Definitief verslag raadscommissie Algemene Zaken 13-10-2022
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
Vergadering Openbare vergadering van de Raadscommissie Algemene Zaken in de raadszaal Vergaderdatum Donderdag 13 oktober 2022 van 19.30 tot 21.30 uur Verslag vastgesteld op: Donderdag 3 november 2022
Voorzitter: het lid Van der Veen Portefeuillehouders: burgemeester Halsema Commissiegriffier: mevrouw Klooster Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Alberts (SP), Bentoumya (GroenLinks), Boomsma (CDA), Broersen (Volt), Garmy (Volt), Hofland (D66), Martens (VVD), Nadif (GroenLinks), Nanninga (JA21) en Van Schijndel (FvD) Afwezige commissieleden: Bons (BIJ1), Kabamba (Lijst Kabamba) en Krom (Partij voor de Dieren) Overige aanwezigen: de heer Dutilh (commissieondersteuner), de heer Vreeken (We connect you) Algemeen, 1 a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 19.30 uur en heet iedereen welkom. Er is een quorum. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat er bericht van verhindering is van de leden Kabamba, Bons en Krom. Voorts is er een technische sessie gepland op 24 oktober, de dag na het herfstreces, om 17.00 uur: “Vertrouwen van de burger in de overheid” zoals de burgemeester bij de behandeling van de jaarbeschouwing van de ombudsman een aantal weken geleden heeft voorgesteld. Aanmelden kan nog altijd bij de griffier. Op dit moment zijn er namelijk pas drie aanmeldingen.
Er staat een werkbezoek aan de brandweer gepland op 28 oktober van 13.00 tot 16.30 uur in kazerne Nico over hoe belastend het beroep van de brandweerprofessional kan zijn en welke effecten de ontwikkeling van Amsterdam heeft op het werk van de brandweer. Ook hiervoor geldt dat aanmelden via de griffier of via het mailadres in de uitnodiging mogelijk is. Het lid ABDI deelt mee dat er op 15 november een expertsessie plaatsvindt over diversiteit bij de politie, geïnitieerd door voormalig raadslid Mbarki. Ze hoopt nog op input voor sprekers. c. Vaststellen agenda In deze commissievergadering staat de begroting 2023 centraal. Punt 4 wordt gehamerd.
1
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare raadsvergadering AZ van 29 september 2022 Het verslag van de openbare raadsvergadering AZ van 29 september 2022 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda f. Tkn-stukken g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Inhoudelijk, 2 a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek De heer VREEKEN constateert dat er op dit moment een melt down van de samenleving gaande is. In Amsterdam overlijden mensen aan cocaïne, aan XTC. Veel jongeren gaan er op den duur aan onderdoor wanneer ze wiet of marihuana roken. De heer Vreeken promoot graag alcoholvrijbier. Obesitas is een volksziekte geworden. Hij zou graag alle genotsmiddelen terugdringen want de zorg is al overbelast. Eerdere burgemeesters zetten destijds in op de Olympische Spelen 2023 in Amsterdam. Het lijkt hem een goed idee als de eerste vrouwelijke burgemeester ter wereld deze stad kandidaat stelt voor de Spelen – ook om ervoor te zorgen dat een autocratisch land niet weer de spelen binnenharkt. Havenstad kan eerst een olympisch dorp worden en vervolgens kunnen die woningen naar Amsterdammers gaan. 200.000 Amsterdammers zitten in de koude. Het kost circa 5 miljoen euro om ze een elektrische deken te geven of elektrische stoelverwarming. Directe energie kost immers maar 3% van de gewone energie. De VOORZITTER bedankt de inspreker voor zijn bijdrage. c.
Actualiteiten d. Rondvraag Het lid HOFLAND wijst op het WK-voetbal. Om dit kampioenschap te organiseren zijn heel veel mensen uitgebuit, onderworpen aan dwangarbeid en zelfs gestorven. De prestaties op het veld zullen evengoed massaal aandacht krijgen. De fractie van D66 wil niet dat dit event in Amsterdam omslaat in sport washing, dus geen public viewings zonder dat mensen worden gewezen op de grove schendingen van mensenrechten bij de totstandkoming van dit event. Hij verzoekt de burgemeester alles binnen haar
2
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
mogelijkheden te doen om te voorkomen dat er public viewings zonder aandacht voor de mensenrechtenschendingen komen. Burgemeester HALSEMA begrijpt de vraag heel goed. Het is absoluut schokkend zoals de mensenrechtensituatie in Qatar heeft moeten wijken voor grote economische belangen. De gemeente heeft op dit moment geen plannen voor public viewings. Het is nu nog heel onzeker of die vraag überhaupt komt. De situatie zou kunnen veranderen als Nederland in de halve finale terechtkomt. Er zijn wel initiatieven van derden in de stad, waaronder het Huis van Oranje in de J.C. ArenA waar het WK live kan worden gekeken gedurende het hele toernooi. Dat organiseert de ArenA zelf in samenwerking met de KNVB. Dat gebeurt op een doorlopende exploitatievergunning. De gemeente heeft geen mogelijkheden daaraan beperkingen te stellen. Bovendien moet de burgemeester zich houden aan artikel 7 van de Grondwet, het censuurverbod. Het lid HOFLAND weet dat er bij het eerdere WK wel public viewings waren onder andere op het Museumplein. Hij begrijpt dat dat nu pas in een latere fase van het toernooi zou kunnen gaan spelen. Hij wil graag weten of de burgemeester dan gaat aangeven die viewing niet goed te keuren omdat er sprake is van sport washing. Burgemeester HALSEMA verzekert dat ze zich tot de raad zal verhouden mocht dit ooit aan de orde zijn.
Het lid BOOMSMA wijst op de toespraak van de burgemeester waarin zij spreekt over voorstander zijn van legalisering van cocaïne. Juist de burgemeester moet natuurlijk de vrijheid hebben voor theoretische bespiegelingen. Ze gaf ook aan dat dit voorstel niet realistisch is en dat er allerlei andere maatregelen worden genomen – die het CDA steunt. De strijd tegen drugs wordt echter sterk beïnvloed door het gebruik en de normalisering daarvan. Hij krijgt graag de bevestiging van de burgemeester dat het legaliseren van cocaïne op geen enkele manier inzet is van beleid. Hij hoort ook graag hoe dit zit met andere drugs en andere ideeën over de strijd tegen drugscriminaliteit. Hij is ook benieuwd naar de actie van de gemeente op de vele winkels die naar alle waarschijnlijkheid worden gebruikt voor het witwassen van drugsgeld. Burgemeester HALSEMA denkt dat het van groot belang is op een internationaal toneel na te denken over marktordening bij genotsmiddelen en de mate waarop door repressie genotsmiddelen kunnen worden uitgebannen. Bijna 50 jaar war on drugs heeft weinig goeds gebracht. Er zijn inmiddels meer harddrugs op straat dan ooit hiervoor en er is geen enkel effect op de straatwaarde. Het is dus verstandig in internationaal verband na te denken over de gevolgen van de war on drugs en de mogelijke alternatieve strategieën.
Dat heeft geen consequenties voor het beleid in Nederland. Deze discussie kan niet slechts nationaal en al helemaal niet alleen lokaal worden gevoerd. Het is een internationaal probleem. Politici wereldwijd moeten wel bereid zijn na te denken over de langetermijneffecten van de strategie tegen drugs die overwegend negatief zijn geweest. De burgemeester verzekert dat ze het gebruik zeker niet wil normaliseren. De war on drugs heeft ertoe geleid dat er nooit effectieve preventiecampagnes zijn gevoerd in landen waar de war on drugs het hardst woedt. Ze is ervan overtuigd dat willen praten in internationaal verband over betere marktordening en betere strategieën tegen drugshandel juist een manier is om beter op de gevaren van gebruik te kunnen wijzen. Gisteren heeft de burgemeester een tussenstand gehad van de ondermijningsbrigades in de binnenstad en de onderzoeken die zij doen – waaronder invallen in allerlei winkels. Zodra de evaluatie gereed is, komt die naar de raad. Het lijkt erop dat er langzaamaan betere manieren worden gevonden om bij winkels waarover bepaalde vermoedens bestaan, binnen te treden en te kunnen controleren. Desgevraagd geeft de burgemeester in algemene zin aan dat er internationaal natuurlijk hele grote vraagtekens worden gesteld bij de opbrengst van de war on drugs. De geopolitieke ontwrichting in Midden-Amerika is desastreus net als de effecten op de
3
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
allerarmsten in de VS. Volgens de burgemeester is er een debat nodig over marktordening en niet alleen over moraal. Er is een gedeeld statement naar buiten gebracht van de verschillende aanwezige ministers. Dat is via de Rijksvoorlichtingsdienst en via de minister gecommuniceerd. Zelf heeft ze erop gehamerd dat het geld en het geweld de aandacht vragen en minder op kilovangsten. Dat wordt ook wel gesteund. Het lid MARTENS las zojuist het verdrietige bericht dat prinses Amalia noodgedwongen Amsterdam heeft moeten verlaten. Het lijkt een trend dat de vrijheid en veiligheid van mensen in Amsterdam onder druk staat. Hopelijk wil de burgemeester namens de raad overbrengen dat ze dit een hele spijtige gebeurtenis vindt. Burgemeester HALSEMA weet hier al wat langer van en ze betreurt het ten zeerste. Het probleem is echter niet een gevolg van Amsterdam. Het is een probleem. Dit drama doet zich ook elders voor. De beveiliging is niet in handen van de gemeente, maar daar waar de landelijke diensten de gemeente zouden aanspreken op veiligheidsissues in Amsterdam, neemt de gemeente vanzelfsprekend haar verantwoordelijkheden. Het lid ABDI constateert dat de explosiegolf die deze zomer werd ingezet, helaas nog niet voorbij is. Vanochtend was het weer raak in West. Ze bedankt de politie voor haar inzet.
Misschien kan de burgemeester er wat meer over aangeven, bijvoorbeeld wat er nu bekend is sinds deze zomer en hoe de gesprekken met het rijk lopen. Burgemeester HALSEMA zal de raad per brief informeren over de reactie vanuit het rijk. Er lopen diverse politieonderzoeken. Het lijkt geen trend; er zijn veel oorzaken. Een eerdere taskforce na een golf van explosies maakte duidelijk dat er wel vaak een relatie is tussen de plek waar het plaatsvindt en antecedenten in het criminele circuit. Mede daarom moet er echt goed onderzoek plaatsvinden voordat de burgemeester besluit een zaak open te houden. Desgevraagd verzekert ze dat ze het kunnen kopen van wapens via het darkweb of anderszins meeneemt in de bespreking. Dat er via het internet wapens kunnen worden aangeschaft die zich niet onderscheiden van bommen, is uiterst zorgelijk. Financiën 3 De Begroting 2023 (VN2022-030500) De VOORZITTER licht toe dat vandaag de eerste termijn van de begroting wordt besproken. De tweede termijn volgt in de commissie FKD op 1 november van alle commissies tezamen. Moties kunnen worden ingediend door het sjabloon te mailen naar raadsbox@amsterdam.nl. Moties en amendementen zijn uiteraard op naam gesteld. De ingediende amendementen en moties worden vrijdag 14 oktober via de dagmail verstuurd en worden door het college schriftelijk gepreadviseerd.
Amendementen en moties die na 13 oktober worden ingediend worden mondeling gepreadviseerd tijdens de raadsvergadering van 9 en 10 november. De schriftelijke preadviezen volgen op 28 oktober zodat die zo nodig kunnen worden besproken in de commissie FKD van 1 november. Bij de behandeling wordt een vaste sprekersvolgorde gehanteerd, namelijk eerst de woordvoerder van de grootste oppositiepartij en vervolgens die van de grootste coalitiepartij aan het woord komen en zo verder. Het lid MARTENS focust op twee onderwerpen: de aanpak drugscriminaliteit en de aanpak binnenstad. De VVD ziet dat er 7 miljoen euro extra staat gereserveerd voor de aanpak van ondermijning. Eigenlijk was er 20 miljoen euro extra nodig om de schaalsprong te realiseren. De VVD heeft in haar tegenbegroting die ontbrekende 13 miljoen euro extra vrijgemaakt om de burgemeester de ruimte te geven die aanpak daadwerkelijk te kunnen inzetten. Die motie is al ingediend. Ze hoopt op steun van de
4
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
andere fracties. In de commissie EZ vanmorgen ging het weer over wat de raad nu wil met de binnenstad. Ze moet helaas concluderen dat iedereen heel goed kan zeggen wat hij niet wil in de stad, waar hij dat niet wil en waarom hij dat niet wil. Het ontbreekt echter aan oplossingen. Ze roept de collega’s op de komende jaren knopen door te hakken, of dat nu het i-criterium is, het erotisch centrum of iets anders. Het lid ABDI vindt het heel goed dat de VVD een tegenbegroting heeft opgesteld. Deze coalitie investeert voor het eerst structureel in veiligheid en in een aanpak om de voedingsbodem voor criminaliteit weg te halen. Daarop krijgt ze graag een reactie. Het lid MARTENS wil die veer best wel geven. Elke euro die wordt ingezet om die ondermijning aan te pakken, is dat waard. De burgemeester is expert op dit onderwerp en adviseert hiervoor meer middelen vrij te maken. Dat neemt de VVD heel serieus, hoe lastig sommige keuzes ook zijn. Ze hoopt dat alle fracties willen overwegen hiervoor extra middelen vrij te maken. De motie vraagt ook om geld om te voorkomen dat jongeren zich richting de criminaliteit begeven. Het probleem speelt op verschillende vlakken en dat vergt veel geld – zeker gezien de schaalsprong. Ze geeft de burgemeester graag de ruimte om dit uit te voeren.
Het lid NADIF hoopt dat er vaker in deze raad structureel over problemen kan worden gesproken met bijvoorbeeld experts in plaats van even een rondvraag stellen. Dan kan er daadwerkelijk worden gewerkt aan oplossingen. Het lid MARTENS doet de oproep aan de hele raad: kom uit de ideologische loopgraven, kijk naar de cijfers, luister naar de opties die de politie met al haar ervaring voorlegt en toon lef. Het lid ALBERTS pakt die handschoen graag op. Wat de SP wel wil, dat is dat de gemeente de toeristenmarkt reguleert. De VVD riep eerder op vooral congresgangers naar Amsterdam te halen, maar dat creëert op den duur ook weer een situatie waarbij de markt om regulering vraagt. Het lid MARTENS stelt dat de VVD heeft durven zeggen dat ze te lang heeft gewacht met toegeven dat het te druk is geworden in de stad. Tijdens de eerste lockdown heeft eigenlijk iedereen geconcludeerd dat het niet zo gek zou zijn een andere stad voor ogen te hebben. Sindsdien is er weinig gebeurd. Er zijn wel degelijk veel bezoekers nodig om alle faciliteiten in stand te houden. Onvoldoende bezoekers brengen het GVB en de musea in een lastige positie. De vraag is nu welke bezoekers Amsterdam graag ziet komen. De VVD zet in op bezoekers die naar de betere hotels, de goede restaurants en de musea komen. Dat genereert ook voldoende inkomsten bij het GVB.
Vliegtuigen terugduwen of een hek om de stad bouwen gaat niet helpen. Om die keuze gaat het. Als het om het mechanisme gaat om eerst mensen hierheen te halen en dan te reguleren, dan heeft de VVD voor het burgerinitiatief gekozen om een maximum aantal bezoekers aan de stad toe te laten. Ze zou echter geen bezoekers willen weren zonder aan een ander imago te werken om andere bezoekers aan te trekken. Het lid ABDI vraagt zich af waar Amsterdam nu echt veiliger van wordt. Het aantal straatroven, diefstallen in winkels en van scooters en het aantal moordpogingen is afgenomen het afgelopen jaar. Toch ervaren buurtbewoners dat anders na explosies, beschietingen en steekpartijen. In bepaalde wijken zijn de gevoelens van onveiligheid juist toegenomen. De daders van criminaliteit worden niet alleen steeds jonger, maar ze gebruiken ook steeds zwaarder geweld. Jongeren worden geronseld voor allerlei klusjes. Dat begint al op de basisschool. Ze hoort graag wanneer de raad de toegezegde brief van de burgemeester kan verwachten. De PvdA vindt dat de raad er alles aan moet doen om de jongeren in Amsterdam weg te houden van criminelen, juist in die kwetsbare wijken waar de aantrekkingskracht
5
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
van crimineel geld groot is. Kinderen moeten worden omringd door opvoeders: juffen en meesters, straatcoaches, sporttrainers en jongerenwerkers. Deze begroting maakt middelen vrij voor kansengelijkheid, onder andere met investeringen in masterplannen voor Nieuw-west, Zuidoost en Noord. Ze is ook blij met de investering in armoedebestrijding, in jongerenwerk, in sportaccommodaties, in jongerencentra en buurtkamers. Deze coalitie investeert voor het eerst extra in veiligheid, onder andere met de aanpak Weerbaar Amsterdam. Ze hoort graag meer over de rijksmiddelen voor ondermijning, de verdeelsleutel voor Amsterdam en hoe dit wordt meegenomen in de huidige inzet. Ze was blij te lezen dat de burgemeester bereid is over te gaan tot online gebiedsverboden om online opruiing en wapenbezit tegen te gaan. Toevallig loopt deze maand het landelijke actieplan Wapens en Jongeren af. Amsterdam heeft daarin deelgenomen. Ze is benieuwd hoe de burgemeester daarop reflecteert. Ze was verrast door het onderzoek van de gemeente Rotterdam. Daaruit bleek dat één op de vijf jongeren een wapen op zak heeft. Misschien moet Amsterdam ook een dergelijk onderzoek overwegen om een beter beeld te krijgen. De informatiepositie rond wapenbezit is namelijk vrij slecht in deze stad.
Het lid Abdi voelt al langer ongemak bij de negatieve gevolgen van het collectieve drugsgebruik in de stad in juist die kwetsbare wijken. De burgemeester komt met plannen om dit te adresseren. Wellicht kan de burgemeester dat nog toelichten. Het lid BOOMSMA hoort graag of de PvdA het met het CDA eens is dat de gemeente strenger zou moeten controleren op drugsgebruik als het om de ADE gaat. Het lid ABDI meent dat er vooraf voorlichting moet worden gegeven aan mensen die misschien drugs gaan gebruiken. Het lid NADIF houdt haar bijdrage kort. Er is net ingestemd met het coalitieakkoord waarin voldoende staat opgenomen over veiligheid – ook al zou het college graag nog meer zien. Ze vindt het heel belangrijk niet alleen maar bezig te zijn met de actualiteit, maar de gemeente moet structureel nadenken over hoe ze de problemen in de stad kan oplossen, de drukte in de stad kan aanpakken en alle andere zaken die spelen. Veel meiden in de stad geven aan dat ze zelf vinden te weinig aandacht te krijgen. Daar moet de raad zich bewust van zijn. Veel jongeren die graag weer op het rechte pad willen komen, lopen er tegenaan dat ze geen VOG kunnen krijgen. Voor bepaalde beroepen is die vereiste begrijpelijk, maar de meest uitgebreide VOG’s worden aangevraagd voor functies waarbij dat eigenlijk helemaal niet nodig is.
Wellicht kan de gemeente zelf ook nog eens kritisch kijken naar de VOG’s die ze vraagt, maar ook de bedrijven en organisaties waarmee de gemeente samenwerkt daarop aanspreken. Er is bewustwording nodig. Het lid BROERSEN stelt dat de raad en het college constant in gesprek zijn met Amsterdammers, non-profitorganisaties en belangengroepen. Dat is ook nodig om alle kanten van een verhaal goed te belichten en een weloverwogen besluit te kunnen nemen. Amsterdam streeft ernaar zo transparant mogelijk te zijn en dat zou ook moeten gelden voor de gesprekspartners die invloed hebben op het beleid van de stad. Ze komt met een voorstel voor een lobbyregister voor het college en de ambtelijke top, met daaraan gekoppeld onafhankelijk toezicht en een handhavingsmechanisme. Dit betekent dat alle gesprekken met lobbyisten worden bijgehouden en worden geregistreerd in dat register. Doel hiervan is de politieke besluitvorming transparant te maken. Recent is hiervoor een motie aangenomen in de Tweede Kamer. Ze is benieuwd naar de mening van de burgemeester over een dergelijk lobbyregister. Het lid ALBERTS is wel heel benieuwd wat Volt onder het containerbegrip lobbyisten verstaat.
6
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
Het lid BROERSEN doelt op gesprekken tussen iemand van het college en iemand die betaald krijgt om dat gesprek te voeren of een enorm groot belang heeft bij dat gesprek. Als voorbeeld noemt ze de wethouder Kunst en Cultuur die met de Kunstraad in gesprek gaat. Het volgende voorstel heeft direct impact op de stad: het i-criterium en het erotisch centrum. Iedereen vindt dat er wat moet gebeuren aan die toeristische druk op de stad. Dat onderwerp raakt de Amsterdammer heel direct. Het college wil dan ook de inbreng van de Amsterdammers zo veel mogelijk verzamelen en in gezamenlijkheid de plannen van aanpak te ontwikkelen. Toerismedruk lijkt daarmee een goed onderwerp om in te brengen in het burgerberaad in deze periode. Het college heeft het doel deze collegeperiode drie burgerberaden te organiseren. Het lid BENTOUMYA hoort dan graag hoe de stadspanels die nu voor de aanpak binnenstad worden ingesteld, zich verhouden tot een burgerberaad. Zit daar wel verschil in? Het instellen van stadspanels is ontzettend belangrijk en de stadspanels kunnen daar een goed uitgangspunt voor zijn. Het lid BROERSEN denkt dat een burgerberaad een fantastisch middel is om met elkaar in gesprek te gaan. Er zijn al heel veel initiatieven vanuit Amsterdam gekomen. Het is goed dat het gesprek zo breed wordt gevoerd.
Die stadspanels kunnen breder worden meegenomen en in een burgerberaad kan nog breder naar zaken worden gekeken in de gehele stad met experts erbij. Ze is benieuwd naar de mening hierover van zowel de burgemeester als de andere fracties. Het lid MARTENS wijst op haar motie om meer middelen vrij te maken voor de aanpak van ondermijnende drugscriminaliteit. Ze is benieuwd wat Volt daarvan vindt of welke andere oplossingen ze ziet. Het lid BROERSEN meent dat de motie over ondermijning niet specifiek met de burgerberaden te maken heeft. Ze moet de motie nog nader bestuderen. Ze gaat ervanuit dat het een weloverwogen keuze is deze middelen voor dit instrument vrij te maken. Het lid HOFLAND benadrukt de controlerende taak van de raad. In de begroting wordt duidelijk wat de burgemeester wil en wat ze gaat doen. De begroting is helder en goed te volgen. De plannen van de burgemeester worden ook goed onderlegd aan de raad voorgelegd. Maar de doelenboom geeft wat minder informatie. De streefwaarden zijn bijna allemaal weggevallen of ze zijn gewoon niet zo goed. Uit de beantwoording van zijn technische vragen over de afgehandelde adviezen brandveiligheid bleek bijvoorbeeld dat er geen streefwaarden zijn. Dat krijgt hij graag toegelicht. Hij hoort graag waarom die streefwaarden in de doelenboom ontbreken en of de burgemeester van plan is in volgende P&C-producten wel cijfers op te nemen.
De raad moet immers kunnen controleren wat de voornemens zijn en of die voornemens goed worden uitgevoerd. Het lid ALBERTS komt op de opvoeders voor de jeugd. Het algehele beeld om succesvol te worden is dat je individueel moet slagen en individueel miljonair moet worden. Dat betekent dus dat de verleiding altijd groot zal blijven en dat heeft nu extreme vormen aangenomen. Het is dus zaak dat algehele beeld te veranderen. Je doet er ook toe als je met je handen werkt, als je voor mensen zorgt en dat je misschien helemaal niet zo succesvol bent als je een groot appartement in Dubai kunt beheren. Ze is het eens met wat er in de begroting staat. Het lid NANNINGA vindt het lastig om met deze begroting tot een keuze te komen om de focus op te leggen. JA21 ziet heel veel belangrijke en dringende zaken die aandacht vergen, maar zoomt in op criminaliteit en ondermijning. Plofkraken zijn inmiddels een bijna wekelijks fenomeen. Huizen, winkels en restaurants worden beschoten, Amsterdammers zelf ook. Het decennialange geloof in een maakbare samenleving heeft
7
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
wijken opgeleverd waar kinderen steeds jonger gewapend de straat opgaan – soms om zich te beschermen tegen de rottigheid van anderen. De veiligheid in een stad valt en staat met handhaving, handhaving en handhaving. Regels die niet worden gehandhaafd, hebben geen enkele betekenis. Nette mensen houden zich daaraan. Wie die innerlijke beschaving ontbeert, gaat zich niet aan regels houden als er geen handhaving is. Natuurlijk kan handhaving nooit 100% alle problemen oplossen, maar nu ligt er een resultaat van jaren zachte inzetting op preventie en te weinig handhaving. JA21 is blij met de forse stijging in het budget voor veiligheid. De drugshandel en de ondermijning blijven echter onbeheersbaar. De speech van de burgemeester heeft JA21 opgeschrikt. De suggestie van gedogen of gebruikers willen ontzien is absoluut niet wenselijk. Ze begrijpt dat het om een hypothese ging, maar het is wel gezegd. De burgemeester is ervan overtuigd dat het beste resultaat kan worden behaald door het decriminaliseren van cocaïne en het reguleren van de markt. Dat is toch echt een verkeerd signaal. JA21 dient een motie in met het verzoek om het gedogen of vrijgeven van handelshoeveelheden cocaïne nooit beleid zal zijn of worden. Bij de aanpak in België wordt ook de gebruiker bestraft. Dat zou ze hier ook graag zien. Het lid NADIF hoort graag wat JA21 van preventie vindt.
Veel repressieve maatregelen liggen namelijk niet bij de gemeente. Uit het veld hoort zij juist dat die preventie heel positief werkt. Wat zou er dan achterwege moeten worden gelaten? Het lid NANNINGA heeft al aangegeven dat preventie nodig is, maar de afgelopen jaren ligt daar veel te veel de nadruk op. Het gaat om de wortel en de stok, maar er is nu te veel wortel. Ze kan niet zo maar in alle programma’s regels gaan wegstrepen. Het gaat om het beleid: te veel focus op preventie en veel en veel te weinig op handhaving en repressie. Het lid BOOMSMA ziet veiligheid als de meest fundamentele kerntaak van de overheid en de gemeente. Het CDA vindt dat er meer geld naartoe moet dan nu het geval is. Dus het CDA wil meer geld inzetten voor de bestrijding van ondermijning, mensenhandel en voor het sluiten van de raambordelen. Hij steunt dus het amendement van de VVD. Hij is benieuwd of er al een voorziening is voor de realisatie van het erotisch centrum/prostitutiehotel. Hij haalt het document “Keuzes in beeld” aan met daarin een aantal scenario’s. Dat richtte zich op veiligheid en handhaving. Hij ziet nu niet welk van de scenario’s aansluit bij deze begroting. Wellicht kan de burgemeester dat nog verduidelijken. Diverse partijen hebben het i-criterium afgewezen, dus daarmee is de vraag gerezen: wat dan wel? Daar hoort dan ook geld bij.
De burgemeester concludeert dat de war on drugs niet werkt, maar het lid Boomsma vindt het riskant om ervan uit te gaan dat het tegenovergestelde dan wel zal werken. Reguleren en legaliseren heeft wel degelijk een sterk normaliserend effect. De burgemeester wil de markt ordenen, maar het lid Boomsma meent dat het goed is bepaalde zaken juist buiten de markt te houden. Nu is het illegaal en daarom is het nu asociaal om cocaïne en andere illegale drugs te gebruiken zeker gezien de maatschappelijke gevolgen. Hij zou graag zien dat de gemeente een grootschalige campagne opzet om mensen te wijzen op die maatschappelijke gevolgen van dat drugsgebruik. Op het ADE schijnt massaal drugs gebruikt te worden. Dat bevestigt wel het imago van de stad. Hopelijk kan de burgemeester daar sterker optreden. Hij ziet uit naar de brief over de aanpak van ondermijning. Misschien is er een mogelijkheid om de Bibobtoets vaker uit te zetten, bijvoorbeeld bij winkels. Het lid VAN SCHIJNDEL weet dat er deze maand nog een bijeenkomst volgt over hoe het staat met de juridische functie bij de gemeente. Hij vraagt daarbij aandacht van de burgemeester voor de erfpacht. Die is onnavolgbaar en niet na te rekenen. De eis van goed bestuur en rechtsstatelijkheid stelt dat die mogelijkheid er wel is. Op termijn kan dat
8
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
grote gevolgen hebben voor Amsterdam. Burgemeester HALSEMA constateerde dat zowel het lid Martens als het lid Abdi beiden gelijk hadden. Niet eerder werd er in de gemeente Amsterdam zo veel geïnvesteerd in veiligheid en tegelijkertijd stelt de VVD dat het niet toereikend is. Er is nu 6,9 miljoen euro extra beschikbaar gekomen voor veiligheid en 2 miljoen euro voor handhaving, dat daarvan nieuwe activiteiten kunnen worden ondernomen. Sinds haar aantreden heeft de burgemeester een groot aantal programma’s opgezet rond ondermijning, preventie en seksueel geweld. Die waren allemaal incidenteel gefinancierd. Die kunnen op hetzelfde niveau tot ongeveer 2026 worden voortgezet. Dat is krap en er kan niet worden opgeschaald. Dat vindt ze wel zorgelijk. Zo is er in Zuidoost één buurtrechtbank die goed functioneert, maar introductie daarvan in andere stadsdelen is nu niet mogelijk. Er is aandacht nodig voor meiden die slachtoffer zijn van seksueel geweld of seksuele intimidatie. Het belangrijkste onderdeel daarvan is ROSA, het alternatief van de top-600, waar slachtoffers van seksueel geweld intensief worden begeleid. Maar met de beschikbare gelden kan er slechts een groep van 10 meiden worden begeleid. Dat is krap. De motie daaromtrent heeft ze nog niet gezien.
En natuurlijk begrijpt ze dat het voor de raad lastig is keuzes te maken en dat de wethouder Financiën het oordeel moet vellen over de dekking in relatie tot andere prioriteiten. Als het gaat om de binnenstad, is de burgemeester het ermee eens dat het van groot belang is daar te kunnen doorpakken. Het erotisch centrum vraag wat meer voorbereidingstijd. Ze verwacht net voor of net na het kerstreces de raad daarover te kunnen informeren en duidelijkheid te scheppen over de financiën. Het is natuurlijk geen gemeentelijke opgave en het wordt dus ook niet bekostigd vanuit de gemeentelijke financiën. Het is de markt die dit betaalt. Voor de proceskosten staat nu 300.000 euro gereserveerd. Over de ondermijningsgelden kan de burgemeester op dit moment geen volledige helderheid geven. Er dient eerst meer bekend te zijn over de investeringen vanuit het rijk op het terrein van de politie waarbij er een nationale verdeelsleutel is. Amsterdam heeft altijd het nadeel van een naar verhouding groot aantal adspirant-agenten plus het feit dat de problemen in de stad heel groot zijn, maar dat de stad een kleine politieregio vormt. In het kader van de masterplannen wordt geld vrijgemaakt, de zogenaamde preventie-metgezaggelden. Daarover komt nog duidelijkheid. Voorts zijn er die ondermijningsgelden. Zodra het beeld compleet is, informeert ze de raad.
De online gebiedsverboden vormen juridisch gezien een buitengewoon heikel traject. Het is ongelofelijk belangrijk dat de gemeente meer mogelijkheden krijgt om online hulp aan te bieden. Het is heel lastig zicht te krijgen op wat er online gebeurt. In het verleden hadden jongerenwerkers het veel eerder in de gaten als buiten groepen jongeren zich met de verkeerde dingen bezighielden. Het lid NANNINGA brengt hiertegenin dat JA21 heel veel respect heeft voor jongerenwerkers. Die doen absoluut goed werk. Burgemeester HALSEMA is blij dat ze het hierover eens zijn. De aanpak wapens in Amsterdam zit in verschillende onderdelen van het beleid: in het schoolveiligheidsbeleid, in het jeugd- en jongerenwerk, er is aandacht voor bij Jeugdzorg en bij ondermijning. Daarnaast worden alle professionals veel beter geprepareerd op de dingen waarop ze moeten letten. Er is in Rotterdam onderzoek gedaan. Een apart onderzoek in Amsterdam lijkt de burgemeester niet nodig. Er komt nog een vervolgonderzoek waaraan een groot aantal gemeenten meewerkt waaronder Amsterdam. Het lid ABDI is vooral nieuwsgierig naar die landelijke actieplannen waaraan Amsterdam heeft meegedaan. Burgemeester HALSEMA licht toe dat er lokale inleveracties zijn gehouden met wisselende opbrengst, maar elk wapen van de straat is er één. Ze wil zelf een beter
9
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
overzicht krijgen van de inspanningen op het bezit van wapenbezit. Het is wel heel ingewikkeld om die effecten te meten vanwege het dark number en de externe omstandigheden. Het onttrekt zich immers aan het zicht. Ze komt de komende maanden met een wat uitgebreidere brief over de landelijke en de gemeentelijke inspanningen. De burgemeester is van plan veel scholen te bezoeken en het probleem rond meiden herhaaldelijk aan de orde te stellen. Met name de intimidatie via internet lijkt endemisch te zijn. Dat speelt overal in de stad en helaas onttrekt het zich lang aan het zicht. Die vereiste VOG’s vormen een hardnekkig probleem. Ze krijgt graag de concrete voorbeelden, dan kan ze daar mee aan de slag. Er doen ook wel veel indianenverhalen de ronde die helemaal niet kloppen. Het probleem is wel reëel en hindert jongeren. Het lid NADIF licht toe dat dit signaal direct vanuit jongerenwerkers komt die de jongeren proberen aan werk te helpen of aan een stageplaats. Zij lopen daar tegenaan. Ze zal contact met hen opnemen en op basis daarvan komt ze met een motie. Burgemeester HALSEMA vindt dat een prima suggestie. Ze begrijpt waar de vraag rond het lobbyregister vandaan komt. Ze had in het verleden bij haar Tweede Kamerwerk vaker te maken met lobbyisten uit het internationale bedrijfsleven. Die oefenen zeker invloed uit op de politiek en dat kan zorgelijk zijn.
Ze wil wel bekijken of zo’n register lokaal nuttig zou kunnen zijn. Tegelijkertijd maakt ze veel uitwisseling mee tussen bestuur, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. Ze kan zich niet voorstellen dat allemaal te registreren. Ze zal zich in dat lobbyregister verdiepen en bekijken of dat effectief kan zijn voor de stad, maar het mag niet leiden tot een bureaucratisch circus. Ze kan niet voorzien of dit zal bijdragen aan meer transparantie en vertrouwen. Het kan net zo goed de indruk wekken dat er iets ondeugdelijks gebeurt. De vragen over een burgerberaad horen echt thuis bij de vakwethouder en in de commissie Democratisering. Voor het programma Veiligheid zijn doelen en indicatoren opgenomen die alle werkzaamheden omvatten – uiteraard in abstracte vorm. Per doel moesten maximaal 5 activiteiten worden benoemd met maximaal 3 meetbare indicatoren per activiteit. De beschikbare middelen worden nog gekoppeld aan de doelenboom. De output wordt gemeten maar niet de effecten van die output. De meeste activiteiten zijn niet geschikt voor streefwaarden. Op veel programma’s komen er voortgangsrapportages naar de raad, zodat de raad het kan bijhouden. Het lid HOFLAND heeft er natuurlijk begrip voor dat sommige zaken niet in cijfers uit te drukken zijn.
De volgende keer ziet hij wel graag een cijfer bij de streefwaarden die wel degelijk meetbaar zijn, bijvoorbeeld bij de uren straatcoaches of bij de adviezen rond brandveiligheid. Burgemeester HALSEMA kan bij verschillende zaken geen streefwaarden noemen omdat zaken niet van te voren in te schatten zijn. Ze is bereid na te gaan of er toch niet nog enkele streefwaarden kunnen worden toegevoegd. In de richting van het lid Nanninga geeft de burgemeester aan dat handhaving en het vertrouwen in de politie nu juist de uitdrukking is van het geloof in de maakbaarheid in de samenleving. Anders zou de gemeente zich die moeite immers niet meer getroosten. De burgemeester is het met haar eens dat er veel meer handhaving nodig is, maar dan rijst de vraag waar die vandaan moet komen. Dit college investeert opnieuw in gemeentelijke handhavers. De arbeidsmarkt is echter krap. Bij de politie speelt dat probleem ook. De burgemeester is absoluut geen voorstander van gedogen. Hier speelt echt het probleem van disfunctionele markten. Daarvoor is stringente marktordening nodig. Dat kan gepaard gaan met verbieden. Juist bij cocaïne is er sprake van de hardste vorm van crimineel kapitalisme. Ze vindt het niet goed dat er bij drugs alleen wordt gesproken over een moreel probleem. Het is overduidelijk dat er vraag en aanbod is. Het gaat dus echt om een marktordeningsprobleem.
De war on drugs heeft te weinig effect gehad, wel veel
10
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 13 oktober 2022
negatieve neveneffecten. Amsterdam kampt nu met een criminele markt die ze onvoldoende onder controle krijgt. Gevraagd werd naar uitbreiding van de Bibob. Waar het kan, gebruikt de gemeente de Bibob en de BIO. Bij betrokkenheid van aankopen kan de BIO worden toegepast: controleren of zo’n bedrijf wel zijn financiële huishouding op orde heeft. In de Hoogstraten is de Bibob helemaal toegepast. Dat leidt niet tot branchering, maar er is nu wel zekerheid dat de bedrijven die er zitten, geen criminele antecedenten hebben. Overigens is uitbreiding van de vergunningplicht behoorlijk kostbaar. Het lid VAN SCHIJNDEL vraagt zich af of die Bibob wel voldoende wordt toegepast. Dat zou bij de coffeeshops vaker moeten. Die shops werken met gedoogvergunningen. Daar kunnen toch echt eisen aan worden gesteld qua helderheid. Burgemeester HALSEMA legt uit dat de gemeente een casus aandraagt en dan onderzoekt een landelijk bureau Bibob of een bedrijf voldoet. Helaas zijn er slimme, vaak internationale constructies te verzinnen die ook met de Bibob niet kunnen worden getraceerd. Meer geld in de criminele drugseconomie betekent dat ook die constructies ingewikkelder worden. In een meer besloten overleg kan de burgemeester toelichten hoe ingewikkeld de constructies soms zijn en hoe moeilijk eigenaarschap te traceren is. Als het over erfpacht gaat, is die discussie al heel vaak gevoerd.
Die vragen horen bij de vakwethouder. Het lid VAN SCHIJNDEL benadrukt dat die erfpacht een collegeonderwerp is. Het kent immers heel veel aspecten. In het kader van de burgemeesters zorg voor de gemeente zou ze zich daar echt mee bezig moeten houden. Burgemeester HALSEMA licht toe dat het college met één mond spreekt. Ze is absoluut verantwoordelijk voor stukken die naar buiten gaan, maar de inhoudelijke discussie hoort echt thuis bij de vakwethouder. In de richting van het lid Boomsma geeft de burgemeester nog aan dat er bij “Keuzes in kaart” een aantal scenario’s ten aanzien van veiligheid zijn opgenomen. Met de huidige investeringen zit de gemeente precies op het onderste scenario. De VOORZITTER concludeert dat hiermee de begroting in eerste termijn voldoende is besproken. Dienstverlening 4 Vaststellen Legesverordening Amsterdam 2023 (VN2022-030440) Dit punt is gehamerd. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng en sluit de vergadering om 21.30 uur.
11