Definitief verslag TAR 07-04-2022

Een plan van aanpak is iets voor de volgende coalitie, gezien de huidige demissionaire status. Er komt een werkbezoek van de minister, waarbij alle lobbypunten aan de orde zullen worden gesteld. Binnen G4-verband zit Amsterdam op directieniveau aan tafel. Ook wordt overlegd via de MRA. Op alle mogelijke manieren probeert de gemeente aan de orde te stellen dat er meer sociale huur nodig is. Een idee is om elke gemeente te verplichten om 30% van de woningvoorraad sociaal te maken. Hij zal nieuws over de lobby delen met de commissie. Hij antwoordt de GroenLinks-fractie dat het gesprek nog niet is geweest. Het is zelfs nog niet gepland. Hij zegt toe het snel te zullen plannen. De heer ASLAMI vraagt of de wethouder bereid is om een aantal locaties aan te wijzen voor prefab-woningen en die voor te leggen aan de raad. Wethouder WEDEMEIJER antwoordt dat hij alle locaties grondig zal bekijken. Dat geldt dus ook voor kortdurende locaties. Hij doet geen toezeggingen, maar hij zal er met andere wethouders en portefeuillehouders over spreken. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende besproken is en geagendeerd wordt voor de raadsvergadering van 1 en 2 juni a.s. 34.

Afdoening toezeggingen delen kwaliteitskaart van corporatiebezit tijdens de expertmeeting Woningkwaliteit van 4 oktober 2021 en informatie over klachtenafhandeling bij corporaties uit de commissievergadering van 3 november 2021 (ZD2022-003722) Mevrouw HEINHUIS wijst op de onvoldoende kwaliteit van sociale huurwoningen in de stad. Nog steeds woont een groot aantal mensen in slechte woningen, met schimmelproblemen en slechte isolatie. Dat laatste leidt tot energiearmoede. Daarom is het belangrijk de woningen snel aan te pakken. Haar fractie vraagt daarover nogmaals in gesprek te gaan met de corporaties. Uit de rapportage blijkt dat 2000 van de 2500 woningen van slechte kwaliteit in Noord staan. Het is heel belangrijk daar aandacht aan te geven. Zij vraagt hoe men erop toeziet dat de klachtenafhandeling verbetert. Hoe denkt men de raad daarin mee te nemen? Huurders kunnen terecht bij het meldpunt woningonderhoud van de gemeente. Hoe wordt dit meldpunt onder de aandacht van mensen gebracht? Hoe stelt men vast of voldoende mensen op de hoogte zijn van deze optie en de hulp van !WOON? Ten slotte vraagt zij om de plannen voor kwaliteitsverbetering die genoemd worden ook te delen met de raad.

52

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Raadscommissieverslag, 7 april 2022

De heer BOOMSMA is niet erg tevreden over de situatie. Er was een raadsbrede motie om de kwaliteit beter in beeld te krijgen. Toen liet het college weten dat de beoogde kwaliteitskaart heel ingewikkeld zou worden. De behoefte aan een goed functionerende meetlat zou met de opgedane ervaring worden meegenomen in de uitvoering van de samenwerkingsafspraken. Wat er nu is, voldoet daar niet aan. Het mist aan een overzicht per corporatie, van labels per wijk, de wettelijke normen, en toegang tot informatie over de kwaliteit per complex per corporatie. Zonder dit inzicht kan de raad onvoldoende controleren of de gemeente de wettelijke taak om toe te zien op woningkwaliteit waarmaakt. Hij roept de wethouder op om de kwaliteit beter inzichtelijk te maken. Mevrouw VAN RENSSEN merkt op dat het goed voor de gezondheid is om ergens te wonen, met andere woorden ‘housing first’. Zij sluit zich aan bij de woorden van vorige sprekers, wat betreft de kwaliteitskaart en wat mevrouw Heinhuis aangaf. Zij vraagt wat de termijn is voor het afhandelen van reparatieverzoeken. Welke interne richtlijnen hanteren de verschillende corporaties voor de afhandeling? Welke collectieve afspraken kan Amsterdam daarover maken? Zij leest dat woningen van slechte kwaliteit ‘binnenkort’ worden gerenoveerd, iets wat de betrokkenen al heel lang horen.

Zij vraagt toe te zeggen dat over een jaar, uiterlijk april 2023, al die woningen met een slechte score zijn gerenoveerd. De heer ASLAMI sluit zich aan bij vorige sprekers. Hij vraagt de onderliggende data voor de kwalificaties door corporaties aan de raad te sturen. Hij vraagt wat de verschillende kwalificaties betekenen. Betekent een ‘slechte’ woning dat die rijp is voor sloop? En hoe zit het dan met ‘matige’ woningen? De Wildemanbuurt krijgt de kwalificatie ‘matig’, iets wat hij stuitend vindt. Het lijkt hem dat de kwaliteit daar slechter dan dat is. De heer VON GERHARDT merkt op dat de systematiek niet helemaal juist is. De Wildemanbuurt wordt niet tot de slechte buurten gerekend. Hoe denkt de wethouder over de gebruikte systematiek? Deze kwaliteitskaart wordt door de corporaties gebruikt voor prioriteitstellingen. De Wildemanbuurt kan door de huidige kwalificatie mogelijk een lagere prioriteit krijgen voor de corporaties. Kan de wethouder samen met de corporaties bekijken of er misschien een andere systematiek moet worden gebruikt om ervoor te zorgen dat dit soort complexen niet worden vergeten, door het te middelen over buurten en huizen eromheen? De VOORZITTER schorst de vergadering van 16.53-16.56 uur. Wethouder WEDEMEIJER antwoordt de fracties van VVD en D66 dat het om een gemiddelde per buurt gaat.

In de volgende tussenstap zal worden aangegeven welke binnen het buurtgemiddelde de slechte complexen zijn. De Wildemanbuurt is ‘matig’, maar de bewoners hebben gelijk omdat er wel degelijk slechte complexen tussen zitten. In juni verschijnt een rapportage waarin een duidelijk definitie wordt gegeven van ‘slecht’, ‘matig’ etc. Nu is uitgegaan van de opgave van de woningcorporaties zelf. Hij kan niet toezeggen dat de onderliggende data, of data per complex of per corporaties geleverd zullen worden. De corporaties willen namelijk niet via de raad met hun bewoners erover communiceren. Het college beschikt zelf dus ook niet over onderliggende data. De woningcorporaties zijn als woningeigenaren ook niet verplicht om die data te delen. De ontwikkelbuurtrapportages stoppen, maar de energielabels per wijk worden toegevoegd bij de kwaliteitskaart. Hij antwoordt de GroenLinks-fractie dat er een termijn in het gebrekenboek voor reparatie is opgenomen van zes weken. Wellicht is het goed om er collectieve afspraken over te maken, maar dat moet dan bij de volgende prestatieafspraken. Momenteel zijn daarover geen afspraken gemaakt met de woningbouwverenigingen en hij heeft geen toezichthoudende bevoegdheid. Hij antwoordt de PvdA-fractie dat de achterstand bij de klachten in verband met corona zijn weggewerkt. Ook daarover zijn in de prestatieafspraken geen afspraken gemaakt.

Hij kan nu niets zeggen over toezicht op klachtenafhandeling. Het meldpunt woningonderhoud staat op dit moment op de gemeentelijke website.

53

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Raadscommissieverslag, 7 april 2022

Er is geen campagne gevoerd om het nog meer onder de aandacht te brengen, maar toch zijn er 35% meer klachten binnengekomen. Het zijn er nu 380. Heel veel mensen weten het meldpunt nog niet te vinden. Hij roept op achterstanden in onderhoud, met name bij particuliere verhuurders, te melden. Wat betreft de plannen voor kwaliteitsverbetering is er een jaarrapportage, die in juni 2022 met de raad gedeeld zal worden. Tweede termijn Mevrouw HEINHUIS is benieuwd of de cijfers over het meldpunt gedeeld kunnen worden, zodat de raad kan controleren of het bredere bekendheid krijgt. Zij hoopt dat er in de volgende bestuursperiode misschien op een andere manier meer aandacht voor gevraagd kan worden. De heer BOOMSMA vraagt dit punt in de raad te bespreken. Zijn fractie overweegt met een motie te komen. Het is niet acceptabel dat de corporaties weigeren inzicht te geven in informatie die nodig is voor de raad om inzicht te krijgen, ook voor het maken van prestatieafspraken. De heer ASLAMI sluit zich aan bij de woorden van de heer Boomsma. Het is pijnlijk te constateren dat de onderliggende data niet kunnen worden gedeeld met de raad. Wethouder WEDEMEIJER antwoordt mevrouw Heinhuis dat de cijfers gedeeld worden in de jaarrapportage. Hij antwoordt de heer Boomsma en de heer Aslami dat hij het punt nogmaals met de woningcorporaties zal bespreken.

De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld. Het wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 1 en 2 juni a.s. 35. Kennisnemen van technische aanpassing van de spelregels voor woningbouwprogrammering (ZD2022-001055) De heer VON GERHARDT merkt op dat de wijziging technisch van aard is. De voorrang die op deze manier aan middeninkomens kan worden gegeven juicht zijn fractie toe. Hij vraagt welke concrete stappen de wethouder kan zetten om ervoor te zorgen dat de sociale koopwoningen ook daadwerkelijk gebouwd gaat worden. De 750 woningen in voorbereiding zijn natuurlijk weinig, gezien de behoefte. Met het creëren van een grens voor sociale koopwoningen, en de grens die is vastgesteld bij de opkoopbescherming van 512.000 euro, is een nieuwe categorie ontstaan, namelijk de nieuwe middeldure koopwoningen vanaf de nationale hypotheekgarantiegrens tot aan deze grens. Hij roept op om ook voor deze woningen ambities op te nemen voor de komende periode. Deze woningen zijn erg belangrijk voor starters en jonge gezinnen. Welke mogelijkheden ziet de wethouder om ook voor deze nieuwe categorie ambities op te stellen binnen het woningbouwplan? Wethouder WEDEMEIJER merkt op dat het bouwen van meer sociale koopwoningen buitengewoon lastig is, vooral vanwege het risico dat ze later omklappen naar duur. Er is daarvoor nog geen oplossing gevonden.

Hij kan het daarom niet toezeggen. De vraag wat er moet gebeuren tussen 312.000 en 512.000 euro is interessant. Eigenlijk zitten die woningen al in het dure segment, waarvoor al heel veel gebouwd wordt. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld. 36.

54

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Raadscommissieverslag, 7 april 2022

Kennisnemen van de tijdelijke financiële woningbouwimpuls in de vorm van een regeling Ambitiebonus en een regeling Transformatie-impuls (ZD2022-000568) Mevrouw VAN RENSSEN vraagt of de wethouder ervoor kan zorgen dat er voor de beslissing van 1 februari 2023 over een eventuele verlenging geëvalueerd kan worden. Zij wil dan weten wat de resultaten zijn van de korting van 10%, met de effecten voor de grondwaardes van de gemeente. De heer BOBELDIJK sluit zich aan bij het verzoek van mevrouw Van Renssen. De heer ASLAMI sluit zich aan bij de woorden van vorige sprekers. De gesprekken hebben geleid tot een aantal toezeggingen vanuit de gemeente, maar er is niet ingegaan op het voorstel om het grondprijsbeleid en het tenderbeleid te herzien. Hoe is de gemeente tot de conclusie gekomen? Mevrouw HEINHUIS vraagt hoe wordt bepaald aan welke van de extra ambities voorrang moet worden gegeven. Meer duurzaamheid, of meer gezinswoningen? Wethouder VAN DOORNINCK antwoordt dat het beleid niet is herzien omdat men daartoe geen reden zag. In principe is er een grondprijs- en tenderbeleid dat volgens het college en deels ook de beleggers en ontwikkelaars goed werkt. Er spelen veel zaken die je mee wilt nemen, zoals natuurinclusief. Dat kan soms als een stapeling ervaren worden. Daarom is men tot deze twee regelingen gekomen. Er was geen aanleiding om het beleid werkelijk te herzien.

Zij antwoordt mevrouw Van Renssen dat dit een tijdelijke regeling is die dus niet stilzwijgend wordt voortgezet. Uiterlijk duurt de regeling tot 1 februari 2023. Pas daarna wordt er geëvalueerd. Voor de tijdelijke regeling ambitiebonus worden drie tenders geëvalueerd die in 2022 op de markt zijn gebracht. De eerste tender, in Buiksloterham, is op 1 april op de markt gebracht. De twee andere komen na het zomerreces. De resultaten van de evaluatie van beide regelingen komen na begin 2023 naar de raad. Zij antwoordt mevrouw Heinhuis dat er in het algemeen geen voorrang wordt gegeven aan bepaalde ambities. Er worden dus geen doelstellingen losgelaten, dus ook niet wat betreft duurzaamheid of middenhuur. De ambitiebonus is gerelateerd aan aanvullende extra ambities. Zo is gezegd dat Buiksloterham dé circulaire wijk van Amsterdam gaat worden. In de tender daar kunnen bonuspunten verkregen worden op de extra ambitie voor circulariteit. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld. Ontwikkelbuurten 37. Bespreking van het principebesluit bij de Verkenning van Kansen IJplein/Vogelbuurt, de principenota (ZD2022-003694) Mevrouw HEINHUIS merkt op dat het hierbij gaat over een bijzondere buurt. Het is ook een van de meest kwetsbare buurten van Amsterdam waar fysieke en sociale investeringen heel hard nodig zijn.

Een kwart van de bewoners leeft in langdurige armoede en een op de drie jongeren groeit op in armoede. Gelukkig is er wel een sterke sociale cohesie. Meerdere bewoners geven echter aan dat ze ontevreden zijn over hoe weinig er in de afgelopen jaren met hun inbreng is gedaan. Ze zijn daarom kritisch op de beloften die nu gedaan worden. Het vertrouwen in de gemeente is laag. Haar fractie maakt zich ook zorgen over de toenemende energiearmoede in de buurt. 2000 van de 2500 woningen van slechte kwaliteit staan in deze buurt. Zij vraagt wanneer een helder tijdpad verwacht mag worden. Ook mist zij in de nota aandacht voor groen. Waarom ontbreekt dat? Wanneer mogen de renovatieplannen verwacht worden? Bewoners zeggen dat de kracht van hun buurt benut moet worden. Hoe gaat dat vorm krijgen? In de nota staan veel ambities rondom de ongedeelde wijk, maar daarover zijn de

55

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Raadscommissieverslag, 7 april 2022

bewoners en het dagelijks bestuur van Noord sceptisch. Hoe ziet men toe op de uitvoering ervan? Hoe wordt gerapporteerd, zodat zowel de stadsdeelcommissie als de raad kunnen toezien dat de ambities voor een ongedeelde wijk ook werkelijk gerealiseerd worden? Het dagelijks bestuur van Noord zegt blij te zijn met het project Armen ineen. Zij is benieuwd hoe de raad en de stadsdeelcommissie op de hoogte worden gehouden van de voortgang van dat project. De bewoners blijken participatiemoe, zien niet terug wat met hun inbreng gedaan wordt. Zij vraagt hoe de terugkoppeling verloopt over de opmerkingen van bewoners. Energiearmoede speelt een grote rol in de buurt. Het gemiddelde is energielabel F. Zij is benieuwd naar de plannen om dat aan te pakken. Zij vraagt het punt te agenderen voor de raad. Wethouder WEDEMEIJER antwoordt mevrouw Heinhuis dat het tijdspad nu wordt uitgewerkt met de betrokken directies. Hij zal daarover zo spoedig mogelijk informeren. Volgens hem is er in de nota wel degelijk aandacht voor groen in de openbare ruimte. Voorbeelden zijn het vergroenen van de Adelaarsweg, de Sperwerlaan, het Spreeuwenpark, de Havikslaan, IJplein Oost-buurt en de Nieuwe Laan. Hij hoort graag over nieuwe opties, maar met voorbehoud van de financiële mogelijkheden. Het klopt dat de woningen in Noord vaak in slechte staat verkeren.

De Key gaat gelukkig miljoenen investeren in het opknappen van De Punt. Ook Eigen Haard heeft vergevorderde plannen voor de complexen rondom Spreeuwenpark en in de IJpleinbuurt. Dit is voorwerp van discussie, ook in het kader van de afbouw van de verhuurderheffing. Dat voordeel zal voor een groot deel in Noord moeten landen, omdat daar nu eenmaal veel woningen zijn met een heel slecht energielabel. Na de zomer zal het nieuwe college de raad informeren over de afspraken die gemaakt worden. De vijf woningcorporaties in kwestie zullen de stappen moeten zetten. Het project Armen Ineen is goed bekend bij het dagelijks bestuur. Het gaat er daarbij om dat mensen in de sociale basis elkaar goed ondersteunen. Het dagelijks bestuur van Noord wil het project doorzetten. Desgewenst kan hij de raad ervan op de hoogte houden, ook al is het iets van het stadsdeel. Ook een buurtplatform rondom een supermarkt heeft zelf een plan ingediend waar het dagelijks bestuur van Noord op in kan springen. Het is belangrijk het dagelijks bestuur van Noord goed in te zetten om de initiatieven bij elkaar te brengen. Hij snapt de scepsis van bewoners over Een Ongedeelde Wijk. Er wordt wel een bedrag van 5 miljoen euro geïnvesteerd. Ook De Key investeert miljoenen in de renovatie. Alles bij elkaar valt het bedrag mee, maar er is meer nodig.

De bewoners worden op de hoogte gehouden middels een breed buurtoverleg, een maandelijkse nieuwsbrief en een communicatieproject. Het dagelijks bestuur van Noord zit erbovenop. Hij heeft de indruk dat de actieve bewoners zichzelf goed op de hoogte houden, maar de uitdaging is om ook de andere bewoners mee te nemen. Energiearmoede is een heel groot probleem dat niet zomaar opgelost kan worden. Hij sluit zich aan bij wat wethouder Moorman erover heeft opgemerkt. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Het wordt geagendeerd voor de raad van 1 en 2 juni a.s. Bouwen en Wonen 38. Kennisnemen van de resultaten van het onderzoek ‘Aankoop van sociale huurwoningen’ Nr. VN2022-008089 Mevrouw VAN RENSSEN merkt op dat betaalbare woningen noodzakelijk zijn om Amsterdam een stad te laten zijn voor iedereen. Daarom is het belangrijk dat de sociale koopwoningen behouden blijven. Het opkopen van sociale woningen is daar een middel voor. Er is in het onderzoek een afweging gemaakt om drie scenario’s verder uit te werken. Zij vraagt waarop die afweging gebaseerd is. Heeft het college die gemaakt of het

56

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Raadscommissieverslag, 7 april 2022

onderzoeksbureau? Ook is gesteld dat bestaande deelnemingen van de gemeente een rol te laten spelen bij het eventueel kopen en beheren van die woningen. Is daar onderzoek naar gedaan? Woningen kopen zal nodig zijn zolang woningcorporaties woningen blijven verkopen in plaats van ze gewoon te verhuren, en zolang niet de 750 sociale woningen per jaar worden toegevoegd, zoals afgesproken was. Is de wethouder dat met haar eens? De heer VELDHUYZEN leest in de voordracht van dit stuk dat het rapport de gemeente een aanknopingspunt geeft om verder te onderzoeken: het aankopen van de sociale en/of middeldure huurwoningen door de gemeente, met als doel het behoud van woningen in de sociale en/of middeldure huursector in Amsterdam. Dat is goed nieuws, voor zover de middeldure huur ook middelduur blijft. Daar kan de gemeente voor zorgen. Het college zegt dat het ligt aan het gebrek aan investeringscapaciteit als gevolg van de verhuurderheffing. Hij verzoekt de formerende partijen dit voor elkaar te krijgen. Zijn fractie is in ieder geval om het scenario van gemeentelijke deelneming, corporatiewoningen en het scenario van het opkopen van woningen en zorg verder te onderzoeken. Verder vraagt hij er bij de formatie voor te zorgen dat niet meer sociale huurwoningen verdwijnen. Mevrouw ALBERTS sluit zich aan bij de vorige sprekers.

Gezien de gierende noodzaak om sociale huurwoningen voor de stad te behouden en die niet over te leveren aan de markt, is het heel belangrijk hiermee direct aan de slag te gaan. Zij vraagt de onderhandelaars voor het nieuwe coalitieakkoord dit af te spreken. Het zou ongeveer 1600 sociale huurwoningen per jaar kunnen schelen. Zij is voor een structuur met NV Zeedijk of Stadsherstel. Het geïnvesteerde geld kan ook weer terugkomen, omdat het geld uitspaart in de MO. Het wordt dan verschuiven van gelden met twee vliegen in een klap: de mensen wonen mooi en er blijven sociale huurwoningen. Wethouder WEDEMEIJER antwoordt dat het vanwege de financiën momenteel niet verder kan. Wonen en zorg lijkt hem een heel kansvolle combinatie, omdat op die manier kosten kunnen worden bespaard op andere onderdelen van de begroting. Hij antwoordt mevrouw Van Renssen dat bij alle drie de scenario’s geldt dat ze financieel haalbaar moeten zijn. Het mag niet leiden tot extra uitgaven. Voor twee van de scenario’s is het belangrijk dat het behoud van sociale huur bovenaan staat. Het opzetten van een gemeentelijk woonbedrijf is interessant en ambitieus, maar dat is ingewikkeld vanwege financiële spelregels. Het gebruik van een deelneming kan een oplossing zijn. Maar het begint allemaal bij de politieke wil om het aantal sociale huurwoningen niet te laten verminderen, eventueel door ze op te kopen.

Het allerbeste zou het zijn als de woningcorporaties niet langer verkopen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Zij sluit de vergadering om 17.33 uur.

57