Definitief verslag FED 10-02-2022

32

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie Definitief raadscommissieverslag, 10 februari 2022

FED

14. Openbare raadsinformatiebrief ter afhandeling van de toezegging aan raadslid Boomsma over een second opinion over staatssteun bij onderhandelingen aankoop ADM terrein (ZD2022-001022) De heer BOOMSMA blijft erbij dat het huurcontract van Damen alleen wordt opgezegd als de gemeente meewerkt aan een bestemmingsplanwijziging en daarmee ligt er een hele goede reden om de verhuizing te steunen. Dat hoeft geen staatssteun te zijn; dat is een vergoeding voor het feit dat het bedrijf moet verplaatsen door gemeentelijk toedoen. Er ligt een unaniem aangenomen motie om de scheepswerffunctie voor de regio te behouden. Daar moet het college zich maximaal voor inspannen. Hij is benieuwd hoe het college die motie gaat uitvoeren. Generieke investeringen kunnen eventueel wel door het Havenbedrijf worden gedaan. Misschien liggen er ook nog mogelijkheden met een nieuwe eigenaar van het ADM-terrein. Het kettingbeding blijft een goede optie. Wethouder EVERHARDT wil niet ingaan op de specifieke situatie daar. De second opinion heeft hij met de raad gedeeld. De situatie heeft te maken met het wegbestemmen of niet. Het huurcontract loopt van rechtswege af. Er ligt inderdaad een hele duidelijke uitspraak van de raad om heel goed te blijven kijken naar de specifieke functie die dit bedrijf uitvoert. Daar zal het college zich hard voor maken.

Los van de juridische procedure wil het college kijken naar de plannen van deze partij. Het college blijft hieraan werken. De heer BOOMSMA vindt het ongelooflijk belangrijk dat Amsterdam zo’n scheepsbouwfunctie behoudt. Hij hoort nog graag welke concrete stappen zijn gezet en of er misschien andere locaties in beeld zijn. De tijd gaat wel dringen. Wethouder EVERHARDT meldt dat er geen specifieke gesprekken in andere delen van de haven gaande zijn. Hij blijft daar wel naar kijken. Voor het ADM-terrein heeft de nieuwe eigenaar nu concrete plannen. Daarover gaan gesprekken plaatsvinden. Mevrouw VAN SOEST weet dat Damen Shipyard een erfpacht heeft tot 2028 en dan zou het overgaan naar de eigenaar van de erfpacht. De bestemming is bedrijventerrein. Blijft de gemeente dat handhaven, dan kan Damen daar blijven zitten. Het kan niet zo zijn dat alles moet wijken voor woningbouw. Wethouder EVERHARDT heeft eerder met de raad gewisseld hoe het precies zit met de bestemming van het terrein waar Damen nu zit. Op het ADM-terrein zit nog altijd dat kettingbeding. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 15.

Kennisnemen van de raadsinformatiebrief waarmee de regionale beleidsnota Zeecruise in het NZKG ‘Zeecruise op koers’ wordt aangeboden en motie 400 over uitstootvrije zeecruise bij de toekomstige PTA, wordt afgedaan (ZD2021-015972) De commissie RO is bij dit bespreekpunt uitgenodigd. De heer BOUTKAN is blij met de regionale beleidsnota Zeecruise op koers. Dat gaat verder dan die wettelijke normen om duurzaamheid te bereiken en dat klinkt heel goed. De vraag is of dat snel genoeg gaat en hoe de gemeente dat kan blijven aanjagen. Walstroom hoort daarbij, maar ook een bonus/malussysteem en een selectief toelatingsbeleid. De PvdA wil geen plek meer maken voor vieze boten. De gemeente heeft een behoorlijke ambitie om de meest duurzame terminal van Europa te worden en dat beteken vanaf 2025 alleen nog maar schepen bij de PTA die niets uitstoten. De inzet is niet langer op groei; er komt een cap op het aantal boten. Heel goed.

33

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie Definitief raadscommissieverslag, 10 februari 2022

FED

Wel heeft de heer Boutkan wat vragen over de afhandeling van zijn motie. Het college wil niet uitsluiten dat ook schepen zonder walstroom worden gefaciliteerd. Dat is strijdig met de beleidsnota. Het zou technisch niet haalbaar zijn om de zeecruise volledig emissieloos te laten varen. De motie vraagt om specifiek het stuk tussen de sluis en de PTA volledig emissieloos te laten varen, the last mile. In Noorwegen komt in 2026-2030 een zeer restrictief toelatingsbeleid voor cruiseschepen in de kwetsbare fjorden. Als het daar kan, dan moet dat toch in Amsterdam ook kunnen. Het college zegt toe met restrictief beleid te sturen op schepen die de route van zee naar de PTA met zo min mogelijk uitstoot afleggen, betekent dat schepen weigeren of betekent dat een bonus/malussyteem? De heer Boutkan oppert een ambitie vast te leggen voor bijvoorbeeld een percentage van het cruiseverkeer. Dat percentage uitstootvrije boten kan toenemen in de tijd naarmate er meer technologisch mogelijk wordt. Mevrouw DE JAGER onderschrijft de woorden van de PvdA. Dank voor de nota. Gaat het om de motie, dan zitten er wat haken en ogen aan om schepen de toegang te ontzeggen als ze niet emissievrij varen. D66 wil er echt alles aan doen om die omschakeling naar duurzamere alternatieven aan te jagen.

Een selectief beleid voeren is de volgende stap en ze hoort graag wanneer de raad hier verder over kan spreken met het college over dit selectieve/restrictieve beleid. Scheepvaart moet echt sneller schoner. Wethouder EVERHARDT legt uit dat het beleid niet tegenstrijdig is. Met verschillende middelen wordt toegewerkt naar het moment dat er algemeen geldende, wettelijke bepalingen zijn. Vanaf 2030 is de EU-regelgeving van kracht die alleen schepen toestaat die aan walstroom kunnen of een technologie gebruiken die daaraan gelijk is gesteld. Tot die tijd zet Amsterdam al wel in op het weren van die vuile schepen en geeft ze voorrang aan schone schepen. Dat gebeurt via een beloningsbeleid, een prijsbeleid en een reserveringsbeleid. Vanaf 2024 worden de oudste schepen met de oudste motoren geweerd. De zeecruise kan op dit moment nog niet the last mile geheel emissievrij varen. Daarvoor is de technologie nog in ontwikkeling. De gemeente volgt dat nauwgezet. Noorwegen wordt vaak aangehaald als lichtend voorbeeld. Daar gaat het vanaf 2026 specifiek over twee fjorden. Die kunnen dan alleen worden bezocht met elektrische vaartuigen. Dus dat hele gebied is dan emissieloos. Dat is niet hetzelfde als een uitstootvrije zeecruise. Natuurlijk worden de ervaringen daar straks goed gevolgd. Daar kan de wethouder natuurlijk niet op vooruitlopen.

De vraag is of dat geldt voor alle scheepvaart die daar vaart en waar de zeecruise op dat moment staat met haar emissieloze vloot. Het is ook interessant hoe de Noren dat juridisch gaan regelen. De heer BOUTKAN meent dat het heel goed is als een overheid de meest strenge regels stelt, omdat dat de enige manier om die hele scheepvaartindustrie in beweging te krijgen. Het is zaak te borgen dat de ambitie zoals die zo mooi in de nota staat, waarheid wordt. De nota biedt immers veel ruimte want die wil verder gaan dan de wettelijke normen. Dat betekent alle ruimte voor het college. De heer GROEN onderschrijft deze vraag. Wethouder EVERHARDT onderschrijft dat een incentive vanuit de overheid een markt kan stimuleren. Bestaande wet- en regelgeving dient uiteraard wel in acht genomen te worden. De serieuze stappen voorwaarts zijn geborgd met deze beleidsnota. Het college zal de raad rekenschap geven van welke stappen worden gemaakt. Amsterdam heeft de ambitie om de schoonste haven te worden. Daarvoor ligt er niet alleen wettelijke regelgeving, maar het college heeft nu instrumenten om die stappen te zetten met die bonus/malusregeling, de incentives en prijsdifferentiatie. Wat dat precies oplevert, is juridisch niet hard maar wel bovenwettelijk. De voortgang – bijvoorbeeld van tijdige aanleg van walstroom – komt steeds terug in de rapportages.

Mevrouw DE JAGER ziet die rapportages graag tegemoet. Daarbij zou ze graag willen zien of dat ook leidt tot het weren van bepaalde schepen. Dat maakt zichtbaar of

34

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie Definitief raadscommissieverslag, 10 februari 2022

FED

het echt werkt. Wethouder EVERHARDT licht toe dat er immers ook een cap komt op het aantal schepen dat de stad wil ontvangen. Dus in dat overzicht wordt helder welke schepen zijn geweerd. Gaat het over percentages, de bonus/malusregeling en het stimuleren van schone schepen, dan is het op dit moment niet goed mogelijk hier percentages aan te koppelen. De inzet is de transitie de komende jaren zo veel mogelijk aan te jagen. Dat is op voorhand niet vast te pinnen op percentages, wellicht op een later moment wel. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Dit punt gaat naar de raad voor een superkorte behandeling. 16. Kennisnemen van de monitor bedrijfsruimte Amsterdam waarin de stand van zaken op de bedrijventerreinen en in de transformatiegebieden in beeld is gebracht (ZD2021-016416) Mevrouw VAN SOEST ziet het midden- en kleinbedrijf uit Amsterdam verdwijnen omdat het moet wijken voor woningbouw. Dit gebeurt in heel Amsterdam en dat vindt de Partij van de Ouderen heel verontrustend. Het mkb is immers een van de grootste werkgevers in Amsterdam. Alle bedrijven die vandaag hebben ingesproken, willen graag in Amsterdam-Noord blijven, omdat ze aan dat stadsdeel verbonden zijn. Mevrouw Van Soest heeft contact gehad met de ambtenaren van het stadsdeel die al zes jaar lang bezig zijn te kijken hoe die bedrijven een plek kunnen krijgen in de buurt.

Ze moesten maar gaan onderhandelen met projectontwikkelaars want Amsterdam had geen grond meer voor die bedrijven. Niet alleen de bedrijven die kwamen inspreken, maar veel meer bedrijven daar ondervinden grote moeilijkheden. Aan de besprekingen in Noord heeft op zeker moment ook een architect deelgenomen die op zijn beurt contact zocht met Amsterdam. Er is een conceptgebouw bedacht voor een bedrijvengebouw, zodat er onder en boven bedrijven zouden kunnen komen op het NDSM-terrein. Er is geld gekomen om het plan uit te werken. Maar toch: nu faalt het plan op de financiën. Voor een bedrijfsverzamelgebouw wil de gemeente op elke verdieping erfpacht heffen. Dat gebeurt bij woningbouw, maar dat kan hier toch niet de bedoeling zijn. Haven-Stad en Sloterdijk III vormen geen optie voor deze ondernemers want hun klantenkring komt uit de omgeving. Ze ontvangt graag een verslag van de medewerkers hoe de gemeente in het verleden die bedrijven heeft geholpen, wat er is mislukt en hoe het beter kan. Het gaat niet alleen om dit gebiedje, maar om heel Amsterdam. Ze doelt op een soort Wob-verzoek welke toezeggingen zijn gedaan, welke begeleiding er is geweest. Er is zes jaar aan gewerkt maar er ligt nulresultaat. Ze wil ook zien wie er over die verplaatsing met de bedrijven onderhandeld heeft. Er gaan geruchten dat een projectontwikkelaar subsidie daarvoor ontvangt.

Dat vergt echt een toelichting. En wat doet de gemeente met de twee bedrijven die graag zelf willen bouwen en grond zoeken in Noord om dit snel te realiseren – zeker omdat de woningbouw mogelijk wordt versneld? Twee ondernemers willen graag huren, maar er is geen betaalbare locatie voor hen te vinden. Beantwoording mag schriftelijk. Ze piept dit onderwerp naar de raadsvergadering want ze heeft een aantal moties. Mevrouw NADIF wijst op het manifest Red Amsterdam-Noord. Veel ondernemers ondervinden problemen met het vinden van plek. Om het mkb juist in Noord te behouden, moet de gemeente zich daar ook echt voor inzetten. Ambtenaren zijn er druk mee in de weer geweest, maar er is echt gebrek aan commercieel vastgoed voor een betaalbare prijs voor ondernemers. Er zijn immers weinig mogelijkheden voor huurbescherming. Ze hoort graag wat de gemeente voor ondernemers in Noord kan betekenen. Ze beseft goed dat het gaat om ondernemers in heel Amsterdam. Vanwege het negatieve advies is GroenLinks bezig haar voorstel aan te passen. Ook fysiotherapeuten,

35

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie Definitief raadscommissieverslag, 10 februari 2022

FED

verloskundigen en huisartsen kunnen de huren in het centrum en zuid niet (meer) betalen. Wethouder EVERHARDT beseft heel goed dat de ondernemers met reële vraagstukken kampen. Het vraagstuk speelt door de gehele stad. De ruimte is beperkt en daarmee gaan prijsstellingen gepaard. Daarvoor heeft de wethouder ook niet zo gauw een oplossing. Zeker op het gebied van de economische ontwikkeling lopen er gesprekken die de wethouder zal volgen. Dat neemt niet weg dat er niet direct oplossingen liggen voor ondernemers daar. De suggestie van gestapelde bouw is interessant. Daar heeft hij wat informatie over, maar de wethouder wil natrekken of dat juiste gegevens betreft. Gesprekken met Red Amsterdam Noord, dat is iets wat de wethouder zeker oppakt. Dus dat betreft twee concrete acties. Hij begrijpt de oproep van de Partij van de Ouderen als: lering trekken uit dit project voor al die grote ontwikkelingen die er de komende jaren in de stad komen. De wethouder kijkt graag naar de specifieke omstandigheden. Hij zal een inventarisatie maken en kwantitatieve en kwalitatieve gegevens daarbij betrekken. Dat komt naar de raad. Dat kan dan een les zijn voor toekomstige gebiedsontwikkelingen. Een toverstaf heeft de wethouder niet. Misschien betekent het inderdaad dat van sommige ondernemers afscheid moet worden genomen.

De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en naar de raad gaat voor een middellange behandeling. 17. Overzicht van de gemeentelijke (financiële) steunmaatregelen met betrekking tot corona (ZD2022-001705) De heer BOOMSMA spreekt ook namens mevrouw Martens. Dank voor dit overzicht. Het is goed om te zien op welke punten de gemeenteondernemers en instellingen tegemoet is gekomen. Het is belangrijk perspectief te bieden zodat mensen uit de crisis komen en met vertrouwen aan herstel kunnen werken. Het CDA stelt voor de reclamebelasting die voor januari en februari wordt uitgesteld, uit te breiden tot de rest van het jaar. Gaat het om het reinigingsrecht, dan konden ondernemers een aanvraag doen omdat ze gesloten waren. Hij ziet graag dat dat ook voor 2022 wordt ingesteld. Daarvoor overweegt hij een motie. Wethouder EVERHARDT benadrukt dat de gemeente doet wat ze kan. De keuze om de eerste twee maanden deze tegemoetkoming te doen, dat is gegeven de situatie logisch. Voor het reinigingsrecht moet hij navragen wat de stand van zaken is. De keuze bij de reclamebelasting ligt bij de raad. Het college heeft gemeend gezien de stappen van het kabinet rond de pandemie en de stappen die eraan komen, zo te handelen. Als de raad een andere keuze voorstaat inzake die reclamebelasting, dan moet ze de stappen van het kabinet daar wel bij betrekken.

Overigens wordt met die reclamebelasting ook de wildgroei tegengegaan. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en naar de raad gaat voor een korte bespreking. Sluiting De VOORZITTER constateert dat de commissie hiermee aan het einde gekomen is van deze vergadering. De heer FLENTGE hoopt dat de nieuwe raad straks ook de nieuwe griffiemedewerkers koestert. Ze werken keihard voor de raad. Heel hartelijk bedankt. En dat geldt ook de voorzitter. Mevrouw Kiliç heeft het geweldig gedaan. Heel fijn dat zij altijd kalm en geduldig blijft. Heel erg bedankt voor alle goede zorgen. De heer GROEN sluit zich aan bij de woorden van de heer Flentge. Heel hartelijk

36

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie Definitief raadscommissieverslag, 10 februari 2022

FED

bedankt voor de rustige manier waarop deze voorzitter deze bijeenkomsten gedurende de hele periode heeft voorgezeten – ook als het moeilijk werd met eindeloze ordedebatten. De VOORZITTER beseft dat dit de laatste commissievergadering is van deze raadsperiode, maar het is niet alleen van haar de laatste vergadering. Dat geldt ook voor een aantal andere raadsleden. Ze bedankt mevrouw Kuiper, de heer Vink, mevrouw Roosma, de heer Groen, de heer Boutkan, de heer Biemond, de heer Bakker, de heer Flentge, de heer Torn. Ook wethouder Everhardt vertrekt. Ook hij bedankt voor zijn inbreng. De voorzitter vond het een eer deze vergadering te mogen voorzitten. Het was een uitdaging. Ze zal het gaan missen. De raadsleden in deze commissie vertegenwoordigen de Amsterdammers met passie. Dat siert hen. Houd dat vast. Wees hard op de inhoud maar zacht op de persoon. Alle raadsleden zijn gekozen door een bepaald deel van de Amsterdamse bevolking, maar een gemeenteraad dient álle Amsterdammers. Iedereen, echt iedereen, heel hartelijk bedankt. Zorg goed voor de stad.

37