Document · PDF

Definitief verslag KDD 17-02-2021

Raadscommissie Kunst Diversiteit en Democratisering 17 februari 2021, gemeente Amsterdam7.141 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur, Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering.

KDD

Raadscommissieverslag, 17 februari 2021

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vastgesteld op:

Openbare digitale vergadering van de Raadscommissie Kunst, Diversiteit en Democratisering Woensdag 17 februari 2021 van 13.30 tot 16.45 uur in de raadzaal van het stadhuis 17 maart 2021

Voorzitter: mevrouw De Fockert Portefeuillehouders: wethouder Groot Wassink, wethouder Meliani Commissiegriffier: mevrouw Ter Braak Verslaglegging: de heer Bollinger (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: mevrouw A. Bakker (PvdD), de heer Biemond (PvdA), mevrouw De Grave-Verkerk (VVD), mevrouw Grooten (GL), de heer Havelaar (CDA), de heer Huisman (CU), de heer Kreuger (JA21), de heer Leenders (PvdA), de heer Mangal (DENK), mevrouw La Rose (PvdA), de heer Veldhuyzen (BIJ1), de heer Vroege (D66), mevrouw IJmker (GL) Afwezige commissieleden: Overige aanwezigen:

Algemeen 1.a. Opening De VOORZITTER opent de digitale vergadering om 13.30 uur en heet iedereen welkom. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER geeft aan dat de spelregels voor het digitaal vergaderen ondertussen bekend zijn. Als iemand een mededeling heeft, dan kan het worden aangegeven in de chat. De heer VROEGE wijst op de interessante expertsessie over burgerparticipatie, gisteren. Die is op internet nog terug te kijken. Wethouder GROOT WASSINK geeft aan dat de verschillende regelingen bekend zijn gemaakt aan ambtenaren, stadsdelen en organisaties via mails, inloopspreekuren en informatiebijeenkomsten. Ook is de informatie op de gemeentewebsite gedeeld. De toezegging aan de fractie DENK is daarmee afgedaan. Wethouder MELIANI geeft aan dat de beantwoording van het initiatiefvoorstel gemeentelijke kunst in de verkoop meer tijd nodig heeft. Men moet in gesprek met meerdere musea. De reactie staat in de tweede helft van maart 2021 op de termijnagenda. 1.c. Vaststellen agenda Akkoord.

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 17 februari 2021

KDD

1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de Raadscommissie KDD van 27 januari 2021 Akkoord. 1.e. Termijnagenda De heer MANGAL vraagt naar de toezegging aan de heer Flentge over het vooronderzoek naar de mogelijke integriteitsmelding in Zuid-Oost. Wethouder GROOT WASSINK wijst erop dat die toezegging voor het voorjaarsreces wordt nagekomen. De afronding komt zo snel mogelijk naar de commissie. De heer VROEGE vraagt om een voortgangrapportage bij de regenboogagenda. Is de wethouder bereid de opstaande punten van het stembusakkoord daarin mee te nemen? Daarmee rondt men de cyclus af, ter voorbereiding van een nieuwe cyclus. Tweede vraag betreft het seminar in Pakhuis de Zwijger over emancipatie en religie, als opvolging van zijn motie. Het waren boeiende bijeenkomsten. Komt er nog een terugkoppeling aan de raad? Wethouder GROOT WASSINK is van plan een update te geven over het regenboogbeleid en -huis. De voortgangsbrief diversiteitsbeleid staat in april 2021 op de agenda. Dan kan worden bepaald of men tevreden is over de uitvoering van het stembusakkoord. Spreker vond het een interessant symposium over religie en emancipatie. Via het SPE ondersteunt de gemeente organisaties op dit onderwerp. Het onderwerp is onderdeel van de gesprekken met de verschillende religieuze gemeenschappen. In de al genoemde beleidsbrief wordt de stand van zaken geschetst.

De terugkoppeling van de motie emancipatie en religie kan in dat verband worden besproken. De VOORZITTER verduidelijkt dat met SPE het steunpunt emancipatie van de gemeente wordt bedoeld. De commissie heeft kennisgenomen van de termijnagenda. 1.f. Lijst ter kennisname De VOORZITTER wijst erop dat voortaan voor de commissievergadering schriftelijk moet worden aangegeven welke punten moeten worden gepiept naar de volgende keer. Stuk ter kennisname 5 over de datastrategie wordt 17 maart 2021 geagendeerd, na de technische sessie van 9 maart 2021. Stuk 9 over de gebiedsjaarverslagen en de gebiedsplannen wordt op verzoek van de heer Vroege ook geagendeerd. De commissie heeft kennisgenomen van de lijst. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken binnengekomen. 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. Vanaf nu gaan

KDD

de spreektijden lopen. 2.b. Inspreekmoment publiek De heer VAN DEUREN spreekt in namens bewonersplatform Reigersbos over de gebiedsjaarverslagen 2020. Niet alles is daarin beschreven. Wat ontbreekt is de financiële component, namelijk het overzicht van de begroting en het resultaat. Is dit stedelijk beleid en zo ja, hoe kan die ontbrekende controle worden verantwoord? Ook vanuit de bestuurscommissie in Zuidoost is beklag gedaan en zelfs met een WOB-verzoek door een commissielid, afgelopen jaar. Het inzicht in de koppeling van de activiteiten in de gebiedsplannen aan de verdeling van het jaarlijkse budget is niet duidelijk voor de leden van de bestuurscommissie en voor de burgers. Gezien de toetsingscriteria van de buurtbudgetten stadsdeel Zuidoost 2020-2021 wordt het buurtbudget direct gerelateerd aan de focusopgaven van de gebiedsplannen. In bewonersplatform in Reigersbos zijn 37 projecten voor en door de buurt voor 2021 in voorbereiding. In verband met de aansluiting op de focusopgaven wil men in gesprek gaan. Hiervoor is het noodzakelijk te weten, hoe het budget van het stadsdeel besteed gaat worden en in welke mate deze activiteiten hierin kunnen worden ondergebracht.

Spreker verzoekt de gemeente bij de voorbereiding van de gebiedsplannen voor het nieuwe jaar om afstemming met de initiatieven vanuit de bewoners die zelf ideeën en plannen hebben ontwikkeld rond de actuele behoeften in de buurt, zoals het bewonersplatform Reigersbos. De heer VROEGE begrijpt dat de inspreker al jaren actief in de buurt is. Is de samenwerking met het stadsdeel verbeterd of niet? De heer VAN DEUREN denkt dat men nog meer naar elkaar moet toegroeien. Dat kan door het uitwisselen van gegevens, maar qua financiën is dat nog niet het geval. Er is een verbeterslag nodig. De VOORZITTER wijst erop dat de gebiedsplannen de volgende keer worden besproken. 2.c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. 2.d. Rondvraag De heer MANGAL wijst op de groep ongedocumenteerden van Surinaamse komaf, geboren als Rijksgenoot. Deze groep leeft veelal rond of onder de armoedegrens. Het gaat wellicht over honderden mensen. Hoe kan dat? Wethouder GROOT WASSINK kent de groep mensen die in de periode van onafhankelijkheid niet over de juiste papieren beschikten. Zij zouden formeel in de categorie stateloos vallen. Hij is bereid het onderwerp met de burgemeester te bespreken en er schriftelijk op terugkomen. Mevrouw DE GRAVE-VERKERK vraagt naar de huurders in gemeentelijk vastgoed, die in de problemen komen door de coronamaatregelen.

Is er al resultaat te melden? Wethouder MELIANI antwoordt dat de uitwerking eind februari-begin maart 2021 naar de commissie komt, wel komt er vandaag al een raadsbrief met een reactie op het initiatiefvoorstel van de VVD en de verruiming van de maatwerkregeling.

KDD

De heer KREUGER vraagt in verband met de windturbines naar de rol van burgerparticipatie, draagvlak en democratisering. Trekt de wethouder de kritiek aan? Zou het niet goed zijn eens in de commissie door te praten over de relatie tussen draagvlak en participatie? Hoe kan een en ander beter worden ingericht? Wethouder GROOT WASSINK denkt dat men best tevreden kan zijn. Bij de RES is ervoor gekozen de mensen eerder dan gebruikelijk te betrekken. Dat levert verzet of juist instemming op. Hij bereidt momenteel een bredere blik op de participatieverordening voor. Naast het belang van voldoende draagvlak is er het algemene belang. Helderheid daarover is essentieel. Het is een interessante vraag. Het participatiebeleid wordt nog dit jaar onder de loep genomen. De heer KREUGER wil doorpraten over draagvlak in verhouding tot participatie om duidelijkheid te scheppen, voordat men aan RES1.0 toekomt. Kan de wethouder zorgen voor die noodzakelijke duidelijkheid? Wethouder GROOT WASSINK is ervan overtuigd dat die duidelijkheid er al is. De heer VELDHUYZEN wijst erop dat de ateliers Westerdok de huur bij Urban Resort niet meer kunnen betalen vanwege de coronacrisis. De ruimte is inmiddels ontruimd. Kan de wethouder in het herstelplan aandacht geven aan dergelijke situaties? Wethouder MELIANI heeft over het herstelplan al aangegeven dat de broedplaatsen worden meegenomen.

In 2020 zijn de broedplaatsen ondersteund binnen het vastgestelde budget. In het volgende herstelplan worden zij ook meegenomen. In het specifieke geval van Westerdok wordt gekeken naar degenen die het zwaarst getroffen zijn. Zij zal dat nog nader uitzoeken. Democratisering (inclusief Bestuurlijk Stelsel) 3. Rapport Evaluatie Bestuurlijk Stelsel Commissie tweede termijn Mevrouw A. BAKKER geeft aan dat de afgelopen jaren is gebleken dat het bestuurlijk stelsel niet goed functioneert. In de eerste termijn van de commissiebespreking zijn de problemen al uitgebreid aan bod gekomen. De PvdD pleit voor aanpassingen om ervoor te zorgen dat Amsterdammers beter weten waar zij moeten zijn met hun problemen of suggesties en wie welke bevoegdheden heeft. Een vorm van decentraal bestuur is nodig. Daarom moet het idee van stadsdeelbestuurders blijven bestaan, die zich vooral moeten richten op de uitvoering in het stadsdeel in een systeem dat politiek controleerbaar is. De gemeenteraad moet een debat kunnen voeren over de gang van zaken in een stadsdeel. De heer VROEGE vraagt of de PvdD geen politici of controlerende volksvertegenwoordigers in de stadsdelen meer wil. Mevrouw A. BAKKER probeert een vorm te vinden zodat het stadsdeelbestuur controleerbaar is, door hen door de raad te laten kiezen.

Hoe denken de wethouder en de andere partijen daarover? Ook een motie van GroenLinks over het kiezen van bestuurders op basis van stadsdeelverkiezingen is interessant. Ook moet men gekozen tegenspraak vanuit de buurt organiseren op stadsdeelniveau, op persoonlijke titel. Het gaat daarbij om de betrokkenheid van mensen bij hun buurt. Politieke partijen op stadsdeelniveau zijn niet gepast. Tegen de campagnemotoren van de gevestigde partijen kan een onafhankelijke bewoner niet op. Het lijstenstelsel moet worden omgevormd tot een personenstelsel. De heer VROEGE merkt op dat mevrouw Bakker zelf ook een betrokken

KDD

Amsterdammer is. Komen er 12 tot 16 vertegenwoordigers zonder partijorganisatie in de stadsdeelcommissie? Mevrouw GROOTEN is benieuwd naar het mandaat als de politieke besluiten in de Stopera worden genomen, terwijl de stadsdeelcommissies de ogen en oren moeten zijn. Moeten die niet juist meer mandaat krijgen, verdergaand dan slechts een adviesfunctie? Mevrouw A. BAKKER zou zelf op eigen titel niet zijn gekozen als raadslid. Een kandidaat maakt nu meer kans in een lijst van een politieke partij dan als onafhankelijk persoon. De stadsdelen hebben vooral een rol in de uitvoering en de tegenspraak. De politieke lijnen zet men uit in de centrale stad. De ogen en oren in een buurt moet men los zien van welke politieke richting men heeft. De Amsterdammer moet men niet onderschatten. Vanuit de eigen betrokkenheid is er veel mogelijk. Spreekster pleit ervoor dat de stadsdeelcommissies ook beslissingen kunnen nemen en meer bevoegdheden krijgen, ook over het budget. Mevrouw DE GRAVE-VERKERK vraagt of de PvdD vindt dat tegenspraak nodig is op stadsdeelcommissieniveau. Hoe wil men de democratische verantwoording garanderen? De heer BIEMOND ziet een praktisch probleem als er geen lokale partijlijst wordt gehanteerd, als een gekozen later verhuist naar een ander stadsdeel. Dan gaat die stem volledig verloren. Mevrouw A.

BAKKER zal later dieper ingaan op deze vragen in verband met gebrek aan spreektijd. Zij begrijpt dat de gevestigde partijen allerlei beren op de weg zien. Bij een verhuizing kan een volgende kandidaat met de meeste stemmen tot de stadsdeelcommissie worden toegelaten. Spreekster wil geen politieke partijen maar persoonlijke onafhankelijke betrokkenen uit de buurten in de stadsdeelcommissie. Dat vereist een cultuurverandering. De gemeenteraad moet meer naar buiten gericht zijn en zich niet focussen op de eigen partijlijnen, ook door goed contact met de stadsdeelcommissieleden en oprecht geïnteresseerd te zijn in wat er in de buurten leeft. De PvdD wacht het inspraaktraject met de Amsterdammers af. De heer VROEGE vraagt of met die vertegenwoordigers op buurtniveau een soort districtenstelsel wordt bedoeld, waarbij elke buurt een zetel krijgt. Mevrouw A. BAKKER pleit voor het uitgangspunt: geen politiek in de stadsdelen. Geef vertrouwen aan bewoners met een eigen netwerk in de buurt. De VOORZITER wijst erop dat de PvdD geen spreektijd meer heeft. De heer VROEGE geeft aan dat gisteren de participatieve democratie is besproken en vandaag de representatieve democratie. Gisteren kwam de brief van de stadsdeelvoorzitter van Nieuw-West, afgestemd met 21 stadsdeelbestuurders en zeven voorzitters. Die hebben stevige kritiek op de Stopera en het college.

Het blijkt dat ambtenaren de stadsdelen behandelen zoals het hun goed uitkomt: zij nemen de stadsdelen niet serieus. Dat is zorgelijk. Waren die signalen al langer bekend bij de wethouder? Wat heeft hij eraan gedaan? De stadsdeeladviezen verdwijnen vaak in de mist. Niemand weet wat ermee gebeurt, noch de bestuurders, noch de gemeenteraad, noch de Amsterdammers. Die gang van zaken heeft echter niets met het stelsel zelf te maken, maar wel met het goed regelen van praktische zaken. Waarom heeft de wethouder niet eerder ingegrepen? Het college heeft drie jaar geleden een bestuursakkoord gesloten met de stadsdeelbestuurders, maar spreker heeft er sindsdien niets meer van gehoord. Hoe staat het daarmee? Klopt het dat het jaarlijkse bestuurdersoverleg niet is georganiseerd? Waarom niet? D66 heeft een aantal moties rondgestuurd en is benieuwd naar de reacties van de andere fracties. Spreker roept

KDD

iedereen met een warm hart voor de lokale democratie op om samen te komen tot een breed gedragen voorstel, waar het college op kan doorgaan. Mevrouw GROOTEN vraagt naar de D66-motie om de DB’ers te laten benoemen door de gemeenteraad. Dat sluit niet aan bij een verkiezingsuitslag in een stadsdeel. Klopt dat democratisch gezien? Moeten de raad dan het functioneren van de DB’ers gaan controleren, en niet de stadsdeelcommissie zelf? De heer VROEGE geeft aan dat in de vorige periode oppositie werd gevoerd vanuit de bestuursfunctie. In het huidige stelsel hebben de bestuurders geen tegenmacht. Ook dat is ongewenst. Met een democratische benoeming van bestuurders, voorgedragen door het college, is de samenhang met het collegebeleid geborgd maar de raad moet bestuurders ook weer kunnen wegsturen. Dan kan de raad een hoorzitting met de stadsdeelcommissieleden organiseren. Spreker hoopt dat die leden verder kunnen kijken dan het lidmaatschap van de eigen politieke partij. De gekozen leden van de stadsdeelcommissie blijven primair verantwoordelijk voor de controle maar als er geen vertrouwen meer is, dan is de raad aan zet. Het is een adviescommissie en DB’ers zijn onderdeel van het stadsbestuur. De D66-voorstellen moeten de problemen uit de vorige twee perioden voorkomen. De heer BIEMOND vraagt of daarmee een dubbel systeem van democratische controle ontstaat.

DB’ers zijn politiek verantwoordelijk ten opzichte van de stadsdeelcommissie, en in een escalerende trap ook ter verantwoording te roepen door de gemeenteraad. De heer VROEGE beaamt dat. Als er zaken in een stadsdeel niet goed gaan, is een noodrem van de raad nodig. De bestuurscommissie geeft advies aan de gemeenteraad. Mevrouw DE GRAVE-VERKERK vraagt naar de visie van D66 op tegenspraak. Voor de burger moet het duidelijk zijn waar een stadsdeelcommissie wel of niet over gaat. Hoe denkt D66 daarover? De heer VROEGE wil de bevoegdheden van de stadsdelen helderder definiëren. De gekozen stadsdeelcommissies adviseren de benoemde DB’ers. Als het fout gaat, dan pas is de gemeenteraad aan zet. De lokale aangelegenheden moeten worden overgelaten aan het democratische proces in de stadsdelen. In de participatieve democratie is er veel ruimte voor betrokken burgers om mee te doen. Bij de verkiezingen op stadsdeelniveau kunnen politieke lijsten en lokale groeperingen meedoen. Alle kandidaten moeten daarom centraal worden gekozen, zodat er een opvolger klaar staat als een stadsdeelcommissielid naar een ander stadsdeel verhuist. De stadsdeelcommissie gaat over alles wat lokaal en niet-stadsdeeloverstijgend is. Nu ligt de bevoegdheid enkel bij het dagelijks bestuur, waarbij de democratische gang van zaken moet worden verstevigd. Die omissie in het systeem moet worden aangepast.

Mevrouw GROOTEN vraagt of het mandaat niet hoeft te worden gewijzigd. De adviesfunctie van de stadsdeelcommissies blijft op deze manier ongewijzigd. Of krijgt die commissie de bevoegdheid zelf over bepaalde zaken te beslissen? De heer VROEGE vindt het vaak een papieren discussie. Een breed gesteund advies moet door een bestuurder worden opgevolgd. Hij is voor lokale zeggenschap en decentrale bevoegdheden, maar dat is vooral een zaak van cultuur. Men moet het meest luisteren naar de mensen die laag in de democratische boom zitten, dicht bij de bewoners. De heer BIEMOND vraagt of D66 meer wil dan adviesrecht voor de stadsdeelcommissies. Moeten zij de stadsdeelbestuurders controleren? De heer VROEGE beaamt dat meer zeggenschap binnen het huidige systeem

KDD

moet kunnen. De heer MANGAL dankt de onderzoekers voor het onderzoek en de heer Vroege voor de expertmeeting van gisteren. De hamvraag is hoe om te gaan met het dubbelmandaat. Wat betekent het mandaat van de kiezer aan de stadsdeelcommissie? Weet de kiezer wel waarom die een mandaat afgeeft, en waarover? De oorspronkelijke functie van een stadsdeelcommissielid is gekaapt door de politieke partijen. Een controlerende of beslissingsmacht bestaat er voor de stadsdeelcommissie helaas niet. Wat verandert er aan het bestuur als de gemeenteraad volgens het Rijk niet kan of mag delegeren, en het college wel? Het DB is een verlengde van het college en de controle daarop ligt niet bij de stadsdeelcommissie, maar het is een extra taak van de gemeenteraad. Daarvoor is er echter te weinig tijd en geld beschikbaar. Daarom valt voor DENK het scenario raad-plus af, tenzij een raadslid een voltijd-vergoeding gaat ontvangen. Partijen in de stadsdeelcommissie hebben vaak een onderling directe band met collega’s in de gemeenteraad. Het is echter wenselijk dat vooral de wil van de stadsdeelcommissie voorrang krijgt, en niet die van de raad. Bij wie moet de Amsterdammer zich melden, bij het stadsdeel, bij het dagelijks bestuur of bij het college in verband met de bevoegdheidsverdeling? Insprekers spreken in bij de gemeenteraad, maar richten zich vooral tot het college.

Van de vijf gepresenteerde opties kiest spreker voor de optie stadsdeel-plus om de stadsdeelcommissieleden de meeste slagkracht en voortvarendheid te bieden om hun buurt te kunnen dienen. De heer KREUGER vraagt uitleg over de bewerking dat insprekers het college aanspreken. Moet het duidelijker worden dat het college uitvoert wat de raad beslist? De heer MANGAL wijst op de praktijk dat insprekers zich vaak direct tot de wethouder richten in plaats van de raadsleden. De burgers weten dat de beslissingen door het college worden genomen en hopen dat een raadslid hun vraag oppakt en er de portefeuillehouder op aanspreekt. Spreker staat open voor scenario stadsdeel-plus aan te vullen met onpartijdige commissieleden en participatieve elementen in optie 6. Hij stelt voor discussiesessies met de commissieleden te organiseren om elkaar feedback te geven in de hoop dat zij in de raadsbehandeling nader tot elkaar zijn gekomen. DENK wil meer burgerparticipatie, maar veel burgers voelen zich niet uitgenodigd er aan deel te nemen. De toegankelijkheid van de raadsinformatie voldoet niet. Daarom moet de website duidelijker en toegankelijker worden, en worden geëvalueerd door burgers. Spreker sluit af met de vraag welke macht de burger precies afstaat aan een stadsdeelcommissielid.

De heer BIEMOND was bij de eerste termijn onder de indruk van de inspraak van de stadsdeelcommissies, met hun pleidooi voor het verstevigen van de lokale democratie. Het stelsel functioneert nu niet goed en ook is er een gemeenschappelijk gevoel dat het debat erover nu beter moet worden gevoerd dan in 2017. De PvdA bereidt een aantal moties voor, met wijzigingen in het huidige stelsel die snel kunnen worden doorgevoerd en een stelstelwijziging, namelijk de optie scenario 4, stadsdeel-plus. Het idee om de fractiestandpunten uit te wisselen is welkom. Spreker wil geen liefdeloos compromis tot stand brengen voor de volgende bestuursperiode. De heer HAVELAAR begint zijn pleidooi met het citaat: er is geen kuur voor slecht management. Structuren lokken gedrag uit, zo luidt een ander citaat. Welk mandaat legt men waar neer? Wie doet nu precies wat? Het beleid moet centraal tot stand komen en de uitvoering moet decentraal worden geregeld. Voor de decentrale bestuurders moet men vooral op zoek naar uitvoerders, praktisch ingestelde bestuurders in plaats van beleidsmakers. Spreker herhaalt zijn oproep van de eerste termijn: kijk naast de structuurverandering ook naar de gedrags- en competentiekant. Mevrouw DE GRAVE-VERKERK heeft behoefte aan duidelijkheid voor burgers en ondernemers van de bevoegdheden.

Welk probleem wil men oplossen door de stadsdeelcommissies in stand te houden? Zij merkt op dat een variant zonder stadsdelen niet is meegenomen. De VVD vindt dat de gemeente op stadsdeelniveau de vele

KDD

knelpunten voor de burgers moet aanpakken en het welbevinden in de stad moet bevorderen met voldoende democratische instrumenten voor de stadsdeelcommissieleden, ook in de vorm van budgetrecht en controlerende bevoegdheden. Dat vereist betere afspraken over de interactie met de gemeenteraad. Hoe kan die samenwerking effectief worden gemaakt? Spreekster gaat graag met anderen om de tafel zitten, waarbij ook de zittende stadsdeelbestuurders moeten worden betrokken. Naast een goede democratische representatie is ook het belang van de nabijheid van de bestuurder van belang. De VOORZITTER zal coulant omgaan met de beperkte spreektijden voor sommige fracties bij de interrupties en het volgende agendapunt. De heer VROEGE is blij met de bijdrage van de VVD over het belang van de lokale democratie. Mevrouw DE GRAVE-VERKERK is er niet voor om de bestuurlijke spaghetti te vergroten of het ambtelijke apparaat uit de laten dijen in de stadsdelen. Ook het aantal bestuurders of vertegenwoordigers in de stadsdelen moet niet worden vergroot. De heer BIEMOND vraagt of de democratische controle op de DB’ers bij de stadsdeelcommissies moet liggen. De heer KREUGER wijst erop dat de VVD op dit onderwerp is gedraaid. Nu heeft de stadsdeelcommissie geen budgetrecht, dus geen macht. Mevrouw DE GRAVE-VERKERK beaamt dat de stadsdeelcommissie het DB moet kunnen controleren.

De discussie gaat nu om het democratische stelsel beter te laten functioneren, in de wetenschap dat een systeem nooit perfect kan zijn. Het gaat om het optimaliseren van het systeem, en niet om gedraai van de VVD. De stadsdeelcommissie moet budgetrecht krijgen, wil men geen tandeloze ogen en oren zijn. Men zou de situatie evalueren in 2021 en dat moet over vier jaar weer gebeuren. Spreekster pleit voor afbakening met de participatie-instrumenten. In de loop van dit jaar verschijnt de nota van de wethouder daaroveren die wil zij betrekken bij deze discussie om de onhelderheid voor iedereen te verkleinen. Wanneer zet de gemeente een participatie-instrument in en wanneer berust de besluitvorming uitsluitend bij een stadsdeelcommissie of de gemeenteraad? Die duidelijkheid zal de burger helpen in de communicatie. Waarom zou men het centrale systeem vanuit het stadhuis niet optimaliseren? Mevrouw GROOTEN is blij rustig te kunnen debatteren over een belangrijk onderwerp, in de hoop op een liefdevol compromis voor een beter stadsdeelstelsel. De suggestie van de heer Mangal over een gezamenlijke sessie is nuttig. Daarvoor kan men vandaag al een afspraak maken. Een nieuw evenwicht tussen raad, stadsdeelcommissies en bewoners is nodig, ook in verband met de participatiemogelijkheden, expertmeetings, buurtrechten en burgerfora. Niet alles hoeft bij de stadsdeelcommissies te worden belegd.

GroenLinks denkt na over moties over die nieuwe balans. Spreekster wil het mandaat van de stadsdeelcommissie verstevigen. Die moet meer dan adviesrecht hebben, maar ook budgetrecht. De benoeming van DB’ers moet zo democratisch mogelijk plaatsvinden, afhankelijk van de verkiezingen in het stadsdeel. Tegenmacht belangrijk, al zal dat soms ook schuren. De heer VROEGE begrijpt dat GroenLinks terug wil naar het vorige stelsel met eigen gekozen DB’ers. Moet de proeftuin Weesp een uitzondering blijven ten opzichte van de zeven stadsdelen? Mevrouw GROOTEN geeft aan dat over Weesp is afgesproken de komende vier jaar dit model te hanteren. Daarna zal men het model evalueren. De beslissing over de rest van de stadsdelen hoeft daar niet van af te hangen.

KDD

De heer KREUGER vraagt uitleg van GroenLinks over de tegenmacht in verband met de invoering van betaald parkeren in Nieuw-West. Moet de wil van een stadsdeelcommissie voor gaan op wat de gemeenteraad wil? Mevrouw GROOTEN antwoordt dat het zou kunnen, al bestaat het gevaar altijd dat de raad een besluit over gaat doen vanwege het algemene belang. Daar moet men echter voor gaan waken. Nu is er echter sprake van een ander stelsel. De hypothetische kwestie die de heer Kreuger aansnijdt, moet gaan over zaken die echt bij een stadsdeel horen. De raad gaat over stadsdeeloverstijgende thema’s. Daarom moet men goed afbakenen waar een stadsdeel wel of niet over gaat. Naast de politieke partijen moeten ook lokale partijen een kans krijgen toe te treden tot de stadsdeelcommissie. In de vorige periode is dat jammer genoeg niet gelukt. De heer KREUGER is tegen hoe het stelsel er nu uitziet, gezien de verwarring bij de inwoners over stadsdeeladviezen zonder impact. Hij stelt voor de partijstructuur in de stadsdelen los te laten. JA21 heeft een compliment voor de zelfkritiek van de heer Vroege. Spreker wacht de uitwerking van de wethouder af. De heer VELDHUYZEN levert vandaag zijn eerste bijdrage over het stadsdeelstelsel af. Hij dankt de stadsdeelcommissieleden voor hun belangrijke werk van de afgelopen jaren. Er was sprake van teleurstelling bij de onafhankelijk kandidaten in 2018.

BIJ1 steunt het voorstel van de PvdD. Bewoners in plaats van vertegenwoordigers van politieke partijen moet de stadsdeelcommissies bevolken, met meer bevoegdheden en democratisch gekozen bestuurders. Verdere democratisering is nodig, evenals een cultuurverandering en structurele financiering van de zelforganisaties van bewoners. Spreker heeft een voorkeur voor de optie stadsdeel-plus, maar zonder politieke lijsten en met zoveel mogelijk ruimte voor de participatieve democratie. Hij kijkt uit naar de inspraak en kan zich vinden in de maatregelen ter optimalisering van het huidige stelsel tot 2022. Binnen de kaders van het internationale kapitalisme is een werkelijk democratische participatieve samenleving niet mogelijk, omdat de belangen van grote bedrijven helaas altijd zwaarder wegen dan die van werkende, gewone mensen. Beantwoording Wethouder GROOT WASSINK geeft aan dat hem slechts een paar vragen zijn gesteld. Hij complimenteert de commissie met de gevoerde discussie. Dat gesprek gaat door, ook met het college. De kwestie van wel of niet gekozen tegenspraak is een wezenlijk element. In het verleden zijn er wel buurtorganisaties of -partijen op stadsdeelniveau geweest, die een andere positie innamen dan de gevestigde politieke partijen. Het is de vraag of de adviesfunctie voldoet en of de huidige structuur bepaald gedrag heeft veroorzaakt. Een nieuw evenwicht is nodig.

Verandering in de structuur lijkt noodzakelijk om de cultuur te veranderen. Opheffen van de stadsdeelcommissie kan ook een optie zijn, maar dan moet de burger op een andere manier in positie worden gebracht. Hoe kan de burger de besluitvorming beïnvloeden, dat is de essentie. De oude bestuurscommissies hadden een zeker mandaat, maar dat geldt niet voor de stadsdeelcommissies met enkel adviesrecht. Een dubbel systeem van representatieve elementen en bijvoorbeeld een gelote burgerraad is mogelijk, maar de vraag blijft: wat draagt de burger over en aan wie? De stadsdeelbestuurders zijn benoemd door het college. De controlerende taak kan bij de raad of een ander gekozen orgaan op lager niveau worden gelegd. De brief van de stadsdeelvoorzitters bevat geen kritiek maar wel wensen en aanbevelingen voor het stelsel, bijvoorbeeld om de centralisering deels terug te draaien. Daar is spreker niet verbaasd over. In de bestuursopdracht gebiedsgericht werken zijn de stadsdeelbestuurders nauw betrokken. Hun brief was een goede aanvulling in een vroeg stadium. De heer VROEGE heeft die brief anders gelezen. Een heldere opdracht aan de ambtelijke organisatie ontbreekt nu. Wat heeft het college met die constatering gedaan?

KDD

Wethouder GROOT WASSINK wijst erop dat de raad destijds het voorstel van de D66-wethouder heeft goedgekeurd om het stelsel te wijzigen. Hij constateert nu dat het ambtelijke opdrachtgeverschap ingewikkeld is vanwege de structuur waarbinnen men moet werken. In maart 2021 vindt een bestuurdersconferentie plaats om ook daarover door te praten. Die van vorig jaar ging niet door wegens corona. Men is met elkaar op zoek naar een nieuw evenwicht, ambtelijk en bestuurlijk. De heer VROEGE vraagt of de samenwerking tussen DB’ers en het college expliciet op de agenda van de bestuurdersconferentie staat. Wethouder GROOT WASSINK beaamt dat. Nu gaat het om het evalueren van het stelsel en de doorontwikkeling aan de hand van meerdere scenario’s. Gekozen vertegenwoordigers kan men de functie tussentijds niet ontnemen, al is hun opdracht dun te noemen, namelijk alleen adviesrecht. Mogelijke verbeteringen worden doorgevoerd, na een degelijke evaluatie. Mevrouw DE GRAVE-VERKERK vraagt om antwoord op haar vraag over de participatievisie. Wethouder GROOT WASSINK voorziet een voorstel van het college nog voor de zomer, zodat de raad het na de zomer kan bespreken. Hij begrijpt het nut van de samenhang met deze evaluatie. Hij zal nog naar dat aspect kijken. De heer VROEGE vraagt of de griffie een uitnodiging voor de gezamenlijke sessie kan rondsturen. De VOORZITTER zal overleggen met de griffie.

Moet het een extra commissievergadering worden? Mevrouw GROOTEN stelt voor dat de commissieleden de afspraak onderling zelf regelen, zodat de sessie geen extra commissievergadering wordt. De VOORZITTER constateert dat de commissie dat een goed voorstel vindt. Zij sluit de tweede termijn af. Het stuk gaat naar de komende raad. Vervolgens schorst zij de vergadering kort. ICT en Digitale Stad 4. Tussenrapportage Agenda Digitale Stad 2019-2020 De VOORZITTER zal coulant omgaan met de fracties die geen spreektijd meer over hebben. Commissie Mevrouw IJMKER dankt de wethouder voor de rapportage met een update digitale stad. Mensenrechten en publieke waarden zoals vrijheid, privacy en inclusiviteit moeten centraal blijven staan in de stad. Naast het borgen van kennis en kunde binnen de eigen organisatie moeten de publieke waarden ook in andere publieke domeinen worden gewaarborgd. Binnen welke domeinen is er behoefte aan ondersteuning en advies op het gebied van data-ethiek? Er worden jaarlijks drie algoritme-audits uitgevoerd. Over welke onderwerpen gaat dat? Hoe zorgt men ervoor dat er aandacht is en blijft voor de digitale rechten en verantwoordelijkheden? GroenLinks vindt het belangrijk dat ook bedrijven in de stad de TADA-principe omarmen.

Wie heeft men daarvoor op het oog? Hoe verlopen die gesprekken tot nu? Welke mogelijkheden zijn er om anderen te motiveren ethisch om te gaan met data? De digitale kloof is door corona zichtbaarder geworden. Kan de wethouder meer vertellen over de uitrol van publicroam op binnenlocaties voor dak- en

KDD

thuislozen? Op welke termijn verwacht zij dat veilig internet ook op die plekken beschikbaar is? De heer MANGAL wijst erop dat de UvA en HvA slachtoffer van een cyber attack zijn geworden. De beveiliging van publieke instellingen is zo lek als een mandje. Dat schept weinig vertrouwen. De grote organisaties verkopen de gegevens ten behoeve van winstmaximalisatie. IBM is met Eco-City Research Lab in China bezig aan surveillance en public safety op basis van gezichtsherkenning. Die techniek wordt ook in Amsterdam ingezet. Kan de wethouder er meer over vertellen? Openheid over door de gemeente gebruikte logaritmes wordt nu gegeven, maar het scannen van de parkeerbelasting wordt uitgevoerd door een commercieel bedrijf. Transparantie is daarbij ver te zoeken. Geldt dat straks ook voor gezichtsherkenning of AI? DENK pleit voor een register van verzoeken van burgers en bedrijven die data bij de gemeente hebben opgevraagd. Hoe gaat de wethouder het vertrouwen verwerven? De heer LEENDERS dankt voor de rapportage. Hij is blij met de stappen van de wethouder in deze agenda, maar er is nog veel te doen. De gemeente heeft te weinig kennis om de digitale uitdagingen aan te kunnen. Dat leidt tot zogenaamde digibetocratie. Het zou goed zijn er een vaste commissie in de volgende periode voor samen te stellen.

Hoe kijkt de wethouder tegen de uitdaging van digibetocratie aan? Mevrouw IJMKER vindt een vaste digi-commissie een vraag aan de raad zelf. De heer LEENDERS vindt dat een goed idee. Hij wil over de tussenrapportage drie punten uitlichten. De digitale veiligheid krijgt te weinig aandacht, slechts een halve pagina. De veiligheidsdiensten slaan alarm: alle kroonjuwelen van de economie zijn in gevaar, zoals drinkwatervoorziening en kennisinstellingen. Er is geen plaats voor naïviteit. Hoe vaak is de vitale economie in Amsterdam doelwit geweest? Hoe is de samenwerking met de veiligheidsdiensten zoals de nationaal coördinator en de NCSC? Wat is het budget voor de digitale veiligheid in Amsterdam? Gaat de wethouder meer samenwerking tussen overheid, bedrijven en kennisinstellingen stimuleren? Goede internetverbindingen voor alle Amsterdammers zijn nodig, zeker in tijden van corona. Hoeveel Amsterdammers hebben nog geen internetverbinding. Kan de wethouder dat in kaart brengen? Spreker mist de harde cijfers in de rapportage en een concrete koppeling in de aanpak van laaggeletterdheid en digitale vaardigheden. Er voltrekt zich wat dat betreft een stille ramp. Al in 2016 schreef de rekenkamer over het probleem en de kloof wordt alleen maar groter. Het aanvragen van toeslagen is erg ingewikkeld als men laaggeletterd en niet-digitaal vaardig is. Amsterdam telt 150.000 laaggeletterden.

Welke mogelijkheden ziet de wethouder om dat dubbele probleem aan te pakken en beter in kaart te brengen, bijvoorbeeld met de digimeter? De heer HAVELAAR merkt op dat men trots mag zijn op deze tussenrapportage. Amsterdam heeft wereldwijd een voortrekkersrol in de digitalisering, ook door een goede samenwerking met bedrijven en kennisinstellingen. Het stuk gaat over open data en databeveiliging, maar te weinig over datakwaliteit. De gemeente digitaliseert in rap tempo en zet in om de data openbaar te maken. Hoeveel inspanning levert men op de kwaliteit van die data? Bij de erfpacht is de informatie van de gemeente vaak slecht op orde, wat leidt tot hogere kosten in de uitvoering. De heer LEENDERS wijst erop dat de datastrategie de volgende keer staat geagendeerd. De heer HAVELAAR geeft aan dat datakwaliteit in dat stuk slechts een keer wordt genoemd. Op de website mijnamsterdam.nl moeten Amsterdammers wijzigingsvoorstellen kunnen indienen als die data niet blijken te kloppen. Zelf is spreker al drie jaar bezig zijn woning juist in de systemen op te laten nemen. Wat zijn de mogelijkheden om Amsterdammers zelf te laten meewerken aan de datakwaliteit? Verzamelde informatie over het publiek en de openbare ruimte moet ook publiek zijn. Dat is een nobel streven,

KDD

maar het geeft ook een negatieve prikkel om sensoren te plaatsen en erin te investeren. Waarom zou een bedrijf investeren in kostbare hardware als die informatie publiek beschikbaar moet komen? Hoe kijkt de wethouder er tegenaan? Remt men op deze manier niet de innovatie? In het document is veel beleid terug te lezen, maar weinig uitvoering. Hoe ziet de wethouder die? Wordt het digitaliseringsbeleid straks in tenders uitbesteed aan de markt of gaat de gemeente zelf IT-ontwikkelaars in dienst nemen? Wordt er in G4- op MRA-verband samengewerkt? Wat zijn de plannen op dat punt? Beantwoording Wethouder MELIANI dankt voor de bijdragen waaruit blijkt dat er veel kennis in de raad aanwezig is over digitalisering. De digitale stad gaat over meer dan alleen de techniek, software of hoe men data in servers opslaat. Het gaat om de bewoners, veiligheid, inclusiviteit, toegankelijkheid van devices en internet. Op alle terreinen is door de gemeente actie ondernomen zoals met bewustwordingscampagnes, ondersteuning van initiatieven, statushouders en vrijwilligers. De vragen zijn gesteld over het brede onderwerp van de digitale agenda. Spreekster is trots op wat er tot nu is bereikt. Naast het gebruik van de oude pc-systemen bij de gemeente worden enorme stappen gezet.

Men kan technologie inzetten om de ongelijkheid in de stad te verkleinen, ook door onderzoek te doen met kennisinstellingen en een lector IT. Aan het einde van deze periode is er iets op de kaart gezet wat een van de belangrijkste onderwerpen zal blijven voor de komende jaren, bijvoorbeeld wat betreft de betrouwbare overheid. De gemeente kan een voorbeeldrol spelen, streven naar meer bewustwording, ook bij de jeugd, en een inclusieve stad die toegankelijkheid is voor iedereen en in alle domeinen. Meerdere wethouders zijn daarbij betrokken. Zo wil men mensen kunnen helpen bij de toeslagenaffaire maar moet ook de privacy worden bewaakt en de digitale dienstverlening verbeterd. Dat bewustzijn moet bij alle directies en collega’s van de gemeente aandacht krijgen. Een goede internetverbinding is in tijden van corona voor veel bewoners een probleem. De gemeente heeft daarop actie ondernomen door 3500 laptops op te knappen en 2000 internetverbindingen beschikbaar te stellen aan minimahuishoudens, in samenwerking met wethouder Van Doorninck. Met wethouder Moorman vervolgt men die aanpak in de portefeuille armoede. De heer LEENDERS internetverbinding hebben.

vraagt

hoeveel

Amsterdammers

geen

vaste

Wethouder MELIANI antwoordt dat er nog niet genoeg gegevens zijn. Het wordt onderzocht. Het antwoord komt nog voor de zomer. Ook het vraagstuk van digitale vaardigheden en laaggeletterdheid is door corona urgenter geworden. Met verschillende sleutelpartijen in de stad en met wethouder Moorman werkt men aan een duurzame samenwerking met de inzet van de verschillende middelen om de digitale ongelijkheid tegen te gaan. Dan gaat het bijvoorbeeld om toegang tot werkend internet, beschikbaar stellen van laptops en rustige ruimtes in de buurten, naast trainingen voor kennis en kunde van digitale vaardigheden in verschillende talen. In de aanpak van digibetocratie is Amsterdam een voorbeeld en een voorloper in het agenderen van het vraagstuk. Of er een aparte commissie moet komen, is aan de raad zelf. De kennis en kunde moeten ook binnen de gemeente worden ontwikkeld met behulp van de TADA-waarden, uitbreiding van AI-deskundigen, een stevige relatie met de kennisinstellingen, bij alle domeinen en stadsdelen. Technologie is niet neutraal. Veel van de in te zetten algoritmes zijn nog niet aangewezen. Het gaat daarbij vooral om de impact voor de Amsterdammers. De gemeente heeft een manifest ondertekend met bedrijven die maatschappelijk verantwoord willen ondernemen. Er vindt met hen veel samenwerking plaats, bijvoorbeeld bij datakluisjes en dataminimalisatie.

Op de website Tadacity is informatie daarover te vinden. De digitale inclusie en publicroam voor Wifi worden per binnenlocatie bekeken, en vijftig ervan zijn al in beeld gebracht. Voor het winnen van het vertrouwen van de burgers is het bestuur verantwoordelijk. Het algoritme-register is ontstaan uit de coalitie voor digitale rechten, in samenwerking met de stad Helsinki. Die inzet maakt Amsterdam een voorbeeldstad hoe men met de gegevens van de burgers moet omgaan. Veiligheid wordt

KDD

bij de commissie AZ en de burgemeester behandeld en is er al eerder geagendeerd. Er zijn geen garanties te geven dat het altijd goed zal gaan, maar de gemeente zet zich in om de gegevens van de burgers zoveel mogelijk te beschermen. Voor het plaatsen van sensoren is onlangs een meldingsplicht in de verordening opgenomen. Veel bedrijven willen maatschappelijk verantwoord ondernemen en nauw samenwerken met de gemeente op dit gebied. Dat is goed voor de innovatie. De heer HAVELAAR is het eens dat samenwerking goed kan uitwerken, maar het is ook een uitdaging. Bedrijven hangen sensoren in de stad op en de leveranciers van lichtmasten eisen dat zij de data zelf kunnen gebruiken. De gemeente wil dat niet. Het kost echter geld om de sensoren te onderhouden. Hoe kan de gemeente een verdienmodel aan de bedrijven garanderen als men een tender uitschrijft? De heer LEENDERS wordt op zijn vragen over digitale veiligheid doorverwezen naar de commissie AZ. Toch vraagt hij om een reactie van de wethouder over de veiligheidsdiensten, anders dient hij schriftelijke vragen of een motie in. Een andere vraag betrof de koppeling digitale vaardigheden en laaggeletterdheid. De heer MANGAL vroeg naar een register voor gedane aanvragen door derden of overheidsinstellingen.

Hoe kan hij een volgende wethouder vertrouwen bij het veilig beheren van burgergegevens? Welke voorzorgmaatregelen zijn er ingebouwd om staatssurveillance in Amsterdam te voorkomen? Mevrouw IJMKER vroeg hoe men andere organisaties kan motiveren de TADAprincipes te omarmen. Wethouder MELIANI beantwoordt de vraag van de heer Leenders. De digitale stad valt onder vele wethouders, waarbij zij de zaken coördineert. Alles rond cyberveiligheid hoort bij de portefeuille van de burgemeester. Daarom gaat een klein hoofdstuk in dit stuk over de digitale veiligheid, maar zij zal de vragen samen met de burgemeester beantwoorden. De vraag van de heer Havelaar is ingewikkeld. Het gaat om een nauwe samenwerking met de innovatieve bedrijven, zo smart mogelijk beschreven, ook om de data te kunnen delen en bepaalde zaken te reguleren. Daarin zijn de nodige stappen te zetten. De wethouder zal de komende periode graag met de commissie doorpraten over de vormgeving. De VOORZITTER constateert dat er veel technische vragen worden gesteld. Zij wijst erop dat de volgende keer inhoudelijk wordt doorgesproken over de datastrategie. Wethouder MELIANI wil de bedrijven stimuleren de TADA-principes te hanteren, en ze proactief werven in samenwerking met wethouder Everhardt. Het is zaak te blijven nadenken over welke bedrijven grote impact gaan maken op de ontwikkeling van ICT.

Het strategieteam van de gemeente is gevraagd om een analyse van de impact van de techsector op de opgaves, bijvoorbeeld qua werkgelegenheid of huisvesting. Het is een onderzoek dat met andere steden, nationaal en in EU-verband kan worden gedeeld. Bij het scannen van auto’s kijkt men ook naar samenwerking om de algoritmes in het register compleet te maken. Spreekster wijst erop dat commerciële bedrijven geen bedrijfsgevoelige informatie willen delen. Zij zal de resterende vragen nog schriftelijk beantwoorden. Ook tijdens de technische sessie over datastrategie kan men de nodige vragen stellen. De VOORZITTER constateert dat het stuk naar de raad van 31 maart 2021 kan, waar moties van de PvdA zijn te verwachten. Zij dankt de aanwezigen voor hun bijdrage en sluit de digitale vergadering om 16.45 uur.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10028112/2