Document · PDF

Definitief verslag raadscommissie Algemene Zaken 29-09-2022

Raadscommissie Algemene Zaken 29 september 2022, gemeente Amsterdam23.258 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Raadscommissieverslag, 29 september 2022

Vergadering Openbare vergadering van de Raadscommissie Algemene Zaken Vergaderdatum Donderdag 29 september 2022 van 13.30 tot 17.50 uur en van 19.30 tot 22.55 uur Verslag vastgesteld op: Donderdag 13 oktober 2022

Voorzitter: de heer Van der Veen Portefeuillehouders: burgemeester Halsema Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Ahmadi (BIJ1), Bons (BIJ1), Boomsma (CDA), Broersen (VOLT), Ernsting (GroenLinks), Garmy (VOLT), Heinhuis (PvdA), Van der Heul (FvD), Hofland (D66), Khan (DENK), Krom (PvdD), Martens (VVD), Nadif (GroenLinks), Nanninga (JA21), Rooderkerk (D66), Van Schijndel (FvD), Wijmenga (CDA) en Wijnants (VVD) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen: de heer Bakker (Boerejongens), de heer De Beukelaer (OM), de heer Van Boven (BIZ Warmoesstraat), mevrouw De Bruine, de heer Coumou (wijkcentrum D’Oude Stadt), mevrouw Daalder (voorzitter Rekenkamer), mevrouw Den Engel (Mokum kraakt + ADEV), de heer Hellenberg Hubar, de heer Helms (Bond van cannabisdetaillisten), de heer Holla (politie), mevrouw Iping (Stopdegekte), de heer Jabobson (coffeeshop De Rookies), de heer Kok (rekenkamer), de heer Van der Linde, de heer De Loor, mevrouw Meershoek (Fervent Feminist), de heer Nabben (Hogeschool Amsterdam), de heer Noyon (Vereniging Voordestad), de heer Samuel, de heer Vreeken (We connect you), de heer Van der Weijden (Best Friends B.V.)

Algemeen, 1 a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 13.35 uur en heet iedereen welkom. b. Mededelingen Voor alle volledigheid memoreert de voorzitter de regels van het vergaderen. Raadsleden krijgen pas het woord wanneer de voorzitter hen dat geeft. Dat vergt handopsteken. Er wordt gesproken via de voorzitter. Per onderwerp mag een raadslid maximaal drie interrupties plegen. De VOORZITTER meldt dat er op 28 oktober vanaf 13.00 uur een werkbezoek bij de Brandweer staat gepland. Naast het bezoek aan kazerne Nico wordt de raad bijgepraat over een aantal onderwerpen. Het volledige programma staat in de dagmail. Een tweede onderwerp is de technische sessie die de burgemeester in de vorige commissievergadering heeft geopperd over het vertrouwen van de burger in de overheid en hoe de gemeentelijke organisatie werkt aan het vergroten van dat vertrouwen. Ook de gemeentesecretaris is daarbij aanwezig. Op 24 oktober vindt die bijeenkomst om 17.00 uur plaats. Ook deze uitnodiging stond eerder in de dagmail. Graag aanmelden. Het lid WIJNANTS meldt vanmiddag aanwezig te zijn en mevrouw Martens neemt het avonddeel voor haar rekening.

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

Burgemeester HALSEMA meldt dat het gedoogbesluit straatartiesten nog gewoon van kracht is. Wel is er een toename van straatartiesten, waarbij sprake kan zijn van verdringing op bijvoorbeeld de Dam. Daarbij is een aantal boetes uitgeschreven. Met Handhaving is afgesproken dat beboeten niet het doel is en alleen in extreme situaties kan plaatsvinden. Vanuit de leiding gaat Handhaving het gesprek aan met de inspreker van de vorige keer om nog eens na te gaan wat de klachten nu precies waren. Desgevraagd meldt ze dat het gedoogbeleid uit 2008 stamt en geldt voor het centrumgebied, dus dat is ruimer dan alleen de Dam. Daaraan zijn wel voorwaarden verbonden. Het versterkt geluid mag maximaal 74 dB bedragen op 8 m vanaf de speaker. Spraakversterking is niet toegestaan in het Wallengebied. Men mag een halfuur staan in verband met het enorme aanbod. Beboeten is louter een instrument om te zorgen dat er orde blijft. c. Vaststellen agenda Er vindt een avonddeel plaats dat begint met de punten 5, 6, 7 en 8 die gevoegd worden behandeld en daarna nog punten die vanmiddag niet aan de orde komen. Bij aanvang van het avonddeel wordt op verzoek van het lid Nanninga alsnog punt 13 behandeld aan het einde van de vergadering. Agendapunt 4 gaat als hamerstuk naar de raad. De agenda wordt vastgesteld. d.

Conceptverslag van de openbare raadsvergadering AZ van 8 september 2022 Het verslag van de openbare raadsvergadering AZ van 8 september 2022 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda De heer KHAN meldt dat de motie om de uniformen van boa’s inclusiever te maken, op 2 oktober zou zijn afgehandeld. Burgemeester HALSEMA is daarmee bezig en denkt die deadline, aanstaande zondag, wel te halen. Het dictum luidt overigens dat onderzocht wordt wat de inpassing zou kunnen betekenen. De minister heeft ondertussen een ferm standpunt ingenomen. f. Tkn-stukken g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Inhoudelijk, 2 a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

De VOORZITTER meldt dat de inspreektijd vanwege het grote aantal insprekers is teruggebracht naar 2 minuten. Insprekers kunnen hun bijdragen uiteraard ook schriftelijk aan de griffie doen toekomen. De heer VREEKEN vindt dat motoren voor veel herrie in de stad zorgen. In een artikel las hij dat de burgemeester is begonnen bij de PvdA en vervolgens overstapte naar GroenLinks. Hij adviseert vanwege de toenemende corona in het vervolg weer in de raadszaal te vergaderen. Alles bij de overheid verloopt prima, zolang mensen geen problemen hebben met diezelfde overheid. Bij de erfpacht zitten onnavolgbare grote verschillen. Volgens de heer Omtzigt is die hele erfpachtaanpak net zo erg als de toeslagenaffaire. Er is nu heel veel geld naar Oekraïne gestroomd. Die oorlog was te voorkomen geweest. Hij wijst nogmaals op het bestaan van de WakaWaka waarmee iedereen ter wereld van licht kan worden voorzien. Stoelverwarming kost 3 cent per uur. De circulaire douche bespaart 80% op water en gas, maar in Amsterdam gebeurt er helemaal niets. De heer VAN DER LINDE vraagt aandacht voor dataprotection. Hij wijst op de uitspraak van de rechtbank vorige week dat hij niet heeft gezegd dat een aanslag op de kinderen van de hoofdredacteur van Geen Stijl collateral damage is. De politie moet nu diverse instellingen informeren dat ze die fout heeft geïnformeerd.

Door dat valse frame is hij opgenomen in de deradicaliseringsaanpak. Toen de politie dat frame niet meer overeind kon houden, stelde ze dat documenten na vijf jaar toch worden vernietigd en rectificatie niet daarom niet meer nodig was. Maar de rechtbank stelde dat die verkeerde informatie wel blijft voortleven zoals in de hoofden van mensen. Europol moet uit haar archieven de data terughalen die Europol in opdracht van de Nederlandse politie verwijderde. Er bleek opeens geen dossier over de heer Van der Linde te bestaan. Zo gaat de Nederlandse overheid om met data waarmee het toezicht op de politie wordt ontmanteld. De dataprotection supervisor bepaalde dit jaar dat Europol 4 petabytes aan data moet verwijderen. Toch is kort daarna het mandaat van Europol vergroot waardoor ze de data mag behouden en dat verkleint de macht van de Europese supervisor. Die laat het er niet bij zitten en heeft het Europees parlement voor het Europese Hof gedaagd. De hamvraag is welke positie de Amsterdamse raad gaat innemen. Desgevraagd geeft hij aan dat er inderdaad een gesprek is geweest en ook nog gaande zijn. De Nationale Ombudsman erkent dat het blijkbaar onmogelijk is om uit zo’n systeem te komen. Politie en veiligheidsdiensten zijn niet in staat af te schalen. Extreem rechtse mensen maken verhalen van een linkse activist steeds gekker, zelfs als zo’n linkse activist alle rechtszaken wint.

Veel mensen zouden hun dossier moeten opvragen. De politie verzamelt data, maar die data worden nooit getoetst op kwaliteit. In het bestuursrecht kan veel worden aangevochten. De Ombudsman kan hierin ook een rol spelen. Daar zit nu wel wat beweging in. De heer SAMUEL strijdt voor gerechtigheid. Als ondernemer op de kop van de Zeedijk heeft hij alleen maar ellende ondervonden. Aanvankelijk huurde hij zijn zaak en na een jaar heeft hij dat pand op nummer 5 overgenomen. Laden en lossen, opzettelijke vernielingen, het toetakelen van zijn vader, hij heeft het allemaal meegemaakt. Dat had hij nooit verwacht in een sociaal-democratische samenleving. Hij pleit ervoor dat dit in de toekomst niet meer gebeurt. Hij roept de raad op een onderzoek in te stellen. Hij is nu al tientallen jaren bezig, maar dringt niet door tot dit bestuur. Hij overhandigt zijn verhaal op een stickje aan de griffie. Desgevraagd geeft hij aan dat hij weggetreiterd is. Concreet betekent zijn verzoek dat hij de geleden schade vergoed krijgt. Hij leeft nu van alleen een AOW. Bij punt 5: De heer VAN DER WEIJDEN heeft drie cannabisverkooppunten met een klantenkring van vrijwel geheel Amsterdammers. Zijn zaken worden dus niet rechtstreeks getroffen door het ingezetenencriterium. Toch spreekt hij zich uit tegen handhaving van dat i-criterium. De coffeeshopsector zou zijn verweven met cocaïnehandel en georganiseerde,

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

zware criminaliteit. Dat is een aanval op zijn integriteit. De coffeeshopsector is een van de strengst gecontroleerde en gereguleerde branches. Bij de kleinste misstap wordt een gedoogverklaring ingetrokken. Er is een directe lijn met de gebiedsmakelaar, straatmanagers, beleidsambtenaren van de gemeente, de wijkadviseurs en de politie. Zijn bedrijf is volledig gefiscaliseerd. Elke kassa-aanslag en voorraadbeweging wordt per seconde vastgelegd en is inzichtelijk voor de Belastingdienst. De gemiddelde coffeeshop heeft een positief effect op het maatschappelijk kapitaal, de volksgezondheid en de openbare orde en veiligheid. Hij laat het zich dus niet zeggen dat zijn verkooppunten worden gedemoniseerd. Hij steunt de reguleringsplannen, maar de discussie moet wel zuiver zijn. De vraag is of handhaving van het i-criterium de huidige overlast aanpakt. Voor bedrijven die zijn gelieerd aan de zware misdaad bestaan ruime bestuurlijke en strafrechtelijke handhavingsmogelijkheden. Hij roept de burgemeester op deze sector te rehabiliteren en te vrijwaren van deze verdachtmakingen. Desgevraagd geeft de heer Van der Weijden aan dat net als in andere sectoren deze bedrijfstak zich aan de geldende regels moet houden. De vergunningverlening vereist volledig inzicht in de bedrijfsvoering. De heer NABBEN, criminoloog, is de afgelopen vijf jaar drugsonderzoeker.

Op grond van jarenlang onderzoek concludeert hij dat invoering en handhaving van het icriterium onwenselijk is en zal leiden tot onbedoelde neveneffecten. Hij deelt de zorg over de toegenomen toeristenindustrie en de negatieve gevolgen daarvan op het leef- en woongenot. Dit i-criterium zal de stroom jonge Europeanen niet substantieel doen afnemen. Dat is een bestuurlijke wensgedachte. Ze zijn veelal bekend met illegale cannabismarkten in eigen land met strengere straffen. Ondanks het verbod blijft Amsterdam een coole en aantrekkelijke stad. Hij verwacht wel dat de hybride drugsmarkt hierop gaat anticiperen. In Roermond, Venlo en Eindhoven is de handhaving van het i-criterium al lang weer opgeschort wegens de chronische straathandel en overlast. Amsterdam is geen Maastricht met haar 50+-bezoekersgroep. De illegale cannabismarkt zit daar in de buitenwijken en het omringende heuvelland. De pakkans hier is klein en de inkomsten uit misdaad lonen. Dealen is stoer tijdverdrijf dat respect afdwingt en navolging krijgt. Het i-criterium zal dus negatieve gevolgen krijgen voor de volkswijken en voor het leefgenot van burgers in de binnenstad. Desgevraagd licht hij toe dat hij wel verdachtmakingen kent dat er een verwevenheid is tussen coffeeshops en zware criminaliteit. Dat zijn vooral speculaties. Hij roept op terug naar de tekentafel te gaan.

Er ontbreekt nu een visie op wat er in de toekomst met de coffeeshops kan gebeuren. Het i-criterium maakt het probleem alleen maar onoverzichtelijker. Hij is bekend met het keurmerk voor coffeeshops bij de gemeente Haarlem. Toeristen blijven toch wel komen, maar met de branche zijn goede afspraken te maken. Regulering via de achterdeur gaat erg traag, maar het zou een goed model kunnen zijn. Bij punt 6: De heer HELMS hoorde de burgemeester vorige week zeggen dat de vraag en de omzet bij coffeeshops ongelofelijk zijn toegenomen. Dat rapport stamt uit 2016 toen een derde van alle Amsterdamse coffeeshops werd gesloten. Dat was natuurlijk geen slim beleid, maar die sluiting was te wijten aan een deal tussen minister Opstelten en burgemeester Van der Laan om te voorkomen dat dat i-criterium werd ingevoerd. Toen al vreesde die burgemeester dat het i-criterium voor veel straathandel zou zorgen. Hij nodigt de raadsleden van harte uit eens in de coffeeshop te komen kijken: daar zijn geen feesttoeristen, geen vrijgezellenfeestvierders in penisoutfit. Coffeeshops worden nu tot zondebok gemaakt van alle problemen. Hij zet zich al jaren in om van cannabis een gereguleerd en genormaliseerd product te maken, maar nu gaat het over terugdringing.

Hij roept op de ervaring van de BCD te gebruiken om hierover in gesprek te gaan om te voorkomen dat er straks een gigantische illegale markt ontstaat die niet meer te reguleren valt. Desgevraagd licht hij toe dat men in Canada het verst is met het legaliseren van het product en in Amerika in heel veel staten. Daar is sprake van overregulatie; daar wordt

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

te veel belasting geheven waardoor het product te duur wordt en de strijd verliest met de illegale markt. Thailand heeft net gelegaliseerd om de staatskas te spekken en toeristen terug te halen. In Duitsland probeert men te leren van de fouten uit andere landen. Een groot deel van de coffeeshops heeft meegedaan aan het convenant. Dat is echt in samenspraak gedaan met de BCD. Daarna zijn de beschietingen op coffeeshops gestopt. Hij ziet wel degelijk een verantwoordelijkheid bij de coffeeshops om de overlast tegen te gaan. In de Warmoesstraat zitten overigens helemaal geen coffeeshops meer, wel een overdaad aan winkels met bijvoorbeeld space cake. Hij heeft vertrouwen in de experimenten en als die succesvol zijn, zullen die landelijk worden uitgerold. De heer HELLENBERG HUBAR, bewoner van het Wallengebied, ziet week in week uit de blow- en zuiptoeristen komen en gaan. Dat brengt veel overlast met zich mee. Amsterdam telt 166 coffeeshops waarvan 100 alleen voor toeristen. Daarbij speelt de verwevenheid van de cannabismarkt met de gewelddadige drugshandel een rol, het witwassen, de ondermijning. Genoeg reden om in te grijpen. Het college wil dat, de driehoek wil dat, het gemeenschappelijk bedrijfsleven in Amsterdam wil het en de bewoners willen het. De raad is bang voor meer straathandel, maar dat is een onbewezen aanname. Die klinkt vooral vanuit de hoek van belanghebbenden.

Circa 40% van de jonge buitenlandse toeristen zegt weg te blijven als ze niet meer in de coffeeshop mogen komen. 15% denkt op een andere manier toch wel aan drugs te kunnen komen. Er zal juist minder markt voor straatdealers zijn en niet meer. De politie zegt de handhaving aan te kunnen. Het i-criterium, overigens bestaande landelijke wetgeving, brengt alleen maar winst voor de bewoners. Niets doen is geen optie. De heer NOYON spreekt namens de vereniging Voordestad, een snelgroeiende vereniging van mensen die zich zorgen maken over hoe het er in de binnenstad van Amsterdam aan toe is. Het moet nu echt anders. Al in 2020 gaf de burgemeester aan de prikkel die van cannabis uitging op het toerisme te willen verminderen. Ondertussen is het alleen nog maar meer uit de hand gelopen. Het spreekt hem zeer aan dat de burgemeester vooral aan de vraagzijde de cannabishandel wil verminderen. Toch gaat het hem minder om het beheersen van de cannabismarkt, maar meer om de beheersing van de toeristenmarkt. Twee magneten trekken toeristen aan die eigenlijk ongewenst zijn: de raamprostitutie en de coffeeshops. Hij daagt de raadsleden die dit afwijzen uit met een alternatief te komen. De alternatieven van de coffeeshops heeft de burgemeester kundig gepareerd. Dan is nu de raad aan zet. Desgevraagd geeft de heer Noyon aan dat hij geen deskundige is op het gebied van de cannabismarkt.

In Europa heeft Amsterdam het imago van coffeeshops en daar moet de stad vanaf. Bij agendapunt 7: De heer DE LOOR is van het adviesbureau drugs. Het gaat allang niet meer om het criterium alleen. Het gehele drugsbeleid in Amsterdam en hoe de driehoek daaraan invulling geeft, staat op het spel. Hij houdt zich al 52 jaar bezig met het Amsterdamse drugsbeleid. Sinds de raad het criterium twee jaar geleden heeft afgewezen, is er een zeer zorgelijke verbetenheid in de driehoek ontstaan die de scope vernauwt. Het criterium ziet hij als een belachelijk voorstel. Het belangrijkste speerpunt van het Amsterdamse drugsbeleid is nu bij het vuilnis gezet. Hij roept op rond de tafel te gaan zitten met de verschillende disciplines om de problemen in goede samenwerking aan te pakken. Desgevraagd geeft hij aan dat het meest rechtse kabinet in 2010 landelijk de ondermijningsdoctrine is gestart, bedoeld om de coffeeshop om zeep te helpen. Amsterdam hield vast aan het scheiden van de drugsmarkt. De ontwikkeling van cannabis en andere uitgaansdrugs komt steeds dichter bij elkaar. De coffeeshop als scheidingsinstrument van die twee markten is meer dan ooit nodig. Het scheidingsbeleid is bedacht in een periode waarin iedereen heel bang was voor heroïne – en terecht. Daarom is cannabis in de luwte gezet. In de praktijk stond de wereld van heroïne mijlenver verwijderd van cannabis.

Heroïne is er nog steeds. Er zijn wel allemaal andere middelen bij gekomen die in de

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

belevenswereld van jongeren onderdeel zijn gaan vormen naast cannabis. De scheiding zit niet in het gebruik. Die moet in het beleid zitten. De coffeeshop is de save heaven om cannabis te gebruiken in een sociaal controleerbare omgeving. De heer VAN BOVEN is bewoner, ondernemer en bestuurslid van de BIZ Warmoesstraat. Eerder is advies gevraagd aan socioloog de heer Haverkamp. Die was in de jaren ’70 betrokken bij de opvang van 500 heroïneverslaafden. Hij was ook betrokken bij wijkcentrum D’Oude Stadt toen het gedoogbeleid werd ingevoerd. Dat was bedoeld om een split te bewerkstelligen tussen hard- en softdrugs. Hij deelt het punt dat het i-criterium niet moet worden ingevoerd. De brief klopt volgens hem niet. Bijna iedereen vindt dat er iets aan het massatoerisme moet gebeuren en dat de cocaïnemaffia moet worden aangepakt. Alle coffeeshops worden nu over een kam geschoren, maar het weren van buitenlanders helpt niet. Wel komt er meer troep op straat, meer overlast. Mensen krijgen troep geleverd en komen verhaal halen. Het wachten is op echte maatregelen om de cannabismarkt beheersbaar te maken. De heer JACOBSON beschouwt zichzelf als een eerlijke en betrouwbare ondernemer. Hij verkoopt nu 30 jaar lang wiet in zijn coffeeshop. Dat i-criterium gaat voor veel problemen zorgen. Dat hebben andere steden inmiddels ook al geconcludeerd.

Slechts 7% van de toeristen komt louter voor de coffeeshops. Bij invoering van het i-criterium zal 24% op straat cannabis gaan kopen. De scheiding der markten wordt daar teniet gedaan. De straten van Amsterdam gaan er niet veiliger op worden met al dat contante geld. Hij ziet dat de adviezen van burgemeesters die het criterium alweer hebben teruggedraaid, volledig worden genegeerd. Het toerisme zal alleen nog maar toenemen en daar zitten ook buitenlandse cannabisgebruikers tussen. Cannabis is na alcohol het tweede genotsmiddel. Amsterdam kent ruim 6000 alcoholverstrekkende bedrijven en slechts 166 coffeeshops. De grootste overlast wordt gegenereerd door dronken, schreeuwende en plassende toeristen. Dat kwam naar voren uit een onderzoek van drie jaar geleden. Als het gaat om de verwevenheid met de harddrugshandel heeft de burgemeester zich gericht op foute shops en vermengde import. Dát moet worden aangepakt. Binnen vijf jaar zal cannabis worden gelegaliseerd, dus waarom nu al deze moeite? Hij bepleit dat de burgemeester gehoor geeft aan de wens uit de coffeeshopsector om meer in overleg te gaan. Desgevraagd licht de heer Jacobson toe dat hij een bezoeker die iets doet met harddrugs, gelijk de deur uit gooit. Hij is zwaar anti-cocaïne. Hij heeft nooit ervaren dat mensen in die verwevenheid zitten. Hij ziet dat niet om zich heen. Hij kent ook dergelijke leveranciers niet.

Bij agendapunt 8: De heer BAKKER hoort dat de burgemeester suggereert dat invoering van het icriterium de vraag naar cannabis verlaagt. Het aantal coffeeshops zal afnemen en de overlast zal verminderen. Het is een misvatting dat een verbod op verkoop aan toeristen de markt zal verkleinen. De vraag blijft gelijk, maar het gedoogaanbod wordt verkleind. Wel wordt daarmee een toename van de straathandel verwacht. Handhaving is bovendien kostbaar, terwijl de invoering alleen slaagt met een intensieve aanpak van straatdealers. De invoering is bedoeld als een tijdelijke maatregel als opstap naar legalisatie van de markt. De vraag is dan of invoering van een tijdelijke maatregel de negatieve effecten wel waard is. Het kan ook anders. In het coalitieakkoord staat dat het experiment gesloten coffeeshopketens zal worden uitgebreid met een elfde gemeente. Doel is of legale telers in een gesloten keten aan coffeeshops kunnen leveren. Als Amsterdam meedoet aan dit experiment worden alle bezwaren van de burgemeester ten aanzien van de cannabismarkt weggenomen. De volledige in- en verkoop van cannabis wordt transparant met als bijkomend voordeel dat het de gemeente niets kost. Het rijk zorgt zelfs voor een financiële tegemoetkoming.

Deelname aan het experiment maakt de dure inzet van politie en justitie overbodig en is er geen risico dat jongeren eerder in aanraking komen met verdovende middelen. Bij agendapunt 9:

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

Mevrouw IPING leest dat de voordracht is vrijgegeven voor inspraak, maar die inspraak heeft al plaatsgevonden. Ze is blij met de erkenning dat de overlast op de Wallen onleefbaar is geworden. Wel opvallend is dat vrijwel alle horecagelegenheden geen enkele verantwoordelijkheid nemen om de overlast tegen te gaan. Het voorstel om de openingstijden voor alle horeca aan te passen juicht ze dan ook toe. De overlast van bezoekers door drugs- en alcoholgebruik wordt al maar erger naar mate het later wordt. Dat is tegenwoordig op alle dagen van de week zo. Daarom verzoekt ze de sluitingstijden aan te passen voor de hele week na 01.00 uur ’s nachts en ook de prostitutieramen gelijktijdig met de horeca te sluiten. Zijn de kroegen dicht en de ramen open, dan valt er alleen op straat nog wat te beleven en blijven bezoekers in het gebied hangen en herrie maken. Ze roept op de Dam en de Hoogstraten ook onder dit besluit te laten vallen. In de Warmoesstraat is de overlast gigantisch en toch is deze straat niet betrokken bij de maatregel. Ze vreest dat de gemeente met dit voorstel anders weer achter de feiten aan loopt. Bij agendapunt 10: Mevrouw DEN ENGEL geeft aan dat er volgende week een motie wordt ingediend als tegenreactie op de aanscherping van de Wet kraken en leegstand. Er is een wooncrisis gaande. De huidige woningmarkt is te duur. Al het gepraat heeft tot nu toe niets opgelost.

Duizenden panden staan leeg in Amsterdam. Het is een ramp. Behalve het gebrek aan woningen is er ook nog energiearmoede en mensen kunnen geen boodschappen doen. De inflatie blijft maar stijgen. Kraken zorgt wel voor een dak boven je hoofd. De tijd van vergaderen is voorbij. Ze vraagt om solidariteit voor Amsterdammers die minder bevoordeeld zijn. Mensen zonder dak boven hun hoofd zullen altijd onderdak zoeken. Ze vreest dat mensen die kraken door deze crisis gecriminaliseerd worden. Ze roept de raad op volgende week vóór de motie te stemmen. Desgevraagd geeft ze aan dat de motie aanstaande maandag naar de raad komt. Daarbij gaat het om een herinrichting van de wijze waarop nu wordt gekraakt. Civiel recht zou eigenlijk ook meer geprioriteerd moeten worden. Kraken is een geschil tussen de eigenaar en de kraker. Nu kan een kraker geen pleidooi houden. Bij het civiel recht kunnen beide partijen hun pleidooi houden. Bij het strafrecht gaat het om wie in zijn gelijk staat. Bij agendapunt 12: De heer COUMOU refereert aan de coronabrief van de burgemeester van 14 juli waarvan een verkeerd signaal uitgaat. De brief zal vooral in de binnenstad effect hebben. De brief wekt de suggestie dat er in de binnenstad nog van alles mogelijk is op het gebied van de horeca.

Dat bleek deze week al op een bijeenkomst bij de bestuurscommissie Centrum waar Koninklijke Horeca Nederland uitvoerig pleitte voor het vergunnen van alle coronaterrassen. Het Stadsdeel centrum heeft echter in 2019 besloten tot een gedeeltelijke bevriezing van de omvang van de terrassen. Toch neemt de horeca in de binnenstad alleen maar toe met twee hotels aan de Prinsengracht en aan het Leidseplein. Afgelopen zomer was het weer bomvol in de binnenstad. Het college komt nog dit jaar met maatregelen om de bezoekersdruk te verminderen, maar dat is tegenstrijdig met de inhoud van de brief. Dat botst met het streven naar spreiding van bezoekers naar de randen van de stad of daarbuiten, het streven om de openbare ruimte meer als ontmoetingsplek te gebruiken, het streven naar een age friendly city en het streven naar minder monocultuur. Wil het stadsbestuur het aantal bezoekers aan de binnenstad beteugelen, dan dient er een eenduidig en consistent beleid te worden gevoerd, gericht op het terugdringen van de aantallen. Dat geldt ook voor het i-criterium. Bij agendapunt 14: Mevrouw DE BRUINE stelt dat er al een grens is overschreden, de grens van de Nederlandse waarden, de vrijheid, de democratie.

Forum voor Democratie organiseerde deze zomer een bijeenkomst in de RAI over de oorlog in Oekraïne, een eenzijdige proRuslandshow met sprekers als de Russische ambassadeur en de verbindingsofficier met het Kremlin. Die bijeenkomst was een ordinaire propaganda voor de Russische inval in

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

Oekraïne en een regelrechte slag in het gezicht van de tienduizenden Oekraïners die hier hun toevlucht hebben gezocht. De gemeente heeft Forum voor Democratie het podium geboden. Schokkend. De gemeente is voor een kwart eigenaar van de RAI en had deze bijeenkomst kunnen weren. De vrijheid van meningsuiting is voor burgers en niet voor overheden en zeker niet voor de overheid van Rusland. De veiligheid en de vrijheid is in het geding, namelijk die van deze samenleving. Ze wil een debat, hier op het stadhuis. Ze vraagt om een statement waarin het stadsbestuur dit ongenoegen deelt en een visie om een dergelijke situatie in de toekomst te voorkomen. Nooit meer fascisme. Desgevraagd legt ze uit dat elk jaar een 4-mei-herdenking organiseert. Dat betekent ook dat ze hiertegen moet optreden. Daarom roept ze de raad op hierover in debat te gaan. Bij agendapunt 15: Mevrouw MEERSHOEK geeft aan dat zelfbeschikking niet voor iedereen een realiteit is. Ze is trots op Amsterdam, een progressieve stad die vaak voorop loopt. Maar er gaat nu iets goed mis. Mensen met een baarmoeder worden bij de abortuskliniek regelmatig lastiggevallen door anti-abortusdemonstranten. Cliënten komen vervolgens helemaal overstuur de kliniek binnen. Er is hier geen sprake meer van demonstreren maar van intimideren.

Intimideerders proberen de ongewenst zwangeren op andere gedachten te brengen door ongewenste hulp aan te bieden – bij een privékwestie. Soms zeggen vrouwen hun afspraak af zodra ze weten dat er intimideerders voor de deur staan. In zeven steden functioneren goed werkende bufferzones waar intimideerders en zwangeren niet met elkaar in contact kunnen komen. Amsterdam kan niet achterblijven. De bufferzone is ook een oplossing voor het recht van demonstreren. Desgevraagd licht ze toe dat zo’n bufferzone juridisch mogelijk is. In Haarlem heeft de burgemeester een bufferzone ingevoerd. De rechter heeft uitgesproken dat er geen sprake is van demonstreren wanneer individuele mensen andere mensen aanspreken. Dan gaat het niet om een maatschappelijk belang, maar dat schaadt het recht op een privébeslissing. Wanneer een demonstratie de gezondheid belemmert – en dat gebeurt hier – dan mag een burgemeester beperkingen inzetten. De directeur van de kliniek vindt die demonstraties niet fijn, maar het gaat om de cliënten die er echt last van hebben. Alleen al je fiets parkeren betekent dat je gelijk wordt geïntimideerd. De keuze voor een abortus is voor niemand makkelijk. Het is haar onbekend of mensen een melding maken van die intimidatie. Er is een buddysysteem: mensen die aanbieden de ongewenst zwangere te begeleiden naar een kliniek omdat het niet veilig geacht wordt.

Het zou natuurlijk prachtig zijn als de gemeente die veiligheid kon garanderen. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid ABDI leest vandaag in Het Parool dat kinderen op de basisschool steeds vaker Snus gratis aangeboden krijgen en zo de criminaliteit in worden getrokken. Ze weet dat de gemeente het nodige doet tegen dit soort ronselpraktijken. Ze is benieuwd of de burgemeester van deze ontwikkeling op de hoogte is en wat de gemeente doet om dit tegen te gaan. Burgemeester HALSEMA weet dat de berichtgeving over snus uit een voorlichtingsvideo van de politie komt. Het is een signaal en dat is zachte informatie. Ze bespreekt dit in de driehoek en wil met de politie nagaan of er harde cijfers zijn. Ze komt schriftelijk terug op de vraag over het tegengaan van ronselpraktijken.

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

Het lid VAN SCHIJNDEL stelt vast dat de oorlog in Oekraïne escaleert. Duitsland stelt zich op het standpunt dat de Russische mannen nu het land uitvluchten en dus vluchteling zijn. Het vindt het echter onbegrijpelijk om Russische dienstweigeraars als vluchtelingen te beschouwen. Hij hoort graag wat het standpunt van de burgemeester is en of ze bereid is haar standpunt bij het rijk in te brengen. Overigens wordt het onmogelijk om die Russen ook nog te huisvesten. Burgemeester HALSEMA wijst erop dat de definitie van een vluchteling in internationale verdragen is vastgelegd. Die wordt door het rijk verder gepreciseerd. Dat valt helemaal niet binnen het gemeentelijk domein. Algemene Zaken 3 Kennisnemen van het rapport van de rekenkamer Openbaar maken van overheidsinformatie in Amsterdam en de aanbevelingen overnemen (VN2022-025592) Mevrouw DAALDER licht toe dat dit rapport zevenenhalve maand geleden al openbaar is gemaakt, maar nu pas wordt behandeld. Ondertussen is er wel wat veranderd: de Wob bestaat niet meer; dat is de Woo geworden sinds 1 mei. Het rapport is nog altijd actueel. Niet bekend is wat het college heeft gedaan met de aanbevelingen. Ze benadrukt dat ook de overheid zich dient te houden aan de regels en termijnen die worden gesteld. Dat wordt van burgers ook verlangd. De ambitie van het college zou dan ook moeten zijn dat die termijnen altijd worden behaald.

Het is wel een forse klus wanneer een individuele ambtenaar een Woo-verzoek krijgt. Dat kan behoorlijk tijdrovend en stressvol zijn. Bij openbaarmaking geldt natuurlijk ook dat alles wat actief van te voren openbaar is gemaakt, geen werk achteraf met zich meebrengt. Preventie dus. Het college dient met een plan van aanpak te komen dat ingaat op verschillende factoren: cultuur, werkprocessen en centrale sturing. De rapporten van de rekenkamer bevatten aanknopingspunten voor een dergelijk plan van aanpak. Het lid HEINHUIS weet dat zo veel mogelijk openbaar maken een precaire balans vergt met de privacy. Wellicht kan mevrouw Daalder daarop reflecteren. Mevrouw DAALDER herkent die afweging van privacy versus het belang van openbaarmaking. Toch zou er veel meer actief openbaar gemaakt kunnen worden vanuit de gemeente dan nu gebeurt. In de landenstudie en bij BZK heeft ze gezien dat er van te voren al een classificatie op een stuk zou kunnen komen: openbaar in de toekomst of een deel dat ingewikkeld ligt. Dan behoeft een ambtenaar alleen naar die classificatie te kijken waardoor zijn werk gemakkelijker wordt en termijnen eenvoudiger haalbaar zijn. Het lid ERNSTING vindt de hele brede Woo-verzoeken nog wel eens een worsteling. Soms zijn verzoeken zo ruim, dat het bijna onmogelijk wordt om die termijnen te behalen. Hij vraagt zich af of actieve openbaarmaking daarbij zou helpen.

De heer KOK wijst op de selectielijst van documenten die moeten worden bewaard. Op een gegeven moment mogen mails ook gewoon de prullenbak in. Dat moet dan wel gebeuren. In het rapport wordt gepleit voor een dienstbare houding, dienstverlening. Door over die Woo-verzoeken in gesprek te gaan is misschien te achterhalen waar nu precies de vraag ligt, zodat het onderzoek wat kleiner kan. Het lid HOFLAND bedankt voor het rapport. Het is ingewikkeld: van Wob naar Woo en van verzoeken naar steeds meer actief openbaar maken. Het gaat om gigantisch veel informatie. Alle overheidsorganen gaan door deze transitie dus hij hoort graag of er voorbeelden zijn van organen die dit al heel goed doen. Classificeren betekent wel dat iedere ambtenaar moet weten waar een bericht hoort.

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

De heer KOK legt uit dat er een vergelijking is gemaakt door de UvL met drie internationale steden. Daar zijn echt leereffecten uit te halen. Zo is er in Stockholm een register en daarin worden op de dag zelf of vlak daarna de documenten gezet. Ook wordt de classificatie gemaakt. Het aantal uitzonderingsgronden in Stockholm is wel een stuk minder dan voor de Nederlandse Woo. Kennis van classificeren heeft te maken met opleiding. Daar hoort ook een open houding bij. Als ambtenaren de vertrouwelijkheid schenden, kunnen ze strafrechtelijk worden vervolgd. Maar nergens staat dat ze juist heel open moeten zijn. Dat vergt een andere cultuur. In Zweden zit dat in het hele systeem. De VOORZITTER bedankt mevrouw Daalder en de heer Kok voor hun toelichting. Het lid BROERSEN stelt dat de gemeente hard op weg is om open en transparant te zijn. Doel van dit onderzoek van de rekenkamer was de huidige praktijk van het openbaar maken van informatie, informatie inzichtelijk maken en controleren of die in lijn is met door het college geformuleerde beleid en de landelijke regels daarover. De rekenkamer stelt dat het college nog onvoldoende doeltreffend handelt bij het openbaar maken van overheidsinformatie. Ambtenaren beschouwen het afhandelen van Wob-verzoeken als een taak die erbij komt. De rekenkamer schetst hoe het college dit proces kan verbeteren.

Actief openbaar maken vergt een cultuurverandering. Misschien kan de burgemeester die cultuurverandering concreter maken. Een plan van aanpak ontbreekt bij de toezeggingen. Ze hoort graag wanneer de raad een plan van aanpak kan ontvangen met de concrete activiteiten om de aanbevelingen uit te voeren. De burgemeester wordt geïnformeerd over lopende Wob-verzoeken, maar hoe zit het met afgeronde Wobverzoeken? De aanbevelingen voor het niet tijdig uitvoeren van de Wobverzoeken dienen breder in kaart te worden gebracht om beter inzicht te krijgen in de eigen doelstellingen. Gezien de extra taak voor ambtenaren wordt er in Groningen nu gewerkt met ZyLAB, software dat de afhandeling van Wob-verzoeken minder arbeidsintensief maakt. De gemeente Amsterdam werkt ook met dit bedrijf en het lid Broersen hoort graag of het werken met deze software de afhandeling van Wob-verzoeken voor Amsterdamse ambtenaren ook gemakkelijker kan maken. Het lid HEINHUIS ziet in dit rapport een aantal zaken dat sterk kan worden verbeterd. Mooi dat er al stappen zijn gezet en dat de gemeente zich bewust is van het belang van openbaar maken van informatie. Wel heeft ze wat zorgen over de uitvoerbaarheid van de Woo en de capaciteit die dat vergt. Ze hoort graag wat de burgemeester denkt van de suggesties om op een slimmere manier om te gaan met dit soort verzoeken.

Gaat het om de balans tussen privacy enerzijds en het belang van openbaarheid anderzijds, dan is het natuurlijk van groot belang dat de ambtenaren goed en zorgvuldig hun werk kunnen doen en niet gehinderd worden door die vraag naar openbaarheid. Ze hoort graag hoe de burgemeester dat evenwicht ziet. Het aantal Wooverzoeken stijgt enorm en lid Heinhuis vraagt zich af hoe dat beheersbaar blijft. Het lid HOFLAND sluit aan bij de punten van het lid Heinhuis. De coalitie heeft flink wat middelen vrijgemaakt en hij hoort graag of er ook al extra fte’s zijn om de achterstand in te lopen. De echte oplossing zit volgens hem in actieve openbaarmaking. Dan moet iedereen in de organisatie wel snappen hoe de Woo werkt, wat daaronder valt en wat niet. Hij is benieuwd hoe de burgemeester het ziet dat de lat zo hoog is en hoe zij met de middelen die er nu zijn, die omslag denkt te maken. Het lid WIJMENGA stelt dat openheid het fundament is van democratisch bestuur. Amsterdam zou voorop moeten lopen en het goede voorbeeld moeten geven, maar dat gebeurt nu niet. Er wordt nog steeds heel veel geheimhouding opgelegd. Er zijn belangrijke stappen gezet, maar het is nog onvoldoende. Het CDA steunt de raadvoordracht. Het minimum is wel dat de gemeente de aanbevelingen overneemt. Er ontbreekt nog een toegezegd plan van aanpak voor verbetering.

Daarbij gaat het om een concrete tijdsplanning – in lijn met wat in juni 2020 werd overeengekomen. Het doorvoeren van een classificatiebeleid zou volgens de rekenkamer goed zijn om informatie sneller te vinden.

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

Het college reageert niet op de suggestie om de oorzaken van het niet tijdig afhandelen in kaart te brengen. Inzicht in de oorzaken is wel nodig om tijdig te beslissen. Aan veel beleid liggen externe onderzoeken ten grondslag. Die onderzoeken zijn betaald met belastinggeld. Lang niet altijd worden die onderzoeken openbaar gemaakt. Ze stelt voor in het vervolg alle extern uitgevoerde onderzoeken actief openbaar te maken. Ze krijgt graag de toezegging dat het college de rapportages over de Woo deelt met de raad. Het lid ERNSTING ziet dat het college alle aanbevelingen overneemt. Alleen over aanbeveling 1 is nog wat discussie. Hij hoort graag wanneer dat plan van aanpak precies naar de raad komt. Verder las hij in de inspraak dat sommige vragen als Wob-verzoek worden behandeld, terwijl het gaat om informatie die gewoon actief openbaar zou moeten zijn gemaakt en ook vindbaar zou moeten zijn. Daar vraagt hij graag aandacht voor. Burgemeester HALSEMA bedankt de rekenkamer voor het waardevolle onderzoek. Openbaarheid is een onderwerp dat iedereen aan het hart gaat. De rekenkamer, het college en de raad hebben geen principieel verschil van mening. Openbaarheid is een recht, geen gunst. Er ligt inmiddels een hele berg werk.

Als documenten niet van de overheid zijn maar bij de overheid liggen, betekent dat een fundamentele wijziging in het denken over overheidsbezit en het delen van opvattingen. Dat is een cultuurwijziging en die kost tijd. En er moeten wellicht weerstanden in de organisatie worden weggenomen. Het college neemt alle aanbevelingen van de rekenkamer over. Het is de bedoeling dat de raad het plan van aanpak nog voor de jaarwisseling heeft. Dat geeft een beter inzicht in waar het probleem ligt en wat de gemeente er aan kan doen. Amsterdam loopt achter op de Woo en de termijnen worden vaak gepasseerd – dat kan en mag niet, maar dat gebeurt wel. Daarom zijn deze zomer twee ‘Woo-weken’ ingesteld waarin grote groepen vrijgestelde ambtenaren hebben geprobeerd zo veel mogelijk achterstallige Woo-verzoeken weg te werken. Toen is er echt een inhaalslag gemaakt, maar toch was het aantal Woo-verzoeken na die twee weken hoger dan voor die twee weken. Daar ligt ook het probleem: de enorme toename van het aantal Wooverzoeken. Dat is geen excuus om de termijnen niet na te leven, maar het is niet zo maar op te lossen. Verder neemt de complexiteit van veel Woo-verzoeken enorm toe. Een verzoek omvat zelden een paar honderd documenten. Veel vaker gaat het om duizenden en duizenden documenten over heel veel jaren. Daar wordt niet altijd voldoende openbaarheid bij betracht.

Dat vergt ook een cultuurwijziging. De gemeente werkt met veel verschillende softwaresystemen waardoor documenten vaak lastig vindbaar zijn. Bij allerlei diensten zwerven documenten die van toepassing kunnen zijn op het verzoek dat is gedaan. Andere landen hanteren goede zoeksystemen. Het Amsterdamse systeem wordt niet gekenmerkt door eenvoud. Dat is een van de problemen en die oplossen vergt tijd en geld. Werkelijk actieve openbaarmaking vergt een systeem van archivering. Het plan van aanpak zal daarover gaan. Het gaat om de inhoudelijke informatie en niet om de adressant. Toch moet een overheid ook niet helemaal abstract en anoniem zijn. Vanaf een bepaalde schaal moeten ambtenaren wel naar voren kunnen treden. Nu gebeurt dat vanaf directeurniveau, GMT en gemeentesecretaris. Het rijk is strenger: alleen de SG’s en verder niemand. Het voordeel is dat de privacy van de ambtenaren sterk wordt geborgd. Het nadeel is dat de overheid een anonieme moloch wordt. In alle gevallen is bepalend dat de bestuurder altijd voor de ambtenaren staat. De gemeente neigt er soms toe om alle versies in de voorbereiding van de totstandkoming van een advies aan een bestuurder mee te zenden. Er valt ook wat voor te zeggen om alleen de door de gemeentesecretaris ondertekende voorbereiding van een standpunt toegankelijk te maken voor de Woo.

Dat waarborgt dat ambtenaren onderling discussies kunnen hebben zonder dat ze beducht hoeven zijn dat ze met hun verhaal in de krant terechtkomen. Dat leidt juist af van de bestuurlijke verantwoording. De burgemeester wordt geïnformeerd over afgeronde Woo-verzoeken. Ze krijgt eens per maand een overzicht van alle Woo-verzoeken waarbij de termijnen zijn gepasseerd. Ze is dus wel op de hoogte maar heeft niet direct een oplossing. Slimmere archivering moet meer in de software zitten. Actief openbaar maken is voor een deel de oplossing. Daar is een omslag voor nodig. Openbaarheid moet heel

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

vanzelfsprekend zijn. Dan moeten er dus wel veel meer ambtenaren worden opgeleid om Wob-verzoeken te behandelen. Londen heeft bijvoorbeeld 3000 Wob-ambtenaren. Het is maar de vraag of alle externe onderzoeken openbaar gemaakt moeten worden. Dat is afhankelijk van de uitsluitingsgronden van de Wob. De burgemeester denkt daarbij aan externe integriteitsonderzoeken of onderzoeken naar de marktpositie van de gemeente. Dat wordt niet per sector of categorie bepaald, maar aan de hand van de kwetsbare informatie. Op het moment dat verzoeken niet op grond van uitsluitingsgronden van de Woo voldoen, dienen ze openbaar te worden gemaakt. Desgevraagd zegt de burgemeester toe de vraag over de gebruikte software in de diensten en de software die het zoeken naar documenten zou vergemakkelijken, uitzoekt. In de software ligt voor de gemeente een forse uitdaging. Dat komt in het plan van aanpak. De VOORZITTER concludeert dat dit punt voldoende is besproken en als hamerstuk naar de raad gaat. Raadsaangelegenheden 4 Vaststellen van de Budgethoudersregeling gemeenteraad Amsterdam 2022 (VN2022-029244) Dit punt is gehamerd. Openbare Orde en Veiligheid 5 Brief van de driehoek aan de gemeenteraad d.d.

11 april 2022 over de stand van zaken van de plannen ten aanzien van een beheersbare cannabismarkt en de aanpak straatdealen (VN2022-029348) en 6 Brief van de burgemeester namens de driehoek aan de gemeenteraad d.d. 24 juni 2022 met een bestuurlijke reactie op voorstellen naar aanleiding van de raadsbrief van 11 april 2022 over plannen voor beheersbare cannabismarkt en de aanpak straatdealen (VN202 en Algemene Zaken 7 De eventuele invoering van het i-criterium bij verkoop van softdrugs in coffeeshops (VN2022-029359) en Openbare Orde en Veiligheid 8 Uitkomsten rapport ‘Onderzoek Regulerende Toeristenbelasting’ met het oog op de discussie cannabismarkt, i-criterium en werkzaamheid toeristenbelasting (VN2022-029334) De VOORZITTER heet de heren Holla van de politie en De Beukelaer van het OM welkom bij deze agendapunten.

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

Het lid MARTENS vindt het treurig dat Amsterdam zo’n aantrekkingskracht heeft op bepaalde groepen jongeren uit omringende landen. Eerder is zij haar huis op de Wallen ontvlucht vanwege alle overlast. Ze complimenteert de burgemeester voor haar moed om de situatie te gaan veranderen. De VVD heeft daarbij een aantal suggesties. Het i-criterium is geen doel, maar een middel om het ongewenste massatoerisme te keren. De coffeeshops voldoen aan dezelfde exploitatievergunning zoals die ook voor de horeca geldt en daarboven komt de gedoogvergunning. Daarop kan de gemeente strikter handhaven, want verschillende bewoners geven aan dat bepaalde shops niet voldoen aan de criteria. Deze zaken moeten zijn ingericht als een horecazaak waar geen alcohol mag worden verkocht. Een deel van de zaken is echter ingericht als een nachtclub. Dat lijkt een grond om deze shops te waarschuwen en zo nodig te sluiten. Artikel 1.6, 3.11 lid 2 van de APV-voorschriften verbinden ter bescherming van het woon- en leefklimaat en de openbare orde en veiligheid. Daar lijkt ook ruimte te zitten om sneller in te grijpen op het moment dat de shops zich niet houden aan deze criteria. Ze mogen bijvoorbeeld geen reclame online maken – maar ze maken wel degelijk veelvuldig gebruik van social media om hun producten aan te bieden.

Ze stelt voor dat de coffeeshops meewerken aan een convenant en de zaken die daaraan niet meedoen, kunnen dan sneller worden gesloten. Het lid BOOMSMA zou graag zien dat er een blowverbod voor de openbare ruimte wordt ingesteld – op z’n minst in de binnenstad. Het lid MARTENS is daar absoluut voorstander van. Het lid NADIF leest in het coalitieakkoord suggesties omtrent strenge Bibobtoetsen, het gebruik van de vergunningsplicht en de proef Hoogstraten. Misschien zit daar ook aansluiting voor de ideeën van het lid Martens. De coffeeshops zelf hebben al aangegeven dat zij graag een keurmerk zouden willen zien. Het lid MARTENS is heel blij met deze voorstellen van GroenLinks. De VVD pleit daar al lang voor. De gemeenteraad gaat niet over het gedoogbeleid en dus ook niet over die instrumenten. De VVD is groot voorstander van het i-criterium juist om ervoor te zorgen dat de stad weer van de Amsterdammers wordt. Als de raad niet besluit tot het i-criterium zou ze zeker met deze shops aan tafel willen. Het lid VAN DER HEUL benadrukt dat het vandaag over feest- en zuiptoerisme gaat. Een blowverbod in de openbare ruimte ziet de VVD als oplossing. Is de volgende stap dan een alcoholverbod op het Leidseplein? Hij hoort graag waar de grens ligt. Het lid MARTENS benadrukt dat het erom gaat in wat voor stad Amsterdammers willen wonen.

Ze loopt dagelijks met haar kinderwagen door een wietwalm. Een blowtje roken hoort in de coffeeshop en niet op straat. Het lid ABDI beseft dat de overlast in de binnenstad de bewoners al jaren lang in de greep heeft. De overlast wordt veroorzaakt door een specifieke groep toeristen. De PvdA zet zich al jaren in voor een leefbare binnenstad en stelt het comfort van bewoners boven het plezier van dit soort toeristen. Ze is blij met de aandacht van de burgemeester voor deze problematiek. De urgentie dat er iets moet gebeuren, wordt alom gevoeld. Het i-criterium ziet ze als een moedige eerste stap van het college, maar ook een stap met een grote impact. De PvdA snapt de gedachte achter dit criterium, maar ziet op dit moment onvoldoende garanties om de negatieve gevolgen in de rest van de stad, waaronder de toegenomen straathandel rond jongeren in kwetsbare wijken. Maar er moet wel iets gebeuren; niets doen is geen optie. Daarom oppert ze tijdelijke dan wel permanente blowverboden in bepaalde gebieden in de binnenstad. Ook mogelijk is het aanscherpen van de exploitatievergunningen voor de gedoogverklaring. Op dit moment is nergens sprake van

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

een overconcentratie van coffeeshops, maar dat lijkt op de Wallen toch echt anders. Misschien moet die norm van overconcentratie naar beneden worden bijgesteld. Naast het maximum aantal coffeeshops in het lokale coffeeshopbeleid kent Utrecht ook een afstandscriterium per vierkante meter in de binnenstad. Dat is misschien ook een idee voor Amsterdam. Het lid BOOMSMA vindt dit een interessante suggestie. Hij hoort graag aan welke afstand de PvdA dan denkt en of dat dan moet leiden tot een absolute daling van het aantal coffeeshops of dat coffeeshops opschuiven naar andere delen van de stad de optie vormt. Het lid ABDI zou geen voorstander zijn van opschuiven. In Utrecht is voor de singels in de binnenstad een afstand van 350 m2 gesteld. Het gaat om de specifieke overlast door de overconcentratie waar dit soort toeristen opaf komt, dus meer afstand kan daarbij helpen. Ze vraagt zich af of door de drukte van de toeristen en het negatieve effect daarvan op het woon- en leefklimaat een dergelijk criterium in het gedoogbeleid kan worden opgenomen. Dat zou ze juridisch willen verkennen. Ze is ook benieuwd hoe snel de gemeente een aanpassing op het beleid zou kunnen vastleggen. Coffeeshops in Amsterdam moeten iedere drie jaar een exploitatievergunning en een gedoogvergunning krijgen. Een keer per jaar wordt op die voorwaarden gecontroleerd.

Ze is benieuwd of frequentere controles in die specifieke gebieden kan helpen. Het gaat overigens niet alleen om coffeeshops, maar er moet ook iets gebeuren aan de ondernemingen die gericht zijn op dit specifieke toerisme. Desgevraagd geeft ze aan tegen het i-criterium te stemmen vanwege die te negatieve gevolgen. Ze staat heel constructief in de discussie. De raad staat voor een zware afweging, maar ze ziet geen kans de negatieve gevolgen op te vangen. De opdracht is nu tot gezamenlijk gedragen voorstellen te komen die goed zijn voor de hele stad. Daar zullen verschillende oplossingen voor nodig zijn. Het lid MARTENS is benieuwd in hoeverre het standpunt van de politie leidend is voor de PvdA. Ze is het er helemaal mee eens dat de raad ook op zoek moet naar alternatieven en hoort dan graag wat de gemeente morgen kan doen. Het lid ABDI heeft zojuist een aantal voorstellen gedaan en hoort graag van de driehoek hoe die hier tegenaan kijkt. Het lid BOOMSMA pleit al jaren voor het terugdringen van het aantal coffeeshops, maar het gaat niet alleen om het terugdringen van de overlast. Het gaat ook om het verkleinen van de markt waarin criminelen nu veel geld verdienen. Daar hoort hij nu niets over. Het lid ABDI heeft suggesties gedaan om beter te kunnen sturen op het aantal coffeeshops door de vestigingscriteria aan te scherpen.

Het lid KHAN wil het aantal coffeeshops dat gericht is op toerisme verminderen. Hij is benieuwd hoe de PvdA dan staat tegenover coffeeshops in het algemeen. Het lid ABDI heeft geen probleem met Amsterdammers die blowen en ook niet met toeristen die blowen, maar wel met bepaalde typen toerist en ook nog in bepaalde gebieden. Het lid NANNINGA hoort goede voorstellen van de PvdA, maar ze begrijpt toch niet goed waarom de PvdA dat i-criterium – dat kán helpen – afwijst en niet wil proberen. Het lid ABDI legt haar prioriteit bij de kwetsbare jongeren. Voor hen vormt dat icriterium een heel groot risico – dat zij niet wil nemen. Ze kijkt daarbij ook naar andere steden. Een oplossing die bijdraagt aan het verbeteren van de leefbaarheid in de binnenstad mag niet ten koste gaan van de kwetsbare jongeren.

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

Het lid NANNINGA wil net als alle anderen in de zaal geen jongeren zien afglijden. Ook zonder dat i-criterium gebeurt dat. Ze doen nu wat anders; ze ontsporen door andere oorzaken. Het lid ABDI verschilt hierin echt van opvatting. Ze geeft prioriteit aan die kwetsbare jongeren. Bij haar bezoeken in de stad bleek dat soms jongeren van slechts 8 jaar oud – met een lvb-problematiek – al worden geronseld. Ze wil niet naïef zijn als het om deze jongeren gaat. Het lid VAN SCHIJNDEL vreest eveneens dat die extra straathandel tot extra aanwas van dealers zal leiden. Het lijkt hem ook heel zinnig als er minder coffeeshops op de Wallen komen. Hij begrijpt dat de PvdA een soort uitsterfbeleid voorstaat. Het lid ABDI ziet dat er nu wordt gesteld dat er geen sprake zou zijn van een overconcentratie. Dat ziet zij anders. Daarom wil ze weten wat de norm is, of die norm omlaag kan en welk instrumentarium de gemeente heeft om daarop te sturen. Het lid MARTENS benadrukt dat het nu om het i-criterium gaat en niet om het sluiten van coffeeshops. Er moet bewustzijn komen bij de ooster- en zuiderburen om illegaal drugs te kopen, want dat kan ook in hun eigen land. Ze betreurt het dat de PvdA niet wil meegaan in wat de politie aandraagt. Het lid ABDI wil de Amsterdamse jongeren echt niet ondergeschikt maken aan dit doel. In andere steden is de straathandel enorm toegenomen.

Ze vreest dat dat hier ook gaat gebeuren. In ieder geval vindt zij dat een te groot risico, maar ze zal altijd constructief blijven meedenken. Het lid HOFLAND ziet dat het door een hypocriet systeem met niet-handhaafbare verboden nergens lukt om de ellendige drugshandel te beteugelen. Hij waardeert het dat de burgemeester er alles aan doet om de aandacht op dit probleem te vestigen. D66 voorziet als gevolg van dit i-criterium een massale verschuiving naar de straathandel – net als alle experts in de expertsessie, net als eerder in alle andere Europese steden en net als wat er altijd gebeurt wanneer met een verbod dat drugsprobleem wordt ‘opgelost’. Ook al is de maatregel tijdelijk, het zal onuitwisbare sporen voor de jongeren achterlaten. Dus het zoeken is naar alternatieven die wel kunnen werken. Reden van dat icriterium was het overlastgevende massatoerisme te beteugelen. Het zou ook een wapen zijn tegen de criminele en ondermijnende activiteiten van coffeeshops. Amsterdam kampt met het imago van wietstad. Om dat imago te veranderen zouden al die winkels die zich met cannabis afficheren kunnen worden aangepakt. Dat zijn niet de coffeeshops. Die moeten zich aan de AHOJ-GI-criteria houden. Het probleem van witwassen en drugsgeld in de stad is gigantisch. D66 gelooft net als de coffeeshopbranche dat een keurmerk kan werken.

Hij hoort graag of de burgemeester wil doorgaan met invoeren van dat keurmerk – ook als het i-criterium op onvoldoende steun moet rekenen. Voor het toetsen op foute geldstromen is het instrument Bibob er. Kennelijk lukt het daarmee onvoldoende. Met de coffeeshops zou een streng toezichtskader kunnen worden afgesproken in een convenant. In dat toezichtskader moet dan een manier worden opgenomen om in de boeken bij coffeeshops te kunnen kijken. Nu kan dat niet; de huidige regelgeving biedt daarvoor onvoldoende handvatten. Coffeeshops die daaraan meedoen kunnen bijvoorbeeld bepaalde voordelen krijgen zoals een hogere handelsvoorraad. Het lid MARTENS vindt zo’n keurmerk op zich interessant. De coffeeshops houden zich nu echter niet aan de criteria van de vergunning. De vraag is dan of de shops zich wel gaan houden aan een keurmerk terwijl ze zich niet houden aan de APV. Ze ziet liever dat er nu al streng wordt gehandhaafd.

Definitief Raadscommissieverslag, 29 september 2022

Het lid HOFLAND heeft geen idee waarom er op bepaalde verboden niet of te weinig wordt gehandhaafd. Als de wietproef uitwijst dat gereguleerd aanbod via coffeeshops mogelijk is, zorgt gereguleerde legalisering ervoor dat criminelen worden geweerd uit de branche. Dát is de echte weg vooruit. Het lid KROM ziet het probleem in de binnenstad ook en daarvoor is rigoureuze verandering nodig om op korte termijn verlichting te realiseren. Er is echter wel een betere onderbouwing van het i-criterium nodig. Toeristen komen niet alleen voor de coffeeshops, ook voor de cafés en de unieke sfeer. Ze voorziet dat het i-criterium voor nog veel meer straatdealers zal zorgen met alle overlast die daarbij komt. In de eerste periode zal extra politiecapaciteit worden vrijgemaakt om de groei van de straathandel tegen te gaan. Het ligt volgens haar meer voor de hand om nu al te handhaven op de overlast. Dus ze ziet graag meer toezicht, verdere preventie en handhaving samen met de ondernemers, en nog consequentere sanctionering. Als het i-criterium er komt, hoe zit het dan met de privacy van de gebruikers? Dat duwt mensen bijkans in de richting van straatdealers. Uit een eerder onderzoek gaf een kwart van de bezoekers immers al aan gebruik te gaan maken van straatdealers bij invoering van de wietpas.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11939449/1