Definitief verslag FED 01-07-2021

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Economische Zaken en Duurzaamheid Vergaderdatum Donderdag 1 juli van 13.30 tot 17.45 uur in de raadszaal Verslag vastgesteld op: Donderdag 9 september 2021 Voorzitter: mevrouw Kiliç Portefeuillehouders: wethouder de heer Everhardt, wethouder Van Doorninck Commissiegriffier: mevrouw Hofland Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: mevrouw A.L. Bakker (PvdD), de heer N.T. Bakker (SP), de heer Biemond (PvdA), de heer Boutkan (PvdA), de heer Ernsting (GroenLinks), de heer Groen (GroenLinks), mevrouw Heinhuis (PvdA), mevrouw De Jager (D66), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Kuiper-de Haan (ChristenUnie), de heer Van Lammeren (PvdD), mevrouw Martens (VVD), mevrouw Nadif (GroenLinks), mevrouw Roosma (GroenLinks), mevrouw Van Soest (PvdO), mevrouw Timman (D66), de heer Torn (VVD) en duoraadslid Verkerke (BIJ1) Afwezige commissieleden: mevrouw Bloemberg-Issa (PvdD), de heer Boomsma (CDA), de heer Van Dantzig (D66), de heer Flentge (SP), de heer De Graaf (BIJ1), de heer Van den Heuvel (ChristenUnie), de heer Khan (DENK), de heer Koyuncu (DENK), mevrouw Marttin (VVD), mevrouw Nanninga (JA21), de heer Nijssen (VVD), de heer Olsen (ChristenUnie), mevrouw Poot (VVD), de heer Van Schijndel (Forum voor Democratie), de heer Taimounti (NIDA), de heer Veldhuyzen (BIJ1), de heer Wijmenga (CDA) en

de heer Yilmaz (DENK) Overige aanwezigen: de heer Badr, de heer Van Dijk, de heer Groenhuizen (Luxury hotel of Amsterdam), de heer Huppes, de heer Rutte (Woonbotenvereniging Amsterdam), de heer Sadim, de heer Schormans (Koninklijke Horeca Nederland)

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering en heet iedereen welkom. Gelet op de tijd wijkt de voorzitter even af van de agenda en volgt er eerste een mededeling. Op 1 juli 1863 werd door de Nederlandse overheid de slavernij in het hele koninkrijk der Nederlanden afgeschaft. De ketenen werden gebroken, keti koti, maar in de praktijk werden de slaven nog tien jaar lang gedwongen door te werken en daarom kwam er pas echt een einde aan de slavernij op 1 juli 1873 zodat plantage-eigenaren de slaven konden vervangen door contractarbeiders. De raad heeft verschillende initiatiefvoorstellen aangenomen om onderzoek te doen naar de rol van Amsterdam in dat slavernijverleden en om keti koti te herdenken en de dag een status te geven van een gemeentelijke feestdag, een dag om zich te bezinnen op het verleden en om een gezamenlijke toekomst tegemoet te gaan. De raad wordt nu uitgenodigd om in de koffiekamer live mee te kijken naar de speech van de burgemeester om keti koti te herdenken. Vanwege de

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

coronamaatregelen vindt de herdenking plaats zonder publiek. De vergadering is geschorst tot 14.15 uur. De VOORZITTER heropent de vergadering. Dat was een mooie plechtigheid. b. Mededelingen Bij punt 9, het volksinitiatief, zijn de heren Badr en Van Dijk aanwezig om het initiatief toe te lichten. Zij zullen daarna ook meedoen aan de beraadslaging. De heren Huppes en Salim zijn digitaal aanwezig. Wethouder VAN DOORNINCK meldt dat op 24 juli Liander congestie heeft aangekondigd in twee gebieden. Zorgwekkend, maar er wordt hard aan gewerkt. Na het reces wil de wethouder een technische sessie aanbieden om helder te maken van een congestie is en wat Liander en de gemeente doen om dat op te lossen. De commissie stelt dit op prijs. c. Vaststellen agenda Voor de actualiteit is een meerderheid. Mevrouw De Jager en nog een lid van D66 maken hiertegen bezwaar uit vrees dat de transparantie straks averechts werkt. Punt 5 wordt afgevoerd op verzoek van mevrouw Martens; punt 10 wordt gehamerd. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare en besloten commissievergadering FED van 10 juni 2021 De verslagen van de openbare en besloten commissievergadering FED van 10 juni 2021 worden ongewijzigd vastgesteld. e.

Termijnagenda, per portefeuille De heer GROEN herinnert de wethouder aan zijn toezegging om bij de behandeling van de Havenvisie het gesprek aan te gaan met de Sojasector in de haven over de vraag of er nog wel toekomst is in de Amsterdamse haven vanwege de circulaire landbouw. De toezegging staat niet op de termijnagenda. Hij krijgt graag een update. Wethouder EVERHARDT licht toe dat er al contact is geweest met het bedrijf. Zijn eigen afspraak vindt kort na het reces plaats. Mevrouw VAN SOEST heeft op 8 of 9 mei 30 schriftelijke vragen ingediend waarop nog steeds geen reactie is gekomen. Wethouder VAN DOORNINCK verzekert dat beantwoording zo snel mogelijk naar de raad komt, wellicht volgende week. f. Tkn-lijst Mevrouw KUIPER agendeert graag tkn-stuk 4, de reactie op motie 1252 van 18 december 2020 inzake Leegstand in tijden van woningnood. g.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

Ingekomen stukken stadsdeelcommissies 2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek De heer RUTTE spreekt nu voor de derde maal in namens Woonbootvereniging Amsterdam over de ongehoorde verhoging van de precariotarieven voor woonboten. Hij spreekt ook namens de Woonbotencoalitie Amsterdam. Eind april viel de aanslag voor 2021 op de mat waarmee verdubbeling van het tarief een feit is. Verschillende bewoners zijn in financiële moeilijkheden gekomen ook omdat er geen kwijtscheldingsregeling bestaat voor een bewoner-eigenaar. En dit in een crisistijd. Veel bewoners hebben bezwaar aangetekend bij de belasting; de rechter heeft zich nog niet gebogen over de bezwaren van verleden jaar. Hij roept de raad op de verhoging van de precario voor woonbootbewoners terug te draaien en de te veel geïnde belasting te retourneren en daarbij met een voorstel te komen voor een betaalbare ligplaatsregeling die bewoners nu en in de toekomst zekerheid biedt. Dan een specifiek verzoek aan wethouder Everhardt. Op 7 september ’s avonds vindt er een bijeenkomst voor bootbewoners plaats waarbij de wethouder is uitgenodigd om in gesprek te gaan over de bezwaren die zijn ingediend tegen de precariobelasting. Desgevraagd geeft hij aan dat het een jaar geleden 1500 euro was, vorig jaar werd dat 2400 euro en dit jaar is het 3000 geworden.

Het bedrag hangt af van het wateroppervlak dat de boot beslaat. Het gaat in zijn buurt om gemiddeld 100 euro per maand meer. bij agendapunt 9: De heer SCHORMANS spreekt in namens Koninklijke Horeca Nederland. Hij is tegen de verordening zoals die nu voorligt. Doel en middelen worden niet onderbouwd. Het hoofddoel ontbreekt net als de geëigende middelen. Voor KHN staat het Europese verdrag van vrij verkeer van mensen, activiteiten, geld en ondernemerschap voorop maar de conceptverordening verengt dit tot een niet-onderbouwd aantal bezoeken en beleidsnota’s. Dagbezoek is alleen toeristisch bepaald en dat doet inbreuk op de Nederlandse en Europese grondrechten. De verordening in de voorgestelde vorm houdt geen stand. Het beperkt mensen; er is geen evenwicht in inzet van middelen en hen die dat treft. Dat geldt zeker voor de toeristenbelasting – waarvan het doel sowieso discutabel is. De signaalwaarden worden niet toegelicht noch onderbouwd. De beleidsmaatregelen zullen nooit stand kunnen houden of effectief zijn. De focus op overnachten en beprijzing is eendimensionaal en staat buiten de toegestane legitimatie van de toeristenbelasting. Het meten van het toeristisch draagvlak is subjectief en vooringenomen. De verordening gaat niet in op de samenhang van maatregelen en de impact daarvan op toerisme en dagbezoek.

Kortom, KHN wijst de verordening af en ondersteunt spreiding en goede infrastructuur. Er moet een samenhang zijn tussen toerisme, vrijetijdsbesteding, bedrijvigheid en bezoek van cultuurfacetten. Hij roept de raad op de conceptverordening af te wijzen en tot een jaarlijkse inventarisatie te komen in overleg met alle betrokken belanghebbenden. Zijn inspreektekst mailt de heer Schormans naar de griffie. De heer GROENHUIZEN spreekt in namens Luxury hotel of Amsterdam. De stad ligt qua overnachtingsbezoekers op z’n gat met een bezetting van rond de 5 tot 10 procent, de rest van de hotels van 10 tot 15 procent door de weeks en richting 25 procent in de weekenden. Ondanks het gedeeltelijk openen van de grenzen is er nog geen herstel

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

te zien. Beurzen zijn doorgeschoven, cruiseschepen zijn gecanceld; de vooruitzichten voor dit jaar zijn bar slecht. Dagbezoekers suggereren drukte, maar daar profiteren de hotels niet van. Van de conceptverordening is hij dan ook heel erg geschrokken. Met diverse ambtenaren en de initiatiefnemers van het volksinitiatief is meermaals gesproken: toeristenbelasting werkt niet als sturingsmiddel. Bij het onderzoek is het aantal overnachtingen als norm voor de drukte genomen; cijfers van particuliere vakantieverhuur zijn niet meegenomen – want die ontbreken. Het verbieden van vakantieverhuur zal geen stand houden bij de rechtbank; het invoeren van vermakelijkheidsretributie – onwenselijk en het verhogen van de toeristenbelasting worden gezien als de ultieme methode voor het managen van de toeristenstroom. Maar het zijn de hotels die de prijs daarvoor betalen. Maximaal 70.000 mensen zouden in hotelkamers kunnen overnachten en dat gaat prima. Prima dat de gemeente nu inzet op een ander type bezoeker. Laat de gemeente dat eerst uitvoeren voordat er al weer een volgende maatregel wordt getroffen. Hij roept de raad op heel goed na te denken over deze verordening. Desgevraagd licht hij toe dat hij via KHN moest horen dat dit onderwerp op de agenda stond. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c.

Actualiteiten Actualiteit van de leden Flentge en Van Lammeren inzake salaris Carré-top De heer N.T. BAKKER wijst op de vraag om 3 miljoen euro noodsteun aan theater Carré afgelopen april. Over het salaris van de directie wilde het theater geen openheid van zaken geven, maar deed dat uiteindelijk wel omdat de raad dat als voorwaarde stelde voor het beschikbaar stellen van die noodsteun. De directrice beschikt over een jaarsalaris van bijna 2 ton en dat is nipt onder de wettelijk toegestane salarisnorm voor publieke en semi-publieke instellingen. Prima dat Carré met gemeenschapsgeld overeind gehouden wordt, maar een dergelijk salaris opstrijken is niet uit te leggen en getuigt van weinig solidariteit met de sector. Zeker omdat in augustus sprake was van baanverlies en ontslag van personeel. De SP heeft altijd opgeroepen tot matiging bij publieke en semi-publieke instellingen. In Amsterdam is de wethoudersnorm lager dan de Wnt-norm. Dat zou de SP ook graag toegepast zien voor bestuurders van instellingen die geld krijgen van de gemeente. De praktijk blijkt weerbarstig. Dat speelt ook bij de salarissen van de RAIdirectie. Daar is de gemeente slechts een van de aandeelhouders maar bij Carré bezit de gemeente 100 procent van de aandelen.

Zou Amsterdam dus niet het beloningenbeleid van Carré moeten goedkeuren? Het college benoemt de Raad van Commissarissen die op haar beurt het beloningsbeleid goedkeurt. De SP roept de wethouder op de Raad van Commissarissen om tekst en uitleg te vragen en druk op die raad uit te oefenen om het beloningsbeleid te matigen. Dat zou Carré sieren. De heer VAN LAMMEREN ziet dat het salaris weliswaar net binnen de norm valt maar de vraag ligt voor of het moreel wenselijk is – en dan ook nog in een coronajaar. En wat rechtvaardigt dan een dergelijk salaris? In de algemene subsidieverordening Amsterdam staat dat organisaties die subsidie ontvangen niet boven de Wnt-norm komen. Dat is bij Artis wel gebeurd waarbij het college desgevraagd aangaf dat men daar wel de doelstellingen had gehaald. Hij hoort graag van de wethouder of dit betekent dat de door de raad vastgelegde norm niet telt en dat de gemeente niet ingrijpt wanneer er te hoge salarissen worden uitbetaald. De Partij voor de Dieren wil de Wnt-norm naar beneden bijstellen en komt daarvoor met een motie in de raad. Hij krijgt graag een reactie op de casus Artis. Wethouder EVERHARDT stelt als wethouder Deelnemingen vast dat de Raad van Commissarissen van Carré de norm hanteert en die valt binnen de Wnt-norm. Dat past binnen het vastgestelde beloningsbeleid van Carré en ook binnen het door de raad

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

vastgestelde beleid. Voor alle deelnemingen geldt dit beleid en aan alle deelnemingen wordt dus ook transparantie gevraagd. Artis is geen deelneming. Het antwoord op de casus Artis is bekend. Het is aan de raad om te bepalen welke kaders ze stelt. Wil de raad daarop sturen, dan is die wettelijke norm, de Wnt-norm, nodig als sturingsinstrument. De heer VAN LAMMEREN constateert dat de wethouder de vraag niet beantwoordt. De raad heeft de ASA vastgesteld in de casus Artis, die wordt overtreden en het college handelt niet. Hij spreekt de wethouder aan als wethouder der Financiën. Wethouder EVERHARDT constateert dat Artis geen deelneming is. Over de uitvoering van het subsidiebeleid heeft het college aangegeven hoe het daarmee om gaat. De raad is gemachtigd andere kaders te stellen. De heer VAN LAMMEREN komt met een nieuwe actualiteit naar de raad en voor deze actualiteit komt hij met een motie. De heer N.T. BAKKER benadrukt nog eens dat de gemeente de Raad van Commissarissen benoemt bij Carré en hij roept de wethouder op de RvC op dit beloningsbeleid aan te spreken en zich niet te verschuilen achter een formele positie, waarbij de transparantie aanvankelijk niet kwam en waarbij Carré met gemeentesteun overeind wordt gehouden. Wethouder EVERHARDT herhaalt dat het beloningsbeleid van Carré binnen de normering valt die de gemeente heeft vastgesteld voor deelnemingen.

Carré wordt in deze moeilijke tijd op een goede manier aangestuurd. De heer N.T. BAKKER concludeert dat de wethouder zijn taak niet wil vervullen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. d. Rondvraag De heer N.T. BAKKER meldt dat het Europese Hof deze week stelde dat windturbines aan veel strengere geluids- en gezondheidseisen moeten worden getoetst. Hij hoort graag hoe de wethouder deze uitspraak beziet vertaald naar de Amsterdamse situatie. De Nederlandse geluidsnormen lijken onvoldoende waarborg te bieden. Voorts lijkt de gemeente onduidelijk te hebben gecommuniceerd over de komst van windturbines op het Cornelis Douwesterrein in Noord. Ook dat plein blijkt nu betrokken bij de plannen. Het gaat niet alleen om de Noorder IJplas. Bewoners van Tuindorp-Oostzaan zijn hierover niet helder geïnformeerd noch uitgenodigd voor bijeenkomsten over windmolens bij het Cornelis Douwesterrein. Wethouder VAN DOORNINCK geeft aan dat het Ministerie van EZK de uitspraak van de Raad van State zal moeten gaan bestuderen en de gemeente eveneens. Deze uitspraak vereist een uitgebreid onderzoek. Amsterdam gaat ondertussen wel door met de planvorming want in de reflectiefase moeten er veel gesprekken met de stad worden gevoerd en dat gaat veel tijd vergen. De heer N.T. BAKKER hoort dan graag of Europees recht via deze uitspraak ook geldt voor de situatie in Amsterdam.

Wethouder VAN DOORNINCK beaamt dat. Gaat Amsterdam over tot vergunningverlening, dan zou dat volgens eigen regels moeten gebeuren maar zover is het nog niet. Ze wacht waarmee het rijk komt en de gemeente zal ook zelf moeten nadenken hoe dat zit.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

Het Cornelis Douwesterrein is altijd onderdeel geweest van de Windvisie 2012 dus ook altijd onderdeel van de zoektocht. Juist op deze plek is de eerste en enige windmolen van het gebied neergezet. In het participatieproces rond het toetsingskader Noorder IJplas is de aandacht vooral daarnaar gegaan en dat kan het beeld hebben opgeroepen dat het alleen om de Noorder IJplas ging maar de mensen zijn wel degelijk uitgenodigd voor de participatieavonden. De initiatiefnemers hebben wel degelijk altijd beide terreinen in ogenschouw genomen – ook in de informatiebijeenkomsten. De gemeente zal zich desalniettemin maximaal inspannen om alsnog de mensen uit Tuindorp-Oostzaan, maar ook uit de Walvisbuurt, Kermisbuurt etc. hierbij goed te betrekken. De heer GROEN haalt aan dat twee weken geleden de haven van Rotterdam bekend maakte met partijen in IJsland te willen samenwerken voor de duurzame opwek van waterstof aldaar. In de haven van Amsterdam kijkt men naar het zelf maken van waterstof middels elektrolyse. Hij hoort graag of de wethouder bij Rotterdam gaat kijken of zo’n optie voor hier ook aantrekkelijk is. Wethouder EVERHARDT legt zeker dat contact nog een keer met Rotterdam. De Amsterdamse haven is hiermee druk doende dus het gaat én én worden, én importeren én lokaal kijken wat je zelf kunt maken. Mevrouw TIMMAN diende eerder samen met de PvdA een motie in over het Right to repair.

Die is afgedaan, maar ze wordt nog graag geïnformeerd op de voortgang op dit dossier binnen inkoop en aanbestedingstrajecten. Binnenkort komt de EC met wetgeving waarin dit wordt uitgewerkt. Het zou mooi zijn als Amsterdam daarin voorop kan lopen. Wethouder VAN DOORNINCK onderschrijft dat je zo veel mogelijk dingen moet repareren. Als er niet meer gerepareerd kan worden, zorgt de gemeente wel voor het goed scheiden van grondstoffen zodat ze opnieuw kunnen worden gebruikt. Repair staat boven re-used. Gaat het om de motie, dan is de tekst in de aanbestedingsleidraad aangepast zodat duurzaamheid veel meer aandacht daarin heeft en ook de circulaire ambities. En er loopt een bestuursopdracht inkoop met een ambtelijk uitvoeringsplan. Zo hoopt de gemeente zo veel mogelijk te kunnen hergebruiken, repareren of de grondstoffen te hergebruiken. Er kan elk jaar meer dus dit vergt voortdurend bijstelling. Ze zegt toe dit goed bij te houden. Mevrouw VAN SOEST vraagt aandacht voor het Wobverzoek van Nederwind waarbij de staatssecretaris de mensen verkeerd heeft geïnformeerd. De belangen van omwonenden van windturbines zijn geborgd door wettelijke normen maar dat is onjuist. Windmolensexploitanten krijgen juridische bijstand van de rijksoverheid om zich te verweren tegen ‘lastige’ burgers die geen windturbines op hun terrein willen hebben. Ze wil weten of dat ook in Amsterdam gebeurt.

Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat de initiatiefnemers bij de Noorder IJplas door de gemeente worden ondersteund om ervoor te zorgen dat er een goed participatieplan komt om in samenwerking met omwonenden tot een omgevingsplan te komen. Dit is geen zaak van Amsterdam en ze verwijst mevrouw Van Soest naar de staatssecretaris. De heer KREUGER herinnert de wethouder eraan dat ze de volgende dag al zou terugkomen op de kwestie Pondera en de tender. Het is nu een maand verder. In Het Parool las hij dat de gemeente voor nieuwe windparken een eigen afweging gaat maken over welke milieubeschermingsniveaus ze aanvaardbaar acht. Hij is benieuwd wat er gaat gebeuren met bestaande windparken. Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat de uitwerking van de wet als volgt is.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

Richting vergunningverlening met de uitspraak van de Raad van State nu, dan zal de gemeente zelf die richtlijnen moeten maken maar zover is het nog helemaal niet. Ze verwacht dat het geen effect heeft op bestaande windmolens maar dat gaat de wethouder na. Beantwoording van de schriftelijke vragen over Pondera is klaar en komt volgende week richting raad. De heer BOUTKAN kreeg het bericht van de FNV dat de beveiligingsbedrijven op Schiphol in overleg met de gemeente Haarlemmermeer mogen afwijken van de anderhalvemetermaatregel. Haarlemmermeer zou die instructie niet hebben gegeven. Kennelijk bestaat er veel onduidelijkheid. Wellicht kan de wethouder daarin een rol nemen. Wethouder EVERHARDT heeft navraag gedaan bij Schiphol. De werkinstructie voor zowel reizigers als medewerkers is onveranderd sinds de start van de pandemie. Beveiligers houden onderling afstand, dragen mondkapjes en handschoenen. Een uitzondering wordt gemaakt bij het fouilleren. 3. Vaststellen van de Voorjaarsnota 2021 en de daarin begrotingswijzigingen van de Begroting 2021, Nr. VN2021-016947

voorgestelde

Dit betreft behandeling in tweede termijn. De eerste termijn is besproken tijdens de vergadering van 10 juni. Moties en amendementen kunnen voorafgaand of tijdens de vergadering digitaal worden ingediend via raadsbox@amsterdam.nl. De gebruikelijke sprekersvolgorde wordt gehanteerd. Mevrouw NADIF reageert op het negatieve preadvies op haar motie. De suggestie wordt gewekt dat de bedoeling van de motie is geld te reserveren voor het dictum, maar het gaat erom te zorgen dat de tweedeling in de verschillende kwetsbare wijken in de regio wordt meegenomen in de strategie. Het geld daarvoor is gereserveerd in de ROM. Ondernemers in kwetsbare wijken hebben immers ook een sociale functie. Het gaat niet alleen over economie. Hopelijk wil de wethouder daar opnieuw naar kijken. Voorts dient ze een motie in voor rondetafelgesprekken met marktondernemers. Er is immers veel onvrede over de communicatie met de gemeente. De heer VAN LAMMEREN komt nog met een aantal moties inzake de indicatoren die de Partij voor de Dieren belangrijk vindt voor de Begroting 2022. Daarnaast een motie om de p&c-producten beter leesbaar te krijgen door standaard in elke tabel het resultaat van de jaarrekening van de afgelopen twee jaar mee te nemen en de begroting van het voorgaande jaar. Dat maakt het mogelijk veel sneller terug te kijken. De heer HOFLAND dient een accentmotie in op motie nr.

2021.429 over voldoende ruimte voor SDZ. De heer Kreuger tekent de nieuwe versie mee. Dan een motie om LHBTI+-toerisme een mooie plek te geven in het beleid inzake de bezoekerseconomie. Wethouder EVERHARDT gaf in het preadvies op de motie van GroenLinks aan dat de investeringsdrempel wordt genoemd. Hij begrijpt het verzoek maar het college kan niet prioriteren in ondernemers. Hij zal de motie nog wel eens goed bekijken en speciaal de bewoording. De VOORZITTER concludeert dat de Voorjaarsnota voldoende is besproken en gereed is voor behandeling in de raad. 4. Vaststellen van de financiële verordening 2022, Nr. VN2021-016739

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

De heer HOFLAND ziet dat Amsterdam de komende jaren flink gaat investeren: de opmaat naar een wereldstad. Met het nieuwe stelsel wordt vol ingezet op de realisatiekracht en ambitie is nodig voor de uitwerking. Dat betekent dat de raad zicht moet houden op de investeringen en moet kunnen sturen op projecten die daadwerkelijk worden gerealiseerd. Hij hoort graag of in de Voorjaarsnota straks een langere tijdlijn voor investeringen kan worden opgenomen dan voor vier jaar en of er voor meerdere jaren exploitatielasten zichtbaar worden die horen bij een project – dit om die lasten te laten meewegen in de beoordeling. Hij oppert te monitoren of het percentage dat wordt gerealiseerd, beter wordt gezien de overprogrammering. Straks is autorisatie van de raad vereist om projecten in een portfolio te plaatsen, maar dat is niet nodig om ze er weer uit te halen. Hij hoort graag hoe de raad dan zicht houdt op projecten die om welke reden dan ook worden vertraagd of verdwijnen. Op z’n minst hoort daar een motivering bij. Als laatste hoort hij graag hoe realistisch het is om per portfolio meteen een overzicht te hebben met een voorraadkast en een investeringsruimte en alle projecten die in een van beide vallen. Hij hoopt dat de raad volgend jaar al een goed overzicht kan krijgen.

De heer TORN weet nog dat er in het kader van een inwerkprogramma aan het begin van deze collegeperiode een workshop gemeentefinanciën was, waarbij werd uitgelegd dat de gemeentewet uitgaat van het verenigingsmodel, de ALV – de gemeenteraad – die erover gaat en het bestuur dat dat uitvoert. Het budgetrecht ligt echt bij de raad. Met dit voorstel zou de raad een blanco cheque uitschrijven aan het college. Dat is geen goed idee. Niet langer verleent de raad zelf kredieten, maar dat wordt gemandateerd aan het college. Zorgelijk en ongewenst. Hij is dus geen voorstander van deze voordracht. Mevrouw ROOSMA begrijpt die zorg wel maar de raad hamert vaak kredieten zonder daarover een goede discussie te voeren. Er is weinig inzicht in lopende investeringen en daaraan draagt dit voorstel nu juist wel bij. De heer TORN zet daar vraagtekens bij. Een van de doelen is de balanspositie en de schuldpositie beter te prognosticeren. Prima want het inzicht is nu onvoldoende, maar daarvoor is geen stelselwijziging nodig. Dat kan ook door beter te sturen binnen het huidige stelsel. Hij zou het budgetrecht niet aan het college willen mandateren, maar het college moet wel aan de slag met een betere balanspositie waaronder de schuldpositie en dat kan ook binnen het huidige stelsel. Als het toch gaat gebeuren, moet er van alles worden georganiseerd en dat vereist veel toelichting.

Hij oppert zich als raad goed te laten adviseren en dan na het reces en het externe advies een besluit te nemen. Het is de heer HOFLAND niet helemaal helder waar de twijfel zit. De heer Torn vreest de sturing, het budgetrecht, kwijt te raken en het college moet die realisatiekracht nu maar eens goed gaan managen. Maar met het nieuwe stelsel krijgt de raad juist meer sturing op die realisatiekracht, dus wat is nu eigenlijk de grootste zorg? In de praktijk geeft deze gemeenteraad immers heel veel autorisatie voor projecten. Bij budgetrecht gaat het om wat de raad effectief en bewust besluit. De heer TORN legt uit dat de expert op dit gebied expliciet heeft benadrukt dat het budgetrecht niet voor niets bij de gemeenteraad ligt. Door het budgetrecht over te hevelen naar het college, wordt het probleem om beter zicht te houden op de investeringen niet opgelost. En natuurlijk vinden er niet bij ieder kredietbesluit uitgebreide debatten plaats. Toch ligt de bevoegdheid bij de raad. Dat is een principieel punt. En dat is ook goed in de verhouding van het stadsbestuur: macht en tegenmacht. Mevrouw ROOSMA was blij met de technische sessie. Toch zijn er nog wel wat vragen. GroenLinks ondersteunt de doelstelling om meer grip te krijgen op de investeringen en de impact daarvan op de begroting.

De notitie stelt dat er scherpere keuzes moeten worden gemaakt, maar onduidelijk blijft wat er op dat gebied gebeurt met

8

FED

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

deze verordening. GroenLinks zou zich niet willen vastpinnen zolang onduidelijk is wat dat betekent voor de lopende investeringen. Is de schuldquote een uitgangspunt of zit er nu een mechanisme in dat de hoogte van het budgetplafond bepaalt? De tweede zorg heeft betrekking op dat budgetrecht van de raad. Het autorisatieniveau wijzigt; de raad stelt investeringsruimte vast in plaats van kredieten. De voordelen zijn evident, maar onduidelijk is of de raad laagdrempelig individuele kredieten daaruit kan halen of kleinere kredieten om die zelf vast te stellen. Moet daarvoor een begroting worden geamendeerd, dan is dat nogal wat. Haar derde zorgpunt is het overprogrammeren. De raad heeft een lange lijst en sommige projecten vallen dan binnen het investeringsplafond terwijl andere een wensenlijstje vormen. Ze zou graag inzicht krijgen in dat wensenlijstje en de prioritering daarin. Wethouder EVERHARDT vindt het van belang om dit onderwerp uitgebreid te bespreken. De realiseerbaarheid, het planningsoptimisme, de boeggolf, dat zijn zaken die telkens terugkomen en waarop beter moet worden gestuurd. Om hierin verbetering te brengen is dit nieuwe stelsel opgebouwd. Hij begrijpt de vrees voor het uit handen geven van het budgetecht, maar ook bij meerjarige autorisatie blijft de raad in control. Dat vindt via de p&c-cyclus plaats.

Investeringen boven 20 miljoen euro komen sowieso naar de raad. Zodra er in de meerjarige cyclus een stap wordt gemaakt, wil de raad dat zien en bespreken. Dat wil het college ook, actief en gericht. Daarmee ligt er een instrument om beter te sturen op de vraagstukken die er al langjarig liggen: realiseerbaarheid, financierbaarheid en betaalbaarheid. De raad raakt niet iets kwijt; het wordt wel anders ingericht en het geeft de mogelijkheid om met elkaar beter te sturen. Nu geeft de raad autorisatie op een groot project maar een project is in de praktijk afhankelijk van diverse factoren. Dat zorgt op gezette tijden voor een boeggolf. Het voordeel van meerjarige sturing is, als een project niet of later start, een ander project wel alvast van start kan gaan. Daarmee is betere sturing op realisatie mogelijk. In het huidige traject vergt dat altijd weer een autorisatie van de raad. Als de raad aangeeft meerjarig te kunnen programmeren, kan het college van start gaan. De heer TORN vindt het te ver gaan als de raad een deel van het budgetrecht zou moeten opgeven. Wethouder EVERHARDT legt uit dat de raad gewoon zijn bevoegdheden houdt, ook in de p&c-cyclus, ook in de meerjarenplannen. Voor projecten onder de 20 miljoen euro waarbij sprake is van meerjarige sturing, komt het college daarmee naar de raad. Boven de 20 miljoen euro gebeurt dat sowieso automatisch.

De wethouder begrijpt de wens van D66 om in de Voorjaarsnota termijnen langer dan vier jaar op te nemen. Binnen de Voorjaarsnota wordt wel volgens een vast stramien gewerkt. Het college wil beter sturen op meerjarig en dat inzicht is belangrijk. Hij wil kijken naar de mogelijkheid om voor latere jaren nog een doorkijkje te maken maar dat kan nooit binnen het stramien van een Voorjaarsnota. De heer HOFLAND begrijpt dat het niet de gebruikelijke tabel wordt met wel een doorkijkje of bedoelt de wethouder dat het niet past in het boekwerk Voorjaarsnota in z’n geheel? Wethouder EVERHARDT geeft aan dat het een aparte presentatie wordt. Niet in de jaarschijven zelf, want die staan vast. Dat doorkijkje is wel mogelijk. Misschien in een aparte bijlage bij de Voorjaarsnota. Geautoriseerde projecten die uiteindelijk nog een keer worden geactiveerd, die moeten uiteraard inzichtelijk worden maar ook de projecten op het wensenlijstje. Sturing op het creëren van een complete stad is van groot belang, dus niet alleen woningen en kantoren, maar ook maatschappelijke voorzieningen. En dat betekent uiteraard ook iets op het gebied van sport of cultuur. Mevrouw

ROOSMA

meent

dat

genoemde

zaken

wel

in

verschillende

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

programma’s of portefeuilles vallen. Ze is benieuwd hoe het inzicht in die verschillende portefeuilles dan wordt gelinkt. Wethouder EVERHARDT beaamt dat er deels een portfoliosturing blijft maar het college heeft de ambitie die portfoliosturing te koppelen. Dat betekent een verfijning in bijvoorbeeld de tabellen hoe zaken met elkaar interfereren en welke consequenties dat met zich meebrengt. Daarmee komt er meer grip op. Voorop staat dat de raad in control blijft – ook in het nieuwe systeem. De heer TORN is benieuwd hoeveel portfolio’s er dan komen en hoeveel portfoliomanagers. Wethouder EVERHARDT durft geen harde aantallen portfolio’s te noemen maar er is sturing vanuit de diverse gemeenteonderdelen – RO, Mobiliteit – en daar is de portfoliosturing evident maar ook bij Sport en Cultuur. Hij kan de raad volgende week schriftelijk hierover informeren – nog voor de raad. De voorraad wordt inzichtelijk en moet up to date zijn. Gaat de raad hiermee akkoord, dan heeft de raad zich in financieel opzicht nog nergens aan verbonden. Bij de programmabegroting stelt de raad vast hoe hoog bepaalde plafonds zullen zijn en die hoogte heeft effect op de schuldpositie. Gaat dat over een bepaalde grens heen, dan is dat wel een bespreekpunt. Het gaat echter ook over de betaalbaarheid en bijvoorbeeld de grenzen voor maatschappelijke zaken. En natuurlijk is het een kwestie van keuzes maken.

Dat kan enerzijds bezuinigen betekenen om elders meer investeringen te doen. En het derde punt is de realiseerbaarheid. Dit nieuwe systeem moet voor een betere track record op dat punt zorgen. Stelt de raad deze verordening vast, dat stelt ze de regels vast om meer inzicht te krijgen. Het is zeker zo dat de raad gaat over de schuldquote en daarop zal de wethouder altijd adviseren. De heer TORN stelt voor dit punt van de raadsagenda af te halen en dit punt na het externe advies na het reces te behandelen. Wethouder EVERHARDT waarschuwt dat het in dat geval niet mogelijk is deze nieuwe systematiek in de komende programmabegroting aan de raad te presenteren. De VOORZITTER concludeert dat alleen de VVD, de Partij voor de Dieren en JA21 voorstander zijn van afvoeren van de raadsagenda en hiermee gaat dit punt naar de raad voor een middellange behandeling. Economische Zaken 5. Beantwoording schriftelijke vragen BIJONS.amsterdam, Nr. VN2021-017119 Dit punt is afgevoerd. 6. Kennisnemen van de reactie op moties 66, 79 en 80 inzake Meerjarenplan Amsterdam Congresstad 2021-2024, Nr. VN2021-017347 De heer BOUTKAN bedankt het college voor de beantwoording van de moties. De PvdA zet in op snelle treinen waarbij een goed NS-station Zuid van belang is.

Hij is blij dat zijn motie voor meer HSL-vervoer voor afstanden tot 750 km door Amsterdam&Partners wordt meegenomen in bidbooks, in aanbiedingen en op de website en dat er gesprekken komen met vervoerders. De Air-to-railafspraken – waarbij wordt gewerkt aan vervanging van ultrakorte vluchten – moeten natuurlijk wel doorgaan ondanks corona. Hij hoort graag op welke manier Amsterdam helemaal gaat inzetten op die snelle treinen in plaats van op vervuilende vluchten.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

De heer KREUGER weet dat er ook een verbreding van het net nodig is als er een verdubbeling van het aantal passagiers op Schiphol komt. Hij hoort graag wat de PvdA daarvan vindt. De heer BOUTKAN denkt dat de heer Kreuger het over het doortrekken van de Noord-Zuidlijn heeft. Ook daarvan is de PvdA voorstander. Daarmee kan het reguliere net worden ontlast. Overigens is het helemaal niet zo dat er een verdubbeling van het aantal passagiers op Schiphol in het verschiet ligt. Wethouder EVERHARDT houdt nauwgezet contact met zowel Schiphol als met de NS. In de tweede helft dit jaar ligt er in de Tweede Kamer een update van het programma. De NS is ook aan het kijken of het reserveringssysteem eenvoudiger, laagdrempeliger kan worden – ook een incentive om de trein te nemen. In Europese Unieverband zijn er interessante ontwikkelingen gaande. In Brussel wordt gewerkt aan een 2.0-versie van de TransEurope Express. Nederland en een aantal andere landen willen dit initiatief verder brengen. De gemeente blijft dat allemaal goed volgen, neemt het mee in haar bidbook en hoopt dat het ook echt gaat functioneren. Mevrouw NADIF gaat ervanuit dat de wethouder inzet op internationale treinreizen tot 750 km in plaats van korte vluchten. Ze is bezorgd over de vluchten vanuit Lelystad. Wethouder EVERHARDT heeft aangegeven die treinreizen te propageren via het bidbook.

De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is behandeld. 7. Kennisnemen van de prognose ‘Bezoekersaantallen 2018-2021’ van Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS), Nr. VN2021-017345 De heer BOUTKAN bedankt voor de rapportages. Die zijn van belang om de ontwikkelingen goed te kunnen monitoren. Daarbij helpt het scenariodenken. Hij zou graag zien wat de effecten zijn van alle maatregelen die de gemeente neemt. Hij is onder de indruk van de toegepaste methodiek om juist in coronatijd te berekenen wat het effect is van grote aantallen bezoekers. Door de corona zijn die cijfers sterk gedaald. De inzet moet volgens de PvdA liggen op de zakelijke bezoeker en de congresbezoekers, dus bezoekers met minder overlastgevend gedrag. De campagne zet in op dat andere type bezoeker dat naar Amsterdam komt voor de cultuur, de kunst. Hij hoort graag van de wethouder hoe de prognoses worden verwerkt in het bijstellen van het beleid. Er is een afname van vakantieverhuur zichtbaar en hij is benieuwd hoe dat na 2021 zal gaan volgens de wethouder. Wethouder EVERHARDT heeft de kernvraag gehoord: de raad wil weten wat er in de stad gebeurt. De overlast, de drukte en de leefbaarheid zijn belangrijk factoren voor de onderbouwing. Belangrijk is ook dat men moet weten wanneer de signaalwaarden worden bereikt.

Ook de wethouder houdt er rekening mee dat bepaalde zaken weer terugkeren en misschien wel in die mate die de stad liever niet terugziet. Het college stuurt sterk op vergunningen maar het heeft nu eenmaal goed cijfermateriaal nodig. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit onderwerp voldoende is behandeld. Duurzaamheid en Circulaire Economie

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

8. Klimaatrapportage 2021 over de voortgang van de uitvoering van de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050, Nr. VN2021-017346 Mevrouw HEINHUIS is blij dit belangrijke document vandaag te bespreken. De gemeente is goed op weg maar heeft ook nog een hele weg te gaan. Het is niet eenvoudig de doelstellingen te behalen. Om Amsterdammers meer te betrekken wordt er gesproken over een burgerberaad. Interessant idee, daarover hoort ze graag meer. Ze hoort met name graag meer over hoe de gemeente denkt jongeren te betrekken. Is een jongerenberaad ook een idee? In die participatie dient de gemeente echt een brede afspiegeling van de stad te enthousiasmeren. 02025 is een mooi initiatief. Wellicht kan er over die participatie in een volgende rapportage wat meer worden verteld. De heer KREUGER is benieuwd hoe die commissies dan worden samengesteld. In de RESateliers bleek de samenstelling nogal eenzijdig. Mevrouw HEINHUIS ziet die eenzijdigheid ook. De mensen die komen zijn vaak al enthousiast. Bij een burgerberaad zou bijvoorbeeld met een gelote groep mensen kunnen worden gewerkt die worden betaald voor hun deelname. Dat maakt het toegankelijk voor iedereen en niet alleen voor de mensen die er de tijd en de middelen voor hebben. Ze staat open voor ideeën hiervoor. Verder zijn die isolatieprogramma’s heel goed.

Ze is benieuwd naar de uitvoering van de eerdere motie die vraagt extra in te zetten in ontwikkelbuurten. Over isolatie wordt nu op verschillende manieren en momenten gerapporteerd terwijl het zo’n belangrijk middel is in de strijd tegen klimaatverandering. Wellicht kan daarvoor een meer uniforme manier worden gevonden. De indicatoren in de rapportage vindt ze weinig concreet. Misschien kan de wethouder aangeven hoe dat beter kan. De heer GROEN wijst op het nieuwste rapport van het IPPC over de stand van het klimaat met grimmige waarschuwingen over kantelpunten die zouden zijn bereikt. De schade aan het klimaat is immens. GroenLinks onderstreept de rapportage van het college om met urgentie de extra maatregelen te nemen om de uitstoot van broeikasgas terug te dringen. De gemeente ligt niet op koers om het doel, 55 procent reductie, te halen. Het gaat dus helemaal niet hard genoeg met de transitie. De landelijke productie van duurzame energie gaat te traag; ook Amsterdam raakt achterop. Er is steun van het rijk nodig, maar Amsterdam moet zelf ook voortuitgang boeken: goede maatregelen nu die snel besparing opleveren zijn te verkiezen boven perfecte maatregelen op de lange termijn. In de doorrekening zou groene stroom niet zijn meegerekend voor datacenters dus de heer Groen hoort graag waarom CE Delft dat niet doet.

Hij hoort ook graag welke maatregelen de belangrijkste bijdrage kunnen leveren aan het tussendoel van 5 procent in 2025. En misschien kan de wethouder EZ aangeven welke ideeën hij daarover heeft. 5000 woningen aardgasvrij in 2021, is dat inclusief of bovenop de 3000 die in 2020 niet zijn gerealiseerd? Over de warmte-infrastructuur spreekt de heer Groen zijn zorg uit. Zijn er wel genoeg partijen met voldoende kennis om die infrastructuur aan te leggen in het tempo dat nodig is? Voor de transitie is het nodig jaarlijks 100 km warmteleiding aan te leggen, maar niet veel bedrijven kunnen dat. Waternet legt op dit moment 70 km pijpleiding aan per jaar. Waternet kan dat maar heeft nog altijd geen opdracht van het college om dat bij warmte te doen. Daar zou het college toch eens vaart achter moeten zetten. GroenLinks blijft berichten ontvangen dat VvE’s waar corporaties in zitten en waarbij de kopers willen verduurzamen, geen medewerking krijgen en waarbij corporaties soms tegenstribbelen. Hopelijk heeft de wethouder daar ook aandacht voor. De heer VAN LAMMEREN ziet dat de wereld letterlijk – Canada – in brand staat en Amsterdam haalt haar doelstellingen niet. Oorzaak is waarschijnlijk de grootste vervuiler AEB met zijn gigantische CO2-uitstoot. Daar komen de datacenters dan nog bij.

Het hele plan is gebaseerd op het opslaan van een groot deel van die CO2 maar dat moet dan wel bij het AEB gebeuren – die Amsterdam aan het verkopen is. De garantie van dit

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

plan ligt straks dus bij de markt. Hij roept daarom op het AEB niet te verkopen. De heer GROEN begrijpt dat de Partij voor de Dieren wel voorstander is van carbon storage? De heer VAN LAMMEREN spreekt zich niet uit tegen de Tweede Kamerlijn. Er moet echter wel wat gebeuren. Bij Tata Steel is die carbon storage veel eenvoudiger te realiseren. De vraag is welke garantie er is dat Amsterdam het beste scenario haalt wil ze aan die 55 procent reductie komen. De IT-sector wordt niet genoemd. Twee derde van de data gaat gewoon naar het buitenland. De MRA-doelstelling om in 2025 2000 nieuwe databedrijven neer te zetten is wel heel groot. Dat komt weinig naar voren, eigenlijk in geen enkel debat over datacenters. Het AEB wordt straks verkocht zonder enige garantie voor de inkoop van het hout waarbij de herkomst niet kan worden gegarandeerd. Het is echt verstandiger het AEB in eigen beheer te houden. De heer GROEN is benieuwd of de heer Van Lammeren zijn standpunt over het plaatsen van windturbines op land wil herzien nu hij zo’n zorgen heeft over het behalen van de doelstellingen. De heer VAN LAMMEREN wil dat standpunt niet herzien omdat het betekent dat er altijd in het groen zal worden gebouwd. De natuur wordt gewoon geofferd. Lid VERKERKE constateert dat Amsterdam achter loopt en de streefcijfers niet zal behalen.

Wat Amsterdam doet is natuurlijk een druppel op een gloeiende plaat maar alles wat Amsterdam doet, heeft een verkoelende uitstraling op andere grote steden. De RES moet de stad met verbeterde techniek vooruit helpen. Het aardgasvrij maken van woningen blijft achter; het is toch organisatorisch complex. Een update van hoe het gaat met het isoleren van woningen is welkom. De vraag is wat er nu verder naar voren kan worden gehaald. Misschien kent de wethouder het rapport Tussen kolen en Parijs van Urgenda en kan ze daarop reageren. De heer KREUGER beschouwt deze klimaatrapportage als het sprookjesboek van GroenLinks. In 2050 wil Amsterdam 95 procent CO2-reductie hebben gerealiseerd. Iets dichterbij in 2030 55 procent. Ondanks de maximale inspanning wordt er nu een reductie van 37,5 procent gerealiseerd. Maar wat er in deze klimaatrapportage staat, kan niet of is onbetaalbaar: windturbines – staat op losse schroeven; aardgasvrij – te duur en te complex; biomassa – is helemaal niet zo CO2-neutraal; de energie-infrastructuur – kan niet aan wat Amsterdam bedenkt. Voor dat energienet heeft de heer Kreuger al verschillende keren aandacht gevraagd. De wethouder komt telkens met plannen en aantallen maar dat aantal zonnepanelen is niet eens voldoende om de groei van de stad te compenseren. Hij krijgt graag een algemene reflectie van beide wethouders.

Mevrouw KUIPER ziet dat het college en de ambtenaren hard werken om de doelstellingen te behalen. Respect daarvoor. En toch moet ze constateren dat het bij lange na niet genoeg is. Amsterdam haalt haar doelen niet terwijl die op wereldschaal nauwelijks een bijdrage vormen. Dat is heel ontmoedigend. Toch is opgeven geen optie. Ze hoort nog graag hoe de leden van de duurzaamheidsraad van Amsterdam worden gekozen. Is de werkwijze vastgelegd in een statuut en waar zijn de adviezen te vinden? Voorts hoort ze graag of het college bereid is bij een daadwerkelijk gebrek aan capaciteit van het elektriciteitsnetwerk de vestiging van nieuwe datacenters een halt toe te roepen. Wethouder VAN DOORNINCK beaamt dat Amsterdam goed op weg is maar dat er nog een lange en moeilijke weg te gaan is. Hoe concreter maatregelen worden, hoe sterker mensen daar tegenin gaan en dat geldt in feite voor alle maatregelen die worden voorgesteld. Het blijft ploeteren want de gemeente moet doorgaan. Niets doen is geen optie. Uiteindelijk komen er maatregelen die de stad steeds klimaatneutraler gaan maken. Daar is het rijk bij nodig; daar zijn Amsterdammers bij nodig en daar zijn bedrijven bij nodig. Stevige wetgeving kan behulpzaam zijn zo laten bijvoorbeeld supermarkten zien

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

die hun koude materialen achter een deurtje moesten zetten. De heer KREUGER is benieuwd of de wethouder de biomassacentrale ook ziet als iets wat gewoon moest worden geprobeerd. Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat het AEB een besluit nam over de biomassacentrale op het moment dat de landelijke en Europese discussie over biomassa een hele andere was dan nu. Het college heeft destijds wel extra voorwaarden gesteld onder andere aan de herkomst van de biomassa. De heer KREUGER kent nog altijd de herkomst van het snoeihout niet terwijl de heer Van Lammeren daar al zo lang om vraagt. Wethouder VAN DOORNINCK stelt dat de heer Van Lammeren ervanuit gaat, dat wat hij niet heeft gezien, er niet is maar zo zit de wereld niet in elkaar. De heer VAN LAMMEREN vraagt al twee jaar lang naar een contract dat hij kennelijk niet mag zien en dat roept dan wel twijfel op. Wethouder VAN DOORNINCK heeft zelf het contract ook niet gezien. Dat is aan het Afval Energie Bedrijf. Het is inderdaad een lastige weg en daarom is het goed regelmatig rapportages op te leveren – ook over aardgasvrij in de voortgangsbrief. Amsterdammers erbij betrekken is belangrijk. Zeker rond de plaatsing van windturbines maken steeds meer mensen zich druk om het klimaat. Hoe concreter de maatregelen, hoe meer mensen willen meepraten. Dat is niet per definitie makkelijk maar wel goed.

De gemeente gaat actief met jongeren in gesprek onder andere door een pilot met vijf jongerensessies waarbij het thema klimaat centraal staat. Er wordt gesproken met de kinderraad. In de duurzaamheidsraad zit ook een jongere. En jong-RES laat zich steeds duidelijker horen over de opwek van schone energie. Voor nog meer ideeën staat de wethouder uiteraard open. Inmiddels wordt de discussie al wel heel breed gevoerd. Het advies om te zorgen voor groene hubs in buurten waar over die transitie en opwek kan worden meegepraat, is opgevolgd bijvoorbeeld de Jungle in Oost. Daar kunnen mensen informatie krijgen en een discussie voeren. De gemeente ondersteunt veel organisaties op verschillende manieren en dat zijn inderdaad veelal koplopers. Isolatie is een belangrijk punt. In de klimaatrapportage wordt daarover juist niet gerapporteerd omdat die echt over CO 2-reductie gaat. Bij isolatie gaat het over labelstappen en die zijn terug te vinden in de prestatieafspraken met de corporaties. De gemeente heeft geen totaalbeeld van dat isoleren en al helemaal niet bij particuliere huiseigenaren. Van de corporaties is wel het nodige bekend. De commissie Bouwen en Wonen lijkt haar de beste plek voor rapportages over isolatie.

De heer KREUGER vreest dat mensen nu wordt beloofd dat ze straks een lagere energierekening krijgen maar als de gemeente beperkte middelen besteedt aan isoleren en huizen niet snel aardgasvrij maakt en de bron, windturbines, wordt duurder dan zal de energierekening toch stijgen. Wethouder VAN DOORNINCK legt uit dat er in Amsterdam vooral naar de warmtenetten wordt gekeken als duurzame warmtebron en dat heeft niet direct te maken met elektrificering als huizen van het gas af aan. De heer KREUGER weet dat in 2030 de totale duurzame energieproductie 70 procent zal bedragen. Daar zit SDE op en dat is duurder dan het gasnet. Laadt iemand zijn iPhone op en hij zit niet in een geïsoleerd huis, dan is de stroom uiteindelijk duurder als er niet gelijktijdig ook is geïsoleerd. Dan wordt de energiearmoede groter. Wethouder VAN DOORNINCK kan de redenering niet volgen.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

Ook het college maakt zich zorgen dat het niet op koers is en dat zorgt voor extra inspanningen. Energie besparen is daarbij heel belangrijk voor zowel Amsterdammers als Amsterdamse bedrijven. Daarvoor is steviger wetgeving nodig. CE Delft is een onafhankelijk bureau en is kritisch als het gaat om duurzame energiecertificatie, de CVO’s. Om dubbeltellingen te voorkomen – duurzame opwek telt al mee bij de reductie va de landelijke emissiefactor van het elektriciteitsnetwerk – is groene stroom voor datacenters niet meegerekend. Energiebesparing en het verduurzamen van de energiebronnen zijn twee invalshoeken om de doelen te halen. Amsterdam moet doen wat ze kan doen. Opvang en opslag van CO 2 speelt daarbij als tussenoplossing ook een rol en daarnaast de opschaling van zowel import als eigen opwek groene waterstof. De 5000 woningen is inclusief de woningen die nog niet zijn gerealiseerd. De governance is lastig maar de wethouder hoopt dat de aantallen snel oplopen. De gemeente kijkt goed naar de VvE’s die ondersteuning nodig hebben. Soms is het ook andersom: een corporatie die wel wil maar individuele huizenbezitters die niet willen. Er is veel onderzoek nodig – financieel, juridisch en organisatorisch – als het gaat om de samenwerking met Waternet rond de infrastructuur. Dit najaar komt de wethouder waarschijnlijk met een voordracht.

De CO2-afvang van het AEB zat wat later in de tijd. Dat is wel meegegeven in de verkoop voor geïnteresseerde kopers. Een koper zal dat interessant vinden want als de belasting op CO2-uitstoot omhoog gaat, zou het wel heel erg duur worden. Het is zeker niet zo dat het proces nu stilstaat. Ook bij de datacenters zijn nog fikse besparingsmogelijkheden en daarover worden de gesprekken gevoerd. Dat staat ook opgenomen in de klimaatrapportage. Sommige maatregelen zijn best makkelijk te nemen en daartoe roept de wethouder ook op. Dat aantal van 2000 nieuwe datacenters in de MRA herkent ze niet. Ze wil het wel navragen. Amsterdam voert een restrictief datacenterbeleid. Amsterdam stelt hoge eisen aan vestiging en ook aan het aantal. Alles wat in de pijplijn zit, wordt uitgevoerd en daarna is er geen ruimte meer. Op zonne-energie loopt Amsterdam gelukkig wel voor. Daaraan wordt door de gemeente en door veel Amsterdammers hard gewerkt met 70 procent stijging het afgelopen jaar. Er is een zomermonitor ingesteld. Veel partijen willen graag zonnepanelen leggen en de wethouder hoopt dit tempo te kunnen voortzetten. Het rapport Tussen kolen en Parijs van Urgenda heeft de wethouder snel gelezen. Heel herkenbaar dat Urgenda zegt dat de RES zich alleen concentreert op de grote energieopwek, maar Amsterdam gaat wel degelijk door met de kleinere opwek.

In het REStraject staan inderdaad grootschalige zonneparken en windturbines. De wethouder geeft als algemeen beeld aan dat de gemeente op weg is. Het is ontzettend zwaar en lastig met name doordat elke maatregel die concreet wordt, verzet oproept. Logisch, maar dat verzet wordt gebruikt om voortdurend de discussie aan te gaan. Icequakes in Alaska, hittegolven in Canada, er zijn alleen maar heel veel redenen om met extra energie hiermee door te gaan. Het is absoluut teleurstellend, maar de gemeente wil de doelstellingen wel gaan behalen. De duurzaamheidsraad, ooit ingesteld door de heer Van der Laan, bestaat met name uit bedrijven. Die zijn innovatief maar lopen niet altijd voorop bij regelingen. Om die reden is er een duurzaamheidsraad met een huishoudelijk reglement met een rolverdeling en waarbij de raad aan de wethouder Duurzaamheid adviseert. Wethouder EVERHARDT stelt dat het college vasthoudt aan de ruimte die in de begroting is opgenomen. Het is aan de raad om bij de p&c-cyclus telkens te besluiten of de investeringen goed worden gedaan. Het bedrijfsleven en de economische kant van deze zaak komen nu echt in beweging. Van die kant wordt het verdienpotentieel van de BV Nederland steeds meer gezocht in de ambitie en de doelstellingen die Amsterdam nastreeft voor de duurzaamheid en van het belang daarvan. Daar liggen kansen – en zeker in de haven.

Hij ziet de ambitie daar en hij zal de haven daar zeker op aanspreken. Hij heeft er vertrouwen in. Mevrouw KUIPER heeft niet begrepen waarom de adviezen die de duurzaamheidsraad niet openbaar kunnen zijn. Ook zou ze graag dat statuut inzien. Ze heeft nog niet gehoord of het college bereid is bij een daadwerkelijk gebrek aan het

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

elektriciteitsnetwerk de nieuwe vestiging van datacenters een halt toe te roepen. Wethouder VAN DOORNINCK gaat even na of de statuten in te zien zijn. Dat geldt ook voor de adviezen hoewel dat vaak mondelinge adviezen zijn tijdens de besprekingen met elkaar. Over datacenters verduidelijkt ze dat er wel contracten zijn getekend. Ze zet dus in op bewerkstelligen dat de datacenters die al gepland zijn, veel meer energie gaan besparen. Over eventuele groei van datacenters is in het vestigingsbeleid al opgenomen dat voldoende capaciteit op het netwerk daarvoor randvoorwaardelijk is. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Toegevoegde agendapunten Economische Zaken 9. Uitvoeringstoets op de conceptverordening ‘toerisme in balans’ naar aanleiding van het volksinitiatief ‘Amsterdam heeft een keuze’, Nr. VN2021-018351 De heer VAN DIJK licht de conceptverordening toe, het eindresultaat van een petitie vorig jaar door ruim 30.000 Amsterdammers ondertekend en bedoeld om op de lange termijn naar toerisme te kijken. Dat is de afgelopen jaren te weinig gebeurd. De verordening doet dat door een grens te stellen aan het aantal toeristen en het jaarlijkse aantal overnachtingen en door de leefbaarheid in de verschillende wijken te monitoren. Afgelopen februari waren er enkele bezwaren en verbeterpunten.

Zo is nu opgenomen dat het college met voorstellen moet komen voor het aantal overnachtingen in de hele MRA en voor het aantal dagjesmensen. De oorspronkelijke bovengrens voor het aantal overnachtingen is aangepast tot een bandbreedte tussen de 10 en 20 miljoen overnachtingen. Actie is nodig als een raming 18 miljoen overnachtingen laat zien. Er waren vragen of alle acties wel haalbaar waren en daarom is meer tijd ingebouwd voor het college om tot een beleidsnota te komen; er is een externe uitvoeringstoets geweest die concludeert dat de verordening uitvoerbaar is. De initiatiefnemers menen dat er nu met die aanpassingen een mooie, afgewogen verordening ligt. De heer BOUTKAN bedankt de initiatiefnemers voor het goede werk waarmee ze willen sturen op de leefbaarheid. Een aantal eerdere bezwaren zijn heel goed vertaald naar de verordening. Die uitvoeringstoets is heel belangrijk. De verordening is een belangrijk instrument om te sturen op de leefbaarheid, op het aantal overnachtingen met heel veel ruimte voor de raad om het college te vragen in actie te komen en te spreken over de maatregelen. Lid VERKERKE vindt het een mooi initiatief. In het hele proces om het initiatief uitvoerbaar te maken zijn wel wat zaken gesneuveld. Jammer maar begrijpelijk. Getrapte heffingen zijn niet mogelijk en dat leidt dus niet tot gelijkwaardigheid.

Het maximum aantal overnachtingen is wel erg verhoogd en dat krijgt hij nog graag toegelicht. Er wordt een flinke stap gezet in het beheersen van het toerisme. Prima. Dat de gemeente nog steeds geld inzet om meer toeristen naar de stad te halen, vergt dan ook een toelichting. Mevrouw MARTENS bedankt de initiatiefnemers. Wat voorheen was, mag niet meer gebeuren en daarvoor zijn maatregelen nodig. Mooi dat er aanpassingen zijn gedaan in het initiatief. Ze hoort graag waarom er nu zo veel snelheid wordt gemaakt met deze verordening. Zelfs Amsterdam&Partners wist van niets dus de haalbaarheid bij de ondernemers is kennelijk niet getoetst. De heer BOUTKAN vindt de snelheid heel relatief. Het stuk is in februari uitgebreid besproken en nu op delen aangepast.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Financiën, Economische Zaken, Duurzaamheid, Deelnemingen, Lucht- en Zeehaven en Circulaire Economie

FED

Definitief Raadscommissieverslag, 1 juli 2021

Mevrouw MARTENS vindt het te snel. Verder staat er dat er bij een x-aantal bezoekers een plan moet komen. Daar staat de VVD achter. De knop toeristenbelasting moet een optie zijn in het plan. Dat vindt de VVD lastig want een te hoge toeristenbelasting in Amsterdam is voor congresorganisatoren een reden om niet naar Amsterdam te komen. Als laatste merkt ze op dat een verhoging van de toeristenbelasting bij een x-aantal bezoekers niet inclusief is, want dat sluit straks mensen met een kleine portemonnee uit. De VVD komt met een motie om bij een plan voor een te hoog aantal bezoekers in ieder geval Amsterdam&Partners daarbij te betrekken. De heer ERNSTING heeft nog niet eerder meegemaakt dat burgers van Amsterdam een verordening hebben geschreven en die middels een volksinitiatief voorleggen aan de gemeenteraad. Met de 30.000 handtekeningen is gelijk de drempel behaald voor een eventuele volksstemming daarover. Men is voortvarend aan het werk gegaan met bijstellingen. Het stuk formuleert de vraag over wat het einde aan de groei is, een vraag die al in 1972 door de Club van Rome in een ander perspectief weliswaar werd geopperd. Ingewikkeld, maar met deze verordening ligt er een afgewogen stuk waarbij de burgers de raad en het college opdragen vanaf een bepaalde drempel met extra beleid te komen. Heel verstandig. Hij ziet uit naar de discussie in de raad.

Mevrouw DE JAGER vindt het echt uniek dat deze verordening nu voorligt. Vandaag lieten enkele insprekers zich horen met zorgen over deze verordening. Het punt over de snelheid begrijpt ze wel, maar de eerdere versie werd al in februari behandeld. De motie van de VVD lijkt haar een goed idee. Het is een heel evenwichtige verordening. Ze kijkt uit naar behandeling in de raad. Wethouder EVERHARDT spreekt namens het college zijn waardering uit voor dit volksinitiatief en het werk dat is verricht en de grote betrokkenheid daarbij van een aantal raadsleden. Het is inderdaad een uniek voorstel dat bewoners in de vorm van een verordening voorleggen. Hij ziet de oproep om in actie te komen. Het college is al beleid aan het uitvoeren. Zelfs uit het buitenland is er belangstelling voor wat er hier gebeurt om te sturen op dit vraagstuk. Ook wat er tijdens de coronacrisis gebeurde, is een signaalwaarde. Het gaat om de instrumenten die de gemeente kan inzetten om de leefbaarheid te waarborgen. Het college zal daarbij die instrumenten moeten voorbereiden. Belasting kan daarin een rol spelen. De wethouder begrijpt de motie van de VVD en die ziet hij als een aanvulling om een ordentelijke procedure te volgen. Er ligt wel een nadrukkelijke wens van de initiatiefnemers om dit voor het reces te behandelen. Het is aan de raad.