Definitief verslag DC 24 10 2024

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Raadscommissieverslag, 24-10-2024

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie Vergaderdatum Donderdag 24 oktober 2024 van 09.00 uur tot 12.24 uur in de Willem Kraanzaal Verslag vastgesteld op: Donderdag 28 november 2024 Voorzitter: het lid Von Gerhardt Wethouders: Van Buren, De Jager Commissiegriffier: D. Struijk Commissieondersteuner: C. Lin Tsung Verslaglegging: N. Post (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Bilgin (Forum voor Democratie), Deterink (VVD), Garmy (Volt), Haijen (SP), Havelaar (CDA), Hofland (D66), Van der Kamp (VVD), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Meerburg (Partij voor de Dieren) Van Munster (GroenLinks), Noordzij (PvdA), Van Schagen (D66) Afwezige commissieleden: Koppejan (CDA), Nadif (GroenLinks) Overige aanwezigen: Van Renssen (stadsdeel Centrum)

ALGEMEEN DEEL 1. a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 9 uur en constateert dat voldoende fracties aanwezig zijn. b. Mededelingen De VOORZITTER heeft de volgende mededelingen: • De leden Koppejan van het CDA en Nadif van de PvdA hebben zich afgemeld. • Op 21 november wordt er een werkbezoek aan de zoeklocaties voor windturbines georganiseerd, commissieleden kunnen zich aanmelden bij de griffie. • Voor de bespreking van agendapunt 8, de tussenevaluatie Pilot 9 Straatjes en Toekomst afvalinzameling in Centrum is stadsdeelbestuurder Van Renssen uitgenodigd. • Voor de bespreking van agendapunt 9, de aanhoudende problemen rondom warmtenetten en datacenters is wethouder Van Dantzig uitgenodigd, maar hij is verhinderd. • Op 28 november staan de wensen en bedenkingen voor het Programma Windenergie Amsterdam op de agenda van deze commissie. Voor deze bespreking in de commissie kan een tafeltjesavond of inspraakavond georganiseerd worden.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

De VOORZITTER constateert dat een meerderheid van de commissie de voorkeur heeft voor een inspraakavond voorafgaand aan de bespreking van de wensen en bedenkingen voor het Programma Windenergie Amsterdam. Wethouder VAN BUREN heeft de volgende mededelingen: Ze heeft contact met zowel de nabestaanden van het slachtoffer van het dodelijk ongeval met de vuilniswagen als met de betrokken chauffeur. De chauffeur wordt ondersteund door de directie, het bedrijfsopvangteam en bedrijfsmaatschappelijk werk. Ze wacht op de resultaten van het politieonderzoek en het feitenrelaas van de directie Afval en Grondstoffen. De directie zal ook nagaan welke signalen over onveilige situaties met extra bijrijders zijn gedeeld en hoe daarmee is omgegaan. Daarnaast heeft ze gevraagd om een toelichting op het beleid rondom bijrijders en de veiligheidsuitrusting van de wagens, inclusief de overwegingen die daarbij spelen. De commissie ontvangt na het herfstreces het feitenrelaas. In de commissievergadering van 16 oktober had het lid Garmy een vraag over de toename van 170 miljoen in de batengrafiek voor afval, rioolwater, en leges van 2026 op 2027. Dit blijkt een drukfout te zijn. De blokjes en staven in de grafiek en de onderliggende financiële gegevens zijn correct.

De juiste bedragen staan ook vermeld in de paragraaf lokale heffingen op pagina 276 waaruit blijkt dat de afvalstoffenheffing constant blijft. De wethouder zal ervoor zorgen dat de correctie in de hoofdlijn wordt doorgevoerd na de goedkeuring van de begroting door de raad op 14 november. Daarmee beschouwt zij de toezegging als afgedaan. In de raadscommissie van 5 september heeft ze toegezegd om in gesprek te gaan met stadsdeel Centrum over de handhavingsprioriteit met betrekking tot de plantenbakken. Inmiddels heeft dit overleg plaatsgevonden en de portefeuillehouder van Centrum heeft aangegeven dat de handhaving rond plantenbakken alleen gericht zal zijn op situaties met extreme overlast of gevaarlijke situaties, bijvoorbeeld wanneer doorloopruimte wordt geblokkeerd of onoverzichtelijke verkeerssituaties ontstaan. Dit zal niet ten koste gaan van de andere handhavingsinzet. De meeste handhavingscapaciteit in Centrum is gericht op overlast van personen en afvalproblematiek. Wethouder DE JAGER heeft de volgende mededeling: Tijdens de eerste termijn van de begrotingsbesprekingen op 16 oktober heeft het lid Van Schagen van D66 vragen gesteld over de tijdslijn voor de herijking, verlenging en het bestedingsperspectief van het klimaatfonds met het verzoek om deze in de juiste volgorde af te stemmen op de Voorjaarsnota.

Hij kan toezeggen dat de evaluatie van het klimaatfonds tijdig met de commissie gedeeld zal worden zodat deze kan worden meegenomen in de beraadslagingen over de Voorjaarsnota. De verwachting is dat de evaluatie in januari of februari gedeeld worden met de commissie en de raad. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER stelt voor de agendapunten met betrekking tot de begroting gevoegd te behandelen met agendapunt 3, het vaststellen van de begroting. Het gaat om de agendapunten 4, 5, 7, 8 en 9. Op voorstel van het lid HAVELAAR wordt ook agendapunt 11 gevoegd behandeld met agendapunt 3. Het lid KROM vraagt of voorstellen om agendapunten gevoegd te behandelen eerder met de commissie gedeeld kunnen worden. De VOORZITTER zal er voortaan rekening mee houden om dat iets eerder aan de commissie melden. De agenda wordt vastgesteld.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie DC d.d. 26 september 2024 Het verslag van de openbare vergadering van 26 september 2024 wordt ongewijzigd definitief vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille De VOORZITTER meldt dat wethouder De Jager naar aanleiding van de vraag tijdens de vorige vergadering de termijnagenda heeft opgeschoond. f. TKN-lijst Op verzoek van het lid VAN DER KAMP worden de volgende TKN-stukken geagendeerd: • TKN1 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief ter afdoening van de toezegging over het gebruik van slimme laadsystemen binnen de gemeente Nr. VN2024-013420 • TKN2 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief ter afdoening van de toezeggingen over de stand van zaken van het isolatieoffensief en over mogelijke afwijkingen in de uitvoering van het isolatieoffensief Nr. VN2024013086 • TKN3 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over het opzeggen Bouwteamovereenkomst Tender Datawarmte Arenapoort en Amstel III Nr. VN2024-013945 g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken van stadsdeelcommissies. 2. INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel van de vergadering. b.

Inspreekmoment publiek De VOORZITTER geeft het woord aan Iwan Leeuwin die op persoonlijke titel inspreekt inzake zorgen delen met commissieleden over de voorgenomen plannen om windturbines te plaatsen Inspreker LEEUWIN uit zijn zorgen over de geplande plaatsing van windturbines in Amsterdam Zuidoost en stelt dat bewoners onvoldoende geïnformeerd zijn over de voor- en nadelen, waaronder de mogelijke effecten op hun gezondheid en de impact op de natuur. Hij benadrukt dat de bewoners van Zuidoost niet willen dat hun wijk wordt gebruikt als afvoerputje van de stad. Hij doet een beroep op het geweten van de raadsleden en vraagt hen tegen het voorstel te stemmen om windturbines in Zuidoost te plaatsen.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

Het lid BILGIN vraagt de inspreker meer inzicht te geven in de mogelijke sociale en maatschappelijke impact van de geplande windturbines op kwetsbare bewoners. Inspreker LEEUWIN antwoordt dat veel bewoners in Zuidoost geen mogelijkheid hebben om op vakantie te gaan en voor hun recreatie afhankelijk zijn van de omgeving waarin mogelijk een windturbine wordt geplaatst. Hij vraagt de raadsleden hier rekening mee te houden Het lid GARMY vraagt of de inspreker voorbeelden kan geven van communicatie met de gemeente die niet soepel verloopt. Inspreker LEEUWIN legt uit dat bewoners het vakjargon niet altijd begrijpen. Daarnaast zijn veel bewoners helemaal niet op de hoogte van de plannen om windturbines te plaatsen op de plek waar zij in hun vakantie kunnen genieten van het mooie weer. Het lid VAN DER KAMP vraagt de inspreker hoeveel mensen de bewonersbijeenkomsten over de windturbines bijwonen. Daarnaast wil hij weten of hij merkt dat bewoners bij hun afwegingen een keuze moeten maken tussen hun gezondheid en hun portemonnee. Inspreker LEEUWIN antwoordt dat honderden bewoners de bijeenkomsten hebben bezocht en dat velen geschrokken waren. Ze vroegen zich af waarom ze niet eerder geïnformeerd zijn en waarom hun mening niet is meegenomen in de locatiekeuze.

Hij was zelf ook verbaasd en bezorgd dat de windturbines vooral als een verdienmodel werden gepresenteerd zonder voldoende aandacht te besteden aan de mogelijke consequenties. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Ben de Groot die vanuit zijn rol als oud-huisarts met 35 jaar praktijkervaring op persoonlijke titel inspreekt inzake Windenergie Amsterdam en de zorgen over de gezondheid van de bewoners van Weesp, Driemond en omgeving. Inspreker DE GROOT maakt zich zorgen over de geestelijke en lichamelijke gezondheidseffecten voor bewoners bij plaatsing van windturbines. Hij wijst op de zorgplicht van de lokale overheid jegens haar bewoners. Het lid HAVELAAR vraagt aan de inspreker of de mogelijke effecten rondom recreatiegebieden ook betrekking hebben op gezondheid of dat het vooral het welbevinden van de bewoners en bezoekers betreft. Inspreker DE GROOT geeft aan dat hij niet verwacht dat de aanwezigheid van windturbines de recreatie ten goede zal komen. Hij benadrukt dat het algemeen bekend is dat rust en ontspanning essentieel zijn voor het welzijn van mensen en dat recreatiegebieden daar een belangrijke bijdrage aan leveren. De VOORZITTER geeft het woord aan Marc Barends die namens MalloyRepair inspreekt inzake een mes dat aan drie kanten snijdt: milieu, participatie en kostenreductie.

Hij heeft een voorstel om de afvalstroom van grote huishoudelijke apparaten drastisch in te perken, participatie te verbeteren en te besparen op de witgoedregeling. Inspreker BARENDS repareert met vrijwilligersorganisatie MalloyRepair gratis witen bruingoed bij klanten van de voedselbank. Het blijkt dat tot 85 procent van huishoudelijke apparaten gerepareerd kan worden terwijl recyclen een verlies van arbeid, materiaal en milieu betekent. Daarnaast is er behoefte aan werk- en leerlocaties waar mensen kunnen re-integreren Op basis van die ervaring stelt hij voor om een pilot te starten waarbij inwoners kapotte huishoudelijke apparaten kunnen melden, waarna deze apparaten worden opgehaald en gerepareerd in een werkplaats onder begeleiding van een technisch opzichter. In deze werkplaats krijgen mensen de kans om werkervaring op te doen en worden opgeleid

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

in reparatietechnieken. De gerepareerde apparaten kunnen vervolgens via de bestaande witgoedregeling beschikbaar worden gesteld aan mensen die daar behoefte aan hebben, zoals huishoudens met een krappe beurs. Dit initiatief zou niet alleen bijdragen aan duurzaamheid door het verlengen van de levensduur van apparaten, maar ook aan de sociale re-integratie van mensen. b. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. c. Rondvraag Het lid KROM vraagt wethouder Van Buren of zij een terugkoppeling kan geven over hoe ze het voorstel van inspreker Barends beoordeelt. Wethouder VAN BUREN belooft om erop terug te komen. BESPREEKPUNTEN Financiën 3. Vaststellen van de Begroting 2025 (VN2024-014240) gevoegd behandeld met: Afval en Reiniging 4. Beschikbaar stellen van een investeringskrediet voor de aanschaf van emissievrije inzamelvoertuigen voor Afval & Grondstoffen (VN2024-014253) 5. Instemmen met het overnemen adviezen van het burgerberaad schone stad (VN2024-014264) 7. Bespreken van de raadsinformatiebrief over integrale aanpak Schoon en Afvalvrij (2025-2028) (VN2024-014267) 8. Bespreken van de brief 'tussenevaluatie Pilot 9 Straatjes en toekomst afvalinzameling in Centrum' van stadsdeel Centrum (VN2024-014236) Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 9. Bespreken van aanhoudende problemen rondom warmtenetten en datacenters (VN2024-014685) 11.

Bespreken van de raadsinformatiebrief over de voortgang van het gebruik van de Toepassingsregel Duurzame investeringen en interne CO 2-beprijzing en afhandeling motie 667accent.23 van het lid Havelaar (VN2024-013552) De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Deterink.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

Het lid DETERINK waardeert het dat de wethouder het probleem van vervuiling in de stad erkent, wat volgens hem de weg opent voor concrete verbeteringen. Hij is tevreden met het kader waarin extra maatregelen worden genoemd maar uit zijn zorgen over het ontbreken van een structureel budget voor een schone stad in de begroting. Hij heeft enkele vragen aan de wethouder: • Gaat het ontbreken van structurele middelen in de begroting voor een schone stad de uitvoering van het kader en de daarin opgenomen maatregelen niet belemmeren? • Kan de wethouder toezeggen dat er in de begroting voor 2026 wel structurele middelen beschikbaar worden gesteld voor een schone stad? • Kan het treintje met de veegploeg dat nu in Centrum wordt ingezet ook in andere stadsdelen ingezet worden? • Wat bedoelt de wethouder met een effectievere en efficiëntere organisatie van controle, toezicht en handhaving? • Kan de wethouder reflecteren op de suggestie om in de exploitatievergunning voor horecaondernemers op te nemen hoe zij hun afvalstromen gaan verwerken? • Kan de wethouder reflecteren op het hoge ziekteverzuim bij de afdeling Afval en Reiniging, welke gevolgen dit heeft voor de doelstellingen rond een schone stad en welke maatregelen worden genomen om het ziekteverzuim zo snel mogelijk terug te dringen.

• Is het mogelijk het rapport over het grofvuil eerder dan in het voorjaar 2025 in de raad te behandelen? Het lid LUST vraagt hoe de VVD erop reflecteert dat het burgberaad niet heeft geadviseerd om meer handhaving in te zetten voor een schone stad. Het lid DETERINK antwoordt dat het burgerberaad onder andere adviseert om scanauto’s in te zetten bij afvalovertredingen. Daarmee is handhaving wel degelijk in de adviezen is opgenomen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Kamp. Het lid VAN DER KAMP vraagt de wethouder om een uitgebreid rapport of een technische sessie over de investeringen in emissievrije inzamelvoertuigen. Hij stelt voor om daarbij aandacht te besteden aan het type wagens, wat ze wel of niet kunnen, hoe het zit met de laadinfrastructuur en hoe de afschrijvingstermijn zich verhoudt tot eerdere zaken. Het lid NOORDZIJ vraagt of het lid Van der Kamp of hij vanwege hogere kosten overweegt om niet in te stemmen met verduurzaming van de wagens. Het lid VAN DER KAMP antwoordt dat hij er nog wat vraagtekens bij heeft. Er moeten slimme keuzes gemaakt worden ten aanzien van de specificaties van de wagens. Het lid NOORDZIJ vraagt of voor het lid Van der Kamp die keuze laat afhangen van de kosten en wat dan een goede keuze zou zijn.

Het lid VAN DER KAMP antwoordt dat er een goede vergelijking gemaakt moet worden van wat er aan de apparatuur beschikbaar is op de markt. Het lid HAVELAAR vindt dat de gemeente het goede voorbeeld moet geven. Hij ziet dat de landelijke VVD morrelt aan de emissievrijezones en vraagt hoe het lid Van der Kamp hierover denkt. Het lid VAN DER KAMP antwoordt dat het goed is dat vrachtwagens emissievrij zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

Het lid NOORDZIJ benadrukt het belang van een snelle invoering van alternatieve inzamelmethoden in Centrum en vraagt wanneer bewoners hier duidelijkheid over kunnen verwachten. Hij vindt het positief dat andere stadsdelen in de afvalplannen worden opgenomen. Daarbij vraagt hij of de vuilnisinzamelaars ook betrokken worden bij de uitvoering van deze plannen en of in de plannen rekening gehouden wordt met verschillen in meldingsbereidheid per wijk. Hij onderstreept het belang van gedragsverandering op lange termijn waarbij bewoners minder afval produceren en afval correct aanbieden. De gemeente kan daaraan bijdragen door afval consistent en op tijd op te halen. De gemeente moet snel aan de slag met de uitkomsten van het burgerberaad. Wellicht is het een idee om bij het onderdeel educatie schoolbezoeken aan afvalpunten of het Afval Energie Bedrijf opgenomen kunnen worden omdat die afvalstromen scholieren een indruk kunnen geven van het probleem. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Meerburg. Het lid MEERBURG benadrukt dat datacenters momenteel meer stroom verbruiken dan alle Amsterdamse huishoudens samen en dat de energievraag van datacenters naar verwachting 20 procent van het totale stroomverbruik zal innemen tegen 2030.

Hij vindt dit een disproportionele belasting die de energietransitie in de weg staat, en noemt het een fout van het college om de datacentersector toe te laten groeien tot deze omvang. Hij vraagt het college om dit te erkennen als een inschattingsfout en om concrete stappen te zetten om het aantal datacenters te beperken, zeker nu blijkt dat de verwachte benutting van restwarmte om woningen te verwarmen niet haalbaar is. Om deze situatie aan te pakken, stelt de Partij voor de Dieren voor om een fonds van 20 miljoen euro in te richten om de kosten te dekken die kunnen ontstaan wanneer de gemeente zich terugtrekt uit bestaande afspraken met nieuwe datacenters. Daar staat tegenover dat de bestaande datacenters een grotere bijdrage moeten leveren voor congestie- en energienetwerkversterkingen en het haalbaar maken van warmtenetten. Datacenters moeten ook zelf de kosten dragen voor de versterking van het stroomnet, de kabels en onderstations. Hij sluit af met de opmerking dat de onderhandelingen met de datacenterbranche ontoereikend zijn geweest waardoor de sector momenteel niet bijdraagt aan de financiële haalbaarheid van restwarmtegebruik. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER spreekt zijn instemming uit over de huidige focus op gedragsverandering bij afvalbeheer.

Volgens hem zou het niet nodig moeten zijn om structureel extra middelen vrij te maken aangezien de afvalproblematiek op termijn weer binnen het budget van de afvalstoffenheffing zou moeten passen. Hij pleit ervoor om de voorgestelde plannen uit het burgerberaad eerst de kans te geven om effect te sorteren. Over twee jaar kan dan worden geëvalueerd of deze maatregelen het beoogde resultaat hebben bereikt. Het lid DETERINK vraagt het lid Van Munster of de afvalstoffenheffing dan verhoogd moet worden of dat er minder extra maatregelen worden ingezet. Het lid VAN MUNSTER hoopt dat de basis over twee jaar weer op orde zal zijn dankzij de extra maatregelen die nu incidenteel worden gefinancierd. Vanaf dat moment zou de afvalstoffenheffing weer voldoende moeten zijn om de afvalproblematiek structureel te beheersen. Het lid DETERINK vraagt of de afvalstoffenheffing dan verhoogd moet worden.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

Het lid VAN MUNSTER geeft aan dat hij niet precies kan inschatten welke maatregelen over twee jaar nodig zullen zijn of welke nieuwe plannen nog uit Den Haag komen. De suggestie om afvalstromen op te nemen in de exploitatievergunning voor bedrijven vindt hij interessant maar uit de raadsbrief over de Pilot in de 9 Straatjes blijkt dat de gemeente zich wil inzetten voor een definitieve stedelijke aanpak van het bedrijfsafval. Dit zou betekenen dat commerciële partijen niet meer nodig zijn voor bedrijfsafval. Hij vraagt of dit inderdaad een ambitie is voor de hele stad of dat het bedrijfsafval uiteindelijk toch via vergunningen geregeld moet worden. Tot slot vraagt hij hoe het college denkt over het openstellen van alle werven in Amsterdam op zondag. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY benadrukt dat burgerparticipatie essentieel is voor het vormen van de samenleving omdat het bijdraagt aan vertrouwen, draagvlak, samenkomst van diverse groepen en beter beleid. Hij waardeert dat het college de visie van het burgerberaad ondersteunt, de adviezen uitvoert en de deelnemers via een monitorgroep bij de uitvoering betrekt. Zijn vragen aan de wethouder zijn als volgt: • In de reactie van het college wordt aangegeven dat geen van de voorstellen volledig wordt afgewezen maar dat sommige aspecten niet overgenomen worden.

Zo wordt het advies om dagelijks afval op te halen afgewezen vanwege de toenemende drukte door afvalwagens en de hoge kosten voor ondernemers. Hij vraagt de wethouder om hierop te reflecteren. • Er is 1 miljoen euro gereserveerd voor adviezen die sowieso worden uitgevoerd. Wat betekent dit voor de adviezen die buiten dit budget vallen? Is er in de toekomst budget beschikbaar om ook deze adviezen uit te voeren? • Veel adviezen zijn ondergebracht in categorie B, wat betekent dat de haalbaarheid verder onderzocht moet worden. Hij vraagt of dit betekent dat het burgerberaad niet voldoende kon terugvallen op toetsing. • Waarom hebben de deelnemers niet de mogelijkheid gekregen om hun aanbevelingen rechtstreeks te presenteren en bespreken met de stad? • Hoe kijkt het college terug op het burgerberaad, wat werd positief ervaren en waar liggen de belangrijkste verbeterpunten? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schagen. Het lid VAN SCHAGEN doet heeft een aantal suggesties om de onderbesteding in het klimaatfonds aan te pakken en verzoekt de wethouder om deze overwegingen mee te nemen bij het opstellen van het bestedingsplan voor het komende jaar. De suggesties zijn als volgt: • Extra investeringen in de verduurzaming van oudere schoolgebouwen, sportlocaties, cultuurinstellingen en monumenten. Deze gebouwen kunnen aanzienlijk profiteren van duurzame aanpassingen.

• Extra ondersteuning voor Verenigingen van Eigenaren om verduurzaming toegankelijker te maken. Een specifieke suggestie is om ervoor te zorgen dat beschikbare budgetten volledig naar verduurzaming gaan, zonder dat een deel wordt gebruikt voor bijkomende kosten zoals parkeerkosten voor uitvoerende bedrijven. • Aanvulling van het Volkshuisvestingfonds voor het stadsdeel Noord vanuit het klimaatfonds zodat verduurzamingsprojecten in deze regio beter ondersteund en versterkt worden. • Verdere uitbreiding van dimbare ledverlichting op verschillende locaties in de stad. Het lid HAIJEN vraagt waarom D66 niet met een voorstel komt om het vanuit het klimaatfonds bij te dragen aan het volkshuisvestingfonds voor Noord.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

Het lid VAN SCHAGEN antwoordt dat het een voorstel is aan de wethouder om het op te nemen in het bestedingsplan voor het klimaatfonds. Het lid HAIJEN is benieuwd of D66 met een amendement hiervoor komt. Het lid VAN SCHAGEN laat het aan de wethouder om erop terug te komen. De laatste twee suggesties om de onderbesteding in het klimaatfonds effectief in te zetten zijn als volgt: • Bijdragen aan de financiering van vakopleidingen of financiële steun voor studenten om het tekort aan arbeidskrachten in de technische en duurzame sectoren te verlichten. • Steun bieden aan bedrijven en organisaties die vanwege een onrendabele top moeite hebben om rendabele verduurzamingsprojecten te starten. Door deze bedrijven financieel te ondersteunen, kunnen ook grote uitstoters de benodigde stappen zetten om hun CO₂-uitstoot structureel te verminderen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Lust. Het lid LUST bedankt mede namens de Partij voor de Dieren de deelnemers aan het burgerberaad. Wat D66 betreft heeft een burgerberaad een toegevoegde waarde voor de lokale democratie en daarmee voor Amsterdam en haar bewoners. Het biedt een kans het onderling vertrouwen tussen burger en overheid terug te winnen en het draagt bij aan meer betrokkenheid van bewoners bij wat de gemeente doet. Het is belangrijk om met Amsterdammers te praten in plaats van alleen maar over hun te praten.

In de adviezen van dit burgerberaad komen thema's als duurzaamheid en circulariteit als rode draad terug en er is er veel aandacht voor het voorkomen van afval. De adviezen zijn gebalanceerd en gevarieerd en laten een prioritering zien waarvan Amsterdammers vinden waar de meeste nadruk op moet liggen bij het beter schoonmaken en schoonhouden van de stad. Het lid HAVELAAR vraagt het lid Lust hoe zij denkt over de budgetoverschrijding van het burgerberaad. Het lid LUST stelt voor om de evaluatie van het burgerberaad in de commissie Democratisering af te wachten. Het lid HAVELAAR merkt op dat de budgetoverschrijding werd veroorzaakt door onder andere externe locaties en procesbegeleiding. Hij vindt dat te veel geld. Het lid LUST vraagt aan de wethouder is of er reden is tot zorg over de implementatie van de acht adviezen van het burgerberaad waarvan de kosten en de financiering nog nader onderzocht moet worden. Bij agendapunt 7 wordt in de stukken vermeld dat een dekkend alternatief inzamelsysteem voor het centrum wordt opgesteld waarbij wordt toegewerkt naar een centrum en een binnenstad zonder zakkeninzameling, dus zonder afval op straat. Een belangrijk onderdeel van die ontwikkelrichting is een maximale uitrol van onder- en bovengrondse containers.

Voor het einde van dit jaar komt er een eerste lijst met locaties voor ondergrondse en mogelijk bovengrondse containers, inclusief een planning voor uitrol in 2025. Kan de wethouder al iets meer zeggen over een tijdslijn ten aanzien van de planning van die uitrol? In de integrale aanpak staat dat men inzet op een zestal doelen en per doel worden een X-aantal maatregelen aangekondigd of reeds uitgevoerd. Hoe wordt gemeten of die maatregelen effect hebben en of de doelen behaald zijn en wanneer is een maatregel geslaagd ten aanzien van het te behalen doel, wat veelal kwalitatief geformuleerd staat in plaats van kwantitatief? Op pagina 4 van de raadsbrief staat onder andere dat in combinatie met een proef met het weghalen van afvalbakken er wordt gestreefd naar gedragsverandering in de

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

winkelstraten. Er komen proeven met het weghalen van afvalbakken in de stad op plekken waar het niet nodig is of waar er al genoeg zijn. Wat is een voorbeeld van een plek waar afvalbakken niet nodig zijn en wanneer denkt de wethouder iets te kunnen zeggen over de effecten van het weghalen van die afvalbakken? In de brief van stadsdeelbestuurder Van Renssen valt te lezen dat 8 procent van de bedrijven binnen het gebied van de 9 Straatjes te veel afval heeft om fijnmazig in te zamelen en dat hier dus nog wordt ingezameld met vrachtwagens. Dit betreft in ieder geval vier grote hotels die voor 39 procent zorgen van al het afval in het gebied, plus nog wat andere horecabedrijven die veel glas aanbieden. Direct daaronder staat in de brief dat als belangrijk resultaat van deze pilot het aantal zware vuilniswagens met 36 procent is verminderd van gemiddeld negen naar zes per dag.

• Bedienen deze zes vrachtwagens voor het grootste deel de eerdergenoemde 8 procent? • Zo ja, zou dit dan betekenen dat er niet of nauwelijks nog zwaar vrachtverkeer door de 9 Straatjes rijdt als er een maatwerkoplossing komt voor die 8 procent? • Welk effect zou het hebben op die zes verkeersbewegingen per dag als er alleen nog voor die vier hotels gereden hoeft te worden en de overige bedrijven toegevoegd kunnen worden aan het afval-op-afspraak-systeem, zoals ook wordt voorgesteld in de tussenevaluatie? Van de bewoners vindt 15 procent dat het minder schoon of zelfs veel minder schoon is op straat en 23 procent ziet geen verschil, ondanks de pilot. Is dat een algemene schoonbeleving of heeft dat betrekking op het succes van de pilot? De bewoners zijn over de proef gematigd tevreden, 44 procent is tevreden of zeer tevreden en 39 procent is ontevreden of zelfs zeer ontevreden. Komt de 39 procent ontevredenen overeen met de 38 procent die hun afval het liefst wegbrengt en zo ja, wat betekent dat? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen. Het lid HAIJEN is tevreden met de antwoorden op zijn vragen in eerste termijn over de investering van 50 miljoen euro om de netcongestie aan te pakken en heeft vertrouwen in de doelmatige inzet van deze middelen.

De SP heeft een sterke voorkeur voor een publiek warmtebedrijf en stelt de vraag of naast de infrastructuur voor stadsverwarming nog andere onderdelen van de energievoorziening in publieke handen kunnen worden gebracht. Het college heeft aangegeven in het komende jaar verder uit te werken wat de mogelijkheden daarvoor zijn en wat de SP betreft kan de gemeente niet ver genoeg gaan met het publiek maken van het energielandschap. Het lid VAN DER KAMP vraagt of het niet beter is om private initiatieven te stimuleren door wet- en regelgeving en subsidies. Een publiek warmtebedrijf belemmert de innovatiekracht van de private sector en het lijkt hem zeer gezond om ruimte te geven aan marktprikkels. Het lid HAIJEN antwoordt dat de gemeente dit moet doen en dat er wat de SP betreft geen ruimte is voor marktprikkels. Het is goed dat er nu geïnvesteerd wordt in elektrische afvalwagens. 34 miljoen voor 45 wagens is veel geld maar de SP steunt de overgang naar elektrische wagens. . DE VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR staat achter het burgerberaad maar vindt het te duur, wat het minder aantrekkelijk maakt als instrument. De essentie van het burgerberaad is volgens het CDA dat de stad en de bewoners samen optrekken en dat de gemeente de bewoners als volwaardige gesprekspartner ziet in plaats van als burgers die gemanaged moeten worden.

Hij heeft enkele vragen aan de wethouder: • Hoe worden de leden van het burgerberaad die dat willen in de toekomst verder betrokken bij dit traject?

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

• • •

Welke kansen zijn er voor een meer langetermijnrelatie met de leden van het burgerberaad? Zijn de leden van het burgerberaad persoonlijk benaderd om zelf containeradaptant te worden? Als dat nog niet gebeurd is, kan de wethouder toezeggen dat ze deze vraag nog stelt?

Het lid NOORDZIJ vraagt het lid Havelaar of de langetermijnrelatie met deelnemers van het burgerberaad geld mag kosten. Het lid HAVELAAR antwoordt dat hij gelooft dat mensen heel veel vrijwillig willen doen. Hij uit zijn zorgen over het gebrek aan realisatiekracht van het college. Zo is er al heel vaak gesproken over containeradaptanten en de 25-meter-regel en ook de vraag om aanbieders van fastfood te verplichten om een rol te spelen bij de afvalinzameling verdwijnt na anderhalf jaar ergens in beleidsproza. Als alternatief komt hij nu met een motie voor de verkiezing van de schoonste straat wat minder kost dan het burgerberaad. Bij de investeringskrediet voor vuilniswagens heeft hij de volgende vragen: • Zijn deze vuilniswagens veel zwaarder dan reguliere dieselvarianten en wat betekent dit voor de remweg, de schade aan het wegoppervlak in de binnenstad en de veiligheid? • Moet de gemeente niet kiezen voor lichtere, kleinere elektrische voertuigen? • Zou het niet eerlijk zijn om de meerkosten ten opzichte van dieselwagens te dekken vanuit het duurzaamheidsbudget van de gemeente zodat deze niet uit de afvalstoffenheffing hoeven te worden betaald? Daarnaast is lid Havelaar verrast en teleurgesteld over het beperkte gebruik van CO2-beprijzing binnen de gemeente.

Hij heeft de volgende vragen: • Waarom wordt CO2-beprijzing niet standaard toegepast in alle CapExprocedures? • Waarom wordt de CO2-prijs niet standaard meegenomen in elke aanbesteding om te voorkomen dat duurzame initiatieven duurder worden? Hij merkt op dat het college voorlopig een grens van 1 miljoen hanteert wat volgens hem nette taal is om te zeggen dat er niets met de aangenomen motie gedaan wordt. Hij pleit ervoor dat de raad aangeeft dat CO2-beprijzing in elke aanbesteding moet worden meegenomen, ook omdat in het kader van de CSRD-richtlijnen het bedrijfsleven straks mogelijk voorloopt op de gemeente Amsterdam. Het lid VAN MUNSTER vraagt of het lid Havelaar het met hem eens is dat bedrijven CO2-beprijzing alleen toepassen maar vanwege Europese regelgeving. Het lid HAVELAAR antwoordt dat de CSRD-richtlijnen voor bedrijven onuitvoerbaar zijn. Waar het om gaat is dat de gemeente aangeeft dat het om 1,3 procent van het totale bedrag gaat en de interne CO2-beprijzing niet serieus neemt. De motie is dus niet goed uitgevoerd. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bilgin. Het lid BILGIN is benieuwd naar de achterliggende cijfers van de investering in elektrische afvalinzamelvoertuigen. De aanschaf is niet verplicht, de kosten zijn fors hoger dan die van dieselvoertuigen die langer meegaan en het is maar de vraag of er voldoende laadvoorzieningen voorhanden zijn.

Het beleid op interne CO2-beprijzing is niet doeltreffend omdat de prijs wordt bepaald op te veel aannames waar geen consensus over bestaat en het legt te veel beslag op de ambtelijke organisatie. Forum voor Democratie is geen voorstander van interne CO 2beprijzing of true pricing. De VOORZITTER schorst de vergadering tot vijf over halfelf.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

De VOORZITTER heropent de vergadering en geeft het woord aan wethouder Van Buren voor de beantwoording in eerste termijn. Wethouder VAN BUREN benadrukt dat een schone stad een grote prioriteit is van dit college. Het lid HAVELAAR vraagt de wethouder of zij de ambitie heeft om ooit weer terug te gaan naar niveau B voor reiniging in de hele stad. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat ze dat graag zou willen. Met de benchmark uit het Cebeon-onderzoek wordt gekeken hoe de stad efficiënter schoner kan worden. . Het lid HAVELAAR vraagt of niveau B definitief is losgelaten nu er geen plannen meer zijn. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat er wel degelijk plannen zijn om de stad schoon te krijgen. Er zijn nu bepaalde doelstellingen vastgesteld, en zij wil eerst die doelstellingen behalen. Het lid HAVELAAR vraagt of er nog wel wordt toegewerkt naar een situatie waarin op de lange termijn de hele stad overal op niveau B onderhouden wordt. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat dat op dit moment niet het geval is. • Het initiatiefvoorstel van de Partij voor de Dieren sluit aan bij het advies van het burgerberaad. De allesomvattende campagne is in voorbereiding, en de wethouder komt op een later moment terug op het voorstel. • Het rekenkamerrapport over grofvuil wordt op 28 november besproken in de commissie.

De aanbevelingen die door de raad worden overgenomen zullen concreet worden uitgewerkt in een plan van aanpak. • De raad is in juli 2023 geïnformeerd over het kredietbesluit voor de elektrische afvalwagens. De aanbesteding moet nu plaatsvinden en het kredietbesluit moet nu worden genomen. Het lid VAN DER KAMP vraagt of de raad nog toegang krijgt tot uitgebreide informatie over de elektrische afvalinzamelwagens. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat bij een aanbesteding bepaalde informatie niet gedeeld kan worden. Het lid VAN DER KAMP vindt dat de raad moet zien hoe dit gebeurt. Wethouder VAN BUREN is het daarmee eens en komt erop terug. • De elektrische wagens zijn in z’n geheel niet zwaarder omdat er ook minder kilo afval in wordt geladen. • De remweg van elektrische wagens is korter dan die van een dieselwagen. • Kleine elektrische wagens worden ingezet, bijvoorbeeld in de 9 Straatjes, maar voor het inzamelen van bovengrondse en ondergrondse containers zijn de grotere wagens nodig. • In de binnenstad wordt gewerkt met smalspoorwagens. Aangezien deze nog niet als elektrische wagen beschikbaar zijn worden deze voertuigen op biodiesel gehuurd. Het lid KREUGER vraagt wat er gebeurt met de uitstoot van fijnstof bij elektrische wagens. Wordt dat hoger, lager of blijft het gelijk? Wethouder VAN BUREN heeft daar geen informatie over en kan de vraag niet beantwoorden.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

Het lid BILGIN vraagt of er meer voertuigen moeten rijden en meer personeel nodig is om het afval in de stad op te halen, aangezien elektrische afvalinzamelvoertuigen minder kilo’s afval kunnen inladen. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat een afvalwagen eerder naar het AEB moet rijden om het afval weg te brengen. Het is dus mogelijk dat er meer bewegingen zijn. Het lid BILGIN vraagt of dat mogelijk is met hetzelfde aantal werknemers. Wethouder VAN BUREN gaat ervan uit dat het mogelijk is met hetzelfde aantal werknemers en dat het past in het rooster. De kapitaallasten van de investering worden betrokken bij de tariefstelling voor de afvalstoffenheffing van 2027 en verder. Deze voertuigen vervangen de oudere emissieuitstotende voertuigen. Als gevolg van de prijsontwikkeling voor wagens in het algemeen en de nieuwe techniek voor elektrische wagens zullen de nieuwe voertuigen een substantieel hogere prijs hebben dan de voertuigen die worden vervangen. De verwachting is dat de kapitaallasten voor deze wagens stijgen met 2,25 miljoen euro. Dit betekent een verhoging van de afvalstoffenheffing van grofweg 1,2 procent, wat neerkomt op 5,60 euro per huishouden. Het lid KREUGER vraagt of dit niet betaald zou moeten worden met duurzaamheidsgeld in plaats vanuit de afvalstoffenheffing.

Wethouder VAN BUREN antwoordt dat de duurzaamheidsmiddelen nodig zijn voor bestedingen om de stad te vergroenen. Het college heeft dit jaar al 30 miljoen euro uitgetrokken om het tarief van de afvalstoffenheffing te dempen, waarvan 10 miljoen euro bij de start van het college en 20 miljoen euro structureel. Het lid KREUGER meent dat het gaat om een ingreep op duurzaamheid en dat het niets te maken heeft met afvalbeleid. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat afvalbeleid ook duurzaam moet worden. Het lid BILGIN vraagt of de verhoging van de afvalstoffenheffing geen aanleiding is om te besluiten minder elektrische voertuigen aan te schaffen en de Europese richtlijn aan te houden van 45 procent elektrisch en de rest diesel. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat er bij deze begroting al geld is uitgetrokken om de komende twee jaar de afvalstoffenheffing niet te laten stijgen. Wanneer over twee jaar de afweging over de afvalstoffenheffing weer aan de orde is, dan gebeurt dat op basis van het benchmarkonderzoek. Er zijn nog geen extra structurele middelen vrijgemaakt voor Afval en Reiniging. Er wordt nu 13 miljoen extra incidenteel geïnvesteerd, en met het onderzoek wordt gekeken hoe het efficiënter geregeld kan worden. Het is niet gezegd dat er nooit meer extra structurele middelen vrijgemaakt zullen worden voor Afval en Reiniging.

Er is al onderzocht of een afvalcontract een verplicht onderdeel van een exploitatievergunning moet zijn maar dat is lastig vanwege juridische kanttekeningen. Er wordt nog steeds gelobbyd voor een wettelijke verplichting om het afval te benoemen als stedelijk afval zodat er meer geëist kan worden van de BIZ’en. Ondernemers kunnen gezamenlijk een afvalcontract afsluiten zodat er maar één keer een wagen hoeft te komen in plaats van zestien keer. • Het treintje wordt ook in de andere stadsdelen ingevoerd, dat was ook een van de adviezen van het burgerberaad. • Het burgerberaad was een intensief traject met betrokken deelnemers en heeft vijftien goede adviezen opgeleverd. • De deelnemers is gevraagd om containeradaptant te worden en een aantal hebben zich aangemeld.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

• • • • •

Deelnemers aan het burgerberaad blijven betrokken via een klankbordgroep en een monitor om de implementatie te toetsen. In de begroting is 1 miljoen opgenomen voor de uitvoering van deze adviezen. Dit budget is niet bedoeld om alle adviezen uit te voeren, het wordt ingezet om een goede start te maken en adviezen op weg te helpen. Een aantal van de adviezen past binnen de begroting omdat deze adviezen overgenomen worden van het burgerberaad. Voor sommige adviezen zal nog gezocht worden naar budget, bijvoorbeeld het advies voor repaircafés. Het advies om elke dag vuil op te halen was breder en is wel overgenomen.

Het lid GARMY vraagt of er een document kan worden toegevoegd waarin expliciet wordt gemaakt welke voorstellen niet worden overgenomen, ook als het maar een klein subonderdeel is van een groter advies. Wethouder VAN BUREN zegt toe om dat in een tabel op te nemen. Het lid GARMY vraagt of dat voor de bespreking in de raad kan gebeuren. Wethouder VAN BUREN zal daarvoor zorgen maar er zijn wel nog een aantal kanttekeningen bij te maken. Adviezen waarvan vooraf duidelijk was dat ze niet haalbaar zijn worden niet overgenomen. Sommige adviezen zijn nog niet helemaal uitgewerkt of niet ver genoeg uitgewerkt, waardoor nog niet vastgesteld kan worden of ze worden overgenomen of niet. Voor andere adviezen is er nog onvoldoende budget maar dat is geen reden om ze niet over te nemen. Het lid DETERINK vraagt of de wethouder het niet teleurstellend vindt dat slechts 6 procent van de Amsterdammers die waren uitgenodigd voor het burgerberaad gereageerd hebben. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat het positief is dat blijkbaar 600 Amsterdammers bereid waren veel tijd te besteden aan het burgerberaad. Het lid GARMY vraagt waarom de adviezen in categorie B niet al tijdens het burgerberaad zijn getoetst, zoals was opgenomen in de startnotitie. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat er een toetsingscommissie was en dat onhaalbare zaken zijn afgevallen.

De adviezen in categorie B moeten nog beoordeeld worden door de organisatie zelf. • Er wordt nog vol ingezet om de motie van voormalig lid Boomsma uit te voeren voor meer containeradaptanten, ook in de stadsdelen. • De kosten voor het burgerberaad zijn hoger uitgevallen door de gehuurde locaties, dat was niet goed ingeschat. Ook de inhuur van externe en interne mensen voor het toetsen van de adviezen heeft bijgedragen aan de hogere kosten, waardoor het 150.000 euro duurder is geworden. • Bezoeken aan het AEB zijn lastig voor grote groepen, maar de wethouder zal het voorleggen. Het lid NOORDZIJ merkt op dat ook afvalpunten indrukwekkende bergen afval verwerken en vraagt of die ook meegenomen worden voor schoolbezoeken. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat ze afvalpunten zal meenemen. Het lid GARMY vraagt waarom er geen publiekscampagne was om de Amsterdammers te betrekken bij het burgerberaad. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat er wordt geleerd van het burgerberaad en dat deze aanbeveling wordt meegenomen bij een volgend beraad.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

• • • • • • • •

Begin december volgt een gedetailleerde planning over de boven- en ondergrondse containers in het centrum. Er wordt voortgebouwd op de proeven met afval over water, stedelijke afvalinzameling in combinatie met een brengpunt op het water en de ondergrondse containers op loopafstand. Er wordt ingezet op ondergrondse containers met daarna brengpunten op het water en als laatste afval op afspraak. De Spuistraat is als eerste aan de beurt en de inspraakprocedure start dit jaar nog. Volgend jaar worden 130 oude papier- en glascontainers in het centrum vervangen en op deze locaties worden ook restafvalcontainers geplaatst. Er wordt ook gestart met brengpunten op het water in het Wallengebied. De bovengrondse containers worden ingezet als tijdelijke maatregel totdat de ondergrondse containers zijn geplaatst. Er wordt nog onderzocht of minder afvalbakken zorgt voor minder afval op straat.

Het lid NOORDZIJ vraagt of er beter met bewoners gecommuniceerd kan worden over de wijzigingen bij de afvalinzameling. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat communicatie wordt meegenomen, met name door de stadsdelen die verantwoordelijk zijn voor afvalplannen en de uitvoering. • Er worden afvalbakken weggehaald op plekken waar de meeste overlast is van de statiegeldinzamelaars, en er wordt onderzocht wat de effecten hiervan zijn. • Ook afvalbakken die niet of nauwelijks worden gebruikt maar wel regelmatig worden opengebroken worden verwijderd. • Het blijkt dat het op zondagen nog niet heel druk is op de werven maar er wordt naar gestreefd om zoveel mogelijk recyclepunten open te stellen. Het lid VAN MUNSTER vraagt of de openstelling op zondag beter gecommuniceerd kan worden zodat de mensen weten dat je zeven dagen in de week afval naar de werven kunt brengen. Wethouder VAN BUREN beaamt dat daar blijkbaar meer aandacht aan gegeven moet worden. Het lid VAN MUNSTER vraagt of de wethouder het effect van de zondagopenstelling kan terugkoppelen naar de raad. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat de openstelling van de drie recyclepunten op zondag nog wordt geëvalueerd. Het zou mooi zijn als het bijdraagt aan minder troep op straat maar dat kost nog wel wat tijd. Het lid VAN MUNSTER vraagt wanneer afvalcontracten opgenomen worden in de exploitatievergunningen.

Wethouder VAN BUREN antwoordt dat is gebleken dat het juridisch niet mogelijk is. Het lid NOORDZIJ vraagt of er op een andere manier bepaald kan worden wat de meest vieze plekken zijn in de stad, dus niet afhankelijk van meldingsbereid maar meer op basis van advies van vuilnismannen en –vrouwen op straat. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat de stadsdelen de afvalplannen maken op basis van input van inwoners maar ook op advies van de medewerkers van Afval en Reiniging. De plannen zijn niet alleen gebaseerd op meldingen. De VOORZITTER merkt op dat de vraag over ziekteverzuim nog niet is beantwoord.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

Wethouder VAN BUREN beaamt dat het ziekteverzuim hoog is. Het gaat ook om zwaar werk. Er zijn maatregelen om het ziekteverzuim terug te dringen in samenwerking met onder andere de Arbodienst. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder De Jager voor de beantwoording in eerste termijn. Wethouder DE JAGER wijst op het besluit dat vanaf 1 juli 2023 geen vergunningen meer worden verleend aan datacenters. Er liggen nog een aantal vergunningaanvragen van voor die datum waarbij meer eisen gesteld worden aan de uitvoerinstallaties en het gebruik van groene stroom. Het lid KREUGER vraagt wat uitvoerinstallaties zijn. Wethouder DE JAGER antwoordt dat het gaat om uitkoppelinstallaties. Als een datacenter warmte levert is het belangrijk dat in het contract is vastgelegd dat er bij de afnemers uitkoppelinstallaties zijn. Dat is bij de oudere contracten nog niet het geval en die worden nu als voorwaarde gesteld bij de nieuwe vergunningen. Het lid KREUGER vraagt of het wel mogelijk is om bij een lopende vergunningsaanvraag nieuwe voorwaarden op te nemen. Wethouder DE JAGER antwoordt dat het gaat om toezeggingen dat een datacentrum gerealiseerd kan worden van voor 1 juli 2023 waarbij nog een vergunning verleend moet worden. In die fase worden nu strengere eisen gesteld. Het lid MEERBURG mist bij de wethouder de urgentie ten aanzien van de datacenters.

Er zit nog voor 350 megavoltampère aan vergunningen in de pijplijn en het college moet ervoor zorgen dat deze niet meer worden verleend en dat ze op bestaande afspraken kan inbreken. Wethouder DE JAGER antwoordt dat uit het rapport van CE Delft blijkt dat datacenters op piekmomenten 12,5 procent van het net gebruiken. Tegelijkertijd is het zo dat datacenters ook warmte opleveren en dat is ook nodig in de stad. In het beleid wordt gezocht naar een goede balans tussen enerzijds de minder stroomverbruik met betrekking tot de afname van CO2-uitstoot en anderzijds de inzet van warmte als alternatief voor het verstoken van biomassa. Het lid MEERBURG herhaalt zijn eerdere vraag waarom het niet is gelukt om de restwarmte van datacenters in te zetten. Wethouder DE JAGER antwoordt dat het deels te maken heeft met de uitkoppelinstallaties en dat daarom bij nieuwe situaties meer voorwaarden aan die installaties worden gesteld en dat deze onderdeel van de contracten worden. Het lid MEERBURG vindt dat de gemeente af moet van die nieuwe contracten omdat de maatschappelijke kosten groot zijn. Het college moet er alles aan doen om ervoor te zorgen dat zo weinig mogelijk nieuwe aanvragen doorgang vinden, zelfs als dat betekent dat ze uitgekocht moeten worden. Wethouder DE JAGER antwoordt dat uitkopen neerkomt op extreem hoge bedragen die niet ten goede komen aan de gemeente.

Er wordt nu ingezet op het maximaal mogelijk gebruiken van de warmte voor de energietransitie, het terugdringen van het energieverbruik van de datacenters en het realiseren van zoveel mogelijk schone energie. Het lid MEERBURG vraagt om wel bedrag het gaat als de wethouder het heeft over extreem hoge bedragen.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

Wethouder DE JAGER kan daar geen exact bedrag bij noemen. Hij kan voor het lid Meerburg wel nagaan over welke orde van grootte het gaat. Het lid MEERBURG overweegt een amendement en vraagt of die informatie beschikbaar is voor de gemeenteraad. Wethouder DE JAGER kan daar geen harde toezegging voor geven, maar hij zal zijn best doen. Het lid MEERBURG wijst op het feit dat het gaat om een begrotingsbespreking en dat zijn fractie de informatie over het bedrag nodig heeft om een voorstel te kunnen doen bij de begroting. Wethouder DE JAGER blijft bij zijn toezegging dat hij zijn best gaat doen voor een indicatie. Het klimaatfonds wordt opnieuw bekeken en bij het nieuwe voorstel is er voldoende gelegenheid om nog onderdelen in te brengen. Het lid KROM stelt voor dat wethouder De Jager contact opneemt met de portefeuillehouder van MOW over het voorstel over ledverlichting dat de Partij voor de Dieren een jaar geleden heeft ingediend in de commissie MOW. Wethouder DE JAGER zal contact daarover opnemen. Het lid VAN SCHAGEN merkt op dat twee punten van het voorstel voor het klimaatfonds in de begroting zitten en worden uitgevoerd en dat twee scenario's meegenomen zouden kunnen worden. Wethouder DE JAGER vindt het lastig om nu in te gaan op losse punten.

Hij stelt voor om het voorstel van het college voor het klimaatfonds af te wachten en dan aanvullende punten in te brengen en te bespreken. CO2-beprijzing wordt ingezet bij alle aanbestedingen en investeringsaanvragen onder de 1 miljoen en dat is slechts 1,3 procent van de totale investeringen. Het zijn ingewikkelde processen en de focus ligt op de grote stappen waar de grootste resultaten behaald kunnen worden. Voor de andere investeringen wordt iets meer tijd genomen zodat ze wat CO2-besparing betreft zaken zo snel mogelijk gerealiseerd kunnen worden. De VOORZITTER schorst de vergadering voor vijf minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering en geeft het woord aan Van Renssen, dagelijks bestuurder van stadsdeel Centrum voor de beantwoording van de vragen in eerste termijn. BESTUURDER VAN RENSSEN laat weten dat het stadsdeel Centrum blij is met de nieuwe ontwikkelrichting voor afvalinzameling die een perspectief biedt aan de bewoners op een schonere stad. Het belangrijkste is dat het stadsdeel de regie heeft op de afvalinzameling. De pilot over het stedelijk afval is uitgevoerd met een ontheffing en kan niet in één keer in de hele stad worden toegepast.

Bijna de helft van de vervoersbewegingen was inderdaad voor het afval van de acht grote bedrijven, maar er waren ook vrachtwagens van bedrijven die een reinigingsrecht hebben, voor het legen van glas- en papiercontainers of voor het ophalen van grofvuil en die dus losstaan van deze proef. Dat nog niet alle bewoners vinden dat het schoner is komt onder andere door zwerfafval en de opengebroken prullenbakken. Een ander punt is dat het afval nu zeven dagen per week wordt opgehaald en niet meer twee dagen zoals voorheen. Er is geen directe relatie tussen de 38 procent die hun afval zelf naar een brengpunt brengt en de 38 procent van de bewoners die zeer ontevreden zijn. Sommige mensen vinden dat de boot nog iets te ver weg ligt en dan is het plaatsen van meer ondergrondse containers een goede

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

aanvulling. Bewoners vinden het een verademing dat ze op een zelfgekozen moment hun afval kunnen wegbrengen. Uit de pilot blijkt dat het schoner is op straat, dat het scheiden van het afval makkelijker gaat en dat het afvoeren veel eenvoudiger is. De VOORZITTER concludeert dat de agendapunten voldoende zijn besproken. • Agendapunt 4, beschikbaar stellen van een investeringskrediet voor de aanschaf van emissievrije inzamelvoertuigen voor Afval & Grondstoffen, is gereed voor een korte bespreking in de gemeenteraad. • Agendapunt 5, instemmen met het overnemen adviezen van het burgerberaad schone stad, is gereed voor een korte bespreking in de gemeenteraad. TOEGEVOEGDE AGENDAPUNTEN Afval en Reiniging 6. Bespreken van het initiatiefvoorstel 'Actieplan Oh Amsterdam wat ben je schoon' van het lid Krom (PvdD) (VN2024-014959) De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom voor een toelichting op het initiatiefvoorstel. Het lid KROM is verheugd dat ze het voorstel vandaag mag toelichten. Iedereen heeft een mening over afval, iedereen ergert zich eraan, mensen wijzen elkaar of organisaties aan die het hebben veroorzaakt en iedereen wijst naar elkaar wanneer het gaat over wie het zou moeten opruimen. Het probleem is groot en vraagt om meer dan wat er nu gedaan wordt.

Het initiatiefvoorstel beoogt extra laaghangend fruit aan te reiken en vooral heel veel praktische voorstellen te doen die tot snel resultaat kunnen leiden en die een mooie aanvulling zijn op wat al wordt gedaan in de stad, zoals de extra plannen van de wethouder en de uitkomst van het burgerberaad. Het is belangrijk om iedereen in de stad te betrekken en bewust te maken omdat het niet alleen de verantwoordelijkheid van de gemeente is, maar ook van de inwoners, de bedrijven, de ondernemers en de toeristen. Om iedereen zoveel mogelijk erbij te betrekken, is een tienpuntenplan gemaakt dat aansluit op de aanpak Schoon en Afvalvrij, maar dat de plannen iets praktischer maakt en wat meer vaart kan geven door meer uitvoering en als gevolg een sneller resultaat. We kunnen het probleem op een positieve manier benaderen en positief naar een oplossing zoeken, maar wel met de urgentie die erbij hoort, zodat we de verjaardag van Amsterdam volgend jaar oktober schoon kunnen vieren. Het is belangrijk om de kennis van de straat te halen bij de mensen die het vuile werk voor ons opknappen. Toeristen kunnen een bijdrage leveren wanneer ze proactief gestimuleerd worden om de stad mee schoon te houden, en daar kan ook een preventieve werking vanuit gaan. Daarnaast worden sponsoren gevraagd om de toeristen te belonen.

In het voorstel worden ideeën aangereikt om de collectieve verantwoordelijkheid aan te spreken, bijvoorbeeld door bedrijven een containersleutel te geven en bedrijven tot supporter van Amsterdam te verklaren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom in de eerste termijn. Het lid KROM is blij met de reactie van de wethouder maar begrijpt niet waarom ze adviseert om het voorstel niet als geheel over te nemen. Het zou jammer zijn wanneer de specifieke wijkaanpak waarbij de gedeelde verantwoordelijkheid wordt aangejaagd niet wordt overgenomen. Oplossingen zoals het verstrekken van containersleutels aan handhavers en bedrijven op buurtniveau en het belonen van mensen die de wijk schoonhouden dragen bij aan het oplossen van de overlast. Het nemen van verantwoordelijkheid bij het tegengaan

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

van afval moet aantrekkelijk gemaakt worden. Het belonen van toeristen wanneer ze een handje helpen met het opruimen draagt daar ook aan bij. Ze hoort graag van de wethouder en de raad wat er nodig is om ervoor te zorgen dat dit voorstel wordt overgenomen omdat ze verwacht dat het voorstel op korte termijn kan bijdragen aan de vermindering van het afval op straat. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ waardeert het voorstel vanwege de concrete maatregelen die snel voor oplossingen kunnen zorgen. Hij heeft nog vragen over oplossingen voor capaciteitsproblemen en is van mening dat de input van vuilnismannen en -vrouwen op straat altijd moet worden meegenomen, daar is geen onderzoek meer voor nodig. Het lid KROM begrijpt niet waarom de PvdA hier een probleem heeft met het betrekken van de mensen van de straat. Het lid NOORDZIJ antwoordt dat de PvdA er al langer voor pleit om vuilnismannen en –vrouwen te betrekken. In het voorstel van de Partij voor de Dieren staat dat daar onderzoek naar gedaan moet worden. Hij vindt dat die betrokkenheid een structureel onderdeel moet zijn van de plannen die gemaakt worden. Het lid KROM stelt voor om ‘gedegen onderzoek’ in het voorstel te wijzigen in ‘gedegen betrokkenheid’ en vraagt of de PvdA dan wel kan instemmen met het voorstel.

Het lid NOORDZIJ antwoordt dat de PvdA voorstander is van vuilnismannen en vrouwen te betrekken bij het beleid. Hij deelt het enthousiasme over acties als de schoonste straat maar dat zou iets moeten zijn wat de gemeente kan faciliteren maar niet moet opleggen. Het lid KROM merkt op dat het voorstel is dat scholen en sportclubs meedoen door het uitschrijven van een wedstrijd voor het schoonste plein of de schoonste sportclub. Het lid NOORDZIJ vindt dan nog dat het aan de gemeente is om dat te ondersteunen. Het denkt dat het opleggen van vrijwilligersacties in de praktijk soms minder goed werkt. Het lid KROM merkt op dat in het voorstel nergens staat dat er iets wordt opgelegd. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren voor de beantwoording. Wethouder VAN BUREN waardeert het initiatiefvoorstel. Het sluit aan bij de plannen van het college met praktische voorstellen vanuit een positieve instelling. Veel voorstellen zijn heel concreet en daarom kan ze nu nog niet toezeggen dat ze die letterlijk zal overnemen. Het lid KROM geeft aan dat ze het voorstel zal aanpassen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en in de gemeenteraad van 11 en 12 december behandeld kan worden. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 10.

Bespreken van de raadsinformatiebrief over het Plan van Aanpak Energie voor de Stad (VN2024-012159) De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Kamp.

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Definitief raadscommissieverslag, 24-10-2024

Het lid VAN DER KAMP wijst op de groeiende weerstand tegen windenergie op land. Wat de VVD betreft moeten deze windmolens in de haven worden geplaatst. Hij vraagt de wethouder hoe hij ervoor gaat zorgen dat het draagvlak niet nog verder wegzakt, vooral met het oog op nut en noodzaak. Uit data van de RVO blijkt dat minimaal 35 terawattuur wel gehaald gaat worden en hij vraagt of de wethouder die cijfers kan staven of met iets anders kan komen, wederom in het kader van nut en noodzaak. Het lid KROM vraagt of het lid Van der Kamp van zins is om met de Partij voor de Dieren op te trekken richting Den Haag om te pleiten voor krimp van Schiphol zodat hoge windturbines in de haven gerealiseerd kunnen worden. Het lid VAN DER KAMP is dat niet van zins. Het lid MEERBURG vraagt waarom het lid Van der Kamp dat niet van zins is. Het lid VAN DER KAMP gaat omwille van zijn spreektijd niet in op die vraag. De netcongestie is een groot probleem en dat betekent dat er zaken uitgezet moeten worden. Hij vraagt wat de wethouder kan doen om ervoor te zorgen dat die afschakelingen prioriteit krijgen en dat daar als eerste op gefocust wordt. Hoe de VVD denkt over het warmtebedrijf is al aan de orde gekomen in het debat met de SP daarover. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy.