blijven. Een voorbeeld waaruit blijkt dat dit niet altijd lukt, is dat bij het verdwijnen van de staanplaatsen aan de Vredenhofweg 45 plaatsen niet zijn gecompenseerd. Lid VELDHUYZEN vraagt welke gevolgen het opwerpen van financiële barricades kan hebben voor de gemeenschap. De heer SCHMIDT zegt dat het speculeren is om te zeggen welke gevolgen het zou kunnen hebben. In algemene zin is het een feit dat als een lat erg hoog wordt gelegd, dit ertoe kan leiden dat mensen het niet zo nauw nemen met regels en in een positie worden gemanoeuvreerd dat regels worden overtreden. Lid VELDHUYZEN vraagt of de mogelijkheid er wel is dat woonwagenbewoners in een caravan kunnen wonen. De heer SCHMIDT stelt dat caravans voor stadsnomaden wel worden gedoogd. Hij meent dat er voor woonwagenbewoners ook een gedoogconstructie mogelijk moet zijn. De discussie moet op landelijk beleid worden gevoerd door de caravan als culturele identiteit te erkennen. --Mevrouw Achterbergh spreekt in namens de bewonerscommissie Woonwagenbelangen Amsterdam (WWBA) over agendapunt 3: Beleidskader woonwagens en staanplaatsen 2023 en Nota van Beantwoording inspraak.

Mevrouw ACHTERBERGH verzoekt om samen met de gemeenteraad weer om tafel te gaan om een gedragen woonwagenbeleid te maken en om de politieke belangen opzij te zetten. Vooralsnog mocht de gemeenschap alleen input leveren en het concept zou dienen als het antwoord hierop. Dit wordt gezien als een ongelijkwaardig speelveld. Het is niet duidelijk waarom er naast het landelijk beleid ook een Amsterdams beleid moet worden gemaakt. Het voorstel is om een behoefteonderzoek te doen, staanplaatsen te creëren en deze op te nemen in de prestatieafspraken. Sinti Roma Reizigers zijn de grootste minderheid in Europa, het meest gediscrimineerd en achtergesteld en in Amsterdam heeft dit geleid tot een uitsterfbeleid waar al 25 jaar geen enkele nieuwe extra woonwagenstandplaats is aangelegd. Er is zelfs al meer dan 25% verdwenen. Mevrouw Achterbergh nodigt de leden van de commissie uit voor een bezoek. De wachttijd mag niet leidend zijn voor aantallen. Volgens de advocaat van de gemeente is Amsterdam zelfs in overtreding in de EU, omdat aan gewone burgers al geen grond wordt verkocht. Tot slot bedankt spreekster wethouder Pels voor haar bemoeienissen. Lid VELDHUYZEN betreurt het dat de gemeenschap nog altijd streeft naar een gedragen woonwagenbeleid. BIJ1 wil altijd aan tafel met de gemeenschap.

Lid EMMERIK vraagt of de locaties voor woonwagens ook zijn aangewezen in de hoofdgroenstructuur en waar deze zouden moeten komen. Mevrouw ACHTERBERGH wijst erop dat de gemeenschap al vijf jaar vraagt om tekeningen van mogelijke locaties. Deze worden echter niet overlegd. Woonwagenbewoners houden over het algemeen zeer van groen en leven liever dichter bij de groene gebieden in de randen van de stad. Het Ma Braunpad is ook vergroend. Vanzelfsprekend wordt het gerespecteerd dat de natuur niet teveel moet worden aangetast. Lid VAN RENSSEN dankt voor de gastvrijheid en heeft ook gezien dat het Ma Braunpad heel groen is. Heeft de bewonerscommissie ook gesproken met de omliggende gemeenten en zo ja, hoe verlopen deze gesprekken?

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

Mevrouw ACHTERBERGH heeft niet als bewonerscommissie gesproken met andere gemeenten, maar wel als Woonwagen Belangen Nederland. Het doel is om overal commissies op te richten zoals in Amsterdam. In november 2022 is in Haarlemmermeer afgesproken dat een locatie wordt aangewezen en dit zou de organisatie ook graag zien in Amsterdam. Lid ASLAMI vraagt of mevrouw Achterbergh kan ingaan op hoe Amsterdam het doet ten aanzien van de culturele identiteit in de Europese en Nederlandse context. Mevrouw ACHTERBERGH stelt dat Amsterdam wat betreft Europees recht de mensenrechten overtreedt door geen staanplaatsen aan te bieden en geen eerbied voor de cultuur te hebben. Er is geen financiële ondersteuning voor de bewonerscommissie. In 1989 is voor het laatst een grote christelijke samenkomst vanuit heel Europa georganiseerd in Spaarnwoude. Er werd gehoopt op een voortrekkersrol van Amsterdam om staanplaatsen te bouwen, maar dit is niet gebeurd. Lid MINDERHOUD dankt de insprekers voor de gastvrijheid die meerdere raadsleden hebben ervaren. Hij is benieuwd hoe de gesprekken met het Rijk lopen over excuses met betrekking tot het uitsterfbeleid. Mevrouw ACHTERBERGH zegt dat de heer Rabin Baldewsingh, nationaal coördinator antiracisme, is uitgenodigd bij wie deze kwestie is voorgelegd. Hij zou dit en de erkenning dat er sprake is van een nationale identiteit van een minderheid voordragen.

Het zou mooi zijn als Amsterdam hierin een voortrekkersrol neemt. Lid EMMERIK vraagt of hij goed heeft begrepen dat niet is overlegd met de gemeenschap over de locaties en of hier behoefte aan is. Mevrouw ACHTERBERGH zegt dat de gemeenschap dit graag zou willen. Hier wordt al sinds 2019 om gevraagd. Lid AHMADI vraagt of er sancties zijn gekoppeld als blijkt dat zaken uit de mensenrechtentoets niet voldoende zijn toegepast. Mevrouw ACHTERBERGH stelt dat er helaas te weinig sancties zijn. Zij herhaalt haar uitnodiging om langs te komen en de punten te bespreken waar nu te weinig tijd voor is. --Mevrouw Hendriks spreekt in op persoonlijke titel over agendapunt 3: Beleidskader Woonwagens en staanplaatsen 2023 en Nota van Beantwoording inspraak. Mevrouw HENDRIKS is woonwagenbewoner en circusreiziger. Onder het uitsterfbeleid zijn veel staanplaatsen verdwenen. De vraag is of het nieuwe beleid voldoende rekening houdt met de ruimte en de cultuur van de woonwagenbewoners. Er worden slechts 15 nieuwe staanplaatsen gecreëerd terwijl er ongeveer 145 nodig zijn. Op dit moment ontbreekt een aanspreekpunt in Amsterdam. Het onderzoek omschrijft wachttijd die wordt vergeleken met die van de sociale huursector, maar woonwagen komen nooit aan de beurt. De gemeenschap houdt zeker rekening met de hoofdgroenstructuur.

--De heer Speijer spreekt namens vereniging Greentribe in over agendapunt 7: Startnotities verkenning uitbreiding staanplaatsen voor zes bestaande locaties – Standplaatsen voor ecodorp.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

De heer SPEIJER deelt mee dat Greentribe dit jaar tien jaar bestaat; een groep van vijftien mensen die allemaal samen in wagens, containers en caravans wonen. Afgelopen jaren is braakliggend terrein bezet van de gemeente en van particulieren. Behalve de woonwagenbewoners, zijn er in Amsterdam ook andere groepen die in wagens wonen zoals Greentribe en de groep ex-ADM’ers. Greentribe is in de afgelopen tien jaar een hechte groep geworden die samen wil blijven. Op de terreinen zijn veel gemeenschappelijke ruimtes die zijn gebouwd met gerecyclede materialen en er wordt stadslandbouw beoefend. Op de maandelijkse greenvibe-evenementen krijgen muzikanten een podium. Er wordt aandacht gevraagd voor Greentribe, omdat er op 1 maart 2024 een nieuwe locatie nodig is en het verzoek is om bij het nieuwe woonwagenbeleid ook andere groepen niet te vergeten. Lid VELDHUYZEN vraagt in hoeverre Greentribe in gesprek is met de gemeente over beleid. De heer SPEIJER antwoordt dat er contact is met de Vrije Ruimte en er is een beleid vastgesteld. Vragen over potentiële locaties worden echter niet beantwoord en de communicatie is slecht. Lid VAN RENSSEN vraagt wat er concreet bij het beleid Woonwagenstandplaatsen wordt opgenomen.

Klopt het dat de mensen van Greentribe voornamelijk in mobiele woningen wonen? De heer SPEIJER verzoekt om het beleid breder te trekken dan alleen voor de culturele identiteit. De groep woont inderdaad in caravans, campers en containers. Lid ASLAMI stelt dat het beleid voor woonwagenstandplaatsen is toegespitst op mensen die al generaties lang in woonwagens verblijven. Hij vraagt of de vorm van Greentribe niet anders is dan de vorm die vandaag wordt besproken. De heer SPEIJER bevestigt dit, maar hij vraagt aandacht voor het feit dat er niet alleen mensen zijn die vanuit culturele achtergronden andere woonvormen vragen maar er ook anderen zijn die op alternatieve manieren willen wonen. De VOORZITTER schorst de vergadering voor een korte pauze. 2.c. Actualiteiten Geen. 2.d. Rondvraag De VOORZITTER heropent de vergadering. Lid VAN RENSSEN gaat in op het nieuws van de NOS over een onderzoek naar kamerhuur. Hieruit is gebleken dat veel bewoners een kamer bewonen in Amsterdam zonder individueel huurcontract. Kan het college er op korte termijn voor zorgen dat hierop gehandhaafd wordt? Wethouder PELS was eveneens verbaasd over het bericht waarnaar lid Van Renssen verwijst. Eerder is al aangegeven dat zou worden geïntensiveerd wat betreft toezicht op deze contracten en dit gebeurt al. Verhuurders worden gewaarschuwd voor de illegale constructie.

Op dit moment wordt bekeken hoe de prioriteiten binnen handhaving

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

aangepast kunnen worden om het toezicht nog verder te intensiveren. De wethouder komt in een later stadium terug op de schriftelijk gestelde vragen over dit onderwerp. Lid AHMADI memoreert dat in maart 2022 een pand op de Waldeck Pyrmontlaan is gekraakt dat langdurig leegstond. Voor het pand waren bouwvergunningen aangevraagd waardoor er geen beschikking of boete is opgelegd. Het pand staat momenteel te koop en naar de foto’s te oordelen, hebben geen werkzaamheden plaatsgevonden. Dit wekt de indruk dat bouwvergunningen zijn aangevraagd om leegstand te verbloemen. Als dit het geval is, kan dan met terugwerkende kracht een boete worden opgelegd? Wethouder PELS stelt voor om hier schriftelijk op terug te komen. Zij wijst erop dat de nieuwe leegstandsverordening eind 2022 is vastgesteld. Het is belangrijk dat de melding hierna heeft plaatsgevonden. Lid AHMADI vraagt of het feit dat er bouwvergunningen worden aangevraagd een reden is om ervan uit te gaan dat er werkzaamheden zullen plaatsvinden en dat daarom geen leegstandsboete wordt opgelegd. Is het een optie om te controleren of na een aantal maanden de werkzaamheden inderdaad plaatsvinden? Wethouder PELS stelt dat leegstand onder het nieuwe beleid in principe binnen zes maanden opgelost moet zijn. Als dit niet gebeurt, vindt er een gesprek plaats met de eigenaar.

Als deze kan laten zien dat er concrete bouwplannen zijn, dan is het waarschijnlijk dat de leegstand gelegitimeerd is. Juist met het nieuwe beleid is het mogelijk om te blijven onderzoeken of de werkzaamheden ook daadwerkelijk plaatsvinden. Bespreekpunten Volkshuisvesting 3. Beleidskader Woonwagens en staanplaatsen 2023 en Nota van Beantwoording inspraak Nr. VN2023-016891 Commissie – eerste termijn Lid HAVELAAR constateert dat het college uitgaat van 221 staanplaatsen. De woonwagenbewoners stellen dat eerder opgeheven plekken (rond de 50) gecompenseerd moeten worden. Waarom kiest het college niet voor het voorstel van de woonwagenbewoners? WWBA zegt dat spijtoptanten zijn weggemoffeld in de cijfers waardoor er een onderschatting is van de actuele woonbehoefte. Wat is de reactie van het college hierop? Er wordt gestreefd naar 15 plekken op korte termijn. Wat CDA betreft, moeten voor 2025 minimaal 25 plekken gecreëerd worden waarin uitzonderingen op bestaande beleidskaders bespreekbaar zijn. Hoe staat het college hier tegenover? Veel mensen die een plek toegewezen krijgen, moeten deze weigeren omdat ze geen hypotheek kunnen krijgen vanwege het feit dat het om huurgrond gaat. CDA stelt voor om gezamenlijk met andere gemeenten waar dit probleem speelt naar financieringsvormen te zoeken. De mogelijkheid om staanplaatsen in de familie te houden zou onderzocht moeten worden.

Erfpacht zou hierbij eventueel een uitkomst kunnen zijn. Een voorstel is om naar een alternatieve organisatie te zoeken in plaats van woningcorporaties in te zetten voor beheer van staanplaatsen en het uitgeven hiervan. De beleidsnotitie is te vaag, omdat veel beleid nog moet worden uitgewerkt. Het college wil bijvoorbeeld niet dat de wachttijd langer is dan voor een gewone sociale huurwoning. In de AAV is echter bepaald dat de wachttijd voor sociale huurwoningen in 2040 moet zijn opgelost. Geldt dit ook voor woonwagenplekken? Kan de wethouder na vaststelling van het beleidskader de concretisering uitvoeren en de raad informeren over hoe de doelstellingen gevolgd kunnen worden?

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

WWBA geeft in een manifest aan dat de wethouder op essentiële onderwerpen geen overeenstemming heeft gevonden binnen het college en dat ambtenaren van de afdeling Woonwagenzaken tegen dichte deuren lopen bij andere afdelingen. De wethouder wordt verzocht aan te geven welke problemen intern spelen. De woonwagenbewoners uit Weesp zijn niet betrokken, omdat de fusie destijds nog niet had plaatsgevonden. De wethouder wordt gevraagd om toe te zeggen dat Weesp wordt geïnformeerd over het proces en om de input van Weesp mee te nemen. Het merendeel van de woonwagenbewoners is ontevreden over het onderhoud van de staanplaats en de locatie. De gemeente zou voorbeeldgedrag moeten laten zien in haar positie als verhuurder. Het CDA verzoekt om een schouw van alle verhuurde staanplaatsen en een plan om al het eventuele achterstallige onderhoud binnen twaalf maanden na vandaag weg te werken. Lid MINDERHOUD dankt WWBA voor de voorbereiding en haar aanwezigheid en de wethouder voor het beleid. In 2018 is een landelijk beleidskader voor woonwagenbelangen vastgesteld met richtlijnen voor de gemeente om voldoende staanplaatsen te creëren. Het Amsterdamse beleid dat er nu ligt, is een goede eerste stap. Er zijn echter nog veel verschillen tussen wat woonwagenbewoners en de gemeente vinden.

Het is een eerste stap naar het terugwinnen van vertrouwen en te komen tot een manier van samenwerken om uiteindelijk te komen tot een beleid en uitvoeringsagenda die tegemoetkomt aan de wensen van de woonwagenbewoners en die haalbaar is voor de gemeente. Er moet worden gewaakt voor beloftes die niet waargemaakt kunnen worden. Op dit moment bestaan verschillende inzichten over cijfers en data, waaronder het aantal mensen dat wacht op een staanplaats. De wethouder wordt verzocht om met WWBA in gesprek te gaan om hier overeenstemming over te bereiken. Tegelijkertijd wordt de wethouder gevraagd alles op alles te zetten om nog meer staanplaatsen te creëren en om de midden- tot lange termijn naar voren te halen. Lid HAVELAAR stelt dat het in dit geval wellicht noodzakelijk is om bestaande beleidskaders en regelgeving los te laten. Is dit bespreekbaar voor de PvdA? Lid MINDERHOUD vraagt aan welke beleidskaders lid Havelaar refereert. Lid HAVELAAR leest dat om meer staanplaatsen te creëren op een aantal vlakken – wellicht kan het college toelichten op welke vlakken – bestaande provinciale en gemeentelijke beleidskaders los te laten. Lid MINDERHOUD vindt het lastig om hier generiek op te reflecteren. Hij denkt dat in een aantal specifieke gevallen wel de keus voor woonwagens moet worden gemaakt en niet voor bijvoorbeeld een industrieterrein.

Lid HAVELAAR denkt dat het wel belangrijk is om generiek uit te spreken dat extra staanplaatsen voor deze groep gerealiseerd moeten worden, ook als het nodig is om uitzonderingen te maken op lokale regels. Lid MINDERHOUD is het er als uitgangspunt mee eens om van staand beleid af te kunnen wijken om plaatsen te creëren voor woonwagenbewoners. Hoe kunnen de randen opgezocht worden met betrekking tot de caravans? Het is duidelijk dat Amsterdam hier niet alleen over gaat, maar het is wel belangrijk dat Amsterdam een statement maakt om ervoor te pleiten dat caravans behoren bij een manier van woonwagenbewoners om te wonen. Wat betreft het beheer zou nogmaals het gesprek tussen WWBA en de corporaties gefaciliteerd kunnen worden, omdat de corporaties op dit moment nog niet al te welwillend zijn om het beheer op zich te nemen. Lid VON GERHARDT leest in het beleidskader een aantal stellige besluiten die weinig ruimte geven om deze in de toekomst te wijzigen, zoals het niet in erfpacht uitgeven

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

van staanplaatsen van woonwagens. Is de PvdA bereid om dergelijke punten uit het kader te halen? Lid MINDERHOUD zegt dat voorop staat dat de staanplaatsen binnen de gemeenschap blijven. Het is begrijpelijk dat mensen een staanplaats willen kopen, maar met betrekking tot de erfpacht is PvdA van mening dat dit niet de beste route is. Lid VON GERHARDT vindt niet dat deze laatste opmerking rijmt met het begin van het betoog van lid Minderhoud dat PvdA openstaat om het gesprek te voeren over hoe het beter kan. Lid MINDERHOUD stelt dat openstaan voor verbeteren in het beleid en over de uitvoering ervan iets anders is dan geen beleid vaststellen en alles loslaten. Lid VON GERHARDT herhaalt dat er een aantal zeer stellige zaken in het beleidskader staan die de ruimte wegnemen om er nog over in gesprek te gaan. Zou het niet verstandiger zijn om deze stelligheid uit het beleidskader te halen, zodat er ruimte blijft om andere beslissingen te nemen? Lid MINDERHOUD heeft bijvoorbeeld gewezen op het naar voren halen van voldoende staanplaatsen en op het regelen van het beheer. Op een aantal andere punten is PvdA het eens met het beleid. Lid EMMERIK complimenteert het college met het nieuwe beleidskader dat is gebaseerd op twee cruciale kernbegrippen: het waarborgen van mensenrechten en het recht op culturele identiteit en vrijheid. Het beleidskader is een eerste stap in de goede richting.

Een inclusieve en rechtvaardige samenleving is van groot belang, maar voor de PvdD mag groen hier niet voor wijken. Groen is belangrijk voor de mentale en fysieke gezondheid van mensen, maar ook voor de biodiversiteit en de toekomstbestendigheid van de stad. Het is volstrekt onacceptabel om de uitbreiding van de woonwagenplaatsen te realiseren in de hoofdgroenstructuur. De gemeenschap moet voldoende ruimte en locaties krijgen om nieuwe groene oases te creëren, bijvoorbeeld op oude bedrijventerreinen, parkeerterreinen of geasfalteerde stukken. Kan de wethouder toezeggen af te zien van de drie locatieprofielen in de hoofdgroenstructuur en op zoek te gaan naar locaties buiten de hoofdgroenstructuur? Een ander verzoek is om de woonwagenbewoners vooraf meer te betrekken bij eventuele locaties. Lid VON GERHARDT complimenteert wethouder Pels, omdat sinds haar aantreden een positieve verandering gaande is in het beleid. Zijn vrees is wel dat het stuk wellicht te vroeg wordt besproken en hij vraagt zich af of de wethouder niet wat langer de tijd zou moeten hebben om met de doelgroep te spreken om tot een beleidsstuk te komen waar alle partijen achter staan. Zou de wethouder hier zelf niet meer tijd voor willen hebben? Lid VAN RENSSEN wijst erop dat de raad beleid vaststelt.

Wat vindt de VVD het belangrijkst met betrekking tot dit beleid? Lid VON GERHARDT wil eerst ingaan op het proces voordat hij tot de vraag van lid Van Renssen komt. Hij constateert dat er na vijf jaar een stuk ligt waar niemand helemaal tevreden mee is en hij is benieuwd welke stappen nog gezet kunnen worden om beleid te realiseren waar iedereen wel achter staat. Eventueel meer tijd nemen, zou niet in de weg moeten staan om door te gaan naar het zoeken van meer locaties om ervoor te zorgen dat er binnen drie jaar vijftig extra locaties zijn gevonden. De wethouder geeft aan dat erfpacht geen optie is terwijl de wens om te kunnen kopen bij de woonwagenbewoners heel groot is. Kan de wethouder aangeven waarom het niet mogelijk is? Is het niet belangrijk om verschillende woonvormen aan te bieden met verschillende financieringsvormen?

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

Lid VAN RENSSEN begrijpt de roep om meer plekken. Betekent dit voor de VVD dat er bijvoorbeeld minder ruimte moet zijn voor de haven en voor haven gerelateerde bedrijven? Lid VON GERHARDT meent dat er al minder ruimte voor de haven komt, omdat wordt gewerkt aan de ontwikkeling van Havenstad. Alle bedrijven die er nu zitten, zouden een goede plek moeten krijgen om een bedrijf uit te oefenen, omdat de haven een belangrijke financiële motor voor de stad is. Hij denkt dat er genoeg plekken in Amsterdam zijn om vijftig plekken te realiseren. Lid EMMERIK denkt ook dat er voldoende locaties gevonden kunnen worden, omdat het ook mogelijk blijkt om locaties voor andere projecten te vinden. Maar deze moeten niet in de hoofdgroenstructuur worden gevonden. Lid VON GERHARDT stelt dat het mogelijk moet zijn om de extra plaatsen te realiseren. Lid MINDERHOUD vraagt waar lid Von Gerhardt de plekken specifiek zou willen realiseren. Lid VON GERHARDT antwoordt dat samen met de bewoners moet worden bekeken waar de plekken het beste gerealiseerd kunnen worden. Amsterdam heeft nog mogelijkheden qua grond en dit moet volgens hem binnen een paar jaar wel lukken. Lid MINDERHOUD herhaalt aan welke locaties lid Von Gerhardt denkt. Lid VON GERHARDT stelt dat de grond er is en hij pleit ervoor om een en ander op korte termijn te realiseren, bij voorkeur binnen twee jaar.

Lid MINDERHOUD heeft nog steeds geen antwoord gekregen op zijn vraag. Lid VON GERHARDT zegt dat de grond moet worden gevonden binnen de gemeente Amsterdam. Lid EMMERIK wijst erop dat TAC heeft aangegeven dat niet voldoende naar locaties is gezocht. Lid VON GERHARDT bevestigt dit. Tot slot wordt de wethouder gevraagd om ervoor te zorgen dat de aantallen op de wachtlijst kloppen. Lid VAN RENSSEN is blij dat de wethouder het dossier met daadkracht ter hand heeft genomen. Het beleidskader is absoluut een vooruitgang ten opzichte van het vorige beleid. Het erkent de culturele identiteit van de woonwagenbewoners die een samenvoeging zijn van de Sinti Roma reizigers en kermis- en circusreizigers. Het is belangrijk dat er letterlijk en figuurlijk ruimte wordt gemaakt voor deze groep. Volgens WWBA moeten eerst 55 plaatsen gecompenseerd worden voordat behoefteraming en het nieuwe bouwen kan beginnen. Het college gaat echter uit van 8 plaatsen. Op de middenen lange termijn wordt wel meer ruimte gemaakt voor staanplaatsen. Kan dit niet wat naar voren worden getrokken? Lid Van Renssen is in ieder geval blij dat met de 1,4 miljoen euro uit de reserve bouwstimulering ruimte wordt gemaakt voor 10 tot 15 plaatsen. Wat kan het college op korte termijn toezeggen over wonen in en bijplaatsen van caravans? Naast de stappen in het beleidskader moet nog veel worden gedaan in de uitvoeringsagenda.

Lid Van Renssen vraagt om zorgvuldigheid en behoedzaamheid en oog voor de dialoog. Kan een concrete termijn worden gegeven voor deze uitvoeringsagenda? Hoe wordt samengewerkt met bewoners in de zoektocht naar nieuwe staanplaatsen?

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

Lid ASLAMI heeft de afgelopen jaren meerdere gesprekken gevoerd met woonwagenbewoners en heeft de gemeenschap leren kennen als zeer gastvrij, toegankelijk, empathisch, redelijk en begripvol. Amsterdam kan nog veel leren van de tradities en cultuur van deze kleurrijke gemeenschap. Onderzoek heeft aangetoond dat maar liefst 83% van de Nederlandse woonwagenbewoners discriminatie ervaart. 98% van de bewoners vindt dat er te weinig staanplaatsen zijn wat het gevolg is van beleid uit het verleden. Sinds 2018 is het uitsterfbeleid gekenterd en moeten gemeenten ervoor zorgen dat er staanplaatsen worden toegevoegd en dat er ruimte is voor de culturele identiteit van de gemeenschap. Het is goed dat Amsterdam na vijf jaar een beleidskader heeft ontwikkeld dat in samenspraak met de woonwagenbewoners kan worden vastgesteld. Het is een eerste stap in de goede richting. Bij de benodigde staanplaatsen horen de wachtlijsten en de prognose van het aantal staanplaatsen dat nodig is voor het komende jaar. De spijtoptanten worden na drie jaar doorgeleid naar categorie overig. Dit komt erop neer dat geen staanplaats wordt aangeboden. D66 vindt dat spijtoptanten een kans moeten hebben op een staanplaats en lid Aslami begrijpt dat dit in het beleidskader ook wordt bepaald. Het is nog niet duidelijk hoe tot het aantal van 19 spijtoptanten wordt gekomen.

Op korte termijn worden vijftien staanplaatsen toegevoegd, maar lid Aslami denkt dat dit er meer moeten zijn en hij doet een beroep op de wethouder om te bekijken of dit aantal kan worden uitgebreid. De bescherming van de identiteit is een mensenrecht en dit betekent dat een manier van leven kan inhouden dat mensen in een caravan wonen en acceptatie van een caravan op een staanplaats is van fundamenteel belang als het gaat om de erkenning van de mensenrechten van woonwagenbewoners. De erkenning van een culturele identiteit houdt in dat er een voorstel wordt gedaan in samenspraak met de doelgroep. Lid VON GERHARDT vraagt hoe D66 aankijkt tegen het voorstel van het college om de mogelijkheid tot koop via erfpacht niet mogelijk te maken. Lid ASLAMI denkt dat erfpacht niet de beste route is. Lid VON GERHARDT vraagt of D66 bereid is om te kijken of er een manier van koop mogelijk gemaakt kan worden voor deze groep. Lid ASLAMI antwoordt dat in brede zin naar alternatieve financieringsvormen moet worden gekeken. Lid VON GERHARDT vindt het ook belangrijk dat woonwagenbewoners zelf eigenaar kunnen zijn en dat er geen sprake is van een huurconstructie. Lid ASLAMI zou eigenaarschap in samenspraak met de mensen zelf willen inrichten en hierbij kijken naar de mogelijkheden.

Lid BROERSEN begrijpt dat de huidige wethouder niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor de slechte samenwerking en participatie voordat zij is aangetreden. Hoe heeft de wethouder de start van het dossier ervaren en kan zij aangeven hoe het in het verleden zo mis heeft kunnen gaan? Op welke manier wordt de commissie WWBA betrokken bij de uitvoeringsagenda? De hele commissie lijkt voorstander te zijn van meer staanplaatsen en de vraag is of het lukt om in gezamenlijkheid naar nieuwe plekken te kijken. Lid MANGAL leest dat het beleidskader recht doet aan de woonwagenbewoners, maar hij betwijfelt of de doelgroep dezelfde mening is toegedaan. Amsterdam staat bekend om de rijke culturele diversiteit, maar het is de vraag of de culturele diversiteit van de woonwagenbewoners zodanig vorm krijgt dat het voorbestaan van een rijke woonwagencultuur kan worden gegarandeerd. De afgelopen eeuw heeft het Amsterdamse beleid de traditionele manier van woonwagenbewoners ernstig verstoord en zijn mensen gedwongen om woonwagens in te ruilen voor reguliere huizen. Amsterdam kan een

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

leidende rol spelen in het herstellen van de culturele eigenheid van woonwagenbewoners, maar in het manifest staat dat de gemeente het niet wenselijk vindt om in te gaan op de mensenrechtenschendingen. Kan de wethouder uitleggen waarom de gemeente dit niet wenselijk vindt? Over het stuk over het mensenrechtelijk kader met betrekking tot culturele identiteit is klaarblijkelijk bemoeienis geweest van de gemeente. Wat was die bemoeienis en waarom was dat nodig? Het voorliggende plan biedt uitgelezen kansen voor positieve verandering en kan helpen de cultuur te behouden voor Amsterdam. DENK pleit ervoor om een inclusiever en respectvoller beleid te voeren ten aanzien van woonwagenbewoners en ziet daarom graag enkele aanpassingen in het plan, zoals het realiseren van staanplaatsen waarop verplaatsbare woningen zoals campers kunnen staan waarmee recht kan worden gedaan aan de nomadische identiteit, een realistische vermeerdering van het aantal staanplaatsen in het kader van familie-uitbreidingen, de nomadische identiteit in samenspraak met andere gemeenten te waarborgen (een voorstel is om dit binnen de MRA te bespreken), het beleid dusdanig te wijzigen dat er van discriminatie van woonwagenbewoners geen sprake meer kan zijn in het woonbeleid, een terugkeerbeleid te ontwikkelen voor mensen die vaak geforceerd naar vaste woningen moesten maar willen terugkeren naar hun culturele

nomadische identiteit en het verbeteren van de betaalbaarheid. Het dient voorkomen te worden dat woonwagenbewoners worden gedoogd, de cultuur moet worden geaccepteerd zonder de gemeenschap te dwingen te assimileren. Worden de mensenrechten met het beleidskader voldoende gewaarborgd? Lid VELDHUYZEN is tevreden over de betrokkenheid van de commissie bij het onderwerp. De enige vraag die hij op dit moment heeft is wat de ideeën van het college zijn over het aanbieden van excuses. Welke ruimte ziet de wethouder nog om de woonwagenbewoners tegemoet te komen? Hopelijk kunnen gezamenlijk nog verbeteringen worden doorgevoerd in het beleid om tegemoet te komen aan de wensen en behoeften van de woonwagenbewoners. Lid ALBERTS is blij dat het uitsterfbeleid wordt omgekeerd. Het is wellicht niet voldoende, maar het is wel een begin. Uit de inspraakreacties blijkt dat er nog steeds een gevoel van discriminatie en gedwongen assimilatie is. Pas als dit gevoel wordt weggenomen, komt een goede samenwerking tot stand. Een vraag is of Amsterdam de voortrekkersrol op zich wil nemen om te laten zien hoe het echt goed kan. Er is discussie over de aantallen en deze moeten duidelijk worden. Het beheer door corporaties moet beter en dit moet worden besproken met de corporaties die hier eventueel ook toe gedwongen moeten worden. De financieringsmogelijkheden moeten worden aangepakt.

Amsterdam heeft veel inzet gepleegd in een zoektocht naar windturbines en het zou goed om dit ook te doen voor locaties voor woonwagens buiten de groenstructuur. College Wethouder PELS dankt de woonwagenbewoners en de vereniging die zich de afgelopen jaren heeft ingezet om het onderwerp te agenderen en voor de gastvrijheid die is getoond. Amsterdam heeft deze groep, die een belangrijk onderdeel is van de stad, lange tijd niet gezien. Er zijn onterecht staanplaatsen verdwenen en de gemeenschap verdient een mooie plek in de stad en het is belangrijk dat Amsterdam deze cultuur een warm hart toedraagt. Het beleidskader is een eerste stap. Het zal niet lukken om alles wat er mis is gegaan, op te lossen maar wel wordt hiermee een nieuwe start gemaakt. Tegelijkertijd moet de tijd worden genomen om samen met de woonwagenbewoners aan de slag te gaan. Het vormgeven van een onderzoeksagenda is juist de erkenning dat de gemeente het niet alleen moet doen, maar samen met de mensen over wie het gaat. Lid VON GERHARDT ziet in het beleidskader een aantal stelligheden staan en hij is benieuwd naar hoe hiermee omgegaan wordt.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

Wethouder PELS denkt dat lid Von Gerhardt met name doelt op de erfpacht en hierop komt zij terug bij de financiering. Het gaat om een eerste stap waarmee duidelijkheid wordt gegeven waaraan nu zal worden gewerkt. Het is mooi hoe de raad achter de woonwagenbewoners staat en het idee omarmt om aan de slag te gaan. Waar mogelijk zal de wethouder graag naast de woonwagenbewoners staan om zaken aan te kaarten, zowel op rijks- als op Europees niveau. Wellicht kan Amsterdam een voortrekker zijn in het zoeken naar oplossingen die nodig zijn om weer te komen tot een goede plek voor de woonwagenbewoners in de stad. Hopelijk kan Amsterdam in een later stadium claimen koploper te zijn op het gebied van huisvesting van woonwagenbewoners. Met de woonwagenbewoners zijn de woorden van de wethouder in de krant afgestemd. Op het moment dat de stad een excuses maakt, moet hier goed onderzoek aan vooraf gegaan zijn waaruit de rol van de gemeente blijkt. Als dit niet op deze manier gebeurt, voelt het niet serieus als de wethouder excuses maakt in de krant. Het is pijnlijk dat de ruimte in de stad en de wooncrisis alsmede de regelgeving Amsterdam beknelt in de mogelijkheden. De wethouder is blij dat de locaties een grote prioriteit zijn voor de raad. De hoofdgroenstructuur is een uitdaging. Het voornemen bestaat om de locaties hier te onderzoeken als de raad hier goedkeuring aan geeft.

Wat betreft de aantallen van staanplaatsen die zijn verdwenen, zijn archiefwerkzaamheden verricht die tot een andere uitkomst hebben geleid dan hoe de woonwagenbewoners dit ervaren. Dit betekent dat er een verschil in inzicht is, maar voor de toekomst wordt de visie gedeeld om snel staanplaatsen te realiseren en een behoefteraming te maken. Op basis hiervan wordt bekeken wat de komende vijftien jaar nodig is. Een voorstel is om voor de raadsvergadering nog samen te komen met de woonwagenbewoners om te kijken naar de verschillen van de berekeningen. De gemeente heeft het aangeleverde lijstje van spijtoptanten bekeken aan de hand van de criteria in het beleidskader. Lid ASLAMI verzoekt om de opgehaalde informatie voorafgaand aan de raadsvergadering aan de raadsleden te doen toekomen. Wethouder PELS zegt dit toe. De wachttijd gelijkstellen met die van de sociale huurwoning is voorgekomen uit een manier om te vergelijken in het wachten op een woning. Juist om te laten zien dat het gemeentebestuur geen verschil maakt tussen iemand in een stenen woningen en iemand in een woonwagen, is besloten om dit gelijk te trekken. Naar verwachting wordt al in januari 2024 gestart met de verkenning die samen met de woonwagenbewoners wordt gedaan om in 2026 al iets voor te kunnen leggen. De wethouder wil met betrekking tot het aantal toe te wijzen staanplaatsen geen gouden bergen beloven.

Er wordt toegewerkt naar vijftien staanplaatsen in twee jaar. Op het moment dat blijkt dat het mogelijk is om er meer dan vijftien te realiseren, dan wordt dit vanzelfsprekend gedaan. De wethouder zegt toe om over een halfjaar een update te geven met de stand van zaken met betrekking tot de onderzoeksagenda, de participatie, de gesprekken en het onderzoek naar de staanplaatsen. Hiermee wordt ook een podium gecreëerd voor de woonwagenbewoners als het onderwerp wordt geagendeerd. Lid ASLAMI ziet wat licht tussen wat de wethouder zegt en wat nu in het beleidskader staat, omdat wordt gesteld dat het om minimaal vijftien staanplaatsen gaat en mogelijk meer. Hij vraagt of de wethouder de ambitie kan uitspreken dat hiernaar wordt gestreefd. Wethouder PELS meent dat zij dit zojuist heeft gezegd. Een realistische belofte is de vijftien staanplaatsen en daarnaast heeft zij toegezegd dat indien mogelijk dit er meer kunnen worden. Weesp en de woonwagenbewoners hier zullen zeker bij het beleid worden betrokken. De Ombudsman heeft gevraagd om de mensenrechtentoets, mede naar aanleiding van een vraag van de woonwagenbewoners. Hierop heeft de gemeente alle benodigde

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

stukken aangeleverd en heeft een hoogleraar een toets gedaan. In het verschenen concept stond een onjuistheid over het beleid dat de gemeente heeft benoemd, maar verder heeft de gemeente geen invloed uitgeoefend. Lid VAN RENSSEN heeft gevraagd of er data genoemd kunnen worden bij de uitvoeringsagenda. Worden deze over een halfjaar besproken of kan de wethouder nu al een tijdlijn aangeven? Wethouder PELS stelt voor om over een halfjaar met een tijdlijn te komen, zodat kan worden afgestemd wat prioriteit heeft. Financiering is een grote uitdaging voor de woonwagenbewoners. Op dit moment is het niet mogelijk om juridisch vast te leggen dat grond voor woonwagenbewoners kan worden beschermd voor de groep voor wie het is bedoeld. Daarnaast zou er een apart erfpachtsysteem opgezet moeten worden, met de nodige capaciteit en kosten. Er is besloten om dit voorlopig niet te doen vanwege de wettelijke beperkingen. Wel wil de wethouder onderzoeken hoe de verschillende financieringsvormen verbeterd kunnen worden en zij zegt toe dit samen met de woonwagenbewoners en collega-wethouder Van Danzig op te pakken. Als de wethouder het had gekund, dan had zij het wonen in caravans toegestaan. Dit is echter volgens het Bouwbesluit niet mogelijk. Het idee is om maximaal op te rekken en alle ruimte op te zoeken in het Bouwbesluit om het toe te staan.

De wethouder heeft ook aangeboden om met de minister te spreken over aanpassingen van het Bouwbesluit. Ook gaat zij graag in op het verzoek om het binnen de MRA te agenderen. Lid ASLAMI stelt dat het Bouwbesluit op gespannen voet staat met de mensenrechten en de culturele identiteit van de groep zoals is vastgesteld in Europees verband. Zijn oproep is om mee te nemen naar het Rijk dat het Bouwbesluit toe is aan vernieuwing. Wethouder PELS vindt dit een goed idee en een motie van de raad om hier bij alle partijen aandacht voor te vragen zou zij geen probleem vinden. De komende tijd zal zeker naar de rol van de woningcorporaties worden gekeken. Zij zullen vooral worden aangesproken op de taak in het verhuren van de woonwagens. De huiver voor een externe partij is begrijpelijk, maar een aantal organisaties heeft zich hierin gespecialiseerd en verstaan hun vak. Het is niet de bedoeling dat de woonwagenbewoners het gevoel hebben dat een beheergroep mensen in de gaten houdt en er moet goed worden bekeken hoe dit vorm gegeven kan worden. Het onderhoudsplan is ook opgenomen in de onderzoeksagenda. Het gaat om een meerjarig onderhoudsplan dat samen met de bewoners wordt opgesteld. Lid VON GERHARDT vraagt of de wethouder kan ingaan op de vraag van het CDA over de rol van de gemeente als eigenaar van de grond en verhuurder en of de problemen binnen een jaar weggewerkt kunnen worden.

Wethouder PELS herhaalt dat het plan samen met de woonwagenbewoners wordt gemaakt. Een toezegging hierbij is dat er snel aan de slag moet worden gegaan, omdat het onderhoud achter is gebleven. Over een halfjaar kan een terugkoppeling worden gegeven over de stand van zaken. De wethouder hoopt op een goede samenwerking met de woonwagenbewoners. Lid VELDHUYZEN erkent dat er schaarste is in Amsterdam, maar hij stelt dat het een politieke keuze is hoe wordt omgegaan met deze schaarste. Lid VON GERHARDT begrijpt dat de kwestie van erfpacht ingewikkeld is. In het beleidskader leest hij dat er geen koopstandplaatsen komen of staanplaatsen in erfpacht worden uitgegeven. Hij concludeert dat eigen bezit voor deze groep een nee is wat deze wethouder betreft.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

Wethouder PELS stelt dat alles op de grond wel in eigendom kan zijn van een woonwagenbewoner. Voor geldverstrekkers is het vaak een probleem dat de grond niet in eigendom is en de wethouder heeft aangegeven te kijken naar de verschillende financieringsvormen en te bekijken wat hier mogelijk is. Lid VON GERHARDT stelt dat de grond in eigendom ook een grote wens is van de woonwagenbewoners. Wethouder PELS wijst erop dat in het landelijk beleidskader staat dat het in bezit hebben van grond een van de mogelijkheden is om in erfpacht locaties uit te geven. Op dit moment kan Amsterdam dit onvoldoende beschermen en het zou heel veel geld en capaciteit kosten om dit alsnog mogelijk te maken. Lid EMMERIK betreurt het dat de wethouder niet toezegt dat de hoofdgroenstructuur wordt uitgesloten. Vanzelfsprekend is er schaarste, maar tegelijkertijd moeten er keuzes worden gemaakt. PvdD vindt dat niet worden geshopt in groen. Als de wethouder niet met aanpassingen komt, zal de PvdD voorstellen doen voor aanpassingen in het beleidskader. Wethouder PELS stelt dat het zowel voor haar als voor het college geen makkelijke afweging is geweest, maar de afgelopen vijfentwintig jaar is veel fout gegaan en hier is iets goed te maken waardoor deze keuze is gemaakt.

Lid EMMERIK wijst erop dat de TAC meent dat onvoldoende is aangetoond dat in voldoende mate naar locaties is gezocht buiten de hoofdgroenstructuur. Wethouder PELS verschilt hierover van mening met de TAC. Lid VON GERHARDT vraagt of de wethouder bereid is om te onderzoeken of er tussenvormen mogelijk zijn zoals huurkoop om op een of andere manier koopstandplaatsen te realiseren. Wethouder PELS antwoordt ontkennend als het over de grond gaat. Wel wordt aan de slag gegaan met de financieringsvormen. Commissie – tweede termijn Lid MANGAL vraagt zich af hoe eigenaarschap gelijk wordt getrokken als erfpacht voor woonwagenbewoners wordt uitgesloten. Gezien de aantallen moet rekening worden gehouden met het feit dat vijfentwintig jaar moet worden ingehaald en dat niet moet worden uitgegaan van de huidige situatie. De vraag is hoe de nomadische identiteit wordt geborgd. Dit zou in MRA-verband aangekaart moeten worden, zodat ook nomadisch kan worden getrokken in de omliggende gemeenten. Het Bouwbesluit zal uitgaan van vaste bouw. Hoe rijmt dit zich met de nomadische identiteit? Wethouder PELS heeft aangegeven dat stenen woningen en woonwagens op dit moment niet volledig met elkaar vergeleken kunnen worden wat betreft erfpacht, omdat woonwagens niet juridisch beschermd kunnen worden. Het gesprek met de MRA over de nomadische identiteit zal worden gevoerd.

Een bouwvergunning is nodig op het moment dat iemand ergens gaat wonen. Bij rondtrekken kan dit niet worden vastgesteld. Zoals de wethouder heeft gezegd, wordt maximaal de ruimte van het Bouwbesluit opgezocht en tegelijkertijd wordt bij het Rijk bepleit dat het Bouwbesluit zo veel mogelijk de cultuur moet volgen in plaats van andersom. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en dat de voordracht gereed is voor behandeling in de raad.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

Lid MANGAL vindt dat het stuk niet rijp is voor behandeling in de raad, omdat DENK graag aanpassingen ziet in het beleidskader. Het verzoek is om het kader zodanig aan te passen dat er draagvlak is bij de gemeenschap en het vervolgens voor het einde van het jaar opnieuw voor te leggen. Wethouder PELS geeft mee dat op het moment dat het beleidskader wordt tegengehouden er ook niet aan de slag kan worden gegaan met de standplaatsonderzoeken. Het beleid is bedoeld als een startpunt. De VOORZITTER concludeert dat er onvoldoende steun is voor het voorstel van lid Mangal. Naar verwachting zal het om een middellange behandeling in de raad zal gaan. De VOORZITTER schorst de vergadering voor een korte pauze. 4. Kennisnemen van het initiatiefvoorstel d.d. 2 februari 2023 “Passend wonen in Mokum” van het lid Aslami en de bestuurlijke reactie Nr. VN2023-015965 Agendapunt 4 wordt uitgesteld tot de nieuwe bestuurlijke reactie van het college gereed is. 5. Kennisnemen van Wijken in de mix rapportage 2023 Nr. VN2023-017027 Agendapunt 5 wordt voor kennisgeving aangenomen. Woningbouw 6. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de afhandeling van motie 103 van 16 maart 2023 van de raadsleden Von Gerhardt (VVD) en Broersen (Volt) met betrekking tot de lokale invulling van de actiepunten uit het Landelijk Actieplan Studentenhuisvesting Nr.

VN2023-017026 Lid VON GERHARDT is blij dat er een begin is gemaakt met de uitvoering van de motie om lokaal invulling te geven aan het landelijk plan studentenhuisvesting. Hoe gaat de zesmaandelijkse focusagenda eruitzien en hoe wordt ervoor gezorgd dat er een langetermijnvisie blijft bestaan? De ASVA heeft laten weten dat er grote behoefte is aan het concretiseren van zaken. Concrete cijfers en doelstellingen ontbreken nog altijd en de vraag is hoe de voortgang wordt gemonitord als de doelstellingen niet zijn omschreven. Lid BROERSEN merkt ook op dat juist met doelstellingen inzicht wordt verkregen in het werk dat de partners verzetten. Waarom is ervoor gekozen om geen doelstellingen meer op te nemen? Waarom is ervoor gekozen om geen aparte monitoring en verantwoording te doen over de punten in de focusagenda? Wethouder VAN DANTZIG meent dat het niet realistisch is om een doelstelling te formuleren waarvan duidelijk is dat deze niet wordt gehaald. Het is belangrijk om in gesprek te gaan over de mogelijkheden en het eerlijk verdelen van de pijn. Het helpt niet om voor ieder deelprobleem van de wooncrisis een monitor te maken. De raad ontvangt alle monitoring van de AAV en de halfjaarrapportage over de woningbouw. Lid BROERSEN wijst erop dat de samenwerkingsafspraken juist zijn ontstaan om inzichtelijk te maken hoe de gesprekken verlopen.

Zij zou toch graag een terugkoppeling ontvangen over de acht doelstellingen.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

Wethouder VAN DANTZIG stelt dat de gesprekken doorlopend zijn. Hij zegt toe om na te denken over hoe een terugkoppeling van de gesprekken kan worden gerealiseerd. Lid BROERSEN zou het prettig vinden om wat inzicht te krijgen in de focus op de acht doelstellingen. Wethouder VAN DANTZIG antwoordt op de vraag van lid Von Gerhardt over de termijn van zes maanden dat doorlopend met de partners wordt gesproken. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. TOEGEVOEGDE AGENDAPUNTEN Volkshuisvesting 7. Startnotities verkenning uitbreiding staanplaatsen voor zes bestaande locaties Nr. VN2023-016968 Agendapunt 7 wordt na agendapunt 3 behandeld. De VOORZITTER heropent de vergadering en geeft het woord aan lid Van Renssen. Lid VAN RENSSEN pleit ervoor om de zoeklocaties voor de middellange en lange termijn zo veel mogelijk naar voren halen, zodat eventueel al woonwagenplaatsen gerealiseerd kunnen worden in 2026. Op basis van de startnotitie is het moeilijk om het onderzoek te starten. Eerder zijn er namelijk zeventien locaties in een quickscan opgenomen die allemaal sportparken of gewone parken zijn.

Kan niet breder worden gekeken, naar bijvoorbeeld bedrijventerreinen of andere plekken waar eventueel vrije ruimte is, zoals woningprojecten die niet doorgaan? Een aantal locaties ligt in de ecologische verbindingszone die heel belangrijk is binnen de hoofdgroenstructuur, andere hebben het stadslabel natuur. GL wil niet kiezen tussen stadslabel natuur en woonwagenbelangen. Wethouder PELS wil ook de hoofdgroenstructuur en andere vormen van stadsnatuur niet beschadigen. Tegelijkertijd is geconstateerd dat er tempo gemaakt moet worden en voor de zes genoemde locaties lijkt minder beletsel dan voor de andere locaties. De voorbeelden die lid Van Renssen heeft genoemd, kunnen worden betrokken bij de bredere zoektocht. Als zich op de korte termijn kansen voordoen waardoor de zes locaties uitgebreid kunnen worden, staat de wethouder hiervoor open. Lid VAN RENSSEN erkent dat er snelheid moet worden gemaakt in dit dossier. Er zijn echter andere mogelijkheden om tempo te maken dan alleen met deze zes locaties aan de slag gaan. Wethouder PELS zegt dat het gesprek met de MRA met betrekking tot caravans kan worden verbreed tot mogelijke staanplaatsen. Woonwagenbewoners in Amsterdam zullen echter graag in Amsterdam willen blijven wonen. Net als bij de woningmarkt wordt de totale behoefte regionaal bekeken, maar dit ontslaat Amsterdam nog steeds niet van de verplichting.

Enerzijds wordt naar de bestaande locaties gekeken, anderzijds wordt bekeken welke nieuwe locaties in gebruik genomen kunnen worden. In de bredere zoekopdracht zullen de suggesties van lid Van Renssen in ieder geval worden meegenomen. Lid VAN RENSSEN kan zich voorstellen dat wordt gekeken naar de parkeernormen bij sportvoorzieningen.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Definitief Raadscommissieverslag, 6 september 2023

WV

Wethouder PELS zal de suggestie meenemen dat het niet alleen over de hoofdgroenstructuur moet gaan bij bestaand beleid. Lid EMMERIK vraagt of dit betekent dat de wethouder ook naar locaties buiten de hoofdgroenstructuur gaat zoeken. Wethouder PELS stelt dat op dit moment de zes zoeklocaties voorliggen. Een deel hiervan raakt de hoofdgroenstructuur. In de brede zoekopdracht wordt naar alle mogelijkheden gekeken. Het college heeft de wens om de hoofdgroenstructuur zo veel mogelijk te beschermen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Op verzoek van lid Van Renssen wordt het naar de raad na de eerstvolgende gepiept. Woningbouw 8. Kennisnemen van afdoening raadsvragen van de toezegging aan het lid Von Gerhardt (VVD) en het lid Van Renssen (GL) over de regelgeving tijdelijke woningen Nr. VN2023-018021 Lid VON GERHARDT meent dat het verschil in opvatting van het Rijk en Amsterdam door de brief niet duidelijker is geworden. Hoe staat het met de aanpassingen van Riekerhaven om het complex veiliger te maken? Wethouder VAN DANTZIG is doorlopend in gesprek met de vastgoedeigenaar. De verwachting is dat de maatregelen voor het eind van het jaar zijn genomen. Dit betekent overigens niet dat er op dit moment sprake is van een onveilige situatie.

De gemeente beroept zich echter op het recht om additionele eisen te stellen als uit de feitelijke situatie blijkt dat het om onterechte redenen is vergund. Het verschil van opvatting tussen de minister en Amsterdam ziet de wethouder niet. Het Rijk neemt de zorg van de brandweer over het verplaatsen van de woningen niet over. Dit is een zorg die de Amsterdamse brandweer heeft geuit en de wethouder meent dat de minister hier serieus naar moet kijken. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER sluit de openbare vergadering om 12.25 uur. De volgende vergadering is op 27 september 2023.

18