Definitief verslag FED 10-06-2021

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vastgeteld op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Economische Zaken en Duurzaamheid Donderdag 10 juni van 13.30 tot 17.00 uur in de raadszaal Donderdag 1 juli 2021 Voorzitter: mevrouw Kiliç Portefeuillehouders: wethouder de heer Everhardt, wethouder Van Doorninck Commissiegriffier: de heer Klooster Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: de heer Biemond (PvdA), de heer Boomsma (CDA), de heer Boutkan (PvdA), de heer Ernsting (GroenLinks), de heer Groen (GroenLinks), mevrouw Heinhuis (PvdA), de heer Hofland (D66), mevrouw De Jager (D66), de heer Khan (DENK), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Martens (VVD), mevrouw Nadif (GroenLinks), mevrouw Roosma (GroenLinks), mevrouw Van Soest (PvdO) en de heer Torn (VVD) Afwezige commissieleden: mevrouw A.L. Bakker (PvdD), de heer N.T.

Bakker (SP), mevrouw Bloemberg-Issa (PvdD), de heer Van Dantzig (D66), de heer Flentge (SP), de heer De Graaf (BIJ1), de heer Van den Heuvel (ChristenUnie), de heer Koyuncu (DENK), mevrouw Kuiper-de Haan (ChristenUnie), de heer Van Lammeren (PvdD), mevrouw Marttin (VVD), mevrouw Nanninga (JA21), de heer Nijssen (VVD), de heer Olsen (ChristenUnie), mevrouw Poot (VVD), de heer Van Schijndel (Forum voor Democratie), mevrouw Timman (D66), de heer Veldhuyzen (BIJ1), duoraadslid Verkerke (BIJ1), de heer Wijmenga (CDA) en de heer Yilmaz (DENK) Overige aanwezigen: de heer Van Hooff (accountant), de heer Schoolmeester, de heer Warnik

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering en heet iedereen welkom. Er wordt hybride vergaderd en daarom zijn de wethouders en fractievertegenwoordigers aanwezig in de zaal. Per agendapunt wordt kort geschorst zodat woordvoerders kunnen wisselen. Er is bericht van verhindering van de heer Veldhuyzen. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat de heer Van Hooff straks een korte toelichting geeft bij het verslag van de ACAM. De Voorjaarsnota wordt vandaag in eerste termijn besproken; in de vergadering van 1 juli volgt de tweede termijn. Ook dan kunnen nog moties en amendementen worden ingediend. Moties die vandaag voor 16.00 uur worden ingediend, worden schriftelijk voor

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

18 juni gepreadviseerd. Vaststelling van de Voorjaarsnota volgt in de raadsvergadering van 7 juli. De jaarrekening wordt in z’n geheel besproken en wordt vastgesteld in de raad van 16 en 17 juni. Wethouder EVERHARDT wijst op de online inspiratie- en activatiecampagne die start op 15 juni om bezoekers te inspireren Amsterdam weer te bezoeken. Een week later start de campagne gericht op potentiële bezoekers uit de omringende landen. Verdere informatie volgt schriftelijk volgende week inclusief de inhoud van de campagne. Voorts informeert hij de raad over een nieuwe rondvaart die afgelopen maandag is gestart in de haven. Binnenkort komt er een uitnodiging naar de raad om deze rondvaart mee te maken in het kader van meer transparantie over de haven. De VOORZITTER feliciteert de heer Torn met zijn verjaardag vandaag. En ook felicitaties voor de zoon van wethouder Everhardt die is geslaagd. c. Vaststellen agenda De punten 3 en 4 worden gevoegd behandeld. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare commissievergadering FED van 20 mei 2021 Het verslag van de openbare raadscommissievergadering FED d.d. 20 mei jl. wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille De heer BOOMSMA heeft zijn motie om een indicator op te nemen over de gezinsvlucht uit de stad nog altijd niet aangetroffen. Graag een update. Wethouder EVERHARDT gaat dat na.

Hij zal de stand van zaken op korte termijn met de raad delen. f. Tkn-lijst De heer GROEN agendeert graag tkn-stuk 7, Raadsinformatiebrief over de voortgang gesprekken met meest energie-intensieve organisaties van Amsterdam voor de vergadering op 9 september. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek De heer WARNIK spreekt in over het mogelijke vertrek van de Vomar aan de Nobelweg. Een onderzoekje heeft uitgewezen dat veel klanten deze Vomar graag

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

behouden voor de buurt. De winkel heeft ook een sociale functie. Er komt een Jumbo, maar dat is best wel een eindje uit de buurt. Hij heeft een aantal concrete vragen. Hoe zijn bewoners betrokken bij dit besluit en is er rekening gehouden met de wensen van hen; wat is er tegen om de Vomar te behouden en welk voordeel is er als de Vomar verdwijnt, wat gaat er gebeuren op deze plek als de Vomar verdwijnt en waarom heeft de gemeente in haar ontwerpplan rondom station Amstel geen rekening gehouden met aangrenzende gebieden? De buurt wil dat de Vomar blijft. Hij zou graag even na de commissie met de raadsleden spreken over deze problematiek. Mevrouw NADIF zal de vragen van de heer Warnik tijdens de rondvraag aan de orde stellen. De heer SCHOOLMEESTER vertegenwoordigt met zijn belangengroep zo’n 75 broedplaatsen en economische hubs in Groot-Amsterdam en indirect het belang van duizenden huurders, kunstenaars en ondernemers. Er zijn grote zorgen over de bezuiniging op het broedplaatsenbudget van 1 miljoen euro in 2021 en het ontbreken van budget vanaf 2023. Berekeningen laten zien dat binnen vijf jaar het aantal broedplaatsmeters met 60 procent zal zijn gereduceerd en 2300 mensen hun werkplek hebben verloren. Dat is het einde van twintig jaar succesvol broedplaatsenbeleid.

Op een onlangs gehouden symposium is duidelijk gemaakt dat het bij broedplaatsen niet alleen over kunstenaars gaat. Broedplaatsen gaan duurzame verbindingen aan als het gaat om de stedelijke ontwikkeling, onderwijs, sociaalmaatschappelijke opgaven en werkgelegenheid. Dat kan een grondslag vormen voor een broedplaats nieuwe stijl, de broedplaats van de toekomst. Graag gaat hij de discussie aan over een herzien broedplaatsenbeleid dat bijdraagt aan de creatieve stad Amsterdam. De heer Schoolmeester hoort graag wat er meer nodig is om die broedplaats van de toekomst te verzilveren. Op 29 juni wordt er een technische sessie gehouden waarbij de commissie FED van harte welkom is. Het programma volgt nog. De maatschappelijke meerwaarde van broedplaatsen zal dan zichtbaar worden en hopelijk doet dat de bezuiniging teniet. Desgevraagd geeft hij aan genoeg ideeën te hebben voor mogelijke locaties. Vaak is het de afdeling Vastgoed die herontwikkelingen naar voren haalt waardoor initiatiefnemers uit de buurt de kans wordt ontnomen. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten d. Rondvraag Mevrouw VAN SOEST is benieuwd naar de reactie van de wethouder op de inspreker over de Vomar aan de Nobelweg.

Wethouder EVERHARDT licht toe dat het altijd om een tijdelijke vergunning is gegaan die weliswaar verschillende malen is verlengd, maar er komt daar nu echt een andere ontwikkeling met een andere supermarkt. Mevrouw NADIF wijst erop dat er nog altijd geen nieuwe locatie is voor de Bos en Lommermarkt. Ze hoort graag wat er wordt gedaan voor de ondernemers die nu weg zijn van het Bos en Lommerplein en nog steeds wachten op een nieuwe locatie. Wethouder EVERHARDT beaamt dat de start nu is voorzien voor september. De vertraging heeft alles te maken met een verkeerstechnische inpassing van de markt die complexer bleek dan verwacht. Het DB van stadsdeel West zal waarschijnlijk nog voor het

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

reces een besluit nemen, dat vrij geven voor inspraak en direct na het reces vindt behandeling in de stadsdeelcommissie plaats. De belangenorganisatie van de marktlieden is geïnformeerd en ook de individuele kooplieden worden op de hoogte gehouden. Mevrouw NADIF ziet graag het besluit te zijner tijd ook naar de commissie komen. Wethouder EVERHARDT komt daar dan op terug. Mevrouw NADIF weet dat er een voorstel is gedaan voor een plan voor de Albert Cuypmarkt. Besloten is de gesprekken met het Marktbureau voorlopig op te schorten. Ze hoort graag wat het college kan doen om de relatie tussen marktondernemers en het Marktbureau te verbeteren. Wethouder EVERHARDT verzekert dat deze problematiek de volle aandacht heeft van de wethouder in Zuid. Komende dinsdag staat er een overleg gepland tussen de portefeuillehouder Zuid, het Marktbureau en EZ hierover. 3. Vaststellen Jaarverslag 2020 Nr. VN2021-013685 en 4. Bestuurlijke reactie op het Accountantsverslag 2020 Gemeente Amsterdam van ACAM. Nr. VN2021-014613 De heer VAN HOOFF licht het accountantsverslag toe. Het is een verklaring geworden met een goedkeurend oordeel voor de getrouwheid en voor de rechtmatigheid. Hij roept de raad op wel aandacht te blijven houden voor die rechtmatigheid. Vorig jaar is er een andere procesafspraak gemaakt over de afhandeling van de aanbevelingen van de ACAM en van de Rekeningcommissie.

Ook dat is iets om goed naar te blijven kijken. Op het moment dat een aanbeveling wordt afgedaan, geeft de ACAM daar een rapport bij af. Vanaf 2021 komt de ACAM met een boardletter, een soort uitname van de managementletter die in november naar de raad komt zodat de raad het gesprek goed kan voeren met het college en om de controlerende taak van de raad te bedienen. Corona heeft in 2020 een grote impact gehad in op de financiën. Onderwerpen in het verslag zijn o.a. risicomanagement, inkoop en aanbesteden. Op al die onderwerpen is enige beweging. De heer Van Hooff vraagt aandacht voor het e-domein en voor wat daar gaande is. In de gemeente gaan veel data om. Die moeten wel kloppen. Maar er zijn ook veel mensen die die data willen kapen. De gemeente besteedt haar IT-diensten uit aan partijen. Er ligt een nieuwe cloudstrategie. Dat brengt allemaal risico’s met zich mee dus hij vraagt speciale aandacht van de raad voor hoofdstuk 4. De heer BOOMSMA wijst op de traditie dat de rekenkamer reageert op de reactie van het college op het accountantsverslag. Misschien kan de heer Van Hooff nog ingaan op die bestuurlijke reactie. Juist bij het e-domein is het college erg summier. Misschien kan de heer Van Hooff aangeven hoe de raad daarop meer grip kan krijgen. Dat geldt ook voor de bestuurlijke reactie op het AEB en de grondexploitatie.

De heer VAN HOOFF leest geen onvertogen woord in de bestuurlijke reactie. Veelal zegt het college zaken te herkennen en er al mee bezig te zijn. Hoewel de reactie klopt, had hij graag een wat minder lauwe reactie gezien. Ook de Rekeningcommissie heeft vragen gesteld over dat e-domein. Die zijn terug te lezen. In Q3 moet een beeld naar voren komen van wat nu precies de stand van zaken is. Het college zou rapporteren aan de raad hoever het daarmee staat. Dat is een aandachtspunt voor hemzelf. De ACAM vindt het niet ongewoon dat men na een crisis wat strakker stuurt. De maatregelen die de gemeente zelf treft, kunnen een conjunctureel effect hebben. Nu heeft de gemeente de

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

voorfinancieringen afgeschaft. Dat is een keuze, dat is legitiem maar dat kan ook meer risico in de toekomst betekenen. Voor de eilanden zal dat wel goed gaan want mensen willen wonen, maar het moet niet zo zijn dat je gedragslijn met de conjunctuur meebeweegt. Eigenlijk precies contra. De heer TORN is blij met het buitengewoon nuttige verslag. Dat e-domein, hoofdstuk 4, daarover hoort hij graag meer als het over baseline informatiebeveiliging overheid (BIO) gaat. Die BIO had per 1 januari 2020 ingevoerd moeten zijn, maar de implementatie is nog gaande en er is een stedelijke implementatie gekozen om binnen drie tot vier jaar volledig compliant te zijn aan de regelgeving die dus per 1 januari 2020 is ingegaan. De heer VAN HOOFF beaamt dat het zo is. De heer TORN vervolgt dat het college in zijn bestuurlijke reactie wel aangeeft ermee bezig te zijn en al zo’n beetje klaar te zijn. Dat krijgt hij ook graag toegelicht. De heer VAN HOOFF gaat niet over de bestuurlijke reactie. In een eerder gesprek met de wethouder heeft hij begrepen hoe het in Q3 straks zit. De heer TORN is het eens met de analyse dat de wijziging van de systematiek bij het vereveningsfonds wel goed komt, maar hij begrijpt dat de accountant aangeeft dat een dergelijke stelselwijziging niet voor een project zou moeten gebeuren.

De heer VAN HOOFF meent dat het hier om een stelselwijziging gaat en stelselwijzigingen mogen nooit worden doorgevoerd als het gaat om een zoektocht naar budgetruimte. Er moet echt een goede argumentatie voor zijn. Hij ziet dat ook wel eens bij nota’s die naar de raad gaan waarbij de raad een kaderstellende rol heeft. Dan is het misschien goed als de accountant zijn mening geeft aan de voorkant van zo’n nota. Dat is een aandachtspunt voor de raad. De heer TORN beseft dat 2020 een bijzonder jaar is geweest. De Jaarrekening dient wel een goed beeld te geven van de huidige situatie van de gemeente. Het college geeft zelf aan dat er nog veel risico’s zijn onder andere op wanbetalingen. De accountant geeft aan dat een betalingsregeling wel heel nauwlettend in de gaten moet worden gehouden, want verplichtingen dienen te worden nagekomen. Hij is benieuwd of de gemeente dat voldoende kan monitoren. In de voorzieningen lijkt die non-betaling niet goed te zijn meegenomen. De heer VAN HOOFF benadrukt dat er een crisis gaande is en dat ondernemers daar enorm veel last van hebben ook al worden ze nog overeind gehouden door allerlei steunmaatregelen van het rijk. Gebruikelijk is dat de gemeente voorzieningen treft op basis van een soort historisch patroon, dus een bepaald percentage van de debiteuren gaat failliet en een bepaald percentage betaalt niet terug.

Dat vindt de accountant voor 2020 geen acceptabele methode. De setting is immers compleet anders. Bij risicovolle debiteuren dient de gemeente daar op individuele basis naar te kijken. Dat heeft ertoe geleid dat de debiteurenvoorziening omhoog is gegaan. De gemeente heeft ervoor gekozen een aantal huren kwijt te schelden. Geen huur innen betekent ook geen debiteurenrisico. Soms worden debiteuren naar een incassobureau gebracht en die posten worden niet voorzien. Dat geldt nu ook voor de debiteuren met wie een regeling is getroffen. Dat is echt iets wat de gemeente goed moet monitoren, periodiek en structureel. De VOORZITTER bedankt de heer Van Hooff voor zijn toelichting op het accountantsverslag. De heer ERNSTING bedankt het college voor het Jaarverslag en de accountant voor zijn verslag. Mooi dat er op beide aspecten van getrouwheid en rechtmatigheid een

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

goedkeurende verklaring is. Complimenten voor de organisatie. Dat 2020 een bizar jaar is geweest, is ook terug te zien in het resultaat. Kijkend naar de kerngetallen over schuld en solvabiliteit dan bevindt de gemeente zich in de marges maar er zijn wel zorgen. Het weerstandsvermogen moet de komende jaren weer worden opgebouwd. Daarvoor heeft het college gelukkig al een paar stappen klaar staan. Het verschil met de Najaarsnota is wel aanzienlijk – gelukkig in positieve zin – maar die fluctuatie in die paar laatste maanden vergt toch een toelichting. De heer HOFLAND vindt het opvallend dat de stukken van de accountant en de bestuurlijke reactie daarop wel meer aandacht zouden verdienen in de vakcommissies. Hij oppert daar waar het specifiek vakcommissies betreft, die stukken in de vakcommissies te behandelen. De leesbaarheid blijft ieder jaar verbeteren. Terecht vraagt de Rekeningcommissie aandacht voor de belangrijkste doelgroep: de Amsterdammer. Hij vraagt zich af of het überhaupt mogelijk is jaarstukken met alle eisen die daaraan worden gesteld, ooit echt voor alle Amsterdammers goed leesbaar te maken. Grote bedrijven kennen een publieksversie van hun begroting. De gemeente heeft mooie infografics maar de heer Hofland denkt dat een publieksversie ooit onvermijdelijk wordt. Hij hoort graag welke verbeterstappen de raad voor komend jaar mag verwachten.

Amsterdam gaat bij andere gemeenten kijken hoe ze verbeteringen kan aanbrengen bij de factuurafhandeling. De control kan niet automatisch in het systeem plaatsvinden, wel middels steekproeven – wat veel capaciteit kost. Het lijkt voor de hand te liggen om bij het rijk te gaan kijken. De heer TORN beseft dat het Jaarverslag ieder jaar weer een heel belangrijk document is, misschien nog wel belangrijker dan de Voorjaarsnota en de Begroting. Dit jaar is de Voorjaarsnota relatief beleidsarm. Mede daarom wil hij wat beter stilstaan bij het Jaarverslag. De heer Torn complimenteert het college ermee dat er nu een Jaarverslag ligt over het bizarre jaar 2020 met ook nog een goedkeurende verklaring van de accountant. Het is belangrijk voor de raad om te weten of datgene wat er in het Jaarverslag staat, een getrouw beeld geeft van de financiële situatie bij de gemeente. De technische sessies hebben veel helderheid gebracht, maar ondernemers die behoefte hebben aan uitstel van belasting, kunnen dat krijgen en dan is de vraag hoe dat is verwerkt in het Jaarverslag. Hij neemt aan dat dat is ingeboekt in 2020 maar dat zit niet in de voorziening van risicovolle crediteuren.

Dus hoe is dit nu in de jaarrekening verwerkt en is daarvan een goed beeld? De accountant heeft aandacht gevraagd voor de betalingsregelingen en de heer Torn vraagt of het college concreet opvolging geeft aan die vraag en of de afdeling die dat moet doen, daarvoor goed is toegerust. Het moet volgend jaar wel goed in beeld zijn. Dan het Vereveningsfonds. Daar heeft een wijziging van de systematiek plaatsgevonden. De accountant wijst erop dat het niet goed is daartoe over te gaan bij een specifiek project. Misschien moet de raad dat toch niet op die manier doen. Hij hoort graag hoe de wethouder daarover denkt. De heer Torn overweegt een motie want spelregels veranderen gedurende het spel is geen goed idee. De heer BIEMOND heeft net de suggestie van de accountant gehoord. Als dergelijke nota’s die neigen naar een stelselwijziging de raad worden voorgelegd, dan zou de raad vooraf de gemeenteaccountant kunnen raadplegen al dan niet via de Rekeningcommissie. Hij hoort graag of de heer Torn dat een goede suggestie vindt. De heer TORN is het helemaal eens met de heer Biemond. Misschien kunnen de twee fracties samen een motie opstellen. Het lijkt hem heel goed om de accountant wat meer aan de voorkant bij het proces te betrekken. De heer ERNSTING haalt aan dat de VVD constant in bijvoorbeeld verschillende commissies zegt dat er moet worden gebouwd, gebouwd en gebouwd.

Dat heeft wel effect op dit soort zaken. Misschien kan de heer Torn daarop reflecteren en kan hij dat

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

aspect meenemen in zijn vervolgoverwegingen. De heer TORN weet dat dit college in de jaren voor corona meerdere uitnames heeft gedaan uit het Vereveningsfonds. Daarop heeft de VVD heel veel kritiek geuit. Als die uitnames toen niet hadden plaatsgevonden, dan was die stelselwijziging waarschijnlijk niet nodig geweest. Bouwen levert uiteindelijk geld op voor de gemeentekas. Op IJburg gaat er waarschijnlijk niets fundamenteel mis, maar als een gemeente een bepaald stelsel heeft, dan moet het zich daar wel aan houden. Of dan kun je de accountant daarover advies vragen. BIO had per 1 januari 2020 moeten worden ingevoerd en nu verloopt de implementatie drie tot vier jaar later. Dat kan echt niet. Hij roept de wethouder op hier een enorme versnelling aan te brengen. De heer BIEMOND spreekt zijn dank uit voor al het werk dat in het opstellen van het Jaarverslag is gaan zitten zeker in deze moeilijke tijd. Een prestatie van formaat. De gemeente is in belangrijke mate afhankelijk van aanvullende steun van het rijk en de te verwachten baten van erfpacht. De accountant constateert terecht dat het herstelplan vanwege de coronacrisis erg onzeker is en hij doet de aanbeveling dat het college de raad periodiek en frequent informeert over de voortgang van het herstelplan. Hij is benieuwd welke mogelijkheden de wethouder daarvoor ziet.

De raad ontving tijdens de coronacrisis vorig jaar geregeld updatebrieven. Dat lijkt hem een goede manier om de raad tussen de p&c-producten door te informeren over de voortgang van het herstelplan. In moeilijke financiële tijden is risicomanagement van groot belang. Er zijn onmiskenbaar stappen gemaakt maar het is nog niet genoeg. Er zijn verschillen in hoe risico’s worden geïnventariseerd. Vooral de financiële risico’s worden meegenomen en de beleidsrisico’s veel minder. Dat levert dus een onvolledig beeld van de risico’s op en van de beheersmaatregelen. Dat is vorig jaar net zo besproken en de heer Biemond hoort graag hoe de wethouder daarin nu een stap denkt te gaan maken. Hij wijst op zijn eerdere motie over risicobeheersing vorig jaar met de vraag een integrale risicoanalyse op te nemen in het Jaarverslag. Dat is nu niet gelukt maar dat ziet hij toch echt wel graag in het Jaarverslag 2021. Volgend jaar moet de gemeente zelf een oordeel vormen over de rechtmatigheid. Misschien kan de wethouder nu al iets aangeven over de gewenste verantwoordingsgrens – die ligt nu op 0,3 procent. De heer BOUTKAN benadrukt nog eens dat de PvdA al heel lang streeft naar meer leefbaarheid in de stad en een betere balans in de binnenstad tussen wonen en recreëren. De coronacrisis heeft natuurlijk grote gevolgen voor de ondernemers die afhankelijk zijn van de bezoekerseconomie.

Er wordt nu ingezet op de zakelijke bezoeker en op de lokale buurteconomie. Raamprostitutie en de positie van de coffeeshops staan ter discussie. Het reguleren van toerisme is van belang en is ook slim om te doen. Een voordeel van de coronacrisis is dat er minder vraag was naar vakantieverhuur, heel specifiek minder Airbnb en dat heeft een positief effect op de huizenmarkt. In 2021 dienen de regels verder te worden aangescherpt om in 2022 vakantieverhuur nog onaantrekkelijker te maken. Hij is benieuwd hoe de wethouder daarnaar kijkt. De heer KREUGER wijst erop dat de leges voor het exploiteren van een bordeel niet kostendekkend zijn. Daar zou de heer Boutkan toch actie op kunnen nemen. Het college legt nog altijd 1 procent toe op prostitutie in de stad. De heer BOUTKAN legt uit dat het streven is dat leges zo veel mogelijk kostendekkend zijn. Dat is nog niet overal helemaal zo. Er zijn meer activiteiten die de gemeente in feite sponsort op die manier. De heer BOOMSMA ziet dat de gebiedsverslagen nu bij het Jaarverslag zitten maar er zit geen kwantitatieve weergave van de gebiedsplannen bij. Dat is wel nodig om te kunnen monitoren wat er precies gebeurt. In het overzicht van de subsidies staat heel vaak particulier of diverse

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

particulieren. Dat vergt een toelichting. Dank voor het accountantsrapport. Hij begrijpt dat de raad wat duidelijker moet zijn bij het opvolgen van de aanbevelingen. Dus het college dient scherper te formuleren hoe een aanbeveling wordt uitgevoerd en op welke termijn. Over functiescheiding geeft het college aan dat het onmogelijk is automatische controle toe te passen op de regels. Hij is benieuwd of dat een ICT-probleem is of iets anders. De apparaatskosten staan niet per inwoner vermeld en dat zou hij wel graag willen zien. Hij onderschrijft het idee om de accountant in een vroeger stadium bij een stelselwijziging te betrekken in een adviserende rol. Het herstelplan voor de algemene reserve is zeer onzeker. Die wordt gevuld door de opbrengsten uit erfpacht maar dat is heel onzeker. Misschien kan de wethouder aangeven hoe hij dat voor zich ziet. En hij is benieuwd naar het risico dat de gemeente 1,5 miljoen euro voor de informele rechtmatigheidsfraude moet terugbetalen. Voor de vraag over de BIO sluit hij zich aan bij de woorden van de heer Torn. Over het business community management concludeert de ACAM dat dat onvoldoende is geborgd. Het college suggereert dat er een manager aan de slag is gegaan met de Citrix hackers. Daarover krijgt hij graag wat meer informatie. Wethouder EVERHARDT beaamt dat het een belangrijk document is.

De suggestie om de volgende keer in de vakcommissies te bespreken welke aanbevelingen zijn gedaan, neemt hij zich ter harte. Dat lijkt hem een heel goed idee. De fluctuaties zijn inderdaad een punt. Bij de Najaarsnota wordt een inschatting gemaakt. Daar is het college adequaat mee omgegaan maar bijvoorbeeld bij de dividendafdracht van de haven staat een positiever beeld. Fluctuaties kunnen ook te maken hebben met tegemoetkomingen vanuit het rijk. Hij heeft de oproep voor een publieksversie goed gehoord. Qua leesbaarheid worden er nog steeds stappen vooruit gezet. Als al het werk is gedaan, kan er nog eens een toets op worden gedaan hoe al die informatie wordt vertaald naar de Amsterdammer. Visualisaties helpen daarbij. De inzet is nog een keer een tussenstap in te bouwen tussen publicatie en het goede, afgeronde product. Geopperd werd bij het rijk te kijken hoe die facturatieafhandeling nog beter kan. Het is echter een heel specifieke applicatie die alleen door gemeenten wordt gebruikt. Het rijk heeft daar geen ervaring mee. De VVD ging specifiek in op de belastingen. In lijn met de ingestelde werkwijze heeft het college die 1,8 miljoen euro extra gedoteerd. Dat is in goed samenspel met de accountant aangegeven. Er was geen aanleiding om voorzienbare oninbare openstaande belastingvorderingen als gevolg van corona nog verder aan te passen.

En natuurlijk kan er bij de inbaarheid vertraging worden opgelopen maar die kan later weer worden ingehaald. Mogelijk moet er uiteindelijk toch op worden afgeboekt, maar de wethouder verwacht niet dat dat een vraagstuk gaat worden. De organisatie is geëquipeerd om de betalingsregelingen uit te voeren. Daar stuurt het college op. De wethouder vindt het een goede suggestie om bij de volgende Jaarrekening zichtbaar te maken hoe het college daarmee is omgegaan. Dan het Vereveningsfonds. De raad heeft destijds haar besluit genomen. De wethouder neemt het zich ter harte om zaken scherp en inzichtelijk te maken bij dit soort voorstellen. De suggestie om te kijken hoe de accountant daarin een rol kan vervullen, is een goede. Het is uiteraard aan de raad om met een motie daartoe te komen. BIO, een enorm belangrijk onderwerp. Het college stuurt daar echt op. Het college geeft daar opvolging aan en zal zich daarvan rekenschap geven om de raad daarin tussentijds mee te nemen. Daarvoor heeft het college specifiek iemand aangesteld die dat nu doet. Het college is voornemens dat verder uit te gaan bouwen. De accountant heeft terecht aangegeven dat het een enorm belangrijk onderwerp is de komende jaren. Het college informeert de raad over de verdere stappen. Het herstelplan. De raad heeft het plan aangenomen bij de programmabegroting. Het college volgt nauwgezet hoe dat zich ontwikkelt.

Financieel gezien zit de gemeente op koers. Het kijkt naar gederfde inkomsten en gemaakte uitgaven en naar de compensatie vanuit het rijk. Er komt nog meer van het rijk maar daarmee wordt in dit financiële beeld nog geen rekening gehouden. De wethouder laat zich nauwgezet informeren over de voortgang en hij is graag bereid de raad daarover via de pc-cyclus te

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

informeren. Komt er vanuit het rijk een extra donatie voor gederfde inkomsten dan informeert hij de raad. Het lijkt hem echter niet goed werkbaar om tussen de p&cproducten door nog een beeld te delen met de raad behalve als het om een majeure verandering gaat. De heer BIEMOND geeft aan dat dat precies is waarom hij vraagt: dus als er een update is, om die met de raad te delen. Hij is niet op zoek naar een aparte informatiestroom los van de p&c-cyclus. Wethouder EVERHARDT heeft dat nu zo begrepen. Risico’s en sturing daarop, daarvoor is middels een raadsmotie aandacht gevraagd. Het college is met de motie aan de slag gegaan. Beleidsrisico’s vormen een volgende stap. De stappen moeten met elkaar worden gezet. Nieuwe technieken worden ingezet om nog meer te sturen op de inkoop. De heer BIEMOND voegt toe dat de motie letterlijk vraagt om een integrale risicoanalyse en gemaakte keuzes ten aanzien van het mitigeren van de risico’s vast te leggen en daarvan in het vervolg verslag te doen in het Jaarverslag. Wethouder EVERHARDT leest in die motie ook dat het moet worden onderzocht en dat is wat er nu gebeurt. Het college wil zeker de volgende stappen met elkaar zetten. Het bestuurlijk overleg wordt in de Rekeningcommissie geconcretiseerd.

Op de vraag hoe het college omgaat met het verbod op vakantieverhuur dat geen stand heeft gehouden bij de rechter, daarover heeft collega Ivens de raad geïnformeerd hoe het college de volgende keer met regelgeving omgaat. Tegelijkertijd moet het college bij een volgende stap ook de drukte en de overlast kunnen aantonen. Op dit moment zijn er echter nog weinig toeristen. Het CDA komt op de gebiedsverslagen. Dit is de eerste keer dat het college die met de raad deelt. De wethouder zal bekijken of het college ook de financiële kant daarbij kan geven. Hij kan nu niet overzien hoe makkelijk of moeilijk dat zal zijn. Gevraag is naar de achtergrond van de subsidiestaten, de particuliere en de diverse particulieren. Dat vraagt hij na bij collega Groot Wassink en volgende week komt hij daarop terug. In goed overleg gaat het college op eigen wijze om met de aanbevelingen. Daarin heeft het college echt stappen gezet. Het is absoluut een goed idee om bepaalde zaken in de vakcommissies te bespreken. Het gaat niet alleen om de inhoud, het is ook belangrijk zaken goed te agenderen. De controle is inderdaad een IT-vraagstuk maar dat zal de wethouder nog even nagaan en daar komt hij op terug. De vraag over de apparaatskosten en de Tozoregeling zoekt de wethouder nog uit.

De VOORZITTER stelt vast dat het Jaarverslag en het ACAMverslag voldoende zijn besproken en de voordrachten zijn gereed voor een lange behandeling in de raad van 16 juni. 5. Vaststellen van de Voorjaarsnota 2021 en de daarin begrotingswijzigingen van de Begroting 2021. Nr. VN2021-013563

voorgestelde

De heer TORN kan gezien zijn spreektijd slechts één vraag stellen. Als het gaat om de coronaeffecten en de compensatie van het rijk, dan is daarmee deels wel rekening gehouden in de Voorjaarsnota maar voor een deel ook nog niet. Dat moet gedurende dit jaar duidelijker worden. Mevrouw ROOSMA is benieuwd wat de heer Torn dan met die informatie wil en wanneer.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

De heer TORN ziet dat daar nog onduidelijkheid zit en dat kan twee kanten opgaan. De raad moet daar echt bovenop zitten en hij wil dan ook op een goede wijze door het college worden meegenomen. Hij zou tussentijds op de hoogte willen worden gehouden afhankelijk van hoe die compensatie gaat plaatsvinden en om welke bedragen het gaat. Het is toch een heel andere situatie dan in andere jaren. Dus als er informatie is, dan wil hij dat horen en dan kan de raad op dat moment kijken hoe ze daarmee wil omgaan. Het gaat om heel veel geld. Mevrouw NADIF stelt dat de raad al heel vaak heeft gesproken over ondernemerschap en de gevolgen van de coronacrisis op de economie. In de vorige raad is de ROM vastgesteld waarbij geld is vrijgemaakt om regionaal samen te werken aan de opbouw van de economie. Inmiddels doen verschillende organisaties en burgemeesters een oproep aan het rijk om de kloof te dichten. Ondernemers in ontwikkelbuurten spelen een heel belangrijke rol. Ze wil deze ondernemers steunen en een cruciale rol geven in de regionale aanpak. Mevrouw ROOSMA ziet geen grote verrassingen in deze Voorjaarsnota. Er wordt voortgebouwd op het akkoord dat de coalitiepartijen in september met elkaar sloten. Daarin is de keuze gemaakt te investeren om uit de crisis te komen. Investeren in verduurzaming, in stadsherstel, in het sociale domein.

Het college presenteert ook een dilemma in deze Voorjaarsnota namelijk enerzijds de noodzaak van investeren in de stad en anderzijds de druk die dat geeft op de externe financieringsmiddelen en de budgetten voor beheer, onderhoud en exploitatie. Eerder is lang gediscussieerd over de houdbaarheid van de schuld en ze begrijpt de vraagtekens die de rekenkamer daarbij stelt. Dan gaat het over het sturen op de nettoschuldquote als enige indicator. Maar het gaat ook over de betaalbaarheid van de rentelasten. De renterisiconorm ziet mevrouw Roosma niet terug in deze Voorjaarsnota terwijl het wel belangrijk is ook naar dat soort risicofactoren te kijken. Dat geldt ook voor de kosten van niet investeren. Misschien kan de wethouder dat toelichten. De heer KREUGER stelt dat dit college structureel te veel geld uitgeeft en dan loopt de schuld op. Dat is problematisch. Mevrouw ROOSMA meent dat het gaat over de betaalbaarheid van de rentelasten van die investeringen. De rente is laag en GroenLinks wil graag investeren in de stad. De stad moet verder ontwikkeld worden. Het is helemaal niet erg daarvoor meer externe financieringsmiddelen aan te wenden zolang de gemeente de rentelasten goed kan dragen. Juist daarom is die renterisiconorm van belang. De heer KREUGER meent dat juist die lage rente van grote invloed is op wat er nu met de huizenprijzen gebeurt.

Voor betaalbaar wonen is die lage rente juist funest. Mevrouw ROOSMA legt nogmaals uit dat GroenLinks de stad wil ontwikkelen. Omdat de rente laag is, hoeft de gemeente niet veel te betalen en daardoor drukken de rentelasten niet zo zwaar op de begroting. Het is dus gemakkelijk te financieren. De heer KREUGER wil graag weten hoe lang GroenLinks denkt door te kunnen gaan met het laten oplopen van de schuldquote. Mevrouw ROOSMA legt uit dat dat uiteraard niet altijd maar kan doorgaan. Op dit moment staat de stad voor een aantal grote investeringen onder andere om mensen met een middeninkomen in de stad te houden. En verduurzaming is ook een noodzakelijke maatschappelijke investering. De wethouder zet wel een plafond op die investeringen maar de noodzaak van die maatschappelijke investeringen is groot. Ze hoort graag van de wethouder wat de impact is van die investeringsplafonds op die ambities. Moeten er ambities worden geschrapt of niet? Dat wil ze helder hebben alvorens daarover een besluit te nemen.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

De heer KREUGER begrijpt dat er nu geld nodig is voor duurzaamheid, maar het aardgasvrijprogramma duurt tot 2040, onrendabele top 14 miljard euro. Het is dus helemaal niet zo dat er nu even wat uitgaven moeten worden gedaan. Mevrouw ROOSMA denkt dat de transitie naar een duurzame economie niet snel is gemaakt en dat gaat ook met hoge kosten gepaard. Ze sluit niet uit dat ze het belang van noodzakelijke maatschappelijke investeringen groter acht dan het vasthouden aan een nettoschuldquotenorm. De brief van de rekenkamer is daar heel helder over. Bij de Gemeentefondsuitkeringen komt er 20 miljoen euro minder van het rijk en dat is te wijten aan de inflatie. Anderzijds is er wel die nominale compensatie, een meevaller van 10 miljoen euro. Het lijkt alsof daarmee die nominale compensatie is onderschat. Het college verdient een compliment voor het feit dat het geen verdere bezuinigingen doorvoert op de jeugdhulp. Dekking komt uit de algemene middelen. Ze hoort graag wat het gaat betekenen nu er meer bekend is over de meevallers van het rijk en hoe het college met dat geld wil omgaan. Komt dat terecht in programma 8? Anything as a service, daarvoor is 20 miljoen euro nodig ter voorfinanciering maar de dekking is in principe budgetneutraal. Uiteindelijk valt er slechts 6,7 miljoen euro vrij. Daar zit toch een groot verschil.

Zijn dat extra lasten voor Anything as a service? Ze krijgt graag een nadere onderbouwing van dat bedrag. Als laatste hoort ze graag waarom het college ervoor heeft gekozen de beprijzing van de openbare ruimte voor evenementen nog een haar uit te stellen. De sector is weliswaar zwaar getroffen, maar tegelijkertijd kan er ook winst worden gemaakt bij de evenementen. Het gaat haar vooral om de onderbouwing. Het gaat nadrukkelijk om 2022. Beprijzing wordt immers uitgesteld tot 2023. De heer HOFLAND stelt vast dat de Voorjaarsnota meer dan anders op een begroting lijkt. Amsterdam heeft het klaargespeeld om voorbij de crisis nu al weer vooruit te kunnen kijken. De financiële coronaklap is in Amsterdam meteen tijdens de crisis op een verstandige manier geïncasseerd. Dat is de verdienste van ambtenaren, het college en de partijen die op dit cruciale moment besloten een tegenbegroting te schrijven. Investerend de crisis uit. De heer KREUGER herinnert de heer Hofland eraan dat D66 tijdens de algemene beschouwingen aangaf dat het klimaat de absolute topprioriteit is. Hij hoort dan graag waar hij die topprioriteit in deze Voorjaarsnota vindt. JA21 vindt betaalbaar wonen de absolute topprioriteit, maar hij begrijpt dat dat voor D66 anders ligt. De heer HOFLAND legt uit dat de financiële keuzes die dit college nu maakt, allesbepalend zijn voor de generaties hierna.

Dat is terug te zien sinds deze coalitie is aangetreden. D66 kiest continu voor zo groen mogelijk en zo moet het in de toekomst ook. De noodzaak is alleen maar groter geworden. Hij benadrukt dat verduurzaming en woningnood geen tegenpolen zijn. Dat is hetzelfde. Mensen willen wonen in een duurzame stad. De heer KREUGER benadrukt dat de politiek keuzes moet maken. Het is niet en maar of. De duurzaamheidseisen in de bouw zijn voor veel bouwers niet te realiseren. Dat is heel duur en dat gaat ten koste van betaalbaar wonen. De heer HOFLAND legt uit dat mensen in de toekomst alleen nog maar in duurzame huizen kunnen wonen. Er moeten echt huizen voor de toekomst worden gebouwd. Er wordt een rijksbijdrage verwacht voor het herstelplan maar nog onbekend is wat er komt. Als daar grote veranderingen zijn, wordt hij daarover graag geïnformeerd. Als laatste hoort hij graag over de schuld of het mogelijk is in het nieuwe stelsel niet alleen de houdbaarheid inzichtelijk te maken maar ook de financierbaarheid en wat de organisatie kan waarmaken aan investeringen. Mevrouw DE JAGER ziet wel reden voor optimisme. De mondiale economie

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

herstelt sneller dan gedacht en naar verwachting geldt dat ook voor de Nederlandse economie in de tweede helft van dit jaar. Toch is de onzekerheid ook groter dan normaal. De verwachte economische groei kan ook heel goed inhaalgroei zijn in plaats van structurele groei. Een deel van de bedrijven verkeert echt in zwaar weer. Het aantal bedrijven met onhoudbare schulden is toegenomen. De zwaarst getroffen sector is de horeca – reden genoeg voor het college om die economie te versterken. Het is goed dat het college inzet op het aantrekken van de waardevolle bezoeker. Ze kijkt uit naar de aangekondigde brief over de campagne hiervoor. De economie dient meer divers te worden. Daarvoor is in het herstelplan 10 miljoen euro beschikbaar gesteld. 1 miljoen euro daarvan is bestemd voor winkelgebieden. Het lijkt haar verstandig rekening te houden met het scenario dat mensen pakketten blijven bestellen. De winkelleegstand vorig jaar was hoger dan verwacht en ze vreest dat die nog hoger oploopt. Ze krijgt graag een update van de straatgerichte aanpak tot nu toe. Ze wijst op de eerdere motie om met eigenaren van leegstaande winkelpanden de knelpunten in kaart te brengen voor het opvoeren van de woningproductie. Daarover hoort ze graag meer. Tussen leegstand en woningnood moet een match te vinden zijn.

Ze zou dat graag in de raadscommissie bespreken en dan het liefst op basis van de meest actuele informatie. Mevrouw NADIF is benieuwd naar de oplossingen van mevrouw De Jager bij het tegengaan van leegstand van commercieel vastgoed behalve wonen. Mevrouw DE JAGER verzekert dat die transformatie naar woningen de meest gewenste oplossing is want dat is het hardst nodig. De heer KHAN complimenteert het college met deze sluitende begroting. Dat moet in de huidige tijd immers een hele klus zijn geweest. Om tot de berekeningen te komen is de gemeente wel sterk afhankelijk van de nog te ontvangen rijksbijdrage. Hij ziet dat de gemeente haar lokale inkomsten niet ten volle benut en dat maakt aanspraak op die rijksbijdragen ingewikkeld. In het Jaarverslag 2020 zijn meer dan 1200 parkeerplaatsen geschrapt – en dat in een jaar van grote financiële tekorten. De komende twee jaar zijn de inkomsten kwetsbaar maar toch gaat het college door met het verder beperken van de toeristeninstroom – en dus minder toeristenbelasting. Het stadsbestuur moet alle kansen zo slim mogelijk benutten om de stad uit de crisis te loodsen. In de raadscommissie heeft DENK hiertoe een motie ingediend over het schrappen van de parkeerplaatsen. De Voorjaarsnota heeft betrekking op alles dus ook op de RES.

De heer Khan dient een tweetal moties in namens zijn collega Kiliç naar aanleiding van de verkenning door het RIVM over de schadelijke gevolgen van windturbines. Daarbij gaat het om het waarborgen van de minimale afstand – ook als het om volkstuinen en parken gaat. Het RIVM heeft een expertisecentrum opgetuigd en DENK ziet graag dat het college daarmee in contact treedt om de gezondheidseffecten het best mogelijk te monitoren. De heer BIEMOND leest vandaag in de rapportage van het UWV dat de werkgelegenheid inderdaad een grote klap heeft gekregen als gevolg van de coronacrisis. Er is ook sprake van herstel maar dat blijft sterk achter in de cultuursector. 11.000 banen zouden zijn verdwenen. Op 23 juni verwacht de raad de uitvoeringsagenda van de duurzame banen. Hij is benieuwd of wethouder Everhardt daarbij betrokken is vanuit zijn portefeuille Economie. Hij vraagt specifiek aandacht voor de banen in de cultuursector. In programma 3 ziet hij een wijziging van de doelenboom. Het ambitieniveau in het aantal bedrijveninvesteringszones is teruggeschroefd. Dat krijgt hij graag toegelicht. De PvdA hecht zeer aan die bedrijveninvesteringszones. Over de rijksbijdrage aan het herstelfonds is al eerder gesproken. Amsterdam houdt rekening met een tegenvaller.

Dat zou komen door een lagere raming van de inflatie en van de loonontwikkeling maar de kranten verhalen van loonstijgingen en een hogere inflatie. Wellicht kan de wethouder dat dan nader toelichten. De heer BOUTKAN ziet in zijn portefeuille geen hele grote wijzigingen in de

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

Voorjaarsnota ten opzichte van de begroting. Binnenkort volgt de discussie over de voortgangsbrief aanpak binnenstad. De brief van gisteren over het toerisme stelt hem wel enigszins gerust maar dat moet zich in de praktijk uitwijzen. Belangrijk is te blijven focussen op de deelnemingen. Er komen regelmatig updates. Een aantal deelnemingen heeft het zwaar. De gemeente moet dat goed blijven monitoren. De druk uit de regio op de ontwikkeling van Schiphol is groot. Iedereen vreest dat men straks terug gaat naar veel hinder en overlast. Hij heeft er bij de wethouder op aangedrongen bij de uitvoeringsagenda van de Luchtvaartnota goed in positie te zijn. Wellicht kan de wethouder een update geven. Mevrouw HEINHUIS ziet dat de baten bij de portefeuille Duurzaamheid hoger uitvallen door de bijdrage van het rijk voor het aardgasvrij maken van wijken. Voor het Wilhelminagasthuisterrein heeft ze plannen gezien en ze hoort graag of er voor het overige geld ook al plannen zijn. 2,7 miljoen euro wordt toegevoegd voor de versnellingsmiddelen duurzaamheid. Dat krijgt ze graag toegelicht. De heer KREUGER ziet dat de gemeente nog 91 miljoen euro toeristenbelasting terugkrijgt van het rijk en 40 miljoen euro parkeerinkomsten. Hij hoort graag of die toezegging ook schriftelijk is bevestigd. Nu heeft het college dat toch wel heel stellig opgenomen in de Voorjaarsnota.

De solvabiliteit en de schuldquote verslechteren al jaren. Dat wordt aan corona geweten maar in 2019 ging men al uit van een oplopende schuldquote. Graag een reactie daarop. Er komen nog veel meer uitgaven aan. Er wordt veel geïnvesteerd in proeftuinen met duurzame acties en JA21 vreest dat dat allemaal fout gaat lopen. Het gaat straks om 14 miljard euro waarvan niemand weet wie dat gaat betalen. Mevrouw ROOSMA legt uit dat die investeringen niet alleen in duurzaamheid zitten. Ze is benieuwd waarin de heer Kreuger nog meer niet zou willen investeren. De heer KREUGER benadrukt dat de uitgaven voor het klimaat de allergrootste posten worden. JA21 zou de schuldquote niet zo hoog hebben laten oplopen. Aan het begin van de coronacrisis is hij met voorstellen gekomen om bepaalde zaken op te lossen maar die voorstellen konden niet op steun van de raad rekenen. Mevrouw ROOSMA weet dat JA21 zich uitspreekt voor het belang om de middengroepen voor de stad te behouden en daarvoor doet dit college belangrijke investeringen in bijvoorbeeld het ontwikkelen van een complete stad met diverse voorzieningen. Daardoor lopen die externe financieringsmiddelen op. Ze is benieuwd of JA21 die investeringen in de toekomst niet meer zou willen doen. De heer KREUGER legt uit dat JA21 back to basics zou willen gaan. Een Agenda Autoluw, diversiteit en dergelijke kunnen er wel uit.

Als het gaat om de klimaatrechtvaardigheid zou het gaan om het behoeden van volgende generaties maar op dit moment worden er hele hoge schulden aangegaan voor de volgende generatie. Allemaal mensen die straks geen huis hebben. Dit college focust alleen op CO2-besparing die op wereldschaal helemaal geen impact heeft. Hij hoort graag van de wethouder hoe die tegen die prioriteiten aankijkt. Dat anticyclisch investeren krijgt hij graag uitgelegd, want het betekent nu geld investeren in een tijd dat het wat minder gaat. Dat gebeurde hiervoor ook al. Er wordt dus voortdurend geïnvesteerd. Kennelijk draaien de cycli niet om. De heer BOOMSMA vindt het een rare gang van zaken dat er nu een begroting moet worden opgesteld voor volgend jaar met zo veel onzekerheid. Het gaat om heel veel geld. Het is nu zaak om zo veel mogelijk in te zetten op herstel van de economie. Maar het CDA wil ook focussen op lastenverlichting en niet op lastenverzwaring. Het lijkt alsof er voor 2021 slechts 3,9 miljoen euro ‘over’ is en te besteden is voor eventuele lastenverlichting. Daar zou hij echt meer voor willen doen. Hij zou een deel van de

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

compensatie die vanuit het rijk komt, daarvoor willen aanwenden. Bijvoorbeeld de reclamebelasting nog niet heffen, bijvoorbeeld andere belastingen laag houden. Bij het wegwerken van het achterstallig onderhoud van de kademuren zit ook een groot financieel risico. Hij hoort graag in hoeverre de middelen daarvoor toereikend zijn en welke risico’s daar nog liggen. Natuurlijk is het belangrijk de economie en het toerisme te stimuleren maar dat mag niet leiden tot weer zo veel overlast. De gemeente kan best meer doen om dat te voorkomen. Hij ziet uit naar de informatie over de campagnes. Het CDA zou nu al een blowverbod voor de openbare ruimte willen zien, het wijzigen van de sluitingstijden van de raambordelen en een plan om te handhaven met een lik op stukbeleid voor overlast. En laat weten dat dat gebeurt. Over de financiële positie en de brief van de rekenkamer is de heer Boomsma heel benieuwd naar de reactie van het college. Helder dat de grens van 130 procent wat genuanceerder ligt. En natuurlijk kan de schuld niet oneindig doorgroeien. Als een investering echt kosten gaat besparen, dan moet die investering alsnog worden gedaan. Dus er moet onderscheid worden gemaakt tussen investeringen die kosten besparen en investeringen waarbij dat minder geldt om daarin een prioritering aan te brengen.

Mevrouw ROOSMA is benieuwd of de heer Boomsma er ook voorstander van is om niet meer zo strak te sturen op die nettoschuldquote omdat ook andere indicatoren belangrijk zijn. De heer BOOMSMA ziet wel dat de lage rente bepaalde mogelijkheden biedt. Verstandige investeringen moeten gebeuren, maar daarbij moet wel de volledige schuld bewaakt blijven. Als er echt besparingen tegenover staan, kan dat zeker worden meegewogen. Wethouder VAN DOORNINCK geeft over de gelden uit de tweede tranche van de proeftuinen aan dat het hele bedrag is bedoeld voor de verduurzaming van het WGterrein. Het bedrag wordt in tranches uitgekeerd afhankelijk van hoe ver men telkens is. Het kan zijn dat er ook nog gemeentelijke subsidie heen moet. De versnellingsmiddelen zijn voor activiteiten die waren gepland in 2020 maar die enigszins vertraagd zijn en in 2021 worden uitgevoerd. Het gaat dus niet om het herstelplan maar het betreft middelen uit het duurzaamheidsfonds. Wethouder EVERHARDT gaat in op de rijkscompensatie, een punt dat verschillende fracties hebben aangekaart. Er zijn goede afspraken over gemaakt en er is ook al een eerste keer geleverd. Met de toezichthouder is besproken dat de gemeente er op deze manier rekening mee kan houden.

In de meicirculaire wordt er door de rijksoverheid weer gerefereerd aan die afspraken dat de gemeenten van het rijk compensatie ontvangen voor gederfde inkomsten in 2020 op basis van het verschil tussen de begrote inkomsten en gerealiseerde inkomsten. Daarbij gaat het om toeristenbelasting, parkeerbelasting en nog een aantal zaken. Mevrouw ROOSMA begrijpt dat de gemeente eigenlijk aan de conservatieve kant zit als het gaat over het meenemen van de rijksbijdragen in de Voorjaarsnota. Wethouder EVERHARDT vindt dat prudent. De ROM bestaat uit twee delen, de oude Invest MRA waarin duurzaamheid heel nadrukkelijk naar voren is geschoven. En er is een MKB-fonds in wording. Daar wordt naar gekeken. Nog een belangrijk punt is het sturen op investeringen. Een aantal facetten speelt daarbij een rol. De financierbaarheid, de norm en hoe het college daarop stuurt. Er is die toezichthouder die daarnaar kijkt. Maar ook de betaalbaarheid speelt een rol. Er komt een complete stad dus voor die exploitatie moet wel financiering worden gevonden. En het gaat ook over de realiseerbaarheid. Elk jaar heeft de gemeente te maken met een boeggolf. Er is veel investeringskracht. De puzzel is hoe de gemeente daarop beter kan sturen. Daar heeft de raad al herhaaldelijk aandacht voor gevraagd. Het college zorgt ervoor dat de raad in controle blijft via de verordening; het is een raadsbevoegdheid.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

Vervolgens worden bij de programmabegroting de keuzes inzichtelijk gemaakt. Er komt in feite een soort tweetrapsraket. Het wordt een langjarige opgave om dit systeem zo functioneel te houden en er goed op te kunnen sturen. In de normale p&c-cyclus komen die momenten terug. Mevrouw ROOSMA denkt ook dat de raad behoefte heeft aan dat integrale beeld van realiseerbaarheid en ook de kosten die de exploitatie, beheer en onderhoud met zich meebrengen. Het college komt eerst met een verordening en vervolgens ziet de raad bij de programmabegroting welke keuzes er moeten worden gemaakt. Ze kan nu de impact van de verordening niet overzien voor de keuzes die ze straks moet maken bij de programmabegroting. Ze zou graag aan de voorkant willen weten wat de keuzes zijn en wat de impact is.

Wethouder EVERHARDT begrijpt dat mevrouw Roosma niet wil worden geconfronteerd met een college dat op enig moment zegt, raad, u heeft die verordening vastgesteld dus u kunt niet anders. Dat is niet de bedoeling. Het college gaat ervoor zorgen dat de raad het instrumentarium heeft en dat daarbinnen de keuzes kunnen worden gemaakt. Hij komt met de verordening en hij zal een technische sessie aan wijden. Het gaat over de financierbaarheid, de betaalbaarheid en de realiseerbaarheid. Daarin moet een systeem worden ontwikkeld waarbij de raad in control blijft, langjarig een goed financieel beeld kan neerzetten en die investering kan doen. Dat daarin keuzes zitten is logisch. De raad wil bij de verordening kunnen zien wat er op haar afkomt. In een technische sessie kan die tweetrapsraket worden toegelicht. Dan de vraag over een deel nominaal en de afslag vanuit het rijk en dan toch een plus van 10 miljoen euro. De gemeentefondsbaten beslaan ruwweg de helft van de inkomsten. De nominale compensatie is hoger dan ingeschat. Daar zit dus ruimte in maar die ruimte ziet het rijk ook. Het college verwacht dat het rijk daarmee rekening houdt. Het college heeft daarvan echt een goede inschatting gemaakt. Mocht dat anders zijn, dan komt de wethouder daar later op terug. Bij de compensatie jeugdhulp ging de vraag over de 613 miljoen euro, deel 1.

De wethouder is nauw betrokken geweest bij die gesprekken. Het rijk wil daar deels sturing aan geven door het heel specifiek te bestemmen. Een ander deel loopt via het gemeentefonds. In de Voorjaarsnota is de afspraak gemaakt dat het college programma 8 een plus geeft. De compensatie valt in de algemene middelen maar uiteraard wordt daarbij gekeken naar programma 8 omdat die 613 miljoen euro deel 1 is en deel 2 is de 1,3 miljard euro. Daarvan is nog niet bekend hoe het rijk dat gaat overmaken. Natuurlijk speelt het nieuwe kabinet daarbij straks ook een rol. De arbitragecommissie heeft aangegeven dat gemeenten een ander sturingsinstrument gaan krijgen om financiële vraagstukken op een andere manier te kunnen aansturen. Maar eigenlijk moet de compensatie natuurlijk structureel zijn. Dat is de discussie die nog loopt. De SAASmiddelen. Het is nodig die 20 miljoen euro eenmalig vrij te maken voor de implementaties. Toekomstige meer kapitaalbelaste budgetten moeten naar voren worden gehaald en worden overgezet naar enkeljarig regulier budget. Het bedrag van 20 miljoen euro is de inschatting van de huidige projecten die onderhanden zijn en waarvan duidelijk is dat die een SAASoplossing worden geboden. Desgevraagd geeft de wethouder aan een verdere toelichting in samenspraak met collega Meliani met de raad te delen.

Gezien de impact van corona op de evenementenbranche heeft het college ervoor gekozen de beprijzing van de openbare ruimte uit de boeken te halen. Dat gaat om 2 miljoen euro. Uiteraard houdt het college de vinger aan de pols als het gaat om de rijksbijdragen. Over de niveaus van het stelsel heeft de wethouder al aangegeven dat het meer is dan alleen financierbaarheid. Rond de aanpak van herstel vanuit de portefeuille Economische Zaken heeft de wethouder eerder al toegezegd de raad inzicht te geven over alle facetten in de tweede helft van dat jaar. Dat gaat dus ook over die 1 miljoen euro voor de winkelgebieden. Over

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Concept Raadscommissieverslag, 10 juni 2021

de aanpak van leegstand is er een brief naar de raad onderweg. Voor de aanpak van overlast verwijst de wethouder naar een brief die hij gisteren samen met de burgemeester heeft verzonden. Over de parkeerplaatsen vraagt DENK zich af of het rijk wel gaat compenseren als de gemeente bepaald beleid uitvoert waardoor die parkeerinkomsten afnemen. Het beleid is consistent en dat is ook de opdracht vanuit de raad. Ook binnen de kaders van dat beleid mist de gemeente nog steeds inkomsten en over die inkomsten zijn afspraken gemaakt. De heer KHAN wijst dan toch op het schrappen van ruim 1200 parkeerplaatsen in een tijd van grote financiële tekorten. En dan is het college nog voornemens in de toekomst nog meer parkeerplaatsen te schrappen. Wethouder EVERHARDT stuurt op het verwachtingspatroon. Doordat er een derde golf kwam, heeft het college dat verwachtingspatroon weer moeten bijstellen. Gemeenten hebben goede afspraken met het rijk om dat gecompenseerd te krijgen. Binnen dat kader opereert het college en binnen dat kader wordt de begroting opgesteld. Daarbinnen is de gemeente kwetsbaar want niemand weet wat de economische ontwikkelingen in de stad zullen zijn en de inkomsten van de stad. Maar de afspraak met het rijk is dat die zaken ook voor 2021 worden gecompenseerd. En dan zit er ook nog dat herstelplan voor het weerstandsvermogen bij.

Extra plussen van het rijk deelt de wethouder proactief met de raad. De heer KHAN steunt de maatregelen voor de economie. Hij zou juist alle mogelijkheden willen benutten om zo snel mogelijk uit de kwetsbare situatie te komen en misschien vergt dat dus aanpassing van de plannen inzake die parkeerplaatsen. Wethouder EVERHARDT wil graag dat Amsterdam zich uit de crisis investeert. In 2010 is er juist hard ingegrepen om het financiële beeld snel op orde te krijgen, maar daarmee was de economie wel kwetsbaar gemaakt doordat er weinig investeringen werden gedaan. Dat is voor Nederland, voor Amsterdam niet de juiste keuze geweest. Het beleid vormt uiteindelijk het kader waarbinnen je opereert. De kern is de enorme volksgezondheidscrisis en die vertaalt zich in een economische crisis. Vorig jaar zijn heel heldere keuzes gemaakt over hoe de gemeente verder gaat en langs die lijnen wordt nu geopereerd, een meer beleidsarme Voorjaarsnota. Met de risico’s in beeld en met een goede sturing op de kwetsbaarheid ziet de wethouder geen reden om het anders te doen. De wethouder is betrokken bij het banenplan dat toeziet op duurzaamheid. Dat is daar heel specifiek voor bedoeld. Het rijk doet veel in de cultuursector en wethouder Meliani heeft 21,5 miljoen euro voor de cultuursector.

De heer BIEMOND herinnert zich juist dat gekeken zou worden of binnen die banenmotoren ruimte zou zijn voor banen in de culturele sector. Hij heeft gevraagd of daarvoor aandacht kan zijn. Is die er niet, dan moet die misschien worden ingebracht maar dat is dan aan de raad. Hij begrijpt dat de brief die op 23 juni komt, ziet op verduurzaming en niet op andere sectoren. Wethouder EVERHARDT neemt dit op met college Groot Wassink om de juiste informatie te kunnen verstrekken. De heer KREUGER begrijpt niet dat die banen in de duurzaamheidssector door dit college moeten worden gecreëerd. Er zijn legio vacatures in de bouw- en installatiebranche. Die banen hoeft het college niet te creëren; die sector is helemaal niet zo hard getroffen. Wethouder EVERHARDT ziet dat in bepaalde hard geraakte sectoren de werkgelegenheid aan het verdwijnen is. Het is van groot belang werkgever en werknemer dicht bij elkaar te houden. Dat is ingevuld met het banenplan. Daarbij is duurzaamheid een belangrijke factor maar niet de enige. Duurzaamheid is een sector waar veel nieuwe