Definitief verslag KDD 01-09-2021
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur, Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering.
KDD
Raadscommissieverslag, 1 september 2021
DEFINITIEF VERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast geseteld op:
Openbare vergadering van de Raadscommissie Kunst, Diversiteit en Democratisering Woensdag 1 september 2021 van 13.30 tot 17.10 uur in de raadzaal van het stadhuis 22 september 2021
Voorzitter: mevrouw De Fockert Portefeuillehouders: wethouder Groot Wassink en wethouder Meliani Commissiegriffier: mevrouw Ter Braak Verslaglegging: de heer Bollinger (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: mevrouw A. Bakker (PvdD), de heer Biemond (PvdA), de heer Boomsma (CDA), mevrouw Bosman (D66), mevrouw Grooten (GL), de heer Havelaar (CDA), de heer Huisman (CU), de heer Khan (DENK), de heer Mangal (DENK), mevrouw Nadif (GL), mevrouw Nanninga (JA21), mevrouw Poot (VVD), mevrouw La Rose (PvdA), mevrouw Van Soest (PvdO), de heer Veldhuyzen (BIJ1), de heer Vroege (D66), mevrouw IJmker (GL) Afwezige commissieleden: mevrouw De Grave-Verkerk (VVD) Overige aanwezigen:
Algemeen 1.a. Opening De VOORZITTER opent om 13.30 uur de hybride-digitale commissievergadering en heet iedereen welkom. 1.b. Mededelingen Mevrouw POOT moet de vergadering om 16.00 uur verlaten en meldt mevrouw De Grave-Verkerk vandaag af. Wethouder GROOT WASSINK geeft aan dat een goede stap is gezet bij het verduurzamen van de eigen organisatie. Met Eneco is deze zomer het vierjarige contract getekend voor de levering van groen gas vanaf 2022. Dat reduceert de uitstoot met 25% en er is 5% social return Wethouder MELIANI gaat in op de verbouwingsplannen van het Amsterdam Museum. Voor de zomer zijn vragen gesteld over het advies van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK). Op een aantal punten was er nog geen overeenstemming. Dat is wel nodig. Nu ligt er een tweede advies, waaruit blijkt dat er nog steeds punten van kritiek overblijven. Daarover blijft men in gesprek, op weg naar een positief advies van de CRK. De wethouder zal de commissie op de hoogte houden van het proces. De VOORZITTER wijst erop dat het Amsterdam Museum vandaag op de agenda staat. 1.c. Vaststellen agenda
1
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
De heer HAVELAAR stelt voor de punten 8 en 11 gevoegd te behandelen. Mevrouw NADIF wil punt 16 bij de overige agendapunten Kunst en Cultuur behandelen, direct na agendapunt 7. Akkoord. 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de Raadscommissie KDD van 23 juni 2021 Akkoord. 1.e. Termijnagenda De heer VROEGE wijst erop dat veel punten in het rood staan, waaronder een aantal raadsadressen. Voor de participatie en democratisering is het belangrijk dat brieven van burgers als eerste worden beantwoord. Mevrouw LA ROSE vraagt om antwoord op een schriftelijke vraag over zwangerschapsdiscriminatie. Komt dat snel? Wethouder GROOT WASSINK antwoordt dat beide vragen zo snel mogelijk positief worden beantwoord. De commissie heeft kennisgenomen van de termijnagenda. 1.f. Lijst ter kennisname De VOORZITTER heeft geen verzoeken ontvangen om stukken ter kennisname te agenderen. Akkoord. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken. 2.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. 2.b. Inspreekmoment publiek Mevrouw VAN WAVEREN spreekt in namens Amsterdam Lobby Lokaal over het initiatiefvoorstel Hup Lokale Lobby, dat vandaag door de commissie wordt besproken. Er is een verschil tussen burgerparticipatie en burgerlobby. Bij participatie bepaalt het college de lijnen van het beleid waarop de burger mag reageren.
Bij een burgerlobby gaat het vaak om het agenderen van nieuw beleid of om het ingaan tegen het collegebeleid. Kennis is macht en dat geldt ook voor een goede burgerlobby. Helaas is het raadsinformatiesysteem onbruikbaar om er iets in op te zoeken. Aan de wethouder de vraag het systeem te verbeteren. Het college vreest een grote bureaucratische druk vanwege de burgerlobby. Het vertrouwen in de politiek groeit wanneer de gemeente
2
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
luistert naar de in- of tegenspraak van de burgers. De lobbyparagraaf mag dus niet zomaar naast zich neer worden gelegd. Er moet een lobbyparagraaf in de participatienota worden toegevoegd, waarin staat aangegeven wat de gemeente heeft gedaan met de bijdragen van burgers en andere belangenbehartigers. Amsterdam moet voorloper worden op het gebied van burgerlobby. De heer VROEGE vraagt wie die burger al dan niet is: is dat ook een ondernemersvereniging of een religieus genootschap? Mevrouw VAN WAVEREN onderscheidt bij de stad betrokken burgers en de professionele belangenbehartigers. De heer HUISMAN vraagt hoe de inspreekster denkt over een lobbyprotocol. Mevrouw VAN WAVEREN denkt dat het voor burgers niet erg van belang is, al zal het wel bijdragen aan transparantie en goed omgaan met belangenbehartigers en lobbyisten. De heer SCHOONENBERG spreekt in namens Amsterdam Monumentenstad over Amsterdam Museum, een gebouw van grote monumentale waarde, ook qua stedenbouwkundige structuur. Het huidige verbouwingsplan grijpt te drastisch in, zo vindt ook de CRK. De restauratieve ingreep uit de jaren zestig dient behouden te blijven, omdat de nieuwe ingreep kwalitatief niet beter is. De structuur wordt erdoor doorbroken en aangetast, zo blijkt ook uit de negatieve adviezen van de CRK, waarop onvoldoende is gereageerd. Er moet een waardenstelling komen, naast een bouwhistorische opname.
Het proces is niet onberispelijk en de gemeente heeft een voorbeeldfunctie. Het huidige plan moet van tafel en de wethouder moet in overleg met belanghebbenden gaan. De heer BOOMSMA merkt op dat het uitgangspunt van het college een positief advies van de CRK is. Kan de gemeente ook contrair gaan en wat zouden er de gevolgen van kunnen zijn voor het monumentenbeleid? De heer SCHOONENBERG vindt contrair gaan niet verstandig in verband met de precedentwerking bij andere monumenten in de stad. De gemeente moet het eigen monumentenbeleid niet ondermijnen. Belanghebbende organisaties zouden een goede kans maken bij bezwaar- of beroepsprocedures, gezien het negatieve advies van de CRK. De heer HUISMAN vraagt wie de belanghebbenden zijn. Zijn dat niet alle Amsterdammers? De heer SCHOONENBERG sprak over belanghebbenden in juridische zin, namelijk de bewoners in de omgeving, en de erfgoedstichtingen en -verenigingen. 2.c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. 2.d. Rondvraag Mevrouw GROOTEN ontvangt signalen over Hart voor de K-buurt en problemen bij de subsidie. Wat is er aan de hand? Wethouder GROOT WASSINK geeft aan dat er veelvuldig contact met hen is geweest. Zij zouden subsidie ontvangen als de verantwoording is afgerond. Dat is deze zomer gelukt. Vanwege corona is de beschikking tot 21 september 2021 verdaagd.
Spreker gaat ervan uit dat de subsidie dan zoals afgesproken wordt verleend.
3
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
De heer KHAN wijst op de motie buurtplatformrecht. Wat is de stand van zaken en komt er een besluitvormend document, nog deze periode? Wethouder GROOT WASSINK antwoordt dat de verzamelde platformen een bijeenkomst voor de zomer hebben georganiseerd. Het is de bedoeling nog deze periode een richtinggevend document over het buurtplatformrecht te presenteren, mogelijk nog dit jaar. De tijdsplanning zal spreker de volgende keer aanleveren. De heer BIEMOND vraagt naar de aflopende coronasteun en de gevolgen voor de culturele sector in Amsterdam, met name de kleinere niet-gesubsidieerde instellingen. Wordt er overlegd met de minister? Wethouder MELIANI heeft er zorgen over omdat de Tozo en andere regelingen worden stopgezet, terwijl veel instellingen afhankelijk zijn van voldoende bezoekersinkomsten. Dat gaat ook komend jaar precair zijn omdat veel mensen nog lang terughoudend zullen blijven wat betreft theater- of museumbezoek. Men moet kijken wat nodig is, in overleg met de G4-steden over mogelijkheden voor steun vanuit Den Haag. Problemen gelden ook voor de grote instellingen zoals Hermitage, Nieuwe Kerk, Meervaart of Paradiso. Spreekster roept het kabinet op steun te blijven verlenen. Bespreekpunten Gemeentelijk Vastgoed 3. Beschikbaar stellen van een uitvoeringskrediet voor de verwerving van een pand Akkoord. ICT en Digitale Stad 4.
Vaststellen van de Verordening meldplicht sensoren Commissie De heer HAVELAAR is voorstander van een meldplicht maar er zijn zeker nog verbeteringen in de verordening mogelijk. Is het onderscheid tussen particuliere en bedrijfsmatige sensoren zo makkelijk te maken? Zo was er een experiment van Pakhuis de Zwijger waarbij bewoners sensoren op hun balkon hingen om de data vervolgens gezamenlijk te analyseren. Moet dat ook worden gemeld? Hoe zit het met digitale deurbellen, aangeleverd door een bedrijf maar gebruikt door particulieren? Dezelfde vraag betreft de rijdende sensoren. Hoe meldt men een rijdende sensor? Het college denkt te makkelijk over de handhaving. Zo geeft stadsdeel Centrum aan handhaving geen prioriteit te geven. Wat heeft een meldplicht dan voor zin, of een register? Hoe zorgt men ervoor dat men ook echt meldingen gaat doen? Datakwaliteit is belangrijk. Iedere gemelde sensor zou na een jaar een brief moeten krijgen met de vraag of de informatie nog steeds actueel is. Een niet-bijgehouden register is immers ongewenst. Ook is er het secundaire gebruik van data. De eigenaar van de sensor is niet altijd de eigenaar van de data. Hoe houdt men dat bij? Mevrouw IJMKER vindt de meldplicht voor sensoren een goede stap, ook om het gesprek over privacy in de stad beter te kunnen voeren. Een meldpunt betekent niet dat daarmee ook de privacy beter wordt beschermd.
Een stap verder is daarom nodig. Er wordt een uitzondering gemaakt voor camera’s voor de openbare orde, ten onrechte, ook in het licht van de komende Wet open overheid. Waarom maakt het college die uitzondering? De meldplicht is summier. Waarom wordt niet ook gevraagd naar het doel van de dataverzameling, of de bewaartermijn en met welke partij de gegevens worden gedeeld? Bewoners zouden zelf naar de eigenaar van de sensor of de Autoriteit Persoonsgegevens gaan. Kan de gemeente daarin niet zelf meer doen, door een
4
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
meldpunt op te zetten waar bewoners terecht kunnen met hun vragen? Wat was de overweging bij het kiezen voor een meldplicht in plaats van een vergunningensysteem? Bij dat laatste kan de gemeente immers ook voorwaarden stellen, zoals het verplicht delen van data. Dat is wellicht een idee voor de toekomst. Mevrouw A. BAKKER vindt een meldplicht voor professionele sensoren goed, maar de vraag is wat het nut van sensoren is. De gemeente streeft immers naar dataminimalisatie door alleen data te verzamelen als het nodig is. Er zijn andere instrumenten nodig om sensoren verder aan banden te leggen. Moet er ook fysiek aan de Amsterdammers kenbaar worden gemaakt dat er sensoren aanwezig zijn? Er hangen camera’s van particulieren en bedrijven met life stream in de openbare ruimte, soms met superscherp beeld. Vallen die ook onder de meldplicht? Wat kan de gemeente doen om ze te stoppen? Mensen moeten zich immers onbespied in de openbare ruimte kunnen begeven. Beantwoording Wethouder MELIANI geeft aan dat nu voor het eerst een dergelijke maatregel wordt genomen, als eerste stap. Vervolgens kan men onderzoeken wat er meer mogelijk en nodig is. Amsterdam moet zich houden aan de landelijke wetgeving. Het gaat in de stad om verschillende sensoren, camera’s en meetpunten, bijvoorbeeld voor de luchtkwaliteit.
Als een bedrijf, particulier of organisatie een sensor wil gaan gebruiken, geldt er een meldplicht. Er vinden daarover gesprekken plaats met de brancheorganisaties en MKB. De maatregel is dus niet helemaal vrijblijvend, ook in verband met de handhaving. Sensoren of camera’s voor de openbare orde en de opsporing van strafbare feiten vallen niet onder deze regeling. De vraag daarover zal spreekster doorgeven aan de burgemeester, ook gezien het risico van een openbaar register zodat criminelen hun activiteiten zouden gaan verplaatsen naar plekken zonder camera. Misbruik door criminelen is ongewenst. Mevrouw IJMKER begrijpt dat. Is het mogelijk de cameragebieden wel aan te geven? Wethouder MELIANI zal ook die vraag meenemen. Er is een mogelijkheid van één loket voor digitale zaken en wellicht kan dat idee in de motie 483 bij de voorjaarsnota worden opgenomen. Dat loket krijgt dan een informatie- en doorwijsfunctie voor burgers. De gemeente heeft geen bevoegdheid een eindoordeel te geven over nut en noodzaak van de sensoren die persoonsgegevens verwerken. Dat ligt vooral bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Die houdt toezicht. Voor camera’s geldt de AVG. De eigenaar ervan wordt verplicht om het doel, de grondslag en het delen van de gegevens in de privacyverklaring aan te geven, evenals de bewaartermijn. Geprobeerd is het in te vullen formulier niet te complex te maken.
Daarom vraagt de gemeente alleen naar de link met de privacyverklaring, terwijl de eigenaren op hun website alle gegevens tonen. De administratieve last voor de meldingsplicht moet behapbaar zijn. De gegevens moeten actueel blijven. Vanaf december 2021 start de campagne om de professionele partijen te informeren over het belang van de registratie. Ook zijn nieuwe technologieën onderzocht om sensoren in kaart te brengen. In het aanvraagformulier moet men de einddatum aangeven, waarna automatisch een bericht wordt verzonden met de vraag of de afloopdatum nog klopt, inclusief een link om de sensor nogmaals aan te melden. De heer HAVELAAR vraagt wat de maximale looptijd van een sensor is. Wethouder MELIANI zal een en ander uitzoeken en schriftelijk antwoorden, nog voor de raadsbehandeling. Het melden van sensoren staat nu nog aan het begin en er is nog geen bewustwording op dit vlak. Daarom start de campagne vanaf december 2021. Men moet de begin- en einddatum van een sensor melden en er vindt steekproefsgewijs controle plaats of de gegevens nog kloppen, als de sensor langer dan drie jaar aanwezig is. Handhaving vindt plaats en na een periode van zes maanden gaat de gemeente over
5
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
op bestuurlijke handhaving, waarna de gemeente kan kiezen voor bestuursdwang. Dan wordt de sensor verwijderd op kosten van betrokkene. De heer HAVELAAR vraagt naar het standpunt van stadsdeel Centrum dat er geen geld is uitgetrokken voor de handhaving zodat die geen voorrang zal krijgen. Hoe zal de handhaving effectief zijn? Mevrouw IJMKER vergunningensysteem.
vraagt
waarom
niet
is
gekozen
voor
een
Wethouder MELIANI heeft met verschillende directies overlegd en zal in gesprek gaan met het stadsdeel Centrum. Ook dat aspect neemt zij mee in de schriftelijke beantwoording. De administratieve lastendruk mag niet te hoog worden. Een vergunningensysteem kost veel meer tijd en capaciteit, in tegenstelling tot een simpele meldplicht. Mevrouw A. BAKKER vraagt of de eigenaar een sensor ook fysiek op straat moet aangeven. Kan de gemeente optreden tegen de life streams zoals op de Dam? Wethouder MELIANI antwoordt dat webcams en life streams onder de verordening vallen. De gemeente kan life streams niet zelf stoppen. Dat moet landelijk plaatsvinden. Hopelijk zwengelt de sensorverordening het debat daarover ook landelijk aan. Spreekster heeft nog geen antwoord op de vraag over fysieke aanduidingen en komt er schriftelijk op terug. De heer HAVELAAR stelt voor het stuk nog niet naar de raad te sturen, maar opnieuw in de volgende commissie te bespreken. Mevrouw IJMKER wijst op de ingangsdatum van 1 december 2021, maar heeft geen bezwaar tegen uitstel. De VOORZITTER stelt vast dat ook mevrouw Bakker geen bezwaar heeft. Wethouder MELIANI vindt uitstel geen probleem. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp en de schriftelijke beantwoording van de vragen in de commissie terugkomen op 22 september 2021. 5. Beantwoording schriftelijke vragen van het lid A.
Bakker (PvdD) over de inzet van diverse technieken voor dataverzameling en voorspellend politiewerk en beantwoording schriftelijke vragen van het lid IJmker (GL) over onderzoek Digitale Perimeter Commissie Mevrouw A. BAKKER geeft aan dat dataverzameling in de openbare ruimte een complex onderwerp is. Uitgangspunt is dat alle Amsterdammers zich onbespied en anoniem in de openbare ruimte moeten kunnen begeven. Dat principe staat onder druk, zo constateert de commissie persoonsgegevens (CPA) ook. Hoe wil het college dat probleem aanpakken? CPA kwam met verschillende aanbevelingen. Is er nog steeds geen bestuurlijke reactie daarop? Komt die wel? Wanneer? Uit de beantwoording van de gestelde vragen blijkt dat er soms van het principe kan worden afgeweken, maar onduidelijk is wie die afweging maakt en hoe. Een afwegingskader ontbreekt nog. Verkeersdeelnemers kunnen bijvoorbeeld onderworpen worden aan systemen die niet voldoen aan het uitgangspunt. Dan wordt er lokaal een uitzondering gemaakt op basis van proportionaliteit en subsidiariteit. Helaas heeft de raad geen inzicht in die afwegingen. De wethouder noemt Amsterdam nadrukkelijk geen openbaar living lab waarbij partijen
6
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
kunnen experimenteren, maar partners zoals Smart City en Economic Board beweren het tegenovergestelde. Zo worden camera’s opgehangen op het Marineterrein om mensen en activiteiten te tellen. Dat zou helpen om publieke diensten en veiligheid te vergroten, maar spreekster betwist dat. Hoe denkt de wethouder over dat soort experimenten? Bij de ArenA zijn nu geen plannen voor camera’s met gezichtsherkenning, maar de gemeente was wel betrokken bij een dergelijk experiment. Waarom? Bits of Freedom waarschuwt dat dit soort experimenten de inzet van gezichtsherkenning dichterbij zal brengen. Is de wethouder het daarmee eens? Nog deze collegeperiode moet de balans worden opgemaakt van alle experimenten van dataverzameling en of die werkelijk nodig waren. Het is de vraag of ze moeten worden gefaciliteerd of dat ze moeten stoppen. Mevrouw IJMKER vindt ook dat Amsterdammers zich onbespied moeten kunnen bewegen in de openbare ruimte, maar uit de beantwoording blijkt niet wanneer het college het aanvaardbaar vindt ervan af te wijken. Er zijn experimenten en projecten waarbij de gemeente kiest voor de inzet van sensoren en dataverzameling. Hoe wordt de meerwaarde ervan aangetoond en onderbouwd? Vaak wordt geen nulmeting gedaan. Wat doet men om het uitgangspunt actief te stimuleren? Wanneer wordt besloten een camera of sensor weg te halen? Een alternatief is de inzet van een extra Boa.
Hoe denkt de wethouder daarover? De VOORZITTER schorst de vergadering kort Beantwoording Wethouder MELIANI dankt voor de vragen over dit belangrijke onderwerp. De stad is geen living lab, wel worden er experimenten gehouden. Vragen daarover kunnen in een technische sessie aan de orde komen, bijvoorbeeld over het Marineterrein of de ArenA. Er is sprake van zeven projecten waarbij de rol van de gemeente anders is dan bijvoorbeeld de politie. Transparantie bij de experimenten staat voorop. Zo kan de bezoeker van het Marineterrein zelf besluiten de camera’s uit te schakelen. Dat is onderdeel van het experiment dat binnenkort start. Mevrouw A. BAKKER wil het living lab los bespreken van het experiment bij de ArenA. Zijn afgebakende experimenten onderdeel van het living lab? Wethouder MELIANI beaamt dat het moet gaan om beperkte en afgebakende gebieden om te beoordelen wat men met technologie kan doen. Daarbij hoort de vraag of de experimentele aanpak kan worden voortgezet, of gezien de ethische problemen juist niet. Met het responsable sensing lab wordt op het Marineterrein onderzocht hoe men de privacy kan blijven beschermen. Dat soort onderzoek moet men niet stopzetten. Bij de ArenA vond het experiment enkel met acteurs plaats. De stad is geen living lab, wel worden specifieke experimenten gedaan. Mevrouw A. BAKKER vindt het onderscheidt lastig te maken.
Het experiment op het Marineterrein geldt voor de openbare ruimte en is gericht op mensen daar. Wethouder MELIANI herhaalt dat het experiment op het Marineterrein is bedoeld om zaken te onderzoeken, waarbij bezoekers zelf kunnen besluiten de camera’s te sluiten. Er is geen verschil van mening over het uitgangspunt dat Amsterdammers zich onbespied in de openbare ruimte moeten kunnen begeven. De experimenten zullen leiden tot nieuwe en wellicht bruikbare inzichten, mits ze goed gecontroleerd plaatsvinden en niet ten koste gaan van de privacy van de bewoners. Er is in 2018 een stedelijk kader verwerking persoonsgegevens aangenomen, met daarin het uitgangspunt van het zich onbespied in de openbare ruimte kunnen begeven. Het digitale monitoren van burgers komt echter steeds vaker voor, door bedrijven en organisaties, ook in het kader van de gezonde lucht. Alleen in specifieke gevallen mag van het uitgangspunt worden afgeweken, mits het college of de burgemeester ermee heeft ingestemd of wanneer de wet het vereist. Vanuit de datastrategie streeft de gemeente naar een zo groot mogelijke
7
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
transparantie, met een meldplicht voor sensoren en het algoritmeregister. Over het complexe onderwerp wil de wethouder graag doorpraten met de raad. Met de motie 480 over het sterker inzetten op privacy in de openbare ruimte, wordt nu uitgezocht wat de definitie van openbare ruimte is. Er geldt ook wetgeving voor het plaatsen van camera’s. De gemeente maakt openbaar waar er toestemming is verleend via het cameraplan, met een overzicht van camera’s en sensoren, naast de meldplicht. In de proeftuin Digitale Perimeter werkt de gemeente sinds 2019 samen met de Johan Cruijff-ArenA, landelijke politie en TNO, als onderdeel van de nationale Smart Society Strategie Safety and Security. Daar onderzoekt men hoe technologie van veiligheidstoepassingen kan worden geïmplementeerd, bijvoorbeeld voor inzicht in illegale dronevluchten. Ook in een paar andere steden vinden dergelijke experimenten plaats. Bits of Freedom maakt zich vooral zorgen om gelaatsherkenning. Een van de zeven projecten gaat juist daarover en wordt door politie getrokken om te begrijpen hoe het werkt. In de technische sessie kan de commissie doorpraten over specifieke projecten. De reactie op de aanbevelingen uit het CPA-rapport komt aan het einde van dit jaar, ter kennisname in oktober 2021. Mevrouw A. BAKKER pleit voor een technische sessie in het openbaar.
De VOORZITTER constateert dat de wethouder daarmee instemt en later op een datum terugkomt, waarbij inhoudelijke input van de raadsleden welkom is.
voor
Kunst en Cultuur, Monumenten en Erfgoed 6. Initiatiefvoorstel van het lid Bosman (D66) van 18 oktober 2019 getiteld Ruimte nachtcultuur
Mevrouw BOSMAN dankt de wethouder voor de nachtvisie en het positieve antwoord op het initiatiefvoorstel. Naast corona is er veel aan de hand in de sector, gezien de druk op de ruimte in de stad. Zo zijn er tijdelijke locaties voor de clubcultuur, die binnen afzienbare tijd zullen moeten sluiten. Andere clubs gingen failliet en het is de vraag hoe de clubs uit de coronacrisis komen. Amsterdam als bakermat van de Europese housecultuur moet in actie komen. De nachtvisie zal erbij helpen, al staat er niet veel nieuw beleid in. Eindelijk is er erkenning voor de waarde van de nachtcultuur. Spreekster zal haar extra ideeën schriftelijk aanleveren in een voorstel om de clubcultuur uit de sfeer van openbare orde en veiligheid te halen en meer op te nemen in de cultuursector. De heer BIEMOND heeft complimenten voor mevrouw Bosman en de wethouder over de erkenning van het belang van de nachtcultuur, die het tegenwoordig extra zwaar heeft vanwege de coronasituatie. Welk perspectief ziet de wethouder voor deze sector? Zijn er mogelijkheden om de nachtclubs weer open te krijgen op korte termijn? Wethouder MELIANI is trots op de nachtcultuur in Amsterdam, maar er is buiten de vergunningstrajecten eigenlijk geen beleid voor geformuleerd. Sommige clubs moeten de deuren sluiten en er zijn veel tijdelijke plekken.
Vijf jaar is te kort omdat minstens tien jaar nodig zijn om de exploitatie rond te maken. De nachtvisie gaat ook daarnaar kijken. Pas als de clubs dichtgaan merkt men het gemis, zeker voor de jongeren in de stad. Het perspectief voor de clubs is een ingewikkelde kwestie. Er is een speciale stimuleringsregeling getroffen voor de programmering, voor de ondersteuning van de nietgesubsidieerde clubs. Nu moet men gaan kijken naar structurele financiering om te zorgen dat de nachtcultuur onderdeel wordt van de hele kunstenplansystematiek. De vormgeving wordt nu verder uitgewerkt. Mevrouw NADIF vraagt naar de landelijke ontwikkelingen wat betreft de nachtcultuur, gezien het stopzetten van de coronasteun. Wethouder MELIANI wijst op het Paradiso-debat, onlangs, een gesprek met de cultuursector, brancheorganisaties en het Rijk. Daar zijn de zorgen uitgesproken. Dat de coronaregelingen worden stopgezet, betekent een strop voor de clubs. De Amsterdamse
8
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
nachtvisie is ook voor het Rijk interessant voor een landelijke uitrol, mogelijkerwijs. De urgentie en de betekenis van de nachtvisie zijn nu duidelijk gemaakt. Dat gesprek wordt voortgezet. Een coronaregeling voor de nacht en evenementen is nog niet duidelijk. De wethouder zal de commissie van de voortgang op de hoogte stellen, maar structurele ondersteuning is nog belangrijker. Het kabinet heeft aangegeven voor de nachtsector en evenementen specifieke regelingen te willen treffen. Er is ambtelijk contact over en binnenkort vindt dat ook bestuurlijk plaats. Als de bredere ondersteuning er niet komt, zullen veel clubs omvallen omdat die afhankelijk zijn van bezoekersinkomsten. Met de G4steden trekt Amsterdam samen op om er aandacht voor te vragen bij het Rijk. De VOORZITTER constateert dat het voorstel ongewijzigd naar de raad kan. 7. Bestuursopdracht Erfgoed in een dynamische stad De heer BOOMSMA dankt de wethouder voor de bestuursopdracht. Wordt er nog een conferentie met erfgoedorganisaties georganiseerd, en worden er ook andere gemeentes bij betrokken? Bijvoorbeeld Deventer voert de erfgoedbescherming goed uit als het gaat om beeldbepalende panden. Uitgangspunt van het beleid moet zijn beschermen en behouden, zodat er duidelijke grenzen zijn bij herontwikkeling. Kan de wethouder dat bevestigen? Ervaring leert dat monumentenbelangen snel sneuvelen bij transformaties.
Wanneer is de ordewaardering 19 de-eeuwse ring klaar? Belangrijkste is de bescherming van orde2-panden. Krijgt het afwegingskader ervoor ook een juridische status zodat belanghebbenden echt bezwaar kunnen maken? Mevrouw NADIF sluit zich daarbij aan. Hoe zorgt men ervoor dat de stadsdeelcommissies en de raad worden betrokken bij besluiten over sloop. Bij de punten 3 en 4 wordt verduurzaming ook meegenomen, maar concrete stappen zijn er niet. Hoe denkt de wethouder erover? Spreekster denkt na over het indienen van een motie maar wacht de technische sessie van 28 september 2021 nog af. De VOORZITTER schorst de vergadering kort. Wethouder MELIANI wijst erop dat de bestuursopdracht is bedoeld om alle erfgoed te bekijken, ook het nieuwe erfgoed van na 1965, en de waarde ervan in kaart te brengen. De 19de-eeuwse waardenkaart komt binnenkort. Niet alles kan worden behouden. Soms blijkt dat bij gebiedsontwikkeling de erfgoedbelangen te laat worden betrokken. Dan blijkt de waarde van het modernere erfgoed niet altijd in kaart te zijn gebracht. Dat is jammer. De inventarisatie van deze bestuursopdracht staat aan het begin van het proces. Veel toevoegingen zijn mogelijk. Soms maakt men toch terecht de afweging te gaan slopen.
Spreekster wijst op het voorbeeld van het lelijk geachte Wibauthuis dat indertijd is afgebroken, terwijl veel mensen nu zeggen dat het een mooi en waardevol gebouw was. Blijkbaar is de waardering veranderlijk. Ook de ordepand-2 gaat men inventariseren. Bewoners kunnen zienswijzen indienen om een pand te behouden. Over de waardencategorie 19de-eeuw komt in het najaar informatie naar de commissie. Het onderwerp duurzaamheid komt in de technische sessie aan de orde, en bij wethouder Van Doorninck die er ook krediet voor heeft geregeld. De afdeling erfgoed heeft ook innovatieve ideeën over verduurzaming. De VOORZITTER constateert dat het stuk door GroenLinks is gepiept naar de raad in oktober 2021. Zij gaat over op agendapunt 16 en daarna de gevoegde punten 8 en 11. Kunst en Cultuur, Monumenten en Erfgoed 16. De verbouwing van het Amsterdam Museum De heer BOOMSMA vindt dat de wethouder de adviezen van de CRK moet
9
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
opvolgen en geen vergunning voor de verbouwing mag afgeven als niet wordt voldaan aan de terechte zorgen. Als het ontwerp met een dakterras op bezwaren blijft stuiten omdat het te veel geweld doet aan de structuur van het gebouw, dan moet dat uit het plan worden geschrapt. Een positief advies is geboden. Het is ongewenst uitzonderingen te maken voor ingrijpende aanpassingen en toch een vergunning te verlenen, omdat andere eigenaren dan hetzelfde zullen eisen voor hun gebouwen. Wethouder MELIANI streeft naar een positief advies. Zij is het dus eens met de heer Boomsma. Contrair gaan mag, maar gebeurt alleen als er geen andere mogelijkheid bestaat. De kritiek richt zich op de gevel van de Luciënsteeg, de liftopbouw, de hoogte van 6 meter van de zalen en de goede inpasbaarheid ervan. Dat gesprek over het tweede ontwerp loopt nog. Ter vergelijking: over het Centraal Station is men twintig keer langs de CRK geweest voordat er een positief advies lag. De volumes bij de jongensplaats zijn inmiddels akkoord bevonden. Spreekster zal de commissie op de hoogte houden. De VOORZITTER constateert dat het stuk is besproken. Democratisering (inclusief Bestuurlijk Stelsel) 8. Kennis nemen van de Voortgangsbrief Democratisering 11.
Raadsadres van Buurtorganisatie 1018 inzake aanbieding van de notitie ‘Van frustratie naar participatie’ De heer VROEGE merkt op dat de wethouder radicale democratisering heeft beloofd, maar de werkelijkheid blijkt weerbarstig. In de brief worden allerlei maatschappelijke organisaties genoemd, maar spreker waarschuwt ervoor veel tijd en energie te gaan stoppen in een dergelijke tussenlaag die andere mensen weer moet gaan helpen met participatie en democratisering. Er is vooral aandacht voor mensen uit de praktijk nodig. Hoe denkt de wethouder erover? D66 vraagt wanneer de evaluaties van de co-creatieplekken en Fearless City komen. Wethouder GROOT WASSINK geeft aan dat al veel is gedaan aan democratisering, bijvoorbeeld met de referendumverordening. Hij is het eens met de opmerking dat de mensen vooral zelf aan de slag moeten kunnen gaan, maar samenwerking met netwerken kan zeker nuttig zijn. De evaluatie co-creatie komt in het vierde kwartaal van 2021 en ook de verslaglegging van Fearless City komt eraan. Men is nu bezig met een bestuurlijke conferentie met andere grote steden, en die evaluatie verschijnt volgend jaar, nog voor de verkiezingen. De heer BIEMOND vraagt wanneer de verordening bestuurlijk stelsel komt. Wethouder GROOT WASSINK antwoordt dat die in september 2021 komt. De VOORZITTER stelt vast dat de stukken zijn besproken. 9. Initiatiefvoorstel d.d.
18 juni 2019 van de leden Grooten (GL) en Biemond (PvdA) getiteld Hup Lokale Lobby Commissie Mevrouw GROOTEN zal het voorstel ietwat gewijzigd indienen, ook aan de hand van het betoog van de inspreekster vandaag en de inbreng van andere commissieleden. Transparantie is nodig zodat bewoners kunnen zien op welke momenten in het proces men kan meepraten. Naast het raadsinformatiesysteem kan ook de website van de gemeente zelf worden verbeterd qua inzichtelijkheid van de besluitvorming. Dat geldt voor de hele communicatie. Ook over een visie op het lobbyprotocol denkt GroenLinks nog na,
10
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
bijvoorbeeld om het op één plek te bundelen. De heer BIEMOND wijst erop dat democratisering en participatie meestal worden besproken in het kader van de formele rollen in het proces. Inspraak vindt immers plaats op initiatief van de gemeente, met als risico dat altijd dezelfde activistische Amsterdammers aan het woord komen. Misschien mist men daardoor andere geluiden in de stad. De lobby van bedrijven gaat vaak voor het gemeentebeleid uit. Met een burgerlobby wordt het besluitvormingsproces voorspelbaar en inzichtelijk gemaakt, vooral op tijd voor de bewoners. Belangrijk onderdeel is de communicatie die begrijpelijk en niet ambtelijk moet zijn. Nu is dat helaas niet het geval. Een verandering in mindset is nodig. Ziet de wethouder er mogelijkheden voor? Aan de hand van het debat en de bestuurlijke reactie wordt het voorstel nog gewijzigd. De heer VROEGE dankt beide indieners van het goede initiatiefvoorstel. Hoe definieert men de burger? Wat is de verantwoordelijkheid van de raadsleden zelf in deze kwestie? Zij moeten de burgerlobby serieus nemen, ook in de communicatie met burgers. De heer HUISMAN vindt het een sympathiek voorstel. Bestaat er geen risico dat de deelnemers van de burgerlobby dezelfde personen zullen zijn als de insprekers? Ook commerciële lobbyisten zullen gebruik van dit instrument willen maken.
Is het voorstel effectief? Bereikt men er echt een andere groep bewoners mee? Transparantie blijft lastig te organiseren in een lobbyproces. Hoe zien de indieners dat voor zich? Beantwoording De heer BIEMOND vindt dat er sprake is van burgerlobbyisten als zij nietbedrijfsmatig of -professioneel hun inbreng willen hebben. De grens is niet altijd duidelijk, maar meer ruimte voor burgerlobby blijft gewenst. Inderdaad moeten de raadsleden ook de hand in eigen boezem steken als het gaat om open communicatie met burgers. Het gaat hier ook om besluitvorming voordat het bij de raad aan de orde komt, in de eerste stadia waar men de meeste invloed kan uitoefenen. Wat zou de rol van de stadsdelen daarbij kunnen zijn? Spreker wil voorkomen dat alleen de bekende insprekers hun inbreng kunnen uiten, maar meer mensen wegwijs maken in de wirwar van de gemeentelijke regels en besluitvorming. Mevrouw GROOTEN voegt toe dat er nu weinig mensen worden bereikt. Verbreding is belangrijk, al is er het risico dat ook commerciële clubs er gebruik van gaan maken. Transparantie is echter altijd gewenst. Hoe denkt de wethouder over een protocol? Wethouder GROOT WASSINK kijkt uit naar het aangepaste voorstel. Voorspelbaar, inzichtelijkheid en transparantie zijn waardevol. Het college zag vooral praktische bezwaren. Bestuurlijke processen zijn soms best ingewikkeld en helderheid is geboden.
Het college kijkt met een positieve blik naar een gewijzigd initiatiefvoorstel. De VOORZITTER constateert dat het stuk in gewijzigde vorm naar de raad gaat. 10. Initiatiefvoorstel van het lid Grooten (GL) d.d. 15 december 2020 getiteld Jongerenparticipatie Mevrouw GROOTEN is blij met de beantwoording van het college, waarin alles nu op een rij is gezet. Wat doet men voor jongeren en waarom? Wat is de visie? Bij elk voorstel moet worden nagedacht over hoe het ook jongeren raakt, hoe en in welk stadium kunnen zijn erbij worden betrokken. Hoe de burgemeester ermee is omgegaan tijdens de coronacrisis was een goed voorbeeld. Samen met jongeren moet er periodiek worden geëvalueerd wat hun ervaringen met de gemeente zijn geweest. Bij punt 3 staat dat een onderdeel over jongerenparticipatie zal worden opgenomen, maar dat komt nog terug bij
11
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
de behandeling van het betreffende beleidskader. Spreekster zal de voorstelde aanpassingen inlassen. De heer VROEGE vindt het een goed initiatiefvoorstel. Dat betreft de leeftijd van 16 tot 26 jaar, maar waarom niet de 12- tot 16-jarige jongeren? De huidige jongerenburgemeester is niet onomstreden. Het college geeft ook geen erkenning aan die functie. Moet de jongerenburgemeester dezelfde gemeentelijke taken krijgen als de kinderburgemeester? Mevrouw GROOTEN antwoordt dat de iets oudere leeftijdscategorie meer betrokken is bij thema’s als wonen en onderwijs. Inderdaad moet de jongerenburgemeester meer status moet krijgen dan nu. Dat is een goede suggestie. Wethouder GROOT WASSINK heeft geen vragen voor hem gehoord. De VOORZITTER stelt vast voorstel gewijzigd naar de raad van 6 oktober 2021 kan. Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid 12. Instemmen met het initiatiefvoorstel 'Verschuif de bewijslast: de werkgever moet aantonen dat er niet gediscrimineerd wordt' van het lid Khan en kennisnemen van de bestuurlijke reactie De heer KHAN kan zich vinden in de reactie van de wethouder. Het nieuwe wetsvoorstel werving en selectie gaat op 1 januari 2022 in en gaat zelfs iets verder dan wat hij voorstelde. Dat wacht hij af.
Zijn initiatiefvoorstel is afgedaan met een toezegging op de punten 1.a en 1.b, maar hij verschilt van mening over de lobby naar het Rijk als het gaat om loonongelijkheid. De genderverschillen zijn blijkbaar besproken, maar arbeidsmarktdiscriminatie op leeftijd helaas niet. Als men één salaris per functie aanbiedt, voorkomt men discriminatie van ouderen omdat die vaak te duur worden geacht. Daarom verzoekt spreker daarover nogmaals een lobby in te zetten. Wethouder GROOT WASSINK wijst erop dat de betreffende wet controversieel is verklaard, al is Sociale Zaken er al wel mee aan de slag. Die voeren al controles uit in de geest van deze wet. Het college blijft aandringen op het doorvoeren van de wet. Leeftijdsdiscriminatie komt vaak voor, maar demotie is geen goed idee. Het accepteren van een lager loon door oudere mensen is niet eenvoudig. Daar zitten veel haken en ogen aan. Een lagere loonwens leidt niet automatisch tot een hogere baankans. Daarnaast raakt het aan Cao-afspraken en -schalen. Dat neemt niet weg dat het tegengaan van leeftijdsdiscriminiatie nodig is en ook in beleid is opgenomen. De VOORZITTER geeft aan dat het voorstel is besproken en door de fractie DENK is ingetrokken. 13. Instemmen met het initiatiefvoorstel van de leden S. Khan, S. Blom, J. Veldhuyzen, N. La Rose, A. Bakker en E.
Flentge getiteld: “Uitgebreid vervolgonderzoek naar het slavernijverleden” De heer MANGAL dankt het college voor de snelle en positieve reactie. Ook de tijdens Keti Koti uitgesproken excuses hebben een enorme impact op het bewustzijn, op weg naar een breder gesprek over hoe de huidige samenleving heeft kunnen ontstaan. Meer onderzoek is nodig om de discussie te verdiepen met feitelijke kennis. Ook in de Provinciale Staten heeft spreker een initiatiefvoorstel ingediend voor een onderzoek naar hun rol in het slavernijverleden. Daarbij moet worden opgetrokken met Zuid-Holland vanwege de historische Staten van Holland. Dat kan voor het college een extra hulp zijn om naast VNG en het Rijk ook hun verantwoordelijkheid te laten nemen.
12
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
Wethouder GROOT WASSINK dankt voor de complimenten. De kennis over het verleden moet breder worden ontsloten en gedeeld. Hij heeft al eerder gepleit voor een groot nationaal onderzoek. Ook Utrecht heeft onderzoek gedaan en Den Haag is ermee bezig. Dat alles is een belangrijke ontwikkeling voor de toekomst. De VOORZITTER constateert dat het voorstel ongewijzigd naar de raad kan. 14. Subsidie instrumentarium diversiteit en inclusie: uitslag procedure ‘Diversiteit en Inclusiviteit voor Allianties Amsterdam 2021-2023’ en Diversiteit in de Sociale Basis Commissie Mevrouw POOT wil vooral aandacht vragen voor de controlerende taak van de raad. Veel allianties hebben subsidie gekregen, maar onduidelijk is wat zij gaan bereiken en voor wie. Kan de wethouder dat inzichtelijk maken voordat de bedragen worden verstrekt? De heer VROEGE vindt de nieuwe methode goed, maar er zijn vragen te stellen bij een aantal clubs die bij de allianties horen. Niet elke club staat bekend als ruimdenkend of inclusief en een aantal clubs zijn hem onbekend.
Is er een check gedaan naar de ervaring van die clubs om de taken uit te gaan voeren? Wat gebeurt er als in een alliantie onenigheid ontstaat? Gaat de gemeente er dan ingrijpen, of gaat dan het hele resultaat niet door? Is de wethouder het eens met het uitgangspunt dat alle activiteiten voor iedereen toegankelijk moeten zijn? Een aantal clubs heeft nogal scherpe opvattingen over wie wel of niet deugt, bijvoorbeeld Queer Resistance. Hoe borgt men dat iedereen welkom is bij de te organiseren activiteiten? De heer KHAN vraagt welke organisatie niet inclusief zou zijn. De heer VROEGE vindt het belangrijk dat iedereen welkom is bij deze allianties omdat zij een opdracht van de gemeente gaan vervullen. De heer VELDHUYZEN is verbaasd over de beschuldigingen aan organisaties die zich willen inzetten voor de stad. Op wie doelt de heer Vroege? De heer VROEGE wijst op een incident onlangs bij de Pride Walk, waaruit blijkt dat niet alle clubs inclusief zijn. Ruimdenkendheid en inclusiviteit zijn niet altijd bij iedereen geborgd. Twee allianties op het gebied van zwarte LHBTIQ-personen kunnen aan de slag. Dat lijkt dubbelop. Het lijkt erop dat cisgenders, lesbiennes en homo’s niet zijn meegenomen. Moet de alliantie Q-club niet een bredere opdracht krijgen? Mevrouw LA ROSE is tevreden met de afgewogen uitslag voor zes allianties, grote en middelgrote.
Zij is benieuwd naar hun intensieve samenwerking. Gaat de wethouder de raad informeren voor of na de zomer 2022? Is het een idee om de allianties zelf een gezamenlijke evaluatie te laten opstellen? Spreekster heeft waardering voor de blijvende aandacht voor de kleinschalige zelforganisaties. Dat is onmisbaar voor de emancipatie van bewoners en hun binding met de stad. Kan in de evaluatie ook het rendement van de grassroots worden opgenomen? De heer VELDHUYZEN gaat in op de sociale basis die enkel op stadsdeelniveau is aan te vragen, terwijl grassroots zich richten op de hele stad en soms ook buiten de boot vallen bij het nu besproken instrumentarium. Waarom kan slechts een deel van de grassroots aanspraak maken op de sociale basis? Dat geldt ook voor de traditionele migrantenorganisaties en die vallen niet onder de zeven prioriteiten. Kan dat nog worden hersteld? Hoe gaat het college om met de afgewezen allianties? Gaat men aansturen op
13
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
samenwerking met wel gehonoreerde allianties? De alliantie voor mannenemancipatie is afgewezen, terwijl die aanvraag is geschreven door organisaties waarmee de gemeente allang samenwerkt. Hoe zorgt het college voor de nodige vooruitgang op het gebied van mannenemancipatie? Die vraag is ook voor het college zelf actueel geworden na het vertrek van een wethouder. Wat doet het college zelf aan mannenemancipatie binnen de eigen organisatie? De heer VROEGE merkt op dat bepaalde organisaties zijn afgevallen, zoals in een tender wel vaker gebeurt. Moeten niet de organisaties maar vooral het maatschappelijke doel centraal staan in dit beleid? De heer VELDHUYZEN wijst erop dat veel organisaties een waardevolle bijdrage kunnen leveren op het gebied van inclusiviteit en diversiteit, terwijl zij zijn afgevallen voor deze regeling. Spreker heeft vraagtekens bij de gehanteerde systematiek. Zo is het de vraag of een afgedwongen samenwerking van de allianties wenselijk is. De organisaties en het maatschappelijke doel zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Mevrouw IJMKER merkt op dat dit de eerste keer is dat het instrumentarium wordt ingezet. Hoe kijkt de wethouder ernaar om de beleidsdoelen te halen? Zijn er zaken die hij nu wellicht anders zou doen? Het proces heeft geleid tot polarisatie en wrijving op bepaalde plekken.
Herkent de wethouder dat? Voor de mannenemancipatie is nog geen uitvoerende partij geselecteerd. Betekent het dat er nu niets aan gebeurt? De VOORZITTER schorst de vergadering van 16.10 tot 16.15 uur. Beantwoording Wethouder GROOT WASSINK geeft aan dat allerlei subsidieregelingen een zekere mate van concurrentie met zich meebrachten. Wie het eerst een gefundeerde aanvraag indiende, kreeg over het algemeen een positief antwoord. Met de nieuwe subsidiesystematiek is de transparantie vergroot, naast de sociale basis. Spreker is niet bereid te wachten met de subsidieverstrekking. Na de zomer wordt met de allianties een eerste tussenevaluatie aangeleverd, kwalitatief en kwantitatief. Ook tot nu toe nog onbekende organisaties zijn gehonoreerd. Inclusiviteit is een voorwaarde, maar daar is de penvoerder verantwoordelijk voor. Uitsluiting is niet gewenst. Een dubbeling op LHBITQ+gebied is niet aanwezig. Club Q moet alle verschillende groepen aanspreken, terwijl de tweede alliantie zich meer richt op individuele acceptatie en emancipatie van bi-culturele LHBTIQ+-personen. Spreker zal het als aandachtspunt meenemen. Het rendement van de grassroot-organisaties is lastig aan te geven. Soms ligt dat op het vlak van het verbinden van verschillende mensen, maar kwantitatief rendement is vaak niet aan te geven. De traditionele migrantenorganisaties maken gebruik van de sociale basis.
Die vallen niet buiten de boot, zo is geconstateerd. De afgewezen allianties zijn een consequentie van de gekozen systematiek, aan de hand van de kwaliteit van de aanvraag. Mevrouw LA ROSE vraagt wanneer een grassroot in een alliantie wordt opgenomen. Wethouder GROOT WASSINK heeft zich bij de start breed geïnformeerd bij allerlei organisaties in de stad, ook de grassroots. Het is aan de partijen zelf een alliantie te vormen. Dat levert meerwaarde op. De aanvraag mannenemancipatie was niet goed genoeg, wel vinden er losse projecten plaats. De emancipatie van mannen is buitengewoon belangrijk. Deze subsidieregeling is een verbetering van de oude systematiek, al heeft het soms ook frictie opgeleverd. De evaluatie zal uitwijzen of het heeft geleid tot succes. De heer VELDHUYZEN vraagt een toelichting op de afgewezen aanvraag mannenemancipatie.
14
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
De heer VROEGE vraagt wat er gebeurt als er onmin binnen een alliantie ontstaat. Hij wil het stuk piepen naar de raad, ook namens mevrouw Poot. Wethouder GROOT WASSINK wijst erop dat er inhoudelijke gronden voor de afwijzing van de aanvraag mannenemancipatie waren. De beoordeling is een collegebevoegdheid die door de ambtelijke dienst is uitgevoerd. Eventuele onmin moet de alliantie zelf oplossen. Er zijn duidelijke samenwerkingsafspraken gemaakt, maar de gemeente kan indien nodig ook bemiddelen of interveniëren. De VOORZITTER stelt vast dat het stuk naar de raad van 6 oktober 2021 kan. 15. Raadsbrief antidiscriminatie Commissie De heer VROEGE geeft aan dat men lang heeft moeten wachten op de actieonderzoeken. De uitkomst is niet wereldschokkend te noemen, maar er is veel tijd verloren. Wat gaat de wethouder met de onderzoeken doen? Problemen moeten worden benoemd en opgelost, met voorlichting, opsporing en veroordeling. Dat alles mist spreker in de brief. Er zijn eerder twee moties aangenomen om verder te kijken dan de usual suspects en de rol van de religie ook onder de loep te nemen. Dat is niet bij deze onderzoeken gebeurd. Is dat een bewuste keus geweest? Spreker steunt het college voor de inzet op het tegengaan van intolerantie, discriminatie en racisme. Het is een etterend gezwel in de stad, dat alleen maar groter lijkt te worden.
Er is daadkracht nodig, meer actie en minder papier. De heer KHAN wijst erop dat D66 de daderkenmerken in beeld wilde brengen. Nu is dat bij één onderzoek gebeurd. Wat wil de heer Vroege met die informatie gaan doen? Wat is het vervolg? De heer VROEGE heeft begrepen dat vooral Marokkaanse jongens homofoob gedrag op straat vertonen. De daders zijn vooral jongemannen en in Nieuw-West zijn dat nu eenmaal meer Marokkaanse jongens. Het daderprofiel is jongemannen die onzeker zijn over de eigen seksualiteit en stoer willen doen voor hun vrienden. Etniciteit en religie spelen hierbij een minder grote rol. Iedere dader is even schuldig. Alle daders moet men opsporen en aanpakken. Mevrouw IJMKER geeft aan dat het college in antwoord op het zwart manifest een aantal zaken wil doen om discriminatie tegen te gaan. Komen er nog nieuwe acties op basis van dit manifest? Over antisemitisme zijn er nog geen betrouwbare cijfers. Daar moet wel beter zicht op komen. Wat zijn daarvoor de mogelijkheden? De conclusies uit het LHBTI+-onderzoek bevestigen veel van de bestaande zorgen: een toename van incidenten en een lagere meldingsbereidheid. In de veiligheidsketen zijn de woningcorporaties belangrijk voor LHBTI-personen, zo blijkt ook uit het incident van de brand in de flat in West.
Is de gemeente bereid afspraken met corporaties te maken over het optreden tegen discriminatie en het zorgen voor een veilige leefomgeving? Dat kan als onderdeel van de samenwerkingsafspraken met de woningcorporaties. Zijn er nog andere mogelijkheden bij ketenpartners van de gemeente, zoals in de zorg of het onderwijs? De heer VROEGE vraagt of de fractie iets nieuws heeft gelezen in de onderzoeken. Mevrouw IJMKER antwoordt dat de onderzoeken veel van de zorgen bevestigen. Mevrouw NANNINGA dankt voor het laten opstellen van de serie rapporten en de beantwoording van de schriftelijke vragen. Dat de daders nu in beeld zijn, is een goede
15
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
zaak. Er zijn echter vragen te stellen bij de timing van het uitbrengen van het rapport over het geweld tegen de regenbooggemeenschap, voornamelijk begaan door allochtone jongeren. De acceptatiegraad in de migrantengemeenschappen ligt aanmerkelijk lager, maar dat is geen nieuw beeld. Waarom moest de raad in samenhang worden geïnformeerd over de diverse vormen van discriminatie en waarom komt de rapportage moslimhaat dan pas in het najaar? Waarom is de onderzoekers verzocht het rapport over antisemitisme niet later dan gewenst te presenteren? De heer KHAN mist de methodologische kritiek op het LHBTI+-rapport, zoals JA21 die eerder wel had. Komt dat omdat een deel van de uitkomst van het onderzoek te gebruiken is voor de polariserende agenda? Stemt mevrouw Nanninga in met een beleid gericht tegen witte mannen omdat vooral die zich schuldig maken aan moslimdiscriminatie? Mevrouw NANNINGA merkt op dat het geen onderzoek maar een rapport is. Men moet beleid voeren op de betreffende daders van het geweld, specifiek gericht op hen. Allochtone islamitische jongeren vormen een probleem bij antisemitisme en LHBTI+-haat. Als dat probleem zich bij andere bevolkingsgroepen voordoet, dan moet daar wat aan worden gedaan. Spreekster heeft geen problemen tegen welk beleid dan ook, mits dat optreedt tegen haat en discriminatie op straat.
De heer VROEGE wijst op de toezegging van de wethouder aan hem om alle rapporten tegelijk te presenteren. Dat is gebeurd. Mevrouw NANNINGA vraagt om antwoord van de wethouder op de vraag waarom het antisemitismerapport niet mocht worden uitgesteld, terwijl daarvoor een goede reden was, gezien de recente ontwikkelingen in het Midden-Oosten. Blijkbaar kon het moslimhaat-rapport wel worden uitgesteld. Dat is een vreemde gang van zaken. Wat gaat men aan de problemen doen? Wordt het niet tijd voor gericht cameratoezicht, direct berechten van de daders, naast de aanpak van het leerplichttraject? JA21 zal een serie moties en plannen indienen in de raad. Haat op straat moet gevolgen hebben voor de daders en niet voor de slachtoffers. De heer VELDHUYZEN vond de reactie van het college op het zwart manifest goed. BIJ1 komt nog met een voorstel voor de niet-genoemde punten daaruit. In het actieonderzoek van de Black Archives wordt gesteld dat anti-zwart racisme een erfenis is van het slavernijverleden. Vindt het college dat ook? Komt er nog een bestuurlijke reactie op de aanbevelingen uit dat actieonderzoek? Hoe rijmt het faciliteren van de emancipatorische aspecten zich met het subsidie-instrumentarium inclusiviteit, als een grassroot niet in een alliantie zit? De heer VROEGE vraagt naar de mening van BIJ1 over het rapport over antisemitisme.
De heer VELDHUYZEN vindt het opvallend dat anti-zwart racisme minder aandacht van andere fracties krijgt dan de andere vormen van discriminatie. De heer BOOMSMA vindt geweld tegen LHBTI+-mensen onacceptabel, hoe de dader er ook uitziet, en specifiek beleid is zeker vereist. Hij begrijpt dat de UvA nader onderzoek gaat doen. Heeft het college contact met die onderzoekers? Een actieonderzoek moet liefst zo snel mogelijk naar de raad worden gestuurd. Bij het voornemen naar inclusieve communicatie is het CDA niet voor het afdwingen door de overheid van een bepaalde soort taalgebruik. Wat is de status van die actielijn? Beantwoording Wethouder GROOT WASSINK vindt het goed om eindelijk te kunnen discussiëren over dit onderwerp. Tijdens deze onderzoeken is het beleid niet stilgezet. Er
16
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Kunst en Cultuur Monumenten en Erfgoed, Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering, Gemeentelijk Vastgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering Definitief Raadscommissieverslag, 1 september 2021
KDD
zijn vele interventies geweest, zoals de regenboogveiligheidsalliantie, de campagnes en het versterken van MDRA. De rol van religie was in deze studies geen onderzoeksvraag. Discriminatie is inderdaad een etterend gezwel in de stad. Dat geldt voor elke vorm van discriminatie en racisme. De heer Vroege schreef een goed artikel in de krant. Benoemen en oplossen zijn geboden, maar intolerantie tegenover verschillende minderheden lost men niet op met één druk op de knop. Het is een proces van lange adem. Het benoemen van dadergroepen is voor de wethouder geen bezwaar. Ook mensen met een migratieachtergrond discrimineren. Dat is niet aan één specifieke groepering toe te wijzen. De bewering in de pers dat een onderzoek zou zijn verdonkeremaand, is flauwekul. Nu vindt mevrouw Nanninga dat er meer tijd moest worden ingeruimd voor het onderzoek naar antisemitisme, maar tegelijkertijd maakt zij het verwijt dat de resultaten al veel eerder helder waren en zijn achtergehouden. Met de raad was afgesproken dat alle rapporten integraal zouden worden aangeleverd. Daarom is het teleurstellend dat het onderzoek naar moslimdiscriminatie niet op tijd is aangeleverd. Spreker heeft geen contact gehad met de onderzoeker naar antisemitisme, dus het verzoek was hem niet bekend. Mevrouw NANNINGA wijst op de discrepantie in de tijdlijn.
Ontkent de wethouder dat er om meer tijd is gevraagd voor het rapport over antisemitisme vanwege de piek in incidenten naar aanleiding van de agressie door Hamas, dit voorjaar? Aanlevering aan het begin van het reces maakt geen verschil met aan het eind van het reces: er zijn hoe dan ook twee maanden dat de raad er niet over kan praten. Wel maakt het veel uit of een rapport al in februari 2021 binnenkomt, en dat het pas naar buiten wordt gebracht op de dag dat het reces begint. Wethouder GROOT WASSINK antwoordt dat het verzoek om het onderzoek antisemitisme te kunnen verlengen ambtelijk is gedaan, en niet aan hemzelf. Op 7 juni 2021 heeft hij kennisgenomen van de rapporten. Die heeft hij zonder inhoudelijke kritiek doorgestuurd. De raadsbrief is op 24 juni 2021 aan hem voorgelegd, waarna de beantwoording op het zwart manifest nog iets meer tijd vergde. Vervolgens zijn de rapporten verzonden. Spreker kende de inhoud van de rapporten niet en neemt ook geen aanstoot aan de conclusies, ook niet over het benoemen van de daderkenmerken. Voorstellen over lok-homo’s, zwaardere straffen of cameratoezicht moeten worden gericht aan het Rijk, het OM of de burgemeester. In de commissie AZ wordt daarover doorgepraat. Mevrouw NANNINGA begrijpt dat, maar de vraag blijft waarom het antisemitismeonderzoek niet kon worden uitgesteld, zoals bij het anti-islamonderzoek wel is gebeurd.
Wethouder GROOT WASSINK streefde naar het toezenden van het hele pakket, en het is jammer dat het onderzoek naar anti-islamitische discriminatie niet tijdig kon worden aangeleverd. Er komt nog nader onderzoek naar het slavernijverleden door de UvA. Een meerderheid van de raad vroeg terecht aandacht voor het juiste taalgebruik bij de gemeente, al voelt spreker weinig voor een soort taalpolitie. De hervorming van het MDRA is belangrijk, evenals de intensievere samenwerking met joodse organisaties. Met de maatschappelijke partners kan men afspraken over dit onderwerp maken, maar de woningcorporaties vormen een klein onderdeel van de woningmarkt. Hij neemt dit aspect zeker mee als wethouder Wonen. Dat het slavernijverleden anti-zwart racisme als erfenis veroorzaakte, is historisch gezien te betwisten, al is er een evidente relatie tussen de twee. Maar dat is wat anders dan causaliteit. Belangrijk is de emanciperende krachten te stimuleren, maar de raad gaat zelf over of daarvoor meer geld moet worden uitgetrokken. De rapporten zijn geschreven vanuit het perspectief van de slachtoffers. Dat was nuttig, naast de eerdere interventies, de inzet op educatie, emancipatie en normstelling. Spreker kijkt uit naar de bespreking in de commissie AZ, morgen. De heer VROEGE stelt voor de stukken te piepen naar de raad.