Definitief verslag raadscommissie Algemene Zaken 23-11-2023
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Raadscommissieverslag, 23 november 2023
Vergadering Openbare vergadering van de Raadscommissie Algemene Zaken Vergaderdatum Donderdag 23 november 2023 van 13.30 tot 15.30 uur Verslag vastgesteld op: Donderdag 14 december 2023
Voorzitter: de heer Van der Veen Portefeuillehouders: burgemeester Halsema Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Bakker (PvdD), Van Berkel (JA21), Broersen (Volt), Ernsting (GroenLinks), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Kabamba (Lijst Kabamba), Moeskops (D66), Nadif (GroenLinks), Wijnants (VVD), Van Schijndel (Forum voor Democratie) en Veldhuyzen (LAV) Afwezige commissieleden: Alberts (SP), Bentoumya (GroenLinks), Garmy (Volt), Khan (DENK), Lust (D66), Noordzij (PvdA) en Rooderkerk (D66) Overige aanwezigen: de heer Dutilh (commissieondersteuner),
Algemeen, 1 a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering even na 13.30 uur en heet iedereen welkom op deze raadscommissievergadering Algemene Zaken. Er is een quorum. b. Mededelingen Er is bericht van verhindering van de leden Havelaar en Martens. De heer Van Berkel wordt welkom geheten als nieuw lid in deze commissie AZ. De VOORZITTER deelt mee dat raadsleden zich nog steeds kunnen aanmelden voor het werkbezoek bij het expertisecentrum Aanpak discriminatie bij de politie op maandag 4 december van 15.00 tot 17.00 uur op initiatief van het lid Lust. Burgemeester HALSEMA heeft de vorige keer toegezegd de mogelijkheid na te gaan voor een werkbezoek of technische sessie voor de commissie over TOOI. De politie wil graag zo’n technische sessie organiseren bij voldoende animo. Dat is het geval, dus de organisatie volgt. Sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten voert de burgemeester gesprekken met verschillende gemeenschappen in de stad, onlangs ook met de vertegenwoordiging van de Palestijnse gemeenschap in Amsterdam. Die zou ook graag eens met de raad willen spreken. De gemeente is graag bereid contact voor de raad te leggen. De raad gaat hiermee akkoord. c. Vaststellen agenda Punt 6 wordt gehamerd. De punten 7 en 8 worden doorgeschoven naar de volgende vergadering. De punten 3 en 4 worden gevoegd behandeld. De agenda wordt vastgesteld.
1
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 23 november 2023
d. Conceptverslag van de openbare raadscommissie AZ van 2 november 2023 Het verslag van de openbare raadscommissie AZ van 2 november 2023 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda f. Tkn-stukken g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Inhoudelijk, 2 a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid HEINHUIS denkt dat veel mensen in de stad diep geschokt zijn door de verkiezingsuitslag. Een partij die heel veel Amsterdammers buiten spel zet, is de grootste geworden in het land. Dat is ongelofelijk verdrietig en ook zorgelijk. Gelukkig is er in Amsterdam anders gestemd. Haat mag nooit boven hoop komen te staan. In Amsterdam staat de raad naast alle andere Amsterdammers, ongeacht waar zij vandaan komen of waarin zij geloven. Wellicht kan de burgemeester kort reflecteren op de gebeurtenissen. Burgemeester HALSEMA deelt de zorgen en begrijpt de schok. Ze heeft al een bericht naar buiten gebracht. Amsterdam is een multiculturele stad, een stad waar mensen met allerlei verschillende achtergronden met elkaar samenleven. Dat is wezenlijk voor de identiteit van de stad. Al die mensen zijn gelijk en worden gelijk behandeld. Het is nog afwachten welk effect deze verkiezingsuitslag heeft en tot welk kabinet die zal leiden. In Nederland wordt de alledaagse politiek ingekaderd door de Grondwet en de rechtsstaat.
Niet voor niets is het discriminatieverbod artikel 1 in de Grondwet. Het respecteren van de Grondwet zal altijd leidend zijn. Het lid ERNSTING is eveneens geschokt. Veel mensen in de stad zijn bang. Zelf is hij bang voor de rechtsstaat. Die biedt de beste bescherming als iedereen gelijke rechten heeft. Iedereen moet zich veilig kunnen voelen. De PVV heeft eerder ongrondwettelijke plannen geuit. Hij is benieuwd hoe de burgemeester hiernaar kijkt. Hij is benieuwd wat voor bescherming Amsterdam gemeenschappen die zich bedreigd voelen, kan bieden. Burgemeester HALSEMA is niet bang voor de rechtsstaat. Zij vertrouwt daar juist sterk op, net zoals de scheiding der machten in Nederland sterk is en zich bewezen heeft. Er mogen geen maatregelen worden getroffen die in strijd zijn met de Grondwet en de rechtsstaat. Veel mensen voelen zich inderdaad bang en opgejaagd. Ze roept mensen nadrukkelijk op discriminatie te melden en aangifte te doen. Via het draaiboek Vrede en via
2
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 23 november 2023
alle mensen in de wijken zal ze laten merken dat Amsterdammers om de mensen heen staan. Iedereen hoort bij deze stad. Het lid HOFLAND ziet dat de machtigste man in dit land een track record en een strafblad heeft van belediging en discriminatie. Zijn partij heeft geen leden, maar alleen een programma vol haat en xenofobie. Hij hoort graag hoe de burgemeester ervoor wil zorgen dat Amsterdammers weten dat ze ook na deze verkiezingsuitslag veilig zijn in Amsterdam. Burgemeester HALSEMA hoort de verontwaardiging en zorg. Die respecteert ze. Ze benadrukt nogmaals dat de Grondwet en rechtsstaat leidend zijn in dit land. Het lid VELDHUYZEN deelt de zorgen van de voorgaande sprekers. In het bijzonder vraagt hij aandacht voor de standpunten van de PVV rond de deportatie van vluchtelingen. Uitzetting van asielzoekers, statushouders en ongedocumenteerden kan niet aan de orde zijn. Hij hoort graag van de burgemeester of deze mensen erop kunnen rekenen dat ze veilig zijn in Amsterdam en dat het college hen zal beschermen. Burgemeester HALSEMA stelt dat Amsterdam asielzoekers en vluchtelingen opneemt, dat heeft gedaan en dat zal blijven doen. De stad zal hun de bescherming en de kansen bieden die nodig zijn. Dit land is gebonden aan de Grondwet, maar ook aan het Europese Verdrag van de Rechten van de Mens, het Vluchtelingenverdrag, het Vrouwenverdrag en het Kinderverdrag.
Ze gaat ervanuit dat Nederland zijn internationaal rechtelijke verplichtingen blijft huldigen. Het lid VAN SCHIJNDEL hoort veel zorgen, maar de heer Wilders heeft zelf gezegd dat hij binnen de kaders van wet en de Grondwet wil blijven. De overspannen reacties zijn dus helemaal niet nodig. Burgemeester HALSEMA onderschrijft dat de Grondwet en de rechtsstaat leidend zijn. Het lid KABAMBA deelt het sentiment over de angst. Ze hoort graag van de burgemeester dat in deze stad die ideeën niet worden gedeeld en dat Amsterdam kan blijven vieren en herdenken op de manier die ze zelf wil. Burgemeester HALSEMA beaamt dat het bevechten van discriminatie hoog op de agenda moet staan, maar het is ook van belang zaken te vieren, te herdenken. Dat betekent aandacht voor vervolging en uitsluiting en dat zal de stad blijven doen op de wijze waarop ze dat altijd al heeft gedaan. Het lid HEINHUIS meldt dat een groot aantal Amsterdammers geen stembiljet had ontvangen, zo werd een dag voor de verkiezingen bekend. Dat is onacceptabel. Dit gebeurde in Zuidoost. Mensen waren in verwarring over de twee enveloppen: een aparte met de kandidatenlijst en een voor de stempas. Het is waarschijnlijk dat mensen door alle verwarring niet zijn wezen stemmen.
Ze verzoekt de burgemeester een uitgebreide evaluatie met de raad te delen over hoe dit heeft kunnen gebeuren, wat de gemeente kan doen om dit in de toekomst te voorkomen en wat de gemeente hiervan kan leren. Burgemeester HALSEMA weet dat het verkiezingsproces gisteren over het algemeen goed verlopen is. Er hebben zich geen calamiteiten en ook geen verstoringen voorgedaan. De opkomst is wat lager dan in 2021, maar toen kon men drie dagen lang stemmen en ook via brieven. Bijna alle stempassen zijn goed bezorgd, maar er zijn inderdaad signalen van Amsterdammers die geen stempas hebben ontvangen. Dat wordt nu geïnventariseerd. Als het om veel adressen gaat, zal de gemeente Post.nl inschakelen voor een analyse en dan worden gedupeerde Amsterdammers zo spoedig mogelijk geïnformeerd. De 1250 bewoners die mogelijk geen stempas hadden ontvangen, hebben wel een brief gekregen
3
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 23 november 2023
met de instructie hoe zij een vervangende stempas konden krijgen. De landelijke verkiezingen worden geëvalueerd in de aanloop naar de Europese verkiezingen. De suggestie om mensen aan te geven dat ze tot de dag voor de verkiezingen mondeling op het stadhuis een nieuwe stempas kunnen aanvragen, neemt de burgemeester graag mee. Het lid VAN BERKEL las in Het Parool dat in de klopjacht op moordverdachte Bretly D. de Amsterdamse politie enkele malen is gehinderd door het palenplan waardoor auto’s er niet door konden. Hij wil horen wat de gevolgen van het palenplan zijn voor de bereikbaarheid van de Jordaan voor hulpdiensten. Er komt nu een nieuw palenplan. Wellicht kan de burgemeester aangeven welke problemen daarmee worden voorkomen. Burgemeester HALSEMA meldt dat een eerder versie van het palenplan is aangepast op verzoek van de nood- en hulpdiensten. De vraag over de achtervolging zal ze in de driehoek bespreken waarna schriftelijke beantwoording volgt. Het lid VELDHUYZEN komt op de eerdere toezegging over het gesprek dat de burgemeester zou voeren met Joeri Bagaya. Burgemeester HALSEMA heeft inmiddels gesprekken gevoerd met zowel de leidinggevende bij de politie als met de heer Bagaya zelf. Ze komt hier op terug. Het lid WIJNANTS wijst op de aangekondigde demonstratie op de A10 door Extinction Rebellion.
Het is van groot belang dat mensen vrij en veilig kunnen demonstreren, maar de A10 is geen demonstratieplek. Dat zal leiden tot onveilige situaties. Hij hoort graag van de burgemeester hoe zij hieraan paal en perk gaat stellen om te voorkomen dat de snelweg op dat moment wordt bezet. Burgemeester HALSEMA vindt het van groot belang dat de vrijheid van demonstreren voorop staat. Afgelopen zaterdag vonden er 22 demonstraties plaats en ’s avonds was er ook nog eens een voetbalwedstrijd. Op zondag waren er weer demonstraties plus de intocht van Sinterklaas. Het politieapparaat kan alles nog maar net aan. Mensen doen eindeloos overwerk. De situatie wordt nijpend. Het beoogde deel van de A10 heeft wel wezenlijk andere kenmerken dan de Utrechtse baan in Den Haag. Het blokkeren van een autosnelweg geldt als een misdrijf. Er is ook nog sprake van een naastgelegen ziekenhuis en traumacentrum. Het oogmerk is ook anders: het gaat ditmaal om het blokkeren van publieke ruimte om het beleid van een private partij, een bank die elders in de stad gevestigd is, te doen veranderen. De gemeente zoekt contact met alle relevante partijen. Dat informatiebeeld zal helpen bij het vaststellen van de lijn van optreden die past binnen het Amsterdams demonstratiebeleid. Het lid WIJNANTS wijst op het nieuws over de Chanouka op het Gelderlandplein die niet dit jaar zou worden geplaatst.
De situatie zou genuanceerd liggen. Wellicht kan de burgemeester context geven en is er een alternatieve locatie. Burgemeester HALSEMA stelt dat de Chanoukaviering op het Gelderlandplein een privaat initiatief is. Daarbij is geen overleg met de politie geweest over het al dan niet doorgaan. Er is inmiddels een alternatieve locatie voor de viering gevonden. Daarnaast is er de Chanoukaviering op de Dam en nog ergens in Amstelveen. De burgemeester vindt het van groot belang dat herdenkingen, rituelen en tradities doorgang kunnen vinden. Dat is ook het uitgangspunt van de politie. Het lid VAN SCHIJNDEL is benieuwd naar de reflectie van de burgemeester als het gaat om het opzeggen van bepaalde verdragen. Anders is het namelijk onmogelijk om de instroom van asielzoekers en immigranten te beteugelen. Eerder gaf de burgemeester aan dat die verdragen in feite onaantastbaar zijn, maar dat is niet aan de burgemeester.
4
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 23 november 2023
Burgemeester HALSEMA stelt dat het nationale parlement besluit verdragen aan te nemen of op te zeggen, niet de Amsterdamse gemeenteraad. Zodra die verdragen van kracht zijn, gelden ze overal: nationaal en lokaal. Voor het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens mag de rechter toetsten. Dat betekent dat het verdrag een brede werking heeft en daarover kan de burgemeester dus een uitspraak doen. Openbare Orde en Veiligheid 3 Afhandelingsbrief toezegging gesprek online mediabedrijven (VN2023-023859) gevoegd met 4 Raadsbrief cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit (VN2023-023861) Het lid ABDI vraagt aandacht voor de online onveiligheid van de Amsterdamse kinderen. Tot nu toe lukt het de overheid niet voldoende weerstand te bieden aan online geweld of grensoverschrijdend gedrag. Kinderen komen op zeer jonge leeftijd hiermee in aanraking en dat kan van enorme invloed zijn op de rest van hun leven. De online dynamiek jaagt ook het aantal steekincidenten in de stad aan. Ze wil oudere kinderen en ouders bewust maken van de risico’s uit die online leefwereld en hun laten weten waar ze terecht kunnen. Sociale mediaplatforms dienen zich actief in te zetten om dit soort zaken te voorkomen. Ze is blij met het initiatief van de burgemeester om in de ambtswoning te spreken met de platforms en ze hoort graag welke stappen en acties nu worden ondernomen.
Er zijn volop signalen, dus het is belangrijk jongeren structureel te bevragen naar hun beleving en hun veiligheid. Zelf komt ze begin volgend jaar met een zwartboek vol verzamelde verhalen van kinderen, ouders en veiligheidscoördinatoren. Misschien kan de burgemeester bij de platforms achterhalen hoeveel meldingen uit Amsterdam bij hen binnenkomen en welke acties de platforms hierop nemen. Er is een landelijk platform, maar dat richt zich alleen op seksueel grensoverschrijdend gedrag. Er loopt een pilot die zich richt op niet-strafbare zaken. Het lijkt haar nuttig in het kader van de aanpak schoolveiligheid samen met de scholen die meldingen te verzamelen. Daarvoor is namelijk geen structuur bij die schoolveiligheidscoördinatoren. Eerder dit jaar kwam het lid Abdi met een motie voor laagdrempelige voorzieningen voor slachtoffers om gevaarlijke content te verwijderen. Dit ligt nu bij de afdeling Digitalisering, maar dat zou de afdeling OOV, Schoolveiligheid of het Actiecentrum op zich moeten nemen. Hopelijk wil de burgemeester dat naar een andere afdeling brengen. Binnen de VNG lopen gesprekken over sociale media en daarbij zou ze graag een focus zien op de rol van de gemeenten om kinderen online veilig te houden.
Het lid BROERSEN bedankt in de eerste plaats de burgemeester nu zij na afloop van de verkiezingen de burgers actief een hart onder de riem heeft gestoken door te zeggen dat alle burgers welkom zijn in Amsterdam. Mooi dat die gesprekken met de verschillende social mediaplatforms zijn gevoerd. Samen met het OM en de politie zijn zorgen geuit over de veiligheid van Amsterdammers in relatie tot de digitale openbare ruimte. Ze hoort graag wat hier concreet uit gekomen is en of er op directieniveau toezeggingen zijn gedaan over wat er binnen de kaders van de wet kan worden gedaan om een sterkere signaleringsfunctie te creëren en mogelijke preventieprogramma’s op te zetten. Tot slot hoort ze graag in hoeverre de gemeente hierin optrekt met andere Europese steden. Het is goed dat de gemeente aan de slag wil met preventie om de gedigitaliseerde criminaliteit aan te pakken. Over die campagne hoort ze graag meer. Wellicht kan preventie plaatsvinden in de vorm van specifieke trainingen. Amsterdam wil een Amsterdams model ontwikkelen om kinderen op te leiden tot een soort cyberagent. Daarover hoort ze ook graag meer. Het is goed dat de burgemeester haar kennis wil delen met de VNG en de regio. Juist
5
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 23 november 2023
op dit punt is het belangrijk Europees op te trekken want digitale criminaliteit stopt niet bij de grens. Misschien kan er via Euro Cities of een ander netwerk kennis worden gedeeld. Er is aandacht voor online actief handhaven en controleren. De politie heeft daar speciale digitale ‘wijkagenten’ voor. Ze wil weten of er voldoende van deze agenten in Amsterdam zijn. Het lid NADIF onderschrijft de beide voorgaande betogen. Als het om de veiligheid van jongeren gaat, gebeuren er veel gevaarlijke dingen online waaronder afpersing. Het is ook van belang fake news te kunnen herkennen. Dat roept de vraag op hoe jongeren maar ook ouderen content kunnen controleren. Er staat ontzettend veel nonsens op het internet. Ook ouderen trappen in de val van fake appjes. Criminelen targetten specifiek ouderen en maken ze heel veel geld afhandig. Ook deze groep heeft bescherming nodig. Er zijn wel initiatieven om ouderen te helpen en ook de politie houdt regelmatig campagnes maar soms is het verschil bij phishing mail heel moeilijk te zien. Mooi dat er gesprekken zijn gevoerd met de platforms maar daar moet echt veel meer gebeuren. Die bedrijven moeten aan het werk. Er is een digital services Act. Maar het is echt niet vrijblijvend. Er gebeurt zo veel online. Het lijkt goed hierin samen te werken met andere gemeenten maar ook internationaal.
De gemeente kan wellicht faciliteren in het voeren van gesprekken. Er zit vaak veel schaamte en het gaat nu om een eerste generatie jongeren en hun ouders die hiermee te maken krijgen. Het lid KABAMBA meent dat er echt inzet nodig is tegen de exposuregroepen op Telegram. Een paar grote zijn verwijderd, maar er zijn er nog steeds de nodige. Ze is benieuwd wat het college hiermee doet of wat de scholen hiermee gaan doen. Burgemeester HALSEMA begrijpt het gevoel van urgentie. De snelheid en de internationale bubble op de verschillende social mediakanalen onttrekt zich compleet aan het zicht van de gemeente. Dat is wel de realiteit. Er zit ruimte in het versterken van de weerbaarheid van kinderen en jongeren, maar jongeren onttrekken zich graag aan elke vorm van toezicht. Waar wel ruimte zit, is bij de bedrijven. Daarin zit ook wel voortgang. Bedrijven tonen zich bereid zaken aan te pakken. De burgemeester doet binnenkort weer navraag hoe het ermee staat. De gemeente kan bedrijven echter niet reguleren en dus ook geen extra Nederlandse duiders op Twitter aanstellen. Bovendien zit privacywetgeving in de weg. Belangrijk is dat jeugdhulpverleners die jongeren op straat kunnen bereiken en helpen, diezelfde mogelijkheden, ook op social media hebben. Er is geen centrale registratie van de verschillende ongewenste activiteiten.
Wel zijn er cyberagenten, één per district en per 2024-2025 wordt dat er eentje per wijkteam. De gemeente is samen met de politie een campagne gestart om senioren meer weerbaar te maken tegen bijvoorbeeld bankhelpdeskfraude. De burgemeester wil nog eens nadenken over een campagne gericht op de weerbaarheid van jongeren en dat misschien te verbinden aan een centraal meldpunt. Ze moet eerst nagaan of dat kan. De gemeente is aangesloten bij de landelijke organisatie, maar in aanvulling daarop zou het misschien zinvol zijn lokaal meldingen te verzamelen om de grootte van het probleem in kaart te brengen. Ze wil dit eerst met de ambtenaren bespreken om te kijken wat er mogelijk is. Daarna komt ze hierop terug. De lijn vanaf het moment dat een jongere wordt geëxposed, waar die zich kan melden, wat er dan voor iemand klaar staat en wat de politie ermee doet, brengt de burgemeester in beeld. Als daar nog gaten in zitten, treedt de burgemeester daarover opnieuw met de raad en met de collega’s in gesprek. De preventiemaatregelen staan uitgebreid beschreven in de brief. De burgemeester zal alles wat er aan preventiemaatregelen is, op een rij zetten voor een volledig beeld. Preventie zit namelijk op veel beleidsterreinen: bij onderwijs, wethouder Scholtes bij de Digitale Stad, wethouder Mbarki bij Jeugd en Jongerenwerk.
Ze geeft wel een winstwaarschuwing, want veel jongeren hebben geen behoefte aan scholing of training. In het internationale verkeer ligt inderdaad een probleem. De burgemeester staat open voor alle suggesties om dat aan te pakken. Er is op internet al wel heel veel informatie voor ouders om hen te assisteren. Ze vraagt zich af of de gemeente daarin nog wel een
6
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 23 november 2023
toegevoegde waarde in heeft. Ze betrekt deze vraag inzake voorlichting aan ouders bij het preventievraagstuk en komt daarop terug. Als stad loopt de gemeente redelijk vooruit met haar aanpak van exposuregedrag, ook met de lobby in Den Haag en de aandacht hiervoor. Er ligt ergens een grens in de mate waarin een ouder nog absolute invloed op een kind kan uitoefenen. Op enig moment krijgt de peergroep meer invloed. Ze zal de rol van de ouders zeker betrekken in het denken over de aanpak en komt daarop terug. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 5 Winkeldiefstallen en andere overlast bij winkeliers in de binnenstad (VN2023023860) Het lid WIJNANTS wijst op het artikel in Het Parool over veiligelanders op rooftocht in da Amsterdamse binnenstad. Het is heel goed dat er op dit moment een proef gaande is op verzoek van de ondernemingsvereniging om de veiligheid van de stad te vergroten. Mooi om te zien dat particulieren en ondernemers dat oppakken, maar triest dat het nodig is. De proef loopt tot december en wordt daarna geëvalueerd. Misschien zijn er al tussentijdse resultaten. Het gaat soms om tientallen winkeldiefstallen per dag. Hij is benieuwd waar deze groep veiligelanders vandaan komt. Al drie jaar geleden waren er maatregelen nodig om deze vorm van criminaliteit te stoppen.
Hij hoort graag welke maatregelen er sindsdien zijn genomen en of de burgemeester het idee heeft of de maatregelen überhaupt werken. Ook wil hij weten of de proef wordt verlengd en of de raad financiële middelen beschikbaar moet stellen om de ondernemers te steunen. Burgemeester HALSEMA geeft aan dat de belangrijkste dadergroepen uit drie ‘groepen’ bestaan: Nederlanders, dak- en thuislozen – veelal uit midden en oost Europa – en niet-EU-vreemdelingen – veelal uit noordelijk Afrika. Vooral de Oost-Europeanen en Noord-Afrikanen met een kansarm asielverzoek blijken agressief tegen beveiligers, politie en gemeentelijke handhaving. Het gaat deels om jonge, minderjarige daders, met name personen met een Nederlandse nationaliteit. De proef bestaat uit drie particuliere beveiligers die vier middagen tot een half uur na sluitingstijd in het gebied lopen en via een 06-nummer oproepbaar zijn. Het is een initiatief van de bizzen uit de binnenstad, het platform Veilig ondernemen, Centrum XL en de Aanpak binnenstad stadsdeel Centrum. Het platform Veilig ondernemen betaalt de 50.000 euro die de proef voor drie maanden kost. Een uitrol naar andere delen van de stad kan, maar vereist wel veel geld, commitment van alle relevante partijen en bij voorkeur een bestaande vorm van samenwerking met beveiligers in de straat. De proef is niet de enige maatregel.
Winkeliers krijgen maatwerk: adviezen en trainingen ter plaatse en er is een samenwerking met het ROC gestart over de opleiding Meer toezicht op straat. De burgemeester kan nagaan of er meer financiering beschikbaar is voor een langere termijn. Wel breidt de gemeente de overlastgebieden uit waar gebiedsverboden kunnen worden opgelegd. Er zijn ook gezamenlijke handhavingsacties, ook na december. Overlastgevende asielzoekers krijgen daarbij een versnelde afhandeling van hun asielprocedure en bij afwijzing begeleiding naar hun land van herkomst. Supersnelrecht wordt toegepast waar mogelijk. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Algemene Zaken 6 Wijzigen van de Algemene plaatselijke verordening om deze in lijn te brengen met de aanstaande Omgevingswet en het doorvoeren van een aantal technische aanpassingen Nr. VN2023-024614
7
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 23 november 2023
Dit punt wordt gehamerd. Openbare Orde en Veiligheid 7 Bestuurlijke reactie WODC onderzoek Top600 Nr. VN2023-024774 en 8 Raadsinformatiebrief afdoening moties en toezeggingen Top600/Top400 en aanbieding Voortgangsmonitor 2022 Top600 en Top400 Nr. VN2023-023842 Deze punten worden doorgeschoven naar de volgende vergadering. Algemene Zaken 9 Voortgangsbrief betrouwbare en rechtvaardige gemeente/vertrouwen Nr. VN2023023775 Het lid HOFLAND weet dat de gemeente bepaalde principes hanteert bij haar briefen: een taalniveau dat voor de Amsterdammer goed te lezen is. Toch denkt de Amsterdammer daar nog wel eens anders over. Hij oppert naast de standaarden die vooraf aan het opstellen van een brief gelden, ook eens een steekproef te houden onder een groep geadresseerden. Het lid VAN SCHIJNDEL vindt het heel wezenlijk dat bij de klachtenafhandeling een afdeling niet zijn eigen afweging maakt, maar dat andere afdelingen daarbij worden betrokken. Wellicht kan de burgemeester de directie JZ daarbij een toezichthoudende rol toebedelen. Altijd in verbinding blijven, ook als het moeilijk wordt, is natuurlijk van groot belang. In het verleden koos de gemeente ervoor keihard te procederen en daar moet ze vanaf. Hij ziet goede voorbeelden van de wijze waarop de gemeente nu werkt aan een beter proces.
Bij het lezen van de raadsinformatiebrief over de erfpacht kreeg het lid Van Schijndel echter het gevoel dat dit dossier de burgemeester helemaal niet interesseert. 132.000 erfpachtkwesties zijn aan de orde geweest waarbij een aanzienlijk deel van de erfpachters meer helderheid wil en zaken wil narekenen. Hopelijk kan de burgemeester toezeggen dat de directie JZ dit voor haar rekening gaat nemen. Op de openbaarheid van de raadsinformatie dient goed toezicht te worden gehouden. Besturen verschuilen zich vaak achter privacy om maar niet te hoeven openbaren. Hij vindt het onbestaanbaar dat mails van een ambtenaar die is vertrokken, als privacygevoelige informatie worden gezien. De narekenbaarheid vergt dat bepaalde woningkenmerken van de buurtstraatquote worden gecommuniceerd aan iemand die dat wil narekenen. Hij hoort graag dat de burgemeester onderschrijft dat bergingen en garages helemaal niet privacy gevoelig zijn zoals ook de RvS heeft geoordeeld. Het lid VELDHUYZEN is blij met de voortgangsbrief. Vanmorgen werd in een andere commissie de raadsinformatiebrief over discriminatie en racisme binnen de gemeente besproken. Daarin ziet hij raakvlakken met de brief hier. Hij vraagt de burgemeester op de kwestie te reflecteren in het licht van de brief die nu voorligt.
Een betrouwbare en rechtvaardige gemeente dient naar het probleem dat bij WPI of misschien zelfs breder heeft gespeeld, te kijken. Wellicht kan de burgemeester daar bij de volgende voortgangsbrief op terugkomen.
8
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 23 november 2023
Het lid HEINHUIS is blij met de updatebrief. Fijn dat er zo hard gewerkt wordt om het vertrouwen in de overheid te vergroten. Lang niet iedereen voelt zich gehoord en gezien door de overheid en daarbij is het lastig onderscheid te maken tussen de landelijke en de lokale overheid. Ze onderschrijft de zeer goede ambities in de brief, maar ze verwacht dat het in het nieuwe politieke klimaat steeds lastiger gaat worden om die ambities waar te maken. Het lid BROERSEN leest over het verbeteren van de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening. Daarvoor heeft de ombudsman in zijn jaarverslag 2022 heel concrete aanbevelingen gedaan. Die ziet namelijk ook dat veel mensen de gemeente niet altijd weten te vinden. Ze is benieuwd of de kennis en ervaring van de ombudsman wordt meegenomen in dit soort voortgangsbrieven en of de raad zijn concrete aanbevelingen kan meenemen. Burgemeester HALSEMA is blij met de algemene steun voor de koers die het college hiermee inzet. Ze waarschuwt nog wel dat het lastig is en traag zal gaan voordat er daadwerkelijk wijzigingen zijn aangebracht in de omgang met burgers, alle goede intenties ten spijt. Het gaat hier om een culturele en structurele omwenteling.
Het bestuur en de ambtelijke top nodigen het ambtelijk apparaat heel actief op om de straat op te gaan en zich in verbinding te stellen met burgers, minder te schrijven, minder te procederen en meer naast mensen te gaan staan. Binnenkort komen de criteria voor het terugdringen van het hoger beroep naar de raad. Daar is immers om gevraagd. Uitgewerkt wordt hoe de gemeente vorm kan geven aan een fout mogen maken als burger zonder daar meteen op te worden afgerekend. Het lid Hofland vroeg om een steekproef als het om het begrip bij de brieven gaat. De begrijpelijkheid van brieven en van andere communicatie wordt al vooraf getest. Dat gebeurt met het communicatiemiddel en hoe dat wordt getest, verschilt uiteraard per middel. Campagnes worden altijd op inwoners getest en bij brieven gebeurt dat steekproefsgewijs. Ze roept de raad op ook kritisch mee te blijven lezen. Het lid Van Schijndel gaf de complimenten voor het taalgebruik in de brief. Het voorstel om toezicht van JZ op de klachtenafhandeling vindt de burgemeester geen goed idee. Dat betekent in feite dat JZ boven alle andere afdelingen zou komen te staan. Elke afdeling moet zelf internaliseren hoe die met klachtenafhandeling omgaat. Het oogmerk van de hele operatie is om met elkaar in verbinding te blijven.
Het erfpachtdossier is voor de burgemeester absoluut ook een belangrijk dossier, maar er is wel een verantwoordelijkheidsverdeling gemaakt. Het lid Havelaar heeft in de commissie AZ eerder een aantal buitengewoon scherpzinnige vragen gesteld waarop de burgemeester heeft toegezegd schriftelijk terug te komen. Dat gaat gebeuren. Als het om privacy gaat, volgt de gemeente de criteria van de WOO. Die gelden ook bij het openbaar maken van mails van ambtenaren. Als blijkt dat de gemeente oneigenlijk gebruik maakt van de gronden van de WOO, zal de rechter de gemeente terugfluiten. Het lid Veldhuyzen sprak over discriminatie en racisme. Amsterdam heeft dat actief en openlijk laten onderzoeken. Discriminatie komt wel degelijk voor en de organisatie is grondig onderzocht. Het bestrijden van discriminatie in de eigen organisatie en de veiligheid van de medewerkers houden nauw verband met het versterken van het vertrouwen in de overheidsorganisatie. Uiteraard mogen Amsterdammers geen enkele hinder ondervinden van discriminatie. Bij een volgende voortgangsbrief zegt de burgemeester toe een passage te weiden aan de mate waarin de gemeente erin slaagt de veiligheid van de eigen medewerkers te vergroten. De burgemeester is het eens met het lid Heinhuis: vertrouwen in de overheid is een lokale verantwoordelijkheid die de gemeente zelf heel serieus moet nemen.
Het beleid, de klachten, de initiële beslissingen: ze dienen allemaal goed behandeld te worden. Ook de gemeente Amsterdam heeft heel veel last van het landelijke toeslagenschandaal en de trage afhandeling. In de richting van het lid Broersen verzekert de burgemeester dat ze regelmatig contact heeft met de ombudsman. Al zijn aanbevelingen zijn overgenomen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken.
9
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 23 november 2023
Openbare Orde en Veiligheid 10 Recordaantal meldingen bij 144 Red een dier Nr. VN2023-024782 Het lid BAKKER vraagt aandacht voor de vele schrijnende gevallen van dierenmishandeling. Het meldpunt 144 heeft een recordaantal meldingen te verwerken en vraagt daarom om versterking. Inmiddels gaan meldingen direct naar 0900 of 112, terwijl 144 juist een meerwaarde biedt als het gaat om de beste opvolging bij een kwestie. Er wordt tegenwoordig steeds vaker forensisch onderzoek verricht om de dader te kunnen achterhalen. Ze is benieuwd hoe het in Amsterdam gaat en of hier ook sprake is van zo’n toename van dierenmishandeling en -verwaarlozing en hoe de meldingen nu gaan. Vanaf 2024 gaan er strengere wetten gelden bij dierenmishandeling en -verwaarlozing. De rechter kan zelfs een levenslang houdverbod van huisdieren opleggen, een goede ontwikkeling. Er mag geen melding blijven liggen. Ze is benieuwd of de politie alle meldingen daadwerkelijk onderzoekt. Dierenleed staat niet op zichzelf. Vaak kan een dader zich ook schuldig maken aan andere vormen van geweld zoals huiselijk geweld of verwaarlozing van een kind. Bij die onderzoeken naar dierenmishandeling kunnen andere vormen van criminaliteit naar boven komen zoals witwassen en illegale handel. Het is dus een belangrijk signaal om andere strafbaarheden te kunnen blootleggen.
In 2017/2018 is vanuit de gemeente onderzocht hoe ze het signaleren van geweld vanuit allerlei betrokken organisaties beter kan bundelen om samen met dierenhulporganisaties, dierenartsen en Veilig Thuis beter samen te werken met een centraal meldpunt. Betrokken partijen onderschreven die wens. Dat onderzoek was destijds een collegeprioriteit, maar het bleek onuitvoerbaar omdat de afhandeling van meldingen door de politie-eenheid Amsterdam in het nationale politiesysteem belandde. 144 kan daar niet meer in kijken. Iedere organisatie heeft een eigen meldingssysteem en registratiesysteem van opvolging. Een eigen Amsterdams systeem zou geen zin hebben want dat zou alleen een extra schakel in dat meldproces worden. Dat neem echter niet de urgentie weg om bij elk signaal van geweld te kijken of er meer aan de hand is. Ze hoort graag hoe de samenwerking op dit moment gaat. De gemeente start aanstaande zaterdag een belangrijke campagne met tal van activiteiten tegen vrouwenmishandeling. Als het gaat om het herkennen, ontbreekt de link met dierenmishandeling en dierenverwaarlozing als vroege indicator. Misschien wil de burgemeester daar alsnog aandacht aan besteden. Het lid ABDI was afgelopen maandag bij de conferentie over vrouwenmoord en huiselijk geweld. Behalve de burgemeester sprak daar ook een Brits deskundige die wees op het belang van het vroegtijdig oppakken van signalen.
Eigenlijk wordt nooit de link gelegd tussen dierenmishandeling en huiselijk geweld terwijl dat juist belangrijke indicatoren zijn. Ze is benieuwd of het college tevreden is met het huidige beleid rond dierenmishandeling en dierenverwaarlozing. Het zegt namelijk iets over wat er gebeurt in de stad. Het lid NADIF vindt dierenmishandeling verschrikkelijk. Dat betreft soms ook vrije dieren. In de praktijk zijn zaken nog niet goed genoeg geregeld. Ze zou het graag beter gestructureerd zien om andere vormen van geweld vroegtijdig aan te pakken of te voorkomen. De politie staat onder druk, maar hoe eerder men hierbij is, des te beter. De agenda Dieren volgt nog. Wellicht kan daarbij worden bekeken hoe met alle betrokkenen beter kan worden samengewerkt. Burgemeester HALSEMA beaamt dat er ook in Amsterdam sprake is van een toename. In 2018 ging het in totaal om 1154 meldingen en over 2022 over 1532 meldingen. Over 2023 wordt opnieuw een toename verwacht. Tijdens de coronatijd namen veel mensen soms redelijk impulsief een dier in huis waar ze nu weer vanaf willen. De meldingen
10
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 23 november 2023
over dieren staan veelal niet op zich. Er is wel degelijk sprake van meer multiproblematiek, van verwarde personen en van huiselijk geweld. De politie heeft aangegeven dat er landelijk in totaal 400 miljoen euro extra nodig is, waarvan 200 miljoen euro alleen al om de basis op orde te brengen. Het landelijk meldpunt 144 is ingericht met 11 fte, maar er is eigenlijk 36 fte nodig. De financiering komt voort uit het gedoogakkoord van 2010 en staat nog op het niveau van 2011. De werkdruk is hoog en dat heeft effect op de dienstverlening. De burgemeester stelt voor de meer specifieke vragen over bijvoorbeeld de manier waarop de verschillende systemen wel of niet met elkaar samenwerken, in een brief uitgebreid te behandelen – begin volgend jaar. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng en sluit de vergadering om exact 15.30 uur.
11