Definitief verslag Raadscommissie Ruimtelijke Ordening 31-10-2023

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie

RO

Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering Openbare vergadering van de Raadscommissie Ruimtelijke Ordening Vergaderdatum Dinsdag 31 oktober 2023 van 09.00 tot 12.15 uur in de raadszaal Verslag vastgesteld op: Woensdag 15 november 2023 Voorzitter: mevrouw Van Pijpen Portefeuillehouders: wethouder Van Dantzig Commissiegriffier: mevrouw Nieuwenhuis Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Bilgin (FvD), Emmerik (PvdD), Ernsting (GL), Von Gerhardt (VVD), Keesman (PvdA), Lochtenberg (CDA), Minderhoud (PvdA), Van Renssen (GroenLinks), Staartjes (VVD), Taşliyurt (D66), De Vos (PvdD) en Wehkamp (D66) Afwezige commissieleden: Van Berkel (JA21), Bloemberg-Issa (PvdD), Bobeldijk (SP), Broersen (Volt), Hylkema (VVD), Kabamba (Lijst Kabamba), Konings (Volt), Mangal (DENK), Van Schijndel (FvD) en Schmit (D66) Overige aanwezigen: mevrouw Van den Berg (Six advocaten), de heer Ten Berge (Amsterdamse Hogeschool voor de kunsten), mevrouw Doevendans (stadsdeel NieuwWest), mevrouw Hoff (commissieassistent), mevrouw Hoogendoorn (advocatenkantoor Van Till), mevrouw Van Schaik, mevrouw Terwel (stadsdeel Centrum), de heer Vink (DB stadsdeel Zuid), de heer Van Vliet (advocatenkantoor Wintertaling)

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER heet iedereen van harte welkom op deze openbare raadscommissievergadering RO. Er is een quorum. b. Mededelingen Er is bericht van de leden Van Berkel en Konings. De griffier stuurt zo dadelijk nog een herhaalverzoek zodat commissieleden hun belangstelling voor de expertmeeting over behoud authentiek Amsterdams ondernemerschap kunnen aangeven. Graag vóór morgen reageren. De mededelingen van wethouder Van Dantzig komen via de dagmail naar de commissie. c. Vaststellen agenda De punten 4, 7, 10, 15 en 16 worden gehamerd. Punt 11 wordt afgevoerd; een nieuwe versie van die raadsvoordracht wordt t.z.t. opnieuw geagendeerd. De punten 9 en 13 worden na elkaar besproken in verband met de aanwezigheid van de heer Vink, lid van het DB stadsdeel Zuid. De agenda wordt vastgesteld.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

Het lid VON GERHARDT merkt op dat een commissievergadering met 15 raadsvoordrachten zonder uitloopmogelijkheid niet werkbaar te vinden. Het lid WEHKAMP had eerder uit de mail begrepen dat de punten 17 t/m 21 zouden worden doorgeschoven. De VOORZITTER begrijpt dat het om een voorstel ging: vanaf punt 18. Het lid DE VOS wil punt 23 alsnog graag wel bespreken. Het lid VAN RENSSEN stelt voor in de toekomst niet meer dan 5 raadsvoorstellen voor een vergadering te agenderen. De werkdruk voor raadsleden is hoog en het belang van een goede bespreking is groot. De VOORZITTER concludeert dat vandaag in ieder geval bespreking tot en met punt 17 plaatsvindt. Als er nog tijd is: ook punt 23. De overige punten kunnen worden doorgeschoven naar de vergadering van 15 november en die kunnen dan direct op de volgende raad worden besproken. Wethouder VAN DANTZIG zal dit signaal met het presidium bespreken. Er komt een begrotingscommissie doorheen en binnenkort gaat de cyclus veranderen naar een vierweekse cyclus. Hopelijk wil de raad tot 1 januari coulance met het college betrachten. Er staan namelijk extreem veel bestemmingsplannen op de rol in verband met de nieuwe Omgevingswet. De wethouder stelt voor een overzicht naar de raad te sturen met zaken die echt moeten gebeuren. Als de commissie vaker wil vergaderen, kan dat ook. Voor een extra vergadering houdt hij zich beschikbaar. d.

Conceptverslag van de openbare RO-vergadering van 17 oktober 2023 Het verslag van de openbare RO-vergadering van 17 oktober 2023 wordt met een gewijzigde partij vermeld bij het lid Van Berkel, vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille f. Tkn-lijst Op verzoek van het lid Taşliyurt en de PvdD wordt tkn-stuk 6 geagendeerd; op verzoek van het lid Von Gerhardt wordt tkn-stuk 2 geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek Bij punt 5: De heer TEN BERGE spreekt in namens de Amsterdamse Hogeschool voor de

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

kunsten op het Marineterrein. De AHK bestaat uit zes kunstacademies, topopleidingen in hun domein. Studenten, docenten en onderzoekers leren op dit moment op, aan en van het Marineterrein. Dan is er nog de Codam, de programmeerschool waar mensen zonder diploma terechtkunnen met zicht op een baan daarna en het EMS-instituut waar grootstedelijke vraagstukken de basis zijn voor wetenschappelijk onderzoek en onderwijs. Samen vormen de opleidingen een open kenniscoalitie om vanuit leren bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van het Marineterrein. Recent is het ROC op het terrein gekomen. Diverse studenten leren, ontwerpen en werken op het terrein. Amsterdammers met een afstand tot de arbeidsmarkt zijn nauw betrokken bij een aantal projecten. Op het terrein gaat het leren van praktijkgericht toegepast tot wetenschappelijk. Het is een broedkamer voor lerend Amsterdam met een diepgewortelde kennis van kunst, technologie en wetenschap. Daarbij gaat het altijd om het oplossend vermogen en het rendement voor de stad. Het gaat nu om de kans op doorontwikkeling van dit unieke gebied met wonen gecombineerd met werken en leren. Het gaat over sociale samenhang, over andere manieren van samenwerken en samenleven. Met buurtbewoners wordt de publieke ruimte open en echt voor iedereen te maken.

Er is veel vertrouwen in de plannen met de voorgenomen participatiestrategieën de adaptieve aanpak die voorliggen. Mevrouw VAN SCHAIK spreekt in namens de werkgroep ontwikkeling Marineterrein (woM) waarin alle omliggende buurten zijn vertegenwoordigd. Gaat het om de reactie van het gemeentelijk projectteam op het woM-plan, dan heeft deze werkgroep vanuit 2020 gewerkt aan een eigen visie en plan voor de inrichting van het Marineterrein. Aansluiting bij het historische karakter en duurzaamheid staan daarbij centraal. Het gaat om een open, campusachtige indeling met paviljoens met zo veel mogelijk behoud van bestaande gebouwen, woningen van Amsterdammers en een groot, aaneengesloten groen stadspark. In 2022 is daarvan een maquette gemaakt en in 2023 een tweede waarin de reacties op de eerste zijn verwerkt. Alleen de oude versie die besproken was in de stadsdeelcommissie mocht meegestuurd worden met de stukken vandaag. Het projectteam schoof het plan als niet-realistisch ter zijde. Het sportveld staat niet op de juiste plek, er zit te weinig ruimte tussen de gebouwen, er is geen rekening gehouden met zon- en lichtinval en de cijfers zijn niet controleerbaar. Juist die punten zijn in de herziene versie aangepast. Het plan zou niet voldoen aan de basiseisen die met het rijk zijn afgesproken. Ze zou graag horen wat die eisen van het rijk zijn.

Dit is nieuw voor de werkgroep, want herhaaldelijk is gevraagd welke eisen aan de nieuwe ontwikkeling van het terrein worden gesteld. Een antwoord daarop is nooit gekomen. De maquette is een voorbeeld van hoe dit plan ruimtelijk kan worden ingevuld. Het plan is echt niet in beton gegoten. Ze is benieuwd waarom er geen andere speelse indeling van het terrein mogelijk is. Ze begrijpt ook niet waarom er niet meer bestaande gebouwen zouden kunnen worden behouden. De gemeente heeft immers grote ambities op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. Nu wordt alles gesloopt. Ze begrijpt ook niet waarom er niet meer woningen kunnen komen. Daaraan is immers een groot tekort. Voorgesteld wordt nu voor twee derde deel van het terrein voor bedrijven en kantoren en voor slechts een derde woningen. Dat is een verkeerde verhouding. De werkgroep is zeker niet tegen de ontwikkeling van een innovatief stadskwartier, maar ze heeft wel een andere visie voor de invulling. Desgevraagd geeft mevrouw Van Schaik aan dat er een groot groen stadspark is beloofd. De gemeente zet in op een veel kleiner deel. Het groen tussen de straten in is geen park. Daar kunnen mensen niet recreëren. De werkgroep zou graag meer betaalbare woningen zien. Aanvankelijk zouden de woningen zijn bedoeld voor kennismedewerkers die op het terrein werken, maar dat is niet reëel.

Het moeten woningen zijn voor alle Amsterdammers. Er moeten ook voor ouderen en voor gezinnen woningen komen. Tot dusver is de werkgroep in zoverre betrokken dat ze gesprekken heeft gehad met het projectteam en via de algemene informatieronde. De werkgroep zou graag willen meedenken en meewerken. De expertise is er. De werkgroep pleit voor laagbouw en geen hoogbouw aan de randen en aan de Kattenburgerstraat en Dijksgracht. Er moet een overloop naar de buurten blijven.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

Bij punt 9: De heer VAN VLIET heeft een technisch-juridisch punt. Het gaat om de definitie van het artikel dat ‘bestaand’ definieert in het bestemmingsplan MuseumkwartierValeriusbuurt. Hij heeft een zaak in behandeling waarbij het college zelf tot de conclusie komt dat de vergunning in strijd met het oude bestemmingsplan is afgegeven en ook met het nieuwe bestemmingsplan, maar dat de vergunning onder de definitie ‘bestaand’ in het nieuwe bestemmingsplan valt en daarom toch moet worden verleend. Met een herstelbesluit kan dat worden aangepast, maar de aanpassing die nu voorligt, voldoet niet. Dat besluit brengt de tekst van het bestemmingsplan in overeenstemming met de plantoelichting. Daarin wordt toegelicht wat er in het bestemmingsplan allemaal wordt geregeld. ‘In dit bestemmingsplan worden in beginsel geen nieuwe bouwprojecten mogelijk gemaakt.’ En dan volgen wat uitzonderingen. ‘Voorwaarde is wel dat die omgevingsvergunning nog steeds van kracht is en er geen bezwaar of beroep loopt. Indien een omgevingsvergunning is ingetrokken, wordt het betreffende initiatief niet mogelijk gemaakt in dit bestemmingsplan.’ De definitie in de gewijzigde vorm verandert dit niet. De vergunning is namelijk verleend en valt onder de definitie van bestaand.

Dat is wel op te lossen door achter de woorden ‘verleende vergunning’ toe te voegen: ‘die onherroepelijk is geworden.’ Hij wil graag meedenken, want er zijn ook andere oplossingen mogelijk. Desgevraagd licht de heer Van Vliet toe dat het bijvoorbeeld om een pand op de hoek van de Johannes Vermeerstraat en de Ruysdaelstraat gaat. Daar staat een dakopbouw gepland over het hele dak. Mevrouw VAN DEN BERG spreekt in namens cliënt Veenstra en ze verwijst naar haar inspraakreactie die ze de raad gisteren heeft toegezonden. Het tweede punt, de Pieter de Hoochstraat 11/Hobbemakade 11 is een adres dat ten onrechte niet in het herstelbesluit is meegenomen. Het gaat hier om het wegbestemmen van bouwhoogte van 19m naar 16m en het gaat om het wegbestemmen van woningen. Dat is onterecht. Dit pand maakt onderdeel uit van drie panden die de oude PTT-KPN telefooncentrale vormde. De herontwikkeling daarvan is 15 jaar geleden begonnen. 12 jaar geleden zijn bouwhoogtes opgenomen van respectievelijk 25m en 19m, nadat in het voorgaande bestemmingsplan alle bouwhoogtes waren teruggebracht van 25m naar de feitelijke bouwhoogtes, dus 16m. Na uitgebreid overleg kwamen daar de hoogtes van 25m en 19m uit, een doelbewuste, goed onderbouwde keuze van de gemeente, vastgelegd in de anterieure overeenkomst met haar cliënt. Het grootste deel van dit project is inmiddels gerealiseerd.

Het gebouw waarover het nu gaat, heeft aan de ene kant een gebouw van 25m hoog en aan de andere kant eentje van 19m hoog. De bouwhoogte van dat middelste pand wordt nu teruggebracht naar 16m. Zo sluit het niet meer aan op het naastgelegen pand. Bovendien is het in strijd met de gemaakte afspraken en het maakt de ontwikkeling in financieel opzicht ingewikkeld. Er komen dan ook minder woningen. Dat kan toch niet de bedoeling zijn. Mevrouw HOOGENDOORN spreekt voor haar cliënt de heer De Fraiture, woonachtig in de Gabriël Metsustraat 11-13 woont. Die heeft beroep ingediend tegen het vastgestelde bestemmingsplan Museumkwartier-Valeriusbuurt 2022. Dat nieuwe plan maakt het namelijk niet meer mogelijk op de begane grond te wonen – waar hij al 25 jaar samen met zijn partner met veel plezier woont. In het nieuwe bestemmingsplan heeft die woning bestemming kantoor II toegekend gekregen en niet bestemming kantoor III. Met die laatste kan namelijk in alle bouwlagen worden gewoond. Het gaat om herenhuizen uit 1912 die destijds de bestemming wonen hadden. Sinds 1999 woont haar cliënt op nummer 11 en sinds 2015 ook op nummer 13. Het gebruik is nooit veranderd. Ze kent vergelijkbare situaties, waarbij de bestemming met een herstelbesluit werd gewijzigd naar kantoor III. Dat wil haar cliënt ook. Dat past ook in de algemene uitgangspunten van het bestemmingsplan.

De meeste panden in het bouwblok hebben bestemming kantoor III toegekend gekregen. Acht bouwvakken hebben kantoor III, drie bouwvlakken hebben wonen en twee hebben gemengd. Uitsluitend het bouwvlak van haar cliënt heeft bestemming kantoor II gekregen. Het woon- en leefklimaat van de buurt wordt niet aangetast als de bestemming wordt gewijzigd naar kantoor III, omdat hij er al zo lang

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

woont. Daarbij blijft het mogelijk op de begane grond kantoor te houden. Het lijkt hier te gaan om een inventarisatiefout. Namens haar cliënt verzoekt mevrouw Hoogendoorn de raad bestemming kantoor II middels een amendement te wijzigen in kantoor III, zodat haar cliënt gewoon in zijn pand kan blijven wonen. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten d. Rondvraag Grond en Ontwikkeling 3 Vaststellen van de Investeringsnota Dichtersbuurt (stadsdeel Nieuw-West) en het beschikbaar stellen van twee kredieten (VN2023-021965) Bij dit agendapunt is mevrouw Doevendans aanwezig, DB stadsdeel Nieuw-West. Het lid DE VOS weet dat er in de twee meest westelijke bouwblokken twee parkeergarages worden aangelegd met 210 parkeerplekken voor de bewoners. Dat zorgt voor veel meer verharding dan nu het geval is, 8.400 m2 extra. Hij zou liever zien dat er meer OV in deze buurt komt. 10% van die extra verharding wordt gecompenseerd door oppervlaktewater toe te voegen. Dat is al gebeurd in de vorm van de Sloterparkbadsingel. Dit water wordt gebruikt om een stapeling van maatregelen te compenseren buiten de wijken waar de verharding plaatsvindt. De wijken verstenen steeds meer. Dat schuurt en lijkt geen goed antwoord op de hittestress in dit stadsdeel. Het lid BILGIN vindt het op zich een heel goed plan waarbij alle sociale huurwoningen terugkomen.

Daar komen nog middenhuurwoningen en vrije sectorwoningen bij, een mooi gemengd aanbod. De gemiddelde grootte van de sociale huurwoningen neemt toe en dat is ook heel positief. Parkeren is wel een punt van zorg. De wethouder kan het parkeerbeleid niet veranderen, maar er zijn in het nieuwe plan te weinig parkeerplaatsen. Hij vreest dat vooral sociale huurders buiten de boot gaan vallen. Het OV is hier wel beter dan elders in Nieuw-West, maar een goed nachtnet ontbreekt nog. Dat is een probleem voor bijvoorbeeld mensen die nachtdiensten draaien. Er worden vijftien tijdelijke parkeerplekken aangelegd. Als er niet genoeg terugkeerders zijn, verdwijnen die als eerste. Hij oppert die vijftien plekken middels maatwerk toe te wijzen aan sociale huurders. Die wens staat overigens ook in het coalitieakkoord. Het lid VON GERHARDT ziet dat er meer woningen in dit mooie project komen. Zorg is er voor de financiën. Het project komt op ruim 8 miljoen euro negatief, terwijl de vereveningsruimte sterk terugloopt. Hij wil horen wat er allemaal is gedaan om dit plan zo optimaal mogelijk te maken om het verlies zo laag mogelijk te houden. Elke euro telt immers. Het lid MINDERHOUD complimenteert de wethouder en zijn ambtenaren voor dit stukje prachtige tuinstad dat hier komt.

Hij ziet een harmonieus samenkomen van wonen, ontspannen, werken en verkeer met als ruimtelijk uitgangspunt licht, lucht en ruimte voor bewoners. Die laatste drie zijn mooie uitgangspunten, maar leiden ook tot een lage dichtheid van woningen en veel ongebruikte ruimte. Er wordt nu een gulden middenweg ingeslagen door in te zetten op verdichting met aandacht voor sociale duurzaamheid en voor betaalbare woningen in het middensegment. In de nota worden de referentienormen toegepast om te extrapoleren hoeveel

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

vierkante meter ruimte er voor maatschappelijke voorzieningen gerealiseerd zou moeten worden. De huidige buurtkamer komt terug. Het is heel goed dat er zo intens is geparticipeerd op deze nota, maar de suggestie is gewekt dat de invulling van het aantal vierkante meters vooral door de referentienormen is bepaald. Hij hoort graag hoe de gemeente bij de verdere uitwerking van deze plannen de buurt zo veel mogelijk gaat betrekken. Het is belangrijk de referentienormen te extrapoleren naar het aantal bewoners, maar de daadwerkelijke behoefte aan wat nodig is moet helemaal helder zijn. Hij hoort graag hoe de wethouder dat ziet. Het lid ERNSTING vindt het bijzonder dat sloop-nieuwbouwprojecten toch op steun kunnen rekenen van de huidige bewoners. Die terugkeergarantie is dan ook heel belangrijk. Hij hoort graag hoe het zit met de parkeernorm hier en of wordt voldaan aan de nota Parkeren. Parkeernormen behoren wel degelijk tot het domein van Ruimtelijke Ordening. Er komt een gelijk aantal sociale huurwoningen terug als dat er gesloopt wordt. Daarbovenop komt een aantal middenhuurwoningen en dure woningen. Per saldo blijft het aantal sociale huurwoningen gelijk in deze buurt. Misschien hoort bij verdichting in het kader van de bredere opgave toch ook een groei van het aantal sociale huurwoningen. Mevrouw DOEVENDANS geeft aan dat ook de stadsdeelcommissie heel blij is met dit stuk.

In Nieuw-West is lang niets gebouwd aan sociale huurwoningen, waardoor er echt wel mensen in een sociale woning zitten die kunnen doorstromen naar een middenhuurwoning. Daar is een tekort aan. Het aanhouden van de 40%-40%-20%-regel zou bij dit project leiden tot veel minder sociale huurwoningen. Juist aan die mix is grote behoefte. Naast dit project wordt er nog veel meer bijgebouwd. Bij middenhuur wordt er sowieso gekeken naar de terugkeer. De corporatie doet onderzoek naar mensen die willen doorstromen en die kunnen voorrang krijgen bij de nieuwe woningen. Overigens willen mensen niet altijd uit hun tijdelijke woning nog een keer terugverhuizen naar hun oude buurt, maar de mogelijkheid is er wel. Het klopt dat het aantal maatschappelijke voorzieningen is berekend middels de referentienormen. De invulling daarvan moet echt samen met de buurt gebeuren. Er is niet voor niets een sociaal programma. Die basis zit in dit plan en daarnaast wordt met alle alliantiepartners gekeken waar een plus kan komen. Dat proces gaat de komende twintig jaar door. Zo gebeurt het in alle buurten. De gemeenteraad hanteert het principe ongelijk investeren voor gelijke kansen. Dat geldt voor bepaalde aandachtsgebieden heel sterk en dat zal dan voor de bewoners van -West iets meer vergen uit het vereveningsfonds.

Uiteindelijk komen deze bewoners in een prettige woonomgeving te wonen waardoor ze nog meer kunnen bijdragen aan de samenleving. De bestaanszekerheid en de woonomgeving van deze solidaire groep bewoners moet passend zijn bij de huidige tijd. Wethouder VAN DANTZIG is blij met de complimenten. Door dat ongelijk investeren voor gelijke kansen loopt het hier meteen de miljoenen euro’s in. Met de component erfpacht is hier niet zo heel veel optimalisatie mogelijk behalve het rigoureus schrappen van de parkeernormen. De gemeente houdt zich aan het vastgestelde parkeernormbeleid. De motie-Van Renssen c.s. vraagt hier nadrukkelijk naar te kijken. Waar de metrobereikbaarheid wat groter is, wil de wethouder wel kijken naar die parkeernormen. Hier zijn extra parkeerplekken gekomen voor sociale huurders, zo’n 50 tot 60 plekken extra. Natuurlijk kost dat geld, maar niet alles kan op de fiets en de dichtheid van het OV is niet zo goed als bijvoorbeeld in Zuidoost. De vraag over de watercompensatie is heel terecht. 4.800 m2 voor nieuwe watercompensatie is aangebracht voor de dichtersbuurt. 426 kleine sociale huurwoningen worden 426 betere en grotere. Dat wijkt wel sterk af van het coalitieakkoord, maar de wethouder denkt dat dit hier verstandig is. Tweede termijn: Het lid ERNSTING krijgt graag meer inzicht in de kosten voor het parkeren en de keuze die is gemaakt.

Op 600 m afstand ligt namelijk wel degelijk een metrohalte. Voor nieuwbouw geldt 50% sociaal maar daaraan voorafgaand wordt er ook sociaal gesloopt.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

Hij wil horen hoe bij sloopnieuwbouwprojecten met die percentages wordt omgegaan. Het lid VON GERHARDT begrijpt dat er best plannen kunnen zijn die verlies met zich meebrengen, maar dat kan niet elke keer het geval zijn. Hij wil horen naar welke mogelijkheden de wethouder heeft gekeken, bijvoorbeeld extra woningen, om dit plan financieel aantrekkelijker te maken. Misschien kan de wethouder in zijn brief ook meenemen wat er nog kan gebeuren om dit plan beter financieel haalbaar te maken. Mevrouw DOEVENDANS legt uit dat er aan verschillende knoppen kan worden gedraaid. Uiteindelijk is dit plan eruit gekomen. Er is inderdaad een metrohalte tamelijk dichtbij, maar een groot deel van de bewoners heeft een baan waarvoor ze hun auto nodig hebben. Wethouder VAN DANTZIG zegt toe een brief te sturen over dat parkeerbeleid. Daarbij neemt hij de ingewikkeldheden mee rond de besparing op dit plan. Dat zal heel miniem zijn. Het terugbouwen van sociale woningen is een terechte vraag. In het coalitieakkoord staat dat 40%-40%-20% het uitgangspunt vormt. Er worden niet altijd evenveel sociale huurwoningen teruggebouwd. De huidige bewoners moeten wel terug kunnen. Bij stedelijke vernieuwing kijkt de gemeente eerst of het aantal sociale huurwoningen kan worden teruggebouwd. Dat is contrair aan het coalitieakkoord. Bij stedenbouw wil de wethouder pragmatisch met percentages omgaan.

De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en naar de raad van volgende week gaat voor een korte bespreking. 4 Instemmen met aanvragen van een Kroonbesluit tot onteigening eigendommen in Weespertrekvaart Oost, 2e tranche (VN2023-020737)

van

Dit punt wordt gehamerd. 5 Vaststellen Projectnota Marineterrein, instemmen met de voorbereiding investeringsbesluit en kennisnemen van de afdoening van motie 1409.17 over de Principenota Marineterrein en start gesprekken ten behoeve van aankoop Marineterrein (VN2023-022065) Aanwezig is de stadsdeelbestuurder mevrouw Terwel. Het lid WEHKAMP weet dat het traject al een tijdje loopt en dat bewoners actief hebben meegedacht. Ze was onder de indruk van al die betrokkenheid. Ze hoopt dat er ambtelijk kan worden gereageerd op de vragen rond de herziene maquette. Ze ziet graag meer ruimte voor woningen en doorstroming op Kattenburg met behoud van de waardevolle bedrijven. De verhouding tussen wonen, bedrijvigheid en leren is nu 40%-40%-20%. Ze is blij met de aandacht voor leren en innovatie, maar gezien de hoge woningnood kan de wethouder wellicht kijken hoe er meer woningen kunnen komen. D66 stelt voor deels compactere woningen te bouwen voor ouderen en jongeren en dat moet wel realistisch zijn. In de naastgelegen buurten wonen veel ouderen in een eengezinswoning. Die kunnen voorrang krijgen op een woning op het Marineterrein waardoor gezinswoningen vrij komen. De maatschappelijke voorzieningen moeten zodanig worden ingericht, dat het aantrekkelijk wordt die overstap te maken. In plaats van een buurtkamer van 120 m2 kan er ook een ouderenontmoetingscentrum komen.

Het is goed dat er ruimte is voor een gezondheidscentrum. D66 juicht onderzoek aan naar alternatieve woonvormen die eenzaamheid tegengaan. De bebouwing kan ook meer de hoogte in, met uitzondering van de bebouwing aan de Dijksgracht en de Kattenburgerstraat. Van de hoogbouwadviescommissie is het advies gekomen het aantal hoogteaccenten te verminderen, maar ze hoort graag of er binnen dat advies nog ruimte

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

is om toch meer de hoogte in te gaan. De plinten hebben minimaal 4,5 m hoogte om verschillende functies mogelijk te maken. Dat is net geen extra woonlaag als het toch een woning moet worden. Ze wil weten waarop deze keuze is gebaseerd. D66 is blij met de aandacht voor leren en innovatie waaronder het Amsterdam Metropolitan Solutions Institute en het Codamcollege. Dit zijn echt bedrijven die behouden moeten blijven. Mbo’ers zijn onmisbaar voor de stad. Nu ligt er veel nadruk op wetenschappelijk onderwijs. Er kan onderzocht worden of er voor jongeren om mboniveau meer plek zou moeten zijn op het Marineterrein. Dat juicht ze toe. Na de inspraak is er extra groen toegevoegd aan het plan. Daarbij is het belangrijk de daken meer te gebruiken voor ontmoeting, groen en sport. Ze leest over dakgebruik voor stadslandbouw, regenwateropslag, een gebruiksdak, een groen dak, een energiedak, een sportdak en testdak en een educatiedak. Dat is mooi, maar gebouwen hebben ook muren. Gebouwen zouden groene gevels kunnen krijgen. Dat komt niet terug in de sfeerimpressie. Het lid Wehkamp oppert dit toe te voegen in de tuinstraat of de parkstraat. Het was mooi te zien dat er veel interesse was voor de inspraak. Er wordt een afweging gemaakt tussen de belangen van de verschillende stakeholders waarvoor met een brede doelgroep wordt gesproken.

Specifiek hoort ze graag of er ook is gekeken naar de behoefte van jongeren. Jongeren kunnen worden bereikt via de organisaties die al op het Marineterrein zijn gevestigd. Ze hoort graag welke input van jongeren is meegenomen in de ontwikkeling van dit terrein. Curatorschap gedurende de fysieke ontwikkeling verbreden is nog een zoektocht. Misschien kunnen hier jongeren als curator worden benoemd. Een basisschool zou niet nodig zijn, maar hoe zit het met kinderopvang? Ze verwacht namelijk een verhoogde vraag als kinderopvang praktisch gratis wordt. Onder de commandantswoning ligt een bunkerkelder. Ze oppert in het kader van Amsterdam als vrije stad hier een club mogelijk te maken. Veel clubs moeten namelijk vertrekken uit Amsterdam. Ook in dit gedeelte van de stad mag het bruisen. Die bunkerkelder ligt ook nog eens een stukje af van de andere woningen waardoor de overlast gering zal zijn. Het lid EMMERIK vindt dat de stad zuinig moet zijn op deze bijzondere, historische plek. In de toekomst kan het terrein aantrekkelijk zijn voor groen, innovatie, wonen en werken. Er wordt nu gekozen voor een relatief eenvoudige strokenbouw met veel hoogbouw en daartussen snippergroen. De kwetsbare biodiversiteit krijgt daarmee weinig prioriteit. De woM denkt dat de inrichting veel mooier kan met veel meer ruimte voor verblijfsgroen.

Daarbij gaat het om het behoud van bomen, een aaneengesloten stadspark en variatie in omvang en hoogte van gebouwen. Hij roept de wethouder op de woM serieus te nemen en zo veel mogelijk met deze werkgroep op te trekken en hun laatste onderzoek en plannen mee te nemen in de besluitvorming. Er is nog aanvullend onderzoek nodig naar de aanwezigheid van vaatplanten, vleermuizen en vogels. Die zijn daar volop. Graag wordt hij hiervan op de hoogte gehouden. Het lid LOCHTENBERG waardeert het enthousiasme van de ambtenaren dat ze bij de werksessie van het Marineterrein ten toon spreidden. Ook de bewonersparticipatie was vormgegeven. Iedereen kon meedenken en dat heeft het plan verbeterd. De plannen lopen al vanaf 2011 toen het Didamarrest nog niet was uitgesproken. Tijdens de technische sessie heeft hij de gemeente gevraagd daarmee wel rekening te houden. De aankoop gaat gefaseerd. In de planning dient die aankoop zo veel mogelijk naar voren te worden gehaald al dan niet geïndexeerd. Volgen er toch rechtszaken van mensen die iets willen claimen, dan gebeurt dat niet pas in 2027 maar zo snel mogelijk. Dat maakt bouwen in 2027 dan mogelijk. Het lid VAN RENSSEN wil het bijzondere karakter van dit gebied graag behouden. Dat karakter is groen en ook al jaren autoluw. De ontwikkeling van dit terrein gaat veel mensen aan het hart. Met de gebruikers van dit terrein is uitgebreid gesproken.

GroenLinks ziet graag dat het Marineterrein een gebied wordt dat met open armen naar de buurt staat in plaats van nu met de rug naar de muur en de blik op het water. Die wens wordt breed gedeeld en de vraag daarbij is hoe de gemeente dit gaat doen. Collega Jorrit

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

Nuyens heeft hiervoor vijf jaar geleden een heel helder voorstel geschreven. Zijn motie werd door de raad aangenomen. Voor de projectnota werd aanzienlijk meer wonen en een open en toegankelijk gebied gevraagd met ruimte voor groen, zorg, duurzaamheid en cultuur. De gemeente moet daarvoor het terrein verwerven. In de afgelopen vijf jaar is veel gebeurd. Defensie heeft besloten niet het hele terrein te willen verlaten. Dat betekent dat een deel nog steeds afgesloten is. Het is goed dat de zwemgelegenheid behouden blijft en het is fijn dat een groot deel groen en openbaar toegankelijk wordt. Er is ook aandacht voor de geschiedenis nodig, juist vanwege het kolonialisme en de slavernij. Ze hoort graag hoe er ruimte wordt gemaakt voor het museum over het slavernijverleden nu kunst en cultuur niet expliciet worden benoemd. De gemeente heeft de meeste sturing op de stedenbouwkundige opzet en op het programma. De rest is resultaat van onderhandelingen in de privaatrechtelijke sfeer. Daarom is dit raadsbesluit zo belangrijk. Naast groen en toegankelijkheid is betaalbaar wonen voor GroenLinks de hoogste prioriteit. Ze hoort graag of er nog een mogelijkheid is om in het programma te schuiven, bijvoorbeeld om 50%-50% te behalen, dus 50% wonen. Het moet wel gaan om betaalbare woningen en woningen voor de buurt, ook om doorstroming mogelijk te maken.

Wellicht kunnen er meergeneratiewoningen komen en wooncoöperaties en woningen in eigen beheer, een mooi sociaal experiment. Dat past bij het innovatiedistrict. Bureau Marineterrein is een samenwerking van het rijk en de gemeente. Dat creëert een interessante leeromgeving. Complimenten voor het huidige tijdelijke gebruik, maar dat hoeft niet per se te hoeven doorgezet. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen werken, 40%, en leren, 20%. Dat kan leiden tot 60% bedrijven, terwijl al die maatschappelijke ontwikkelingen zo belangrijk zijn. Stadsdeel Centrum heeft al eerder de meerwaarde voor de gemeenschap benadrukt bij het besluit over welke organisaties zich hier kunnen vestigen. GroenLinks is benieuwd welke ankerinstituten hier kunnen komen die die sociale binding bespoedigen. Ze zou willen sturen op de blijvende sociale bijdrage van bedrijven die er komen. Het wordt niet alleen een innovatiedistrict maar ook een sociaal en duurzaam district. Daarvoor ligt een mogelijkheid in het curatorschap, graag samen met buurtbewoners, om die maatschappelijke meerwaarde te bespreken. Het lid MINDERHOUD is heel blij met het voorstel. De PvdA heeft het idee dat de raad goed is meegenomen in alle ontwikkelingen in dit gebied en zeker middels de technische sessie afgelopen week.

Dank aan de bewoners voor het goed betrekken van raadsleden bij hun eigen ideeën en om ook de maquette te komen bekijken. Er ligt hier een unieke kans om een klein stukje Amsterdam in het centrum terug te kopen van het rijk. Het is aan de raad om de kaders voor de verdere invulling te stellen. Daarbij moet voldoende aandacht zijn voor passende en betaalbare woningen, voor de sociale invulling van het innovatiedistrict en het goed betrekken van de omliggende buurten en hun bewoners. Voorgesteld wordt 40% wonen, 800 woningen, 40% werken en 20% leren. Hoe dat onderscheid wordt gemaakt, is echter onduidelijk. Hij hoort graag wat de precieze verdeling van werken en leren is en hoe de gemeente ervoor zorgt dat leren zo groot mogelijk is, zodat de relatie met de buurt zo groot mogelijk blijft. Het gaat om de juiste mix met veel aandacht voor het mbo. Het gaat om voldoende betaalbare woningen die tegemoetkomen aan de behoefte van de stad en van het gebied waarin ze gebouwd worden. De behoefte van omwonenden moet worden meegenomen bij het bepalen van het uiteindelijke woonprogramma. Doorstroming staat voorop en bewoners van Kattenburg en Wittenburg krijgen voorrang bij de toewijzing van woningen. Het is schitterend dat bedrijven die opereren op het snijvlak van innovatie en stadsontwikkeling een plek krijgen. Het Marineterrein moet geen bastion van hoger opgeleiden worden.

Er is een grote rol weggelegd voor het mbo en die dient zo groot mogelijk te blijven. Voorkomen moet worden dat bepaalde groepen worden buitengesloten en te weinig profiteren van bepaalde ontwikkelingen in de buurt. De stadsdeelcommissie heeft opgeroepen minder ruimte te bieden aan de doelgroep mensen die verbonden zijn aan het innovatiemilieu en daarom geen short stay of andere mogelijke woonconcepten met kortetermijnhuurcontracten voor internationaal werkenden te bieden. De term innovatie dient in brede zin te worden beschouwd inclusief sociale en

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

maatschappelijke innovatie en circulaire economie. Hij is blij met het advies om te onderzoeken of er meer ruimte voor wonen kan worden gerealiseerd door de verdiepingshoogte van de gebouwen aan te passen zonder af te doen aan het oppervlak aan bedrijfsruimte en leerruimte. Hij hoort graag meer over waar het onderscheid zit tussen werken en leren en hoe wordt gewaarborgd dat dat zo goed mogelijk wordt ingezet. In welke fase wordt de huidige woonbehoefte van Kattenburg en Wittenburg meegenomen om vervolgens de doorstroommogelijkheden te concretiseren? Daaraan ziet hij graag percentages gekoppeld. Ook de PvdA wil minder ruimte voor mensen die tijdelijk verbonden zijn met het innovatiemilieu of voor short stay. Hij roept op het Marineterrein zo sociaal en innovatief mogelijk te maken met voldoende voorzieningen voor mensen uit de buurt op maatschappelijk gebied en zorg. Er is nu één buurtkamer opgenomen. Graag ziet hij er meer op basis van een helder behoefteonderzoek in de omringende buurten. Het lid VON GERHARDT heeft het idee dat de tijd de ontwikkeling en de uitgangspunten van dit plan een beetje heeft ingehaald. Elke zomer genieten veel Amsterdammers van het groen op dit terrein. Na de ontwikkeling wonen er nog meer mensen en neemt de hoeveelheid groen af. Hij roept op ervoor te zorgen dat er evenveel recreatiegroen behouden blijft.

Er worden 800 woningen toegevoegd en veel ruimte voor bedrijven. Die plannen zijn enigszins achterhaald. Gaat al die bedrijfsruimte wel invulling krijgen? De gebouwen met hogere verdiepingshoogtes zijn aanpasbaar zodat ze later ook een andere bestemming kunnen krijgen. Dat is nu eigenlijk niet meer aan de orde. Hij zou die bouwhoogtes willen aanpassen om een extra verdieping te kunnen aanbrengen. Mevrouw TERWEL is blij met al het draagvlak voor het advies van stadsdeel Centrum. De oproep om nog eens goed te kijken naar het concept van het innovatiedistrict en dat geen doel op zich te laten zijn, heeft ze goed gehoord. Blij is ze ook met de aandacht voor het belang van de Kattenburgers en de Wittenburgers. Daar wonen best veel mensen niet passend. Veel alleenstaanden wonen in een te grote woning. Aandacht is er ook voor jongeren. De jongeren op Wittenburg lopen een bovengemiddeld risico om bij een delict betrokken te raken. Het is belangrijk hen zo veel mogelijk te betrekken bij de plannen. De aandacht voor de verdiepingshoogte en voor kinderopvang zijn terechte vragen. 40 m is al fors hoog. Nog hoger past echt niet in het stadsbeeld. Ze hoort de vraag goed naar iets meer woningen en wat minder leren-werken, wat meer naar 50%-50%. Wethouder VAN DANTZIG vindt dit een schoolvoorbeeld van hoe je een nieuw stuk stad maakt.

Complimenten voor het stadsdeel en de woM die echt heel betrokken zijn. De aandacht voor mbo is prima. Er wordt daar nu ook al veel gemaakt. Het is een enorm complexe gebiedsontwikkeling waarbij het college stevige kaders heeft opgelegd. Financiën hamert op een financieel sluitend plan; Economische Zaken heeft altijd gehamerd op een innovatiedistrict hier. Ruimtelijke Ordening is daar dienend aan. Samen met het rijk is er een nota van uitgangspunten opgesteld. Als de gemeente daar niet binnen blijft, moet de onderhandeling opnieuw. Het lijkt de wethouder heel onverstandig helemaal opnieuw te beginnen. Hij wil dus zo snel mogelijk met het rijk in gesprek over de overname van dit terrein. Dat wordt een bijzonder ingewikkeld proces. Het verschil tussen vraag en aanbod is namelijk heel groot. Het woongebied moet uiteraard geoptimaliseerd worden. Uitbreiding van het aantal woningen kan pas in een volgende fase vorm krijgen. Als de gemeente er niet uitkomt met het rijk, zal die het openbaar gaan aanbesteden. Dan heeft de gemeente nog wel een beetje zicht op wat er komt, maar dan wordt er geen 40%-40%-20% gebouwd en worden de sociale woningen klein. Dan komt er echt een hele andere wijk. Het college is er dus op gebrand er echt met het rijk uit te komen. De wethouder heeft er vertrouwen in dat de gemeente er constructief uitkomt als ze zich aan de nota van uitgangspunten houdt.

Winstmaximalisatie is bij Rijksvastgoed wel vaak een doorslaggevende component. Het college is echt voornemens dit terrein te kopen. Desgevraagd licht de wethouder toe dat zowel het rijk als de gemeente residueel

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

rekenen, maar de opvatting over de grondopbrengst van sociale huurwoningen verschilt wel. Daar zit echt een verschil. Vanuit de eigen grondpositie denkt Amsterdam mee over de ruimtelijke kwaliteit en de woninggroottes. Eisen vastleggen via het bestemmingsplan is beperkt mogelijk. De nota van uitgangspunten is overeengekomen tussen rijk en college. Majeure wijzigingen daarop vergen een nieuw gesprek met het rijk. Startpunt 1 is zorgen dat de gemeente het terrein weet te verwerven. De wens voor meer maatschappelijke voorzieningen, voor het goed doen voor de buurt, voor alle wensen van de woM, voor het participatietraject, alle adviezen van de stadsdelen en alle opmerkingen nu, spelen natuurlijk een rol. De plinthoogte maakt innovatieve woonvormen mogelijk, misschien in combinatie met leren en werken, ateliers, geclusterde woonvormen, een vide et cetera. Die plinthoogte geeft dus juist meer mogelijkheden. Als de raad met een motie komt om alle opties te onderzoeken om meer woningen mogelijk te maken, is dat een helder signaal. Het zal niet zo zijn dat elke plint 4,5 m is. Er is geen exacte verdiepingshoogte vastgesteld, maar het moet adaptief inpasbaar zijn. Er is een hoge mate van flexibiliteit. Te hoge hoogbouw zou inderdaad de Unesco werelderfgoedstatus van het centrumgebied kunnen schaden.

Hoogbouw dient overigens volledig op te gaan in de omgeving en dat is hier niet het geval. De exacte hoogtes worden later ingevuld. De eerdere hoogteaccenten zijn wat teruggebracht. De wethouder wil met het stadsdeel en met de buurtbewoners kijken welke woningen nodig zijn om mensen te bewegen door te stromen. Dat is de beleidslijn. Dat kan hier gerealiseerd worden. Short stay is hier nu niet aan de orde, maar dat is ook iets wat wordt bekeken wanneer er echt gebouwd wordt – over een jaar of vijf dus. Er komt dubbel zo veel groen bij. Het moet ook echt een groene wijk worden. Daken worden allemaal benut. Groene gevels neemt de wethouder mee in de uitontwikkeling te zijner tijd. De bewonersgroep ziet de hoeveelheid groen kennelijk anders. Er lopen gesprekken over waar die onduidelijkheid in de cijfers zit. Hij zegt toe een afschrift van de gesprekken naar de raad te sturen. De term snippergroen wordt gebruikt, maar er komt een aaneengesloten stadspark aan de Oosterdok en de straten zijn groen. Meer groen betekent uiteindelijk een deel minder bebouwing en dat geeft minder kans op meer woningen. Het is mooi dat GroenLinks die toevoeging van groen en de groene kades als een meerwaarde ziet op het plan van 2017. De groene blokjes tussen de bebouwing verdienen evenmin de term snippergroen. De kazerne blijft er dus het rijk en de gemeente zullen er met elkaar uit moeten komen.

Hij wil alles op alles zetten om het terrein te verwerven. Het Didamarrest kan hier invloed hebben. De gemeente moet voldoen aan de gestelde kaders. Het Didamarrest is relatief nieuw waardoor de gevolgen van het arrest nog niet overal zijn uitgekristalliseerd. Dat vormt een risico. Als de gemeenteraad de aankoop vaststelt, betekent dat wel dat de levering gefaseerd plaatsvindt. Over de exacte aankoopdatum kan hij nu eigenlijk niets zeggen. De wethouder zal de raad op de hoogte stellen van zaken rond de vaatplanten, vleermuizen en vogels. Natuurinclusief bouwen staat hoog in het vaandel. Daar is Amsterdam koploper in. De wens voor het gebruik van de bunker neemt de wethouder mee in de planuitwerking. Een nachtvoorziening moet toch inpasbaar zijn. Geïnformeerd werd naar de inpasbaarheid van het brede koloniale verleden en het slavernijverleden. Het is aan de kwartiermakers om eerst hun werk te doen. Bij de uitwerking zal dat zeker onder de aandacht worden gebracht. Het valt buiten de projectnota. Of een slavernijmuseum hier komt en of dat dan onder werken of leren valt, daar kan de wethouder nu niets over zeggen. Hij kan ook niet inschatten of dat haalbaar is. Gevraagd werd boven op de referentienormen in te zetten op maatschappelijke voorzieningen. Over het algemeen zijn dergelijke voorzieningen weinig renderend, dus dat vergt wel meer geld voor dit project.

De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en naar de raad gaat voor een middellange bespreking.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

6 Vaststellen van bodemregels onder de Omgevingswet (VN2023-020743) Het lid ALBERTS weet dat water en bodem leidend zijn geworden in de nieuwe Omgevingswet. Staalslakken worden overal in Nederland gebruikt als ondergrond voor wegen, maar het is wel heel giftig. Daar waren geen regels voor, maar nu wordt er een meldingsplicht geïntroduceerd. Ze stelt voor dat Amsterdam er helemaal geen gebruik meer van wil maken. Amsterdam doet niet meer aan staalslakken. Staalslakken zou zij geen bouwmateriaal willen noemen. Het lid VAN RENSSEN complimenteert het college met dit omvangrijke besluit over de bodemkwaliteit. Het enige niet-beleidsneutrale besluit is de meldingsplicht voor staalslakken en de grondstabilisatie. Het is echter heel terecht daarvoor een meldingsplicht op te nemen. Er ligt nu een tam voorbereidingsbesluit voor. Liever had ze een ontwerpbestemmingsplan gezien. Past dit allemaal wel in de transitieaanpak bij het omgevingsplan? Het zijn overigens wel erg veel beleidsstukken die ze graag eerder had ontvangen om ze goed te kunnen bestuderen. Wethouder VAN DANTZIG adviseert het gebruik van staalslakken niet meer in Amsterdamse projecten. Dat werd voorheen in het Amsterdamse bos wel toegepast. Een totaalverbod mag niet volgens de rijksregels over toegestane bouwstof. Er komt nu wel een meldplicht.

De wethouder heeft even tijd nodig om te zien wat hij kan met de opmerking dat de raad eerder over de stukken had willen beschikken. Die staan na de collegebehandeling op de C-schijf. De komende tweeënhalve maand wordt het heel druk, dus hij zal proberen dit anders aan te pakken, bijvoorbeeld bij het voorbereidingsbesluit. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en naar de raad gaat voor een korte bespreking. Ruimtelijke Ordening 7 Vaststellen bestemmingsplan ‘Luttenbergweg 8’. (VN2023-020889) Dit punt wordt gehamerd. 8 Vaststellen van de Wijzigingsverordening Heffingsverordening begraafplaatsen en crematoria Amsterdam 2022 (legestabellen 2024) (VN2023-019950) Het lid KEESMAN is het eens met wat er wordt voorgesteld. Volgens de raadsvoordracht is het doel van het college de voortdurende afname van het aantal begravingen af te remmen of zelfs om te zetten naar een toename. De begraafplaatsen moeten namelijk wel financierbaar blijven. Toch zegt het college ook dat Amsterdammers hun gevoel moeten kunnen volgen als het om een uitvaart gaat. Hij oppert naar alternatieven te kijken en begraafplaatsen als landschapsparken te beschouwen en die zo te financieren. Wethouder VAN DANTZIG denkt dat er dan sprake is van alternatieve financiering wat tot een mindere kwaliteit groen leidt.

Begraven is inderdaad minder in zwang, terwijl met de opbrengst parken kunnen worden onderhouden. Tegelijkertijd is vrije keuze belangrijk. Begraven en cremeren zijn een competitieve markt en daar worden de leges op aangepast. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en in de raad wordt gehamerd.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

9 Vaststellen herstelbesluit bestemmingsplan Museumkwartier – Valeriusbuurt 2022 (VN2023-019848) Hierbij is de heer Vink, stadsdeelbestuurder Zuid, aanwezig. Het lid STAARTJES constateert dat er op grond van het beroep enkele ambtshalve wijzigingen hebben plaatsgevonden waaronder aanpassing van het begrip ‘bestaand’. In dit geval is er geen wettelijke verplichting tot participatie; die heeft hier niet ook niet plaatsgevonden op wat afstemming met de appellanten na. Deels is er onvrede met de uitspraak en de belangenafweging in het oorspronkelijke besluit, maar uit de inspraak blijkt dat de belanghebbenden menen dat er sprake is van inventarisatiefouten en foutieve formuleringen. Participatie had dit kunnen verhelpen of in een vroeger stadium aan het licht kunnen brengen. Hij is benieuwd naar de reflectie van de wethouder op het proces en op de toevoeging ‘Deze is onherroepelijk in het kader van de definitie bestaande situatie’ en ook het wegbestemmen van de woonbestemming aan de Hobbemakade en de inventarisatiefout bij drie bestemmingen die bij een andere appellant wel is toegekend. De heer VINK weet dat participatie inderdaad niet noodzakelijk was. Als overal participatie wordt vormgegeven, komt het nooit klaar. Dit is precies het risico, maar als mensen menen in hun recht te worden aangetast, kunnen ze altijd in beroep gaan. De uitspraak van de rechter is dan bindend.

Wethouder VAN DANTZIG wijst op het eerdere debat over inventarisatiefouten. De gemeente probeert dit soort zaken zo zorgvuldig mogelijk af te handelen, maar het blijft lastig om een situatie binnen of in een binnentuin te bekijken. Om die reden liggen zaken ter inspraak. De data bij de gemeente blijken niet altijd helemaal te kloppen voor dit gebied. Dat is vervelend en dat maakt een compleet foutloze inventarisatie lastig. Naarmate bestemmingsplannen groter worden en sneller moeten, kunnen er inventarisatiefouten insluipen. Desgevraagd licht hij toe dat de mensen die nu hebben ingesproken, het niet eens zijn met het besluit, maar dat is geen inventarisatiefout. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en in de raad wordt gehamerd. 10 Vaststellen bestemmingsplan ‘Banne Buiksloot II 2e partiële herziening, winkelcentrum’ (VN2023-022079) Dit punt wordt gehamerd. 13 Vaststellen bestemmingsplan Hoofddorpplein- en Schinkelbuurt 2022 (VN2023021280) Het lid EMMERIK ziet dat er in dit plangebied slechts zeer beperkt openbare ruimte aanwezig is. De meeste straten en pleinen zijn volledig verhard. Ook de binnentuinen kennen slecht beperkt groen. Het groenpercentage is gemiddeld 7,5%. Die binnentuinen zijn de enige rustige plekken in de omgeving en zorgen toch voor wat minder hittestress en wateroverlast.

De woningen zijn klein en veel bewoners en ondernemers zouden graag het woonoppervlak vergroten door uit te bouwen in die binnentuinen. In het bestemmingsplan leest hij dat de verharding van een tuin maximaal 50% van het oppervlak van de tuin mag bedragen. Hij is benieuwd of een kleiner percentage verharding mogelijk is en of en hoe er gehandhaafd wordt op die verharding.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

Het lid VAN RENSSEN complimenteert het college met een deel van het bestemmingsplan, bijvoorbeeld de bescherming van de kapprofielen. Voor de tuinen gelden twee bestemmingen: waarde landschap 1 en waarde landschap 2. Die laatste gaan over de hoekpercelen. Het is heel terecht dat die tuinenregeling is gedifferentieerd. Wel heeft ze bezwaar tegen waarde landschap 1: naast 2,5 m uit de achtergevel mag er ook nog een bouwwerk van 9 m2 vrijstaand mag komen. Dat zou ze willen schrappen. De heer VINK verzekert dat die 50% groen de lijn is die over de hele linie is vastgesteld. Dat relatief kleine tuinhuisje is onderdeel van die 50% maximale verharding. Daar wordt op gehandhaafd: komen er meldingen, dan gaan de bouwinspecteurs langs. Of er ook fundering wordt aangebracht, is ruimtelijk niet relevant. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en naar de raad gaat voor een korte bespreking. 11 Vaststellen bestemmingsplan 7e herziening Landelijk Noord (VN2023-022324) Dit punt is afgevoerd.

12 Instemmen met de gewijzigde Gemeenschappelijke Regelingen van de recreatieschappen Groengebied Amstelland, Spaarnwoude en Twiske-Waterland en instemmen met de concept zienswijzen op de Verordeningen Financieel Beheer van de recreatieschappen (VN2023-0223 Het lid EMMERIK memoreert de bespreking in de vorige raad van het ambitiedocument van Groengebied Amstelland waarbij de PvdD bepleitte de participantenbijdrage in de toekomst evenredig te verhogen met de bevolkingsgroei. Dat amendement werd helaas verworpen. Positief verrast is hij te lezen dat de bedragen van meerjarenbegrotingen niet alleen kunnen worden herzien op basis van de ramingen voor loon- en prijsontwikkelingen, maar ook op basis van inwoneraantallen. De kwaliteit van Groengebied Amstelland wordt hiermee gewaarborgd. Hij is benieuwd of een dergelijke bepaling ook is opgenomen in de financiële verordeningen van Twiske-Waterland en Spaarnwoude. Als dat niet het geval is, hoopt hij dat de wethouder dit wil aanpassen. In de verordeningen van Spaarnwoude en Twiske-Waterland is vastgelegd dat het AB kan besluiten een nadelig exploitatiesaldo geheel of gedeeltelijk rechtstreeks ten laste te brengen van een of meer deelnemers. Dit lijkt de gemeente Landsmeer te laten opdraaien voor gemiste festivalinkomsten, terwijl Landsmeer juist een dapper besluit heeft genomen door zich te houden aan de Wet natuurbescherming.

Graag krijgt het lid Emmerik toegezegd dat de gemeente Amsterdam Landsmeer niet aansprakelijk zal stellen voor gemiste festivalinkomsten. Zo nodig komt hij met een motie. Wethouder VAN DANTZIG komt met een schriftelijke beantwoording op de eerste vraag. Eerder heeft hij al gemeld dat eenzijdig een inkomstenbron wegtrekken waarvan de meeste participanten in het Twiske vinden dat festivals bij recreatie horen, niet chic is. De gemeente heeft niet de intentie Landsmeer daarvoor geldelijk aansprakelijk te stellen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en naar de raad gaat voor een korte bespreking. 14 GEHEIM (Kennisnemen van financiële informatie VN2023-022314) De commissie heeft geen behoefte aan bespreking. 15 Vaststellen

van

het

bestemmingsplan

Partiële

technische

herziening

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

Havenstraatterrein (VN2023-020880) Dit punt wordt gehamerd. 16 GEHEIM (Het nemen van een voorbereidingsbesluit. VN2023-019964) De commissie heeft geen behoefte aan bespreking. 17 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over participatietraject Ontwikkelstrategie 2035 (VN2023-021239)

de

Startnotitie

en

het

Het lid TAŞLIYURT vindt het leuk mee te praten over de toekomst en groei van Amsterdam. Hij complimenteert de wethouder met de opzet van de ontwikkelstrategie en de mate van participatie. Het is goed dat de gemeente echt de buurten is ingegaan, straatgesprekken heeft gevoerd, bij basisscholen is langs geweest en dat er een website is opgezet met de stand van zaken. Hij is benieuwd hoe het staat met het oprichten van de Amsterdamse woonraad – volgens de motie-Aslami. Wellicht kunnen ook middelbare scholieren in het vervolg meedenken. Er moet aandacht zijn voor doorstroming, het optoppen en de aanpak van de leegstand. De wooncrisis wordt met bouwen alleen niet opgelost. In de ontwikkelstrategie komt te staan op welke locaties de buurten van de toekomst kunnen worden gemaakt. Amsterdam groeit naar 1 miljoen inwoners. Daarbij hoort verantwoorde groei met oog voor de wensen van de bewoners: groen, maatschappelijke voorzieningen en behoud van de stijl van de stad. Tot 2028 zijn voldoende locaties in voorbereiding, maar op middellange termijn zijn nog nieuwe locaties nodig. Hij is benieuwd wanneer dit gaat gebeuren en hoeveel woningen er überhaupt binnen de stadsgrenzen passen. In de omgevingsvisie 2050 staat waar verdichting nog mogelijk is. Het advies om aan de groene randen van de stad er één straat bij te bouwen levert alleen al in Noord-Holland 45.000 woningen op.

Dat is in Amsterdam lastig door de HGS, maar bij buurtgemeenten kan dit wellicht wel. Hij ziet graag dat dit wordt meegenomen in de ontwikkelstrategie. D66 moedigt voorts bouwen op het water aan. Het lid STAARTJES was bij de vorige bespreking al kritisch op de participatie die had plaatsgevonden naar aanleiding van de omgevingsvisie. Het is een goed idee om publieksbijeenkomsten te organiseren en die te combineren met een advies van het expertpanel. Van het advies is hij geschrokken. De opkomst was namelijk niet representatief, ondernemers warennauwelijks betrokken en participatie in deze vorm zou ten einde zijn. Hij voorziet dat er weer een stroom van zienswijzen komt op het moment dat de ontwikkelstrategie ter inspraak ligt, juist omdat veel partijen zich nog niet hebben kunnen laten horen. Hij wil horen waarom het college heeft gekozen voor deze vorm en niet voor een bredere opzet met ondernemers erbij. Wellicht kan de wethouder reflecteren op de uitspraak waarom deze wijze van participeren ten einde is. Het lid MINDERHOUD ziet in de verslagen van de participatie rond de ontwikkelstrategie dat er veel aandacht wordt gevraagd voor de plek van maatschappelijke organisaties in de stad.

Hij is benieuwd naar de status van het initiatiefvoorstel dat de PvdA met een aantal partijen heeft ingediend om beter in kaart te brengen wat de behoefte is aan plekken voor maatschappelijke organisaties. Dat is een cruciaal onderdeel van de uiteindelijke ontwikkelstrategie. Er moet ook voldoende plek blijven voor al die Amsterdammers die niet kunnen meekomen met alle yupperige instellingen in de stad. De bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel zou hij graag meenemen bij de bespreking van de ontwikkelstrategie. Het lid ALBERTS sluit zich voor een groot deel aan bij de kritiek op het participatieproces. Er zijn in totaal drie straatgesprekken geweest. Dat is toch wel heel

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Ruimtelijke Ordening, Grondzaken, Zuidas en Marineterrein, Energietransitie Definitief Raadscommissieverslag, 31 oktober 2023

RO

bescheiden. Het onderwerp is heel abstract en dat vergt dat de gemeente doorgaat met verdere participatie. Ze heeft nog geen antwoorden op haar schriftelijke vragen gehad over de casus in Buitenveldert. Om bewoners eigenaar te laten zijn van een buurt, moeten ze eerder kunnen meepraten en niet pas wanneer er eenmaal een besluit is genomen. Wethouder VAN DANTZIG benadrukt dat dit stuk betrekking heeft op hoe er samen wordt gebouwd in de toekomst. Het stuk bevat een aantal grote beleidswijzigingen. Ondernemers zijn via alle belangenverenigingen meegenomen. Er wordt veel minder ingezet op transformatie van bedrijventerreinen, maar Amsterdam moet wel groeien. Er komen jaarlijks 10.000 Amsterdammers bij. De zoektocht was om met zo laag mogelijke investeringen zo veel mogelijk voorzieningen toe te voegen in bestaande buurten. Dat gaat op lange termijn ten koste van de absolute bouwproductie, want het zal minder snel gaan. Qua participatie zit de gemeente hier in een voortraject. Hier had de gemeente eerst in gesprek moeten gaan en pas daarna een besluit moeten nemen. In dit voortraject wil de gemeente zo veel mogelijk Amsterdammers proberen te betrekken. Overal zijn mensen uitgevraagd. Het participatiepanel vond de wethouder heel goed omdat dat er op een andere manier naar kijkt. Voor een breed burgerberaad was de tijd te kort, want de planvoorraad moet echt worden aangevuld.

Binnenkort ontvangt de raad een raadsinformatiebrief over de voortgang van de motie-Aslami en andere soortgelijke moties. Het is ongelofelijk ingewikkeld mensen die nooit komen voor inspraak te bereiken. Er is natuurlijk ook geen participatiedwang of mensen willen het echt overlaten aan de gemeente. Iedereen wil zich thuis voelen in Amsterdam. De stad heeft een grote aantrekkingskracht. De stad moet groeien binnen de grenzen. Desgevraagd legt hij uit dat er wel degelijk rekening wordt gehouden met ouderen en de demografische ontwikkelingen. Dit gaat over de toekomst, maar het is nog geen complete blauwdruk. Er moet ruimte voor adaptiviteit blijven, rekening houdend met de demografie en waar met de minste investeringen toch kan worden gebouwd waarbij het voorzieningenniveau omhoog gaat. De lessen van Koers 2025 worden meegenomen. Met de demografie is echt rekening gehouden bij Groei binnen grenzen. Aandacht voor ouderen zit daarin. Er dienen inderdaad voldoende maatschappelijke organisaties in een buurt te zijn. Voordat dit voorstel wordt besproken, zal er zeker een bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel liggen die bij de bespreking kan worden betrokken. Bij IJburg worden circa 60 woningen op het water toegevoegd. Meer betaalbare woningen op water bouwen is een zoektocht. Het is behoorlijk druk op het water.

De wethouder wil het water eerst ruimtelijk ordenen en daarna kijken waar meer woningen kunnen worden toegevoegd. Tweede termijn: Het lid TAŞLIYURT hoort nog graag hoe het zit met die 45.000 woningen aan de randen van het groen in Noord-Holland. Het lid STAARTJES hoort dat de wethouder deze vorm van participatie als een voortraject ziet van de reguliere inspraak. In de Omgevingswet is het juist de bedoeling om bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in een zo vroeg mogelijk stadium te betrekken. Dat ziet hij niet terug in deze participatie. De wethouder erkent dat er nog wel wat kan worden verbeterd aan de participatie. Daarvoor gaat hij met de wethouder Participatie in gesprek, maar juist deze wethouder heeft een goed participatiekader opgesteld. Dat roept de vraag op of dat dan niet is gebruikt. Het kader was immers al beschikbaar voordat dit traject werd gestart. Wethouder VAN DANTZIG verduidelijkt dat het kader er toen nog niet was. Wel is er in de geest van dat kader gehandeld. Participatie is nu eenmaal een iteratief proces waarbij de papieren uitgangspunten altijd moeten worden getoetst aan de realiteit. Er zijn hier ook nog talloze besloten gesprekken gevoerd met bijvoorbeeld stedenbouwers en ondernemers. Hij stuurt een brief over met wie in beslotenheid gesprekken zijn gevoerd. Het is waar dat het woonprobleem een regionaal probleem is. In de woondeals