Definitief verslag DC 05 09 2024

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Raadscommissieverslag, 05-09-2024

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie Vergaderdatum Donderdag 5 september 2024 van 09.00 uur tot 11.33 uur in de Willem Kraanzaal Verslag vastgesteld op: Donderdag 26 september 2024 Voorzitter: het lid Von Gerhardt Wethouders: Van Buren, De Jager, Scholtes Commissiegriffier: D. Struijk Commissieondersteuner: N. Bakkali Verslaglegging: N. Post (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Bakker (Partij voor de Dieren), Bilgin (Forum voor Democratie), Deterink (VVD), Haijen (SP), Havelaar (CDA), Van der Kamp (VVD), Koppejan (CDA), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Van Munster (GroenLinks), Noordzij (PvdA), Norbruis (D66) Afwezige commissielid: Garmy (Volt)

ALGEMEEN DEEL 1. a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 09.00 uur. Hij meldt dat hij het lid Runderkamp vervangt als voorzitter en heet de leden Van der Kamp en Deterink van de VVD welkom als nieuwe leden in de commissie. Hij stelt vast dat er een quorum is. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat het lid Garmy (Volt) zich heeft afgemeld voor deze vergadering Wethouder DE JAGER heeft de volgende mededelingen:  De Nota van Wijzigingen bij het Programma Windenergie wordt geagendeerd voor de commissievergadering in november. De wensen en

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024



bedenkingen naar aanleiding van de bespreking staan op de agenda van de gemeenteraad op 11 december. Bij voldoende draagvlak kan in oktober of november een werkbezoek georganiseerd worden aan potentiële zoeklocaties in het Programma Windenergie.

De VOORZITTER constateert dat voldoende commissieleden zich aanmelden voor een werkbezoek. Hij noteert de namen en deelt mee dat deelname verplicht is voor degenen die zich hebben aangemeld. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER stelt voor om agendapunt 3 door te schuiven naar de volgende vergadering. Het lid VAN MUNSTER laat weten dat ook D66 de voorkeur heeft om het agendapunt door te schuiven. Met inachtneming van het voornoemde wordt de agenda conform vastgesteld. d. Conceptverslagen van de openbare en besloten vergadering van de raadscommissie DC d.d. 4 juli 2024 Het verslag van het openbare deel wordt met inachtneming van een wijziging van het lid Van der Kamp (VVD) op pagina 8 definitief vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Het lid BAKKER verzoekt haar schriftelijke vragen van bijna een jaar geleden over promotie van giftige tulpenbollen op het Museumplein te plaatsen op de termijnkalender van de commissie DC aangezien het een duurzaamheidskwestie is en geen economische. Ze wil ook graag weten waarom de beantwoording zo lang op zich laat wachten. Wethouder DE JAGER zal bij wethouder Mbarki informeren wat het probleem is bij de beantwoording en met hem bekijken in welke commissie de vragen besproken kunnen worden. f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft geen verzoek ontvangen om een stuk van de TKN-lijst inhoudelijk te bespreken in de volgende commissievergadering. g.

Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken ingekomen van stadsdeelcommissies. De VOORZITTER roept de stadsdeelcommissies op om stukken in te dienen. INHOUDELIJK DEEL 2. a. Opening inhoudelijk gedeelte

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

De VOORZITTER opent het inhoudelijk gedeelte van de vergadering. b. Inspreekmoment publiek A. GROOL spreekt in op persoonlijke titel over de procesgang vaststellen zoekgebieden wind. Hij plaatst vraagtekens bij het genoemde aantal van 561 ernstig gehinderden door een windturbine bij de Gaasperplas, zoals genoemd door het VVD-lid Nijssen in de commissievergadering op 4 juli. Op basis van diverse berekeningen concludeert hij dat er fouten staan in de Plan-MER die doorwerken in het aantal ernstig gehinderden. Daarnaast is hij van mening dat het totaaloverzicht van alle zoekgebieden misleidend is en geen betrouwbare basis vormt voor verdere besluitvorming. Hij stelt dat het beter zou zijn om uit te gaan van de werkelijke situatie en het gemiddelde van de gebieden zelf in plaats van het Amsterdamse gemiddelde. De verwachting dat nader onderzoek een betere afweging mogelijk zou maken vindt hij misplaatst. De juiste aantallen hadden al in de Plan-MER moeten staan, wat zou hebben geleid tot betere informatie. Belangrijker is dat de zoekgebieden klein zijn en dat de schuifruimte uiterst beperkt is. Strengere normen voor woningen bieden ook geen uitkomst aangezien in de PlanMER al uitgegaan wordt van strenge normen. Het lid VAN DER KAMP vraagt of inspreker bereid is de berekeningen te delen en op te sturen naar de wethouder.

Daarnaast vraagt hij of inspreker beschikbaar is om vragen te beantwoorden tijdens een bezoek van bewoners en politici aan de zoeklocaties. A. GROOL antwoordt bereid te zijn de berekeningen te delen en vragen te beantwoorden. Het lid HAIJEN vraagt of inspreker de gemeente om een toelichting heeft gevraagd bij het verschil over het aantal huishoudens in de wijk Gein en stads breed. A. GROOL antwoordt dat het veel tijd kostte om de berekeningen te maken waardoor er geen tijd overbleef om met de gemeente over de resultaten te praten. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten ingebracht. d. Rondvraag Het lid VAN DER KAMP vraagt hoe de wethouder de adviezen van de stadsdeelcommissie Zuidoost over het Programma Wind Amsterdam meeneemt in zijn afweging aangezien dat advies niet overeenkomt met het advies van het dagelijks bestuur van Zuidoost. Wethouder DE JAGER antwoordt dat beide adviezen worden meegenomen in de afweging van het college. Het lid VAN DER KAMP vraagt hoe de wethouder reflecteert op het feit dat het advies van het dagelijks bestuur van Zuidoost afwijkt van het zwaarwegende advies van de stadsdeelcommissie. Wethouder DE JAGER antwoordt dat het college gewicht zal geven aan het zwaarwegende advies van de stadsdeelcommissie.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

Het lid HAVELAAR vraagt of wethouder Van Buren kan toezeggen en garanderen dat er geen handhavingscapaciteit voor de openbare ruimte wordt besteed aan het nieuwe plantenbakkenbeleid in Centrum en dat het handhaven vooral wordt ingezet op prullenbakken en afval. Wethouder VAN BUREN wijst erop dat het gaat om een maatregel van het stadsdeel Centrum en ze zal daarover in gesprek gaan met het stadsdeel. Ze is van mening dat de prioriteit elders zou moeten liggen. Het lid HAVELAAR wijst erop dat de wethouder verantwoordelijk is voor de inzet van handhaving en dat de gemeenteraad het budget voor handhaving vaststelt. Hij wil niet dat dit budget wordt besteed aan het handhaven van plantenbakken. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat de burgemeester verantwoordelijk is voor de handhaving en de inzet van boa’s en dat het college altijd het gesprek voert over waar de prioriteiten liggen. Het lid KROM wijst op de noodkreet van het dierenasiel Oostzaan over de vele gedumpte dieren en vraagt of de wethouder mogelijkheden ziet om financieel bij te springen. Daarnaast vraagt ze of de wethouder bereid is een actiever beleid te voeren tegen impulsaankopen waarbij mensen ook gewezen worden op de overvolle asielen met achtergebleven dieren. Wethouder DE JAGER is bekend met de problemen en er is al een ambtelijk overleg gepland met dierenopvang locaties om de knelpunten te inventariseren.

Het is nog onduidelijk of financiële middelen een oplossing bieden. In de Agenda Dieren is een campagne opgenomen die gericht is op het ontmoedigen van het kopen van dieren wanneer men daar niet goed voor kan zorgen. Het lid KROM vraagt of de wethouder in de begroting rekening wil houden met lange termijn oplossingen voor de volle asielen. Wethouder DE JAGER stelt voor om eerst te bepalen wat de knelpunten zijn en daarna te bedenken wat er nodig is om de problemen op te lossen. BESPREEKPUNTEN Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 3. Bespreken van de reactie op motie 710.23 (29 november 2023) van het lid Hofland (D66) c.s. over 'Versnel verduurzaming; maak ruimte op het net’ en de aan de motie gerelateerde toezeggingen (VN2024-011652) Dit agendapunt is verschoven naar de commissievergadering van 24 oktober. Afval en Reiniging 4. Bespreken van de raadsinformatiebrief over aanvullende zomeraanpak afval en reiniging (VN2024-011657) Het lid KOPPEJAN is benieuwd of de gele statiegeldbakken met een luikje onderin nog verder verspreid zullen worden in de stad. Daarnaast vraagt ze of ze een overzicht kan krijgen van de verschillende mogelijkheden die er momenteel zijn om statiegeld in te zamelen en of er al een plan is voor het volgende seizoen om statiegeld in te zamelen en het afval te reguleren op momenten dat het erg druk is in de stad.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

Naar aanleiding van berichten over een rattenplaag in winkelcentrum de Amsterdamse Poort in Zuidoost heeft ze de volgende vragen aan wethouder Scholtes:  Hoe is het op dit moment gesteld met het aantal ratten in de stad?  De GGD maakt zich ernstige zorgen vanwege het risico op ziektes die door ratten kunnen worden overgedragen. Klopt het dat de situatie zeer zorgwekkend is?  Wat eten ratten graag? Aan wethouder Van Buren heeft ze de volgende vragen:  In hoeverre zijn deze voedingsmiddelen voorhanden in de openbare ruimte, bijvoorbeeld in de vorm van afval?  Ze heeft gehoord dat de samenwerking tussen de woningcorporaties, de ondernemers in het winkelcentrum en de gemeente stroef verloopt. De samenwerking tussen de afdelingen afvalinzameling en veegdienst moet beter want er ligt nog steeds afval naast de containers. Daarnaast bestaat er onduidelijkheid over de renovatie van de loopdekken bij de Amsterdamse Poort.

Kan de wethouder helderheid verschaffen over welke loopdekken in de planning staan voor renovatie en wanneer deze werkzaamheden daadwerkelijk van start gaan?  Welke korte- en lange termijnoplossingen stelt de wethouder voor om de rattenplaag in het winkelcentrum tegen te gaan?  Kan de wethouder toezeggen dat na overleg tussen de ondernemers, woningcorporaties en de handhavers over het rattenprobleem de gemaakte afspraken ook binnen de afgesproken tijdlijnen worden gewaarborgd?  Kan de wethouder toezeggen dat er wordt geïnvesteerd in nieuwe methoden om de rattenplaag aan te pakken, bijvoorbeeld door het plaatsen van nieuwe vallen, het inzetten van een rattenvanger of het onvruchtbaar maken van de ratten?  Kan de wethouder toezeggen dat er duidelijk wordt gecommuniceerd richting de bewoners over waar zij terecht kunnen met hun vragen en meldingen? Het lid DETERINK wijst op de grote ontevredenheid onder de inwoners van Amsterdam over het afval op straat en de manier waarop de gemeente tekortschiet in het schoonmaken en schoonhouden van de stad. De VVD is benieuwd naar de integrale aanpak van het college voor een schone stad die bij de begroting zal worden gepresenteerd. Hij heeft daarbij de volgende vragen aan de wethouder:  De vacatures bij Afval en Reiniging zijn moeilijk in te vullen.

Kan de wethouder aangeven op welke plekken in de keten de knelpunten momenteel het grootst zijn en welke vacatures het meest lastig in te vullen zijn?  Er is een benchmark uitgevoerd voor de begroting van Amsterdam waaruit blijkt dat Amsterdam ondanks een lagere schoonnorm structureel hogere uitgaven heeft voor reiniging en afval en dat deze kosten de komende jaren alleen maar zullen toenemen. De wethouder zou onderzoeken wat de oorzaak hiervan is en wat eraan gedaan kan worden. Kan de wethouder hier al iets meer over vertellen?  Straatmanagers kunnen een belangrijke rol spelen in het signaleren van problemen maar geven aan weinig tot geen informatie van de gemeente te ontvangen en dat de samenwerking ontbreekt. Herkent de wethouder dit beeld en wat kan de gemeente doen om de samenwerking met straatmanagers te verbeteren en te intensiveren?  Het is belangrijk om het gedrag van Amsterdammers aan te pakken en asociaal gedrag daadwerkelijk te bestraffen. De boete voor het verkeerd aanbieden van afval bedraagt momenteel 110 euro. Is de wethouder bereid om deze boete te verhogen?

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024



Doet de wethouder mee met het lid Deterink om bij het rijk te lobbyen voor een flinke verhoging van het boetebedrag bij het verkeerd aanbieden van afval? De VVD heeft over de rattenplaag eerder al schriftelijke vragen gesteld die overeenkomen met de vragen van het CDA. De VVD heeft meerdere maatregelen als een rattentsaar of anticonceptiekorrels voorgesteld om de rattenoverlast aan te pakken en vraagt zich nu wanneer voor de wethouder het punt bereikt is dat hij zegt, de overlast neemt nu zo toe en er is nu zo'n groot gevaar voor de volksgezondheid, we gaan echt een keer kijken naar andere dingen dan dat we nu al doen. Het lid KROM vraagt of het lid Deterink kan uitleggen wat zij zich moet voorstellen bij een rattentsaar in de stad. Het lid DETERINK antwoordt dat het gaat om twee voorbeelden van de aanpak van het rattenprobleem in New York. De VVD heeft eerder in schriftelijke vragen aangegeven dat deze aanpak ook een optie zou kunnen zijn voor Amsterdam. Het lid VAN MUNSTER vraagt waarom de VVD in dit geval wel voorstander is van het verhogen van de boete waardoor mensen in problemen kunnen komen omdat ze een keer een fout maken. Het lid DETERINK heeft in een interview over de afvalproblematiek gelezen dat ook GroenLinks asociaal gedrag wil oplossen met hogere boetes.

Het lid VAN MUNSTER beaamt dat hij voorstander is van hogere boetes maar ziet een soort inconsistentie in hoe de VVD met boetes omgaat ten aanzien van bepaalde groepen mensen. Het lid LUST vraagt of de wethouder alvast iets kan zeggen over de effectiviteit van de tijdelijke maatregelen die sinds vier weken worden ingezet.  Hebben bijvoorbeeld de meeste ondernemers die tot nu toe gecontroleerd zijn een passend afvalcontract?  Wat zijn de eerste bevindingen met betrekking tot de rolcontainers in het Vondelpark waarin mensen hun statiegeldblikjes en -flesjes kunnen doneren?  Hoe gaat het met het naleven van de aanbiedregels voor afval nu hier meer op wordt gehandhaafd?  Waar wordt tijdelijk niet gehandhaafd nu dit een speerpunt is gemaakt? Het lid HAIJEN is het eens met het AT5-panel over de vieze stad en is van mening dat het zo niet langer kan. Het afvalprobleem kent vele oorzaken, huisafval, bedrijfsafval, de kwestie met statiegeld en er is dus geen eenvoudige oplossing. Hij is wel blij dat de verpakkingsindustrie nu steviger wordt aangesproken op haar verantwoordelijkheid voor meer inleverpunten. Het plaatsen van bovengrondse containers in het centrum is een goede stap maar hij vraagt zich af waarom dit voorlopig beperkt blijft tot de Spuistraat. De SP is van mening dat de raad meer geld moet vrijmaken zodat er meer mensen kunnen worden ingezet bij de stadsreiniging.

De SP kijkt hiervoor naar het verhogen van de toeristenbelasting. Het lid NOORDZIJ constateert dat het afvalprobleem veel te groot is en dat de stad schoner moet worden. In de binnenstad worden momenteel verschillende maatregelen genomen en het is positief dat er verder wordt gewerkt aan een ander inzamelsysteem dan het huidige model met vuilniszakken. Het plaatsen van containers is echter niet overal mogelijk en inzamelen op water of inzamelen op afspraak zijn dan mogelijke oplossingen. De opengebroken vuilnisbakken en -zakken veroorzaken veel frustratie maar zijn ook het gevolg van de extreme ongelijkheid in de stad. Wat voor de één afval is, is voor de ander waardevol genoeg om tussen het afval te zoeken. Deze ongelijkheid was altijd al

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

aanwezig maar wordt nu zichtbaar. Het is een belangrijk onderdeel van het debat en mag niet onbenoemd blijven. De pilot met de gele statiegeldbakken zorgt ervoor dat blikjes en flesjes op een menselijke manier kunnen worden verzameld. Het lid KREUGER vraagt of de PvdA het goedpraat dat mensen afvalbakken opentrekken en vanwege ongelijkheid rommel maken van de stad. Het lid NOORDZIJ legt uit dat het feit dat mensen in vuilnisbakken zoeken naar blikjes en flesjes de grote ongelijkheid in de stad meer zichtbaar maakt. Deze ongelijkheid roept net zoveel frustratie op als het afval op straat zelf en is daarmee een belangrijk onderdeel van het debat. Het lid KREUGER heeft er geen probleem mee dat er blikjes uit de afvalbakken worden gehaald maar dan hoef je er nog geen puinhoop van te maken. Het is niet nodig om alles wat in die afvalbak zit eruit te gooien en daar te laten liggen. Het lid NOORDZIJ antwoordt dat de ongelijkheid een onderdeel is van de rotzooi die op straat ligt en daarmee ook een onderdeel van het gesprek. Ongelijkheid is net zo onacceptabel als de rotzooi op straat. Het lid KREUGER verwijt het de mensen niet dat ze blikjes verzamelen maar hij vindt het wel asociaal gedrag dat ze de rotzooi op straat gooien.

Het lid NOORDZIJ beaamt dat het onacceptabel is dat er afval op straat ligt maar het is niet oké is dat we in een land leven waarin het ene deel van de bevolking een blikje als rotzooi beschouwt en weggooit terwijl een ander deel van de bevolking in een vuilniszak moet zoeken naar zulke blikjes om de dag door te komen. De gele statiegeldbakken waar blikjes en flesjes op een normale manier kunnen worden ingeleverd en ingezameld zijn een goede eerste stap. Hij vraagt of dit soort initiatieven verder besproken zullen worden. Daarnaast is er ongelijkheid tussen wijken in Amsterdam als het gaat om het melden en signaleren van afvalproblematiek of specifieke problemen zoals afvaldumpingen aan de rand van de stad vanuit omliggende gemeenten. Daardoor ontstaat het risico dat deze wijken achterblijven en verloederen. Sommige delen van de stad zijn beter onderhouden en schoner dan andere en dat vraagt om gebiedsgericht werken en ongelijk investeren voor gelijke kansen. Het is goed dat excessen in de binnenstad worden aangepakt maar er ontbreekt aandacht voor lokale kwesties in andere wijken. Hij vraagt of de wethouder dit aspect meeneemt bij haar integrale aanpak. Het lid KREUGER hoort het lid Noordzij zeggen dat bepaalde zaken niet horen in deze stad. Hij vraagt hoelang de PvdA de stad inmiddels bestuurt. Het lid NOORDZIJ antwoordt dat dit al geruime tijd het geval is.

Er zijn zaken die beter moeten en daaraan moet worden gewerkt. Echter, bedrijfsmatige dumpingen in Kadoelen of de Molenwijk zijn niet eenvoudig aan te pakken. Dit vraagt om langdurig toezicht, schoonmaken, handhaving en overleg met omliggende gemeenten waar het afval vandaan komt. Het lid KREUGER meent dat de PvdA al tachtig jaar bestuurt en merkt op de ongelijkheid in de stad niet van gisteren is. Hij verwacht van de PvdA iets meer zelfreflectie op dit punt. Het lid NOORDZIJ vraagt als laatste om meer begrip voor de stadreinigers wanneer zij afval inzamelen op moeilijk bereikbare plekken in de stad of in smalle straten. Hij verzoekt de Amsterdammers om in zulke situaties even geduld te hebben en niet te toeteren of te roepen dat het sneller moet.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

Het lid KROM ziet geen heil in klagen en heeft een initiatiefvoorstel ingediend om te starten met een afvaloffensief waaraan de gemeente, bewoners, lokale ondernemers en toeristen een bijdrage kunnen leveren. Het is een actieplan met tien punten gericht op mentaliteitsverandering en het op een leuke manier bewust maken van de collectieve verantwoordelijkheid. Ze willen toeristen verleiden om te helpen bij het opruimen van zwerfafval, lokale ondernemers vragen om containeradoptant te worden en stellen voor om voorbeelden op te halen uit andere steden en de mensen die op straat werken te vragen wat zij denken dat er beter kan. Het idee is om wijkgericht aan de slag te gaan, scholen en sportclubs te betrekken en eindelijk de 25-meterregel te handhaven. Het gaat om bewustwording en om het benadrukken van ieders rol in het oplossen van het afvalprobleem. Ze is benieuwd naar de reactie op het voorstel. De voorstellen van de VVD voor de problemen met ratten noemt het lid Krom populistische prietpraat. Volgens haar zijn het geen echte oplossingen en veroorzaken ze alleen maar dierenleed. De enige manier om de overlast van ratten tegen te gaan is door ervoor te zorgen dat de basis rondom afvalbeheer op orde is.

Het lid KREUGER mist in de brief van de wethouder de erkenning van de rol die de gemeente zelf heeft in het zorgen voor een schone stad aangezien dit probleem niet van gisteren is. Daarnaast heeft hij de indruk dat de gemeente sneller actie onderneemt bij klachten vanuit de grachtengordel dan bij klachten uit Nieuw-West, Zuidoost of Noord en hij hoort graag hoe de wethouder hierop reflecteert. Een andere vraag betreft personele problemen bij de afdeling Afval en of het vertrek van de directeur van die afdeling daarmee te maken heeft. Het lid Kreuger wil graag weten hoeveel boetes er zijn uitgeschreven in de maanden juni, juli en augustus. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren voor beantwoording van de vragen. Wethouder VAN BUREN benadrukt dat de zorg voor een schone stad de hoogste prioriteit heeft binnen het college en dat zij als PvdA-wethouder bewust heeft gekozen om deze portefeuille op zich te nemen omdat ze het een belangrijk onderwerp vindt. Er zijn al veel zaken in gang gezet maar ze hecht ook waarde aan realistische verwachtingen. Uiteraard steekt de gemeente de hand in eigen boezem en erkent ze dat het afvalprobleem slimmer moet worden aangepakt. Er is een opdracht uitgezet om te onderzoeken hoe het in andere steden gaat die met minder geld werken, hoe Amsterdam het efficiënter kan doen en of mensen op de juiste plekken worden ingezet.

Het lid KREUGER vraagt waarom de hand in eigen boezem niet wordt genoemd in de brief van de wethouder. Wethouder VAN BUREN wil graag haar antwoord op dat punt afmaken. Afgelopen zomer is ze namelijk een aantal keer meegelopen met de medewerkers van de reinigingsdienst en ze wil hen oprechte complimenten geven. 's Ochtends ligt het afval verspreid over straat, de medewerkers van de afvalwagen ruimen dat op en daarna komt de veegwagen. Maar als ze een half uur later daar weer langs fietst hebben mensen alweer vuilniszakken naar buiten gegooid. Dus ja, ze is geïrriteerd. Natuurlijk moet de gemeente het zelf ook doen maar ze heeft ook de inwoners en ondernemers van Amsterdam nodig. De reinigingsdienst heeft goed contact met de straatmanagers in het centrum maar als er signalen zijn dat dit niet goed verloopt dan moet dat beter. De wethouder zal met de stadsdelen om tafel gaan zitten om te kijken hoe de samenwerking met de BIZ-zen verbeterd kan worden. Er zijn al voorbeelden van waar dat goed gaat. De aanpak is niet gericht op het centrum maar in de binnenstad was het deze zomer extra erg vanwege de drukte. In het centrum zijn veel eetgelegenheden waar mensen op straat kunnen eten en dat eten weggooien waardoor er weer ratten worden aangetrokken.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

De wethouder heeft gereageerd op klachten uit de grachtengordel omdat ze het signaal wilde afgeven dat de zomeraanpak al klaar lag. Het lid KREUGER merkt op dat die reactie op 7 augustus kwam. Wanneer het echt gaat om de zomeraanpak dan waren de aanvullende maatregelen al in mei kenbaar gemaakt. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat in overleg met Afval en Reiniging en Afval en Grondstoffen de maatregelen op korte termijn zijn genomen. Het lid KREUGER blijft bij zijn conclusie dat de maatregelen pas genomen zijn nadat een ingezonden stuk van bepaalde mensen uit de grachtengordel in het Parool werd gepubliceerd. Wethouder VAN BUREN voelt zich op dat punt niet aangesproken en herkent zich niet in het beeld dat het lid Kreuger schetst. Ze is ook actief bezig met andere buurten in de stad. Tijdens de tweede termijn van de bespreking van de begroting op 24 oktober zal de gemeenteraad een raadsinformatiebrief ontvangen met de integrale aanpak voor een schone en afvalvrije stad, inclusief de reactie op het burgerberaad en een actualisatie van het huidige beleidskader. Ze zal proberen ook de reactie op het initiatiefvoorstel van de Partij voor de Dieren toe te voegen zodat alle maatregelen in één keer besproken kunnen worden.

Het lid HAVELAAR vraagt of de raadsinformatiebrief alvast geagendeerd kan worden en of er voorafgaand een technische sessie georganiseerd kan worden zodat raadsleden in de gelegenheid worden gesteld om het een en ander nog te vertalen naar moties en amendementen voor de begroting. Wethouder VAN BUREN kan dat toezeggen en ze gaat daarmee aan de slag. Ten aanzien van de proef met de gele statiegeldbakken kan de wethouder meedelen dat deze goed verloopt met positieve resultaten. De bakken blijven staan tot en met oktober, waarna de evaluatie volgt. Er komen meer maatregelen en de wethouder is in gesprek met Verpact over het realiseren van meer inleverpunten. Aan de andere kant moeten mensen ook wennen aan het feit dat ze geen blikjes en flesjes meer in de vuilnisbakken moeten gooien. De gemeente heeft een verantwoording maar ze kan het niet zonder de bewoners en bedrijven oplossen. In het centrum is een aantal treintjes georganiseerd en het voornemen is om die vaker in te zetten. De krapte op de arbeidsmarkt zit niet zozeer bij de Reiniging. Het probleem ligt vooral bij de chauffeurs met een groot rijbewijs. Bij de handhaving is er wel een groot probleem en daar zijn ook veel openstaande vacatures. Het blijft moeilijk om dat op te lossen.

Het lid DETERINK vraagt of de gemeente bereid is om het behalen van een groot rijbewijs te financieren zodat meer mensen als chauffeur bij de gemeente aan de slag kunnen. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat zulke ideeën al worden uitgezet en onderzocht. Gedragsverandering van bewoners en bezoekers heeft een hoge prioriteit en de wethouder is inmiddels voorbij het vriendelijk vragen. Ze weet niet of de boetes verhoogd kunnen worden maar ze zal dat meenemen in haar overweging. Ze kan nog niet aangeven hoeveel boetes dit jaar zijn uitgeschreven. In 2023 zijn er twaalfduizend boetes uitgeschreven voor illegale bijplaatsingen. Hierop zijn duizenden bezwaren binnengekomen wat de ambtenaren weer veel extra werk kostte. Boetes moeten worden kwijtgescholden omdat de bewijslast lastig is en mensen op heterdaad betrapt moeten worden.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

Een ander probleem waarop beter gehandhaafd moet worden zijn ondernemers die hun kliko's bij het huisvuil legen. De gemeente moet het samen doen met ondernemers, woningcorporaties, Horeca Amsterdam en de stadsdelen en de wethouder zal met deze partijen in gesprek gaan over een schone stad. Het lid VAN MUNSTER wijst erop dat wanneer de raad de wethouder aanspoort om boetes te verhogen en meer boetes uit te schrijven er een kans bestaat dat er over een paar jaar in de raad wordt gediscussieerd over schandelijk juridische consequenties van die maatregelen. Dit is vergelijkbaar met de huidige situatie rondom de boetes voor illegale vakantieverhuur. Hij vraagt of de wethouder dit aspect wil meenemen in haar overwegingen. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat ze dat aspect zal meenemen. De tijdelijke maatregelen lijken effectief maar worden nog geëvalueerd. Bij de begroting wordt bekeken of de zomeraanpak verlengd kan worden. Tevens wordt onderzocht of er meer bovengrondse containers geplaatst kunnen worden, wat kan betekenen dat sommige inwoners iets verder moeten lopen en dat er parkeerplaatsen voor opgeofferd moeten worden. Het lid KREUGER merkt op dat twaalfduizend boetes in 2023 veel minder is dan de twintigduizend boetes vier jaar geleden. Volgens hem duidt dit erop dat de handhaving nu minder effectief is.

Wethouder VAN BUREN antwoordt dat het ook kan zijn dat er minder noodzaak was om boetes uit te schrijven en dat het dus beter gaat. Ze kan dat nu niet beoordelen. Het lid KREUGER merkt op dat het in de stad niet minder vuil is geworden en verwacht van de wethouder een beter antwoord. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat er een betere analyse van de cijfers nodig is. Ze vindt het zelf ook belangrijk om te weten welk effect die boetes hebben op het gedrag van de inwoners van Amsterdam. Ten aanzien van de vragen over Verpact geeft de wethouder aan dat ze met hen in gesprek is en daar komt ze nog op terug. Het lid LUST vraagt waarom de wethouder in tegenstelling tot eerdere antwoorden nu wel overweegt parkeerplaatsen op te heffen ten behoeve van bovengrondse containers. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat de problemen met huisvuilzakken inmiddels zo groot zijn dat deze optie nu wel wordt overwogen en zal worden voorgelegd. In reactie op de bijdrage van het lid Noordzij verzekert de wethouder dat ze verder kijken dan alleen het centrum. Voor de andere stadsdelen zijn ook al extra maatregelen genomen en daar worden coalitiemiddelen en middelen vanuit de toeristenbelasting voor ingezet. De wethouder zal met interesse kennisnemen van het initiatiefvoorstel van de Partij voor de Dieren. Ze waardeert dat er wordt meegedacht en komt er zeker op terug.

Het feit dat veel mensen hebben meegewerkt aan het burgerberaad toont ook aan dat mensen heel graag mee willen werken. Ze wil niet alles afschuiven op de statiegeldproblematiek maar het is wel een extra probleem dat vuilniszakken die 's avonds al op straat liggen worden opengescheurd en dat daardoor het afval op straat ligt. Dit is vooral een probleem in het centrum waar er inmiddels niet meer tegenop te vegen is. Het openbreken van de afvalbakken heeft tot nu toe al meer dan 230.000 euro gekost en dit is ook iets wat de gemeente aan Verpact meldt. Het lid KREUGER herhaalt zijn vraag over de directeur Afval die is vertrokken vanwege ongewenst verdrag.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

Wethouder VAN BUREN herkent dat beeld niet. De directeur Grondstoffen heeft een andere aanstelling bij een ministerie. Het lid KREUGER vraagt naar een melding die deze directeur voor zijn vertrek nog heeft gedaan over hoe het eraan toegaat. Dat is waarschijnlijk de aanleiding voor zijn vertrek. Wethouder VAN BUREN bespreekt geen individuele medewerkers. Het lid KREUGER vraagt of de wethouder wil ingaan op de melding die deze directeur bij de ombudsman heeft gedaan over de omgangsvormen hier in dit gebouw. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat er geen officiële melding is gedaan bij de ombudsman. Inclusie, diversiteit en discriminatie binnen de organisatie worden besproken in een andere commissie. Ze spreekt haar waardering uit voor deze directeur die ontzettend goed werk heeft verricht. De VOORZITTER inventariseert of er voldoende interesse is voor de technische sessie. Dat is het geval. Hij geeft het woord aan wethouder Scholtes voor beantwoording van de vragen. Wethouder SCHOLTES legt uit dat hij als wethouder Publieke gezondheid een coördinerende functie heeft tussen alle partijen die een rol spelen bij het beheersen van rattenoverlast. Hij bevestigt dat bewoners en ondernemers overlast ervaren van ratten en zich zorgen maken over de hygiëne.

Zelf is hij op pad geweest met het team Dierplagenbeheersing van de GGD waarbij hij ook heeft geleerd wat wel of niet effectief is bij het beheersen van de overlast. De aanpak van overlastgevende dieren is opgenomen in de Agenda Dieren. De gemeente richt zich op preventie, voorlichting en het aanpakken van de oorzaken van overlast. In principe wordt geen gebruik gemaakt van gif vanwege de schadelijke gevolgen voor andere dieren en omdat ratten resistentie kunnen ontwikkelen tegen gif. De GGD adviseert en denkt mee over het wegnemen van oorzaken, zoals het gedrag van mensen in relatie tot hoe zij omgaan met afval, maar ook over bouwkundige problemen bij huizen. Zolang ratten toegang hebben tot kruipruimtes door verzakkingen, heeft het doden van ratten weinig zin. De overlast verdwijnt pas wanneer de kruipruimtes weer dicht zijn. Afval is een duidelijke oorzaak van rattenoverlast. Ratten eten bijna alles wat mensen ook eten, inclusief hondenpoep. Toegang tot afvalbakken op straat is een belangrijke oorzaak van overlast. Soms is ook het groen in bepaalde gebieden aantrekkelijk voor ratten en dan is groenonderhoud een oplossing. De rol van de GGD is het onderzoeken van overlastsituaties bij bewoners, het vaststellen van oorzaken en het adviseren over de beste oplossing.

Daarnaast analyseert en adviseert de GGD andere gemeentelijke afdelingen, zoals Afval, Reiniging en Groenonderhoud of externe partijen zoals Waternet. Ook communiceert de GGD met ondernemers, Koninklijke Horeca Nederland en woningcorporaties. Sinds kort is er extra capaciteit bij de GGD waarvoor in de begroting geld is vrijgemaakt. Binnenkort komt er een actualisering van het onderdeel rattenbeheersing vanuit de GGD. Wat zeker verbeterd kan worden, bijvoorbeeld in Zuidoost, is de samenwerking tussen verschillende gemeentelijke afdelingen en de informatie-uitwisseling. Hier zal wethouder Scholtes extra aandacht aan besteden. Het bericht van een betrokken GGDmedewerker over frustraties rondom de situatie in Zuidoost deed echter geen recht aan de inspanningen die in zowel Zuidoost als de rest van de stad worden geleverd. Het lid HAVELAAR vraagt hoe tevreden de wethouder is over de samenwerking met de afvalketen en de resultaten die de samenwerking oplevert.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

Wethouder SCHOLTES antwoordt dat niemand tevreden is over de resultaten. Het verhaal in het Parool deed geen recht aan de inspanningen die zowel het staddeel als Afval al hebben gepleegd in Zuidoost. Er gebeurt daar van alles maar het is nog niet goed genoeg. De samenwerking en de informatie-uitwisseling tussen de GGD en de afdeling Afval moet beter. Het lid HAVELAAR vraagt bij welke inspanning in Zuidoost het wel goed genoeg is. Wethouder SCHOLTES is tevreden wanneer de meldingen van overlast afnemen. Het lid HAVELAAR vraagt welke inspanningsverbetering de wethouder zou willen zien. Wethouder SCHOLTES antwoordt dat zijn bezwaar tegen het artikel in het Parool is dat er wordt gesuggereerd dat het stadsdeel of de afdeling Afval niets hebben gedaan of te weinig doen bij het aanpakken van het afvalprobleem in die buurt. Volgens hem zijn er wel degelijk stappen gezet. Hij neemt daarom afstand van de interpretatie dat de GGD in het artikel zou zeggen dat er niets gebeurt in Zuidoost. Dat neemt niet weg dat de samenwerking tussen de verschillende afdelingen beter kan. Het lid DETERINK vraagt hoe de wethouder reflecteert op de e-mail van de GGD waarin ze dreigen te stoppen met het bestrijden van ratten omdat er niets gebeurt. Wethouder SCHOLTES antwoordt dat hij samen met de wethouder Afval dieper op de kwestie zal ingaan.

Hoewel hij de frustratie bij de GGD erkent benadrukt wethouder Scholtes dat er geen sprake van is dat de GGD stopt met de aanpak van rattenoverlast. De gemeente telt niet hoeveel ratten in de stad worden waargenomen omdat het ingewikkeld is en omdat de betrouwbaarheid discutabel zou zijn gezien ratten zich onder bepaalde omstandigheden snel kunnen vermenigvuldigen. Wat wél wordt geteld is het aantal meldingen van overlast. Sinds 2020 is dat aantal gestegen met een piek in 2021 van 5.319 meldingen. In 2024 is dat aantal iets gedaald maar het is nog steeds veel te hoog. De algemene aanpak moet ervoor zorgen dat dit verder daalt en de wethouder zal dit proces nauwlettend volgen. Hij begrijpt dat de VVD op zoek is naar stevige maatregelen maar benadrukt dat die maatregelen wel effectief moeten zijn. De algemene aanpak is gericht op preventie en het aanpakken van de oorzaken, en niet op een ‘war on rats’. Dat is ook de consensus over wat op de lange termijn het beste werkt. Wat betreft anticonceptiekorrels wijst hij op de grote nadelen en onzekerheden. De korrels kunnen door iedereen worden opgegeten, ze kunnen milieueffecten hebben en er zijn problemen met de regelgeving rondom hun gebruik. Tweede termijn Het lid KOPPEJAN heeft nog een vraag over de loopdekken.

De bewonersgroep die hierover met de gemeente aan tafel zit heeft aangegeven dat beloftes over renovatie niet worden nagekomen. Ze vraagt of de wethouder hierover meer duidelijkheid kan geven aan de bewoners. Het lid KREUGER vraagt of wethouder Van Buren de vraag nog kan beantwoorden of het vertrek van de directeur Afval en alles wat daaraan is voorafgegaan invloed heeft gehad op hoe de afdeling Afval functioneerde. Het lid VAN MUNSTER geeft aan dat hij het ongemakkelijk vindt om in deze commissie een gesprek te voeren over een ambtenaar die inmiddels is vertrokken, enkel op basis van een wel of niet ingediende melding. Hij benadrukt dat dit gesprek beter gevoerd zou kunnen worden op basis van feiten en dat deze commissie wellicht niet de juiste plek is voor een dergelijk gesprek.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

De VOORZITTER laat de vraag van het lid Kreuger toe omdat het een algemene vraag is over het effect van het vertrek op de afdeling en niet het functioneren van een afzonderlijke ambtenaar. Hij geeft het woord aan wethouder Van Buren voor de beantwoording. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat het vertrek geen invloed heeft op de organisatie. Er wordt gezocht naar nieuwe directeur en er zit tijdelijk iemand die het waarneemt. Dus het werk gaat gewoon door. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes voor de beantwoording van de vragen van het lid Koppejan. Wethouder SCHOLTES antwoordt dat bij vier van de zes clusters woningen de afvalinzameling inmiddels is aangepast in samenwerking met de vastgoedeigenaar, de corporaties, Afval en Grondstoffen en Stadswerken. Voor een van de clusters heeft het stadsbestuur recent overleg gevoerd met de bewoners over mogelijke oplossingen maar is er nog discussie over de definitieve locatie voor de ondergrondse containers. Voor een ander cluster zullen de werkzaamheden op korte termijn starten waarbij ook de containers op de loopdekken worden meegenomen. De bewoners van dat cluster zullen binnenkort geïnformeerd worden. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voor nu voldoende is besproken. Gezien de vervolgstappen die nog worden genomen hoeft het onderwerp nog niet besproken te worden in de raad.

De VOORZITTER schorst de vergadering van 10:40 tot 10:45 uur. TOEGEVOEGDE AGENDAPUNTEN Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 5. Bespreken van de raadsinformatiebrief over de rapportages Duurzaamheid en afdoening moties 482.23, 483.23 en 500.23 (VN2024-011653) De VOORZITTER licht toe dat dit punt is geagendeerd door het lid Bakker van de Partij voor de Dieren. Het lid BAKKER benadrukt dat zij graag ziet dat motie 500.23 over duurzame inkoop met meer urgentie wordt opgepakt. Het onderwerp is voor de partij zeer belangrijk en ze zal het ook agenderen bij de commissie FKD. Met het oog op de uitstoot herhaalt ze het standpunt van de Partij voor de Dieren dat de verkoop van het Afval Energie Bedrijf een slechte beslissing is en wijst ze op de aanbeveling van het burgerberaad Afval om het AEB te behouden. Verder pleit de Partij voor de Dieren voor een strenger beleid tegen de uitstoot van mobiele werktuigen zoals fossiele bladblazers en dieselgeneratoren en vraagt ze om een snelle beantwoording van de schriftelijke vragen hierover. Daarnaast benadrukt ze dat de gemeente een belangrijke rol heeft in de haven en roept ze het college op om steviger op te treden tegen bedrijven zoals Evos en Bunge die fossiele handel blijven voeren en bijdragen aan de vernietiging van oerwouden. De contracten met dergelijke bedrijven zouden na afloop niet verlengd moeten worden.

De Partij voor de Dieren heeft ook vragen gesteld over de handel in soja en palmolie via de haven en verzoekt de wethouder om deze te beantwoorden met oog op de klimaatimpact. De Partij voor de Dieren is kritisch op het beleid rond datacenters en vindt het huidige beleid te slap. Ze wijst erop dat tegen 2030 tien procent van het beschikbare vermogen van onderstations wordt gebruikt door datacenters terwijl deze elektriciteit hard

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

nodig is. Ze vragen het college om een CO2-doorrekening van de datacentergroei aangezien dit ontbreekt in de rapportage van CE Delft. Met betrekking tot het bijmengen van groengas roept de Partij voor de Dieren het college op om zich tegen dit plan uit te spreken omdat het de noodzaak om van gas af te gaan kan ondermijnen en omdat het bijproducten zijn van de vreselijke bio-industrie. Ze zijn ook kritisch op de inzet van CO2-afvang en –opslag omdat het een schijnoplossing is. Tot slot wijst het lid Krom op het gebrek aan plannen voor zonneenergieopwekking door de gemeente en herhaalt ze haar pleidooi voor zonnevelden rondom Schiphol. Dit zou niet alleen bijdragen aan duurzame energie maar ook het probleem van ganzenaanvaringen verminderen zodat massale vergassing of afschot voorkomen kan worden. Ze zal dit onderwerp opnieuw aankaarten bij het position paper voor Schiphol in de komende commissievergadering. Het lid VAN DER KAMP benadrukt het belang van verminderd energiegebruik en het stimuleren van innovatieve energiebesparende technieken. Daarbij ligt de nadruk op zowel gedragsverandering ten aanzien van energiegebruik als op het inzetten van slimme technologieën om efficiënter om te gaan met de beschikbare energie. Hij vraagt wat de gemeente concreet zelf doet om energie op het juiste moment te gebruiken binnen haar eigen organisatie.

Een voorbeeld is het slim laden van gemeentelijke elektrische auto's op momenten dat er een hoog aanbod is van hernieuwbare energie. Daarnaast vraagt de VVD naar de mogelijkheden voor de gemeente om energie op te slaan op momenten van overvloed en die op een later moment te gebruiken. Hij vraagt of innovatieve technieken zoals vehicle-to-grid toegepast kunnen worden zodat bijvoorbeeld in de avond de lampjes in het stadhuis kunnen branden op de accu's van auto's De VVD wil graag dat de gemeente energiebesparende maatregelen treft maar ook actief goed gedrag rondom het gebruik van energie stimuleert bij haar medewerkers. Ze zijn benieuwd naar de stappen die de wethouder kan nemen om slimme systemen in te zetten die dit soort gedrag aanmoedigen. Het lid NORBRUIS verwijst naar de afdoening van de motie inzake het inzichtelijk maken van de negatieve klimaatkosten en merkt op dat daarin een onderzoek wordt aangekondigd over hoe vroegtijdig handelen hogere klimaatkosten in de toekomst kan voorkomen. Ze vraagt of de gemeenteraad de uitkomsten van dit onderzoek kan ontvangen zodat ze die inhoudelijk kunnen bespreken Daarnaast vraagt ze wanneer ze de resultaten van dit onderzoek kunnen verwachten. Ze geeft aan minder tevreden te zijn over de afdoening van de motie over de recycleweek. De genoemde maatregelen hebben vooral betrekking op wat er in 2023 is gedaan.

Er wordt aangegeven dat er een voorstel voor 2024 volgt en ze is benieuwd naar de acties die dit jaar worden ondernomen. Ze vindt het logisch om aan te sluiten bij de nationale recycleweek van 14 tot en met 20 oktober en vraagt of dat nog haalbaar is. De diverse duurzaamheidsrapportages erkennen weliswaar de klimaatcrisis en er worden ook stappen gezet, maar er is meer nodig om de duurzaamheidsambities te realiseren. Zo blijkt dat de ambitie om in 2030 60 procent CO2-reductie te behalen naar verwachting niet gehaald wordt en blijft steken op 45 procent. Bij de behandeling van de Voorjaarsnota eerder dit jaar vroeg D66 al wat er extra gedaan kan worden om de doelstellingen te halen. De wethouder kondigde destijds aan dat er extra maatregelen zouden komen richting de begroting. Het lid Norbruis vraagt wanneer deze extra maatregelen verwacht kunnen worden en of de wethouder alvast een tipje van de sluier kan oplichten over welke extra maatregelen overwogen worden. Het lid BAKKER vraagt of D66 zich wil aansluiten bij het voorstel van de Partij voor de Dieren voor extra maatregelen tegen de uitstoot van mobiele werktuigen die werken op fossiele brandstoffen zoals bladblazers en dieselgeneratoren. Het lid NORBRUIS denkt dat het goed is om waar mogelijk over te stappen naar elektrisch.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

Het lid BAKKER vraagt of D66 daarnaast ook het instellen van een milieuzone of een verbod op het gebruik van dit soort apparaten steunt. Het lid NORBRUIS antwoordt dat zij zich daar meer in zou moeten verdiepen voordat zij specifieke vragen daarover kan beantwoorden. In het algemeen is ze voorstander van de beweging richting elektrisch. Ze wijst op het toegenomen belang van energieopslag bij de verschuiving van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare bronnen zoals wind en zon en vraagt of dit aspect wordt meegenomen bij de aangekondigde maatregelen van de gemeente. Ze is benieuwd of de gemeente al bezig is met het ontwikkelen van een afwegingskader of een groot actieplan rondom grootschalige energieopslag en of er concrete plannen zijn om dit in de toekomst verder uit te werken. Het lid Norbruis merkt op dat uit het rapport van CE Delft blijkt dat de CO2-uitstoot vooral een indirect probleem is waarop de gemeente momenteel niet goed grip heeft. Ze stelt daarom voor om bij de inkoop standaard van leveranciers te vragen dat zij de CO2uitstoot per project goed in kaart brengen. Dit kan zorgen voor beter inzicht in de data, past bij de voorbeeldfunctie van de gemeente en legt de verantwoordelijkheid bij de markt. Het voorstel sluit ook aan bij het initiatiefvoorstel voor true pricing van het lid Hofland dat binnenkort besproken wordt.

Ze vraagt de wethouder of hij deze wens deelt en wat er nodig is om dit daadwerkelijk uit te voeren. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder De Jager voor de beantwoording. Wethouder DE JAGER bevestigt dat bij de behandeling van de begroting een integraal uitvoeringsplan voor de energietransitie en het terugdringen van CO2-uitstoot zal worden gepresenteerd. Tijdens de begrotingsbehandeling kan de gemeenteraad nog input leveren op de plannen. Zoals blijkt uit het rapport van CE Delft liggen de belangrijkste knelpunten bij de energietransitie en de uitrol van warmtenetten in de gebouwde omgeving. Deze vertraging vormt een belangrijke reden waarom de geplande CO2-reductie niet gehaald wordt. Het college blijft echter vasthouden aan de gestelde ambities en is bezig met een herijking van de warmtetransitie. Het lid BAKKER vraagt of het klopt dat de herijking van de warmtetransitie pas na de begroting komt. Wethouder DE JAGER antwoordt dat het college de komende maanden bezig zal zijn met de herijking van de warmtetransitie. Ze hopen dit proces aan het einde van het jaar af te ronden. Aangezien de plannen bij de begroting besproken zullen worden lijkt hem dat een mooie gelegenheid om richtingen en ideeën van de gemeenteraad mee te nemen in het proces.

Het lid NORBRUIS merkt op dat in de vergadering van de gemeenteraad op 17 juli werd aangegeven dat de bronnenstrategie in oktober gepresenteerd zou worden. Ze vraagt waarom dit nu later wordt. Wethouder DE JAGER antwoordt dat er was toegezegd dat mogelijk een technische sessie zou worden georganiseerd. Hij stelt voor om het gesprek te koppelen aan de bespreking van het uitvoeringsdocument van de energietransitie dat samen met de begroting wordt behandeld. Op die manier kan de gemeenteraad input leveren die het college kan meenemen in de herijking van de strategie. Het lid BAKKER herinnert eraan dat er een motie is aangenomen die oproept om in de bronnenstrategie expliciet aandacht te besteden aan het verwarmen van huizen zonder het verbranden van grondstoffen en gas. Dit is een duidelijk signaal van de

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

gemeenteraad, en zij verwacht dat deze motie wordt afgehandeld in de aanloop naar de begroting. Wethouder DE JAGER antwoordt dat elementen van die motie zijn opgenomen in de aanpak. Het warmtenet is een complex project waar vertragingen zijn opgetreden mede doordat marktpartijen zoals Vattenfall terughoudender zijn geworden. Daarom is een herijking van de strategie noodzakelijk en het college heeft daar meer tijd voor nodig. Het college erkent de urgentie om ook de CO2-uitstoot te verminderen waar zij geen directe controle over heeft, zoals uitstoot door toeleveranciers en afnemers (scope 3emissies). Toen het oorspronkelijke plan voor de interne organisatie werd opgesteld was deze scope 3 nog niet scherp in beeld. Inmiddels wordt er wel op ingezet en bij de begroting zal een plan worden neergelegd om ook deze uitstoot aan te pakken. De gemeente zet in op bewust omgaan met energie in haar eigen organisatie en werkt momenteel actief aan het vergroten van het bewustzijn van haar medewerkers over slim energiegebruik. Daarnaast is er een plan in uitvoering om alle fossiel aangedreven apparaten zoals bladblazers om te zetten naar elektrische alternatieven. Daar ligt een plan voor en dat is op dit moment in uitvoering. Het besluit om het Afval Energie Bedrijf af te stoten is genomen en dat is op dit moment in uitvoering.

Het standpunt van de Partij voor de Dieren daarover is bekend bij de wethouder. In de haven bevinden zich inderdaad enkele van de grootste CO2-uitstotende bedrijven van de stad. Tegelijkertijd bieden deze bedrijven ook kansen voor de energietransitie en een duurzame economie. In lijn met het coalitieakkoord organiseert wethouder De Jager samen met zijn collega's van Grondzaken, Deelnemingen en Economische Zaken een ambtswoninggesprek met de belangrijkste bedrijven in de haven. Dit gesprek is bedoeld om te verkennen hoe de transitie op de langere termijn gerealiseerd kan worden. Het lid VAN DER KAMP vraagt of de wethouder in die gesprekken ook meeneemt dat er in de haven windmolens komen en dat de haven ook de enige plek is waar windmolens komen in Amsterdam. Wethouder DE JAGER antwoordt dat het college inderdaad de voorkeur geeft aan het realiseren van zoveel mogelijk en bij voorkeur alle windmolens in de haven. Daarover zijn reeds gesprekken gaande met de bedrijven in de haven, het Havenbedrijf en The Port of Amsterdam. De windmolens zijn ook onderwerp van het gesprek met de grote bedrijven over de energietransitie.  De wethouder erkent dat het een omissie is dat de berekeningen van de CO2-uitstoot van datacenters niet zijn opgenomen in het rapport van CE Delft. Hij belooft deze gegevens na te sturen.

 Hoewel datacenters een aanzienlijke bron van CO2-uitstoot zijn benadrukt de wethouder dat er inspanningen worden geleverd om het energieverbruik van deze datacenters te verminderen. Daarnaast zijn er plannen om datacenters actief in te zetten als warmtebron binnen de warmtetransitie.  Het college werkt inderdaad aan het inzichtelijk maken van de negatieve klimaatkosten. Ze verwachten begin volgend jaar de raad te kunnen informeren over de stand van zaken en de uitkomsten daarvan.  De campagne over recycling omvat een recyclewagen die vier tot zes weken in een wijk blijft staan. Tijdens deze periode worden bewoners actief geïnformeerd over de mogelijkheden van recycling.  Het opslaan van energie in batterijen wordt onderzocht maar grootschalige opslag binnen een stedelijke omgeving is vooralsnog beperkt. De focus ligt op innovatie en de ontwikkeling van kleinere batterijen die op de lange termijn mogelijk meer haalbare oplossingen bieden.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

Het lid BAKKER herhaalt twee vragen die nog niet beantwoord zijn over legitimering van de bio-industrie als gevolg van het bijmengen van groengas en de zonnepanelen bij Schiphol. Wethouder DE JAGER antwoordt dat het bijmengen onderdeel is van de transitie van het havengebied naar een duurzamer gebied. Wethouder Van Buren werkt het beleid voor de haven uit in een position paper waarin de acties en plannen van het college worden opgenomen. De gemeente Amsterdam stimuleert als aandeelhouder de verduurzaming van Schiphol waarbij het opwekken van duurzame energie een belangrijk onderdeel is. Het is echter ook belangrijk te realiseren dat andere aandeelhouders en de nieuwe directeur mogelijk andere ambities hebben. Het lid BAKKER vraagt om een reactie op haar bezwaar tegen het bijmengen van groengas door middel van mestvergisters. Ze vreest dat hierdoor de bio-industrie wordt gelegitimeerd en afhankelijkheid van groengas zal bijdragen aan de instandhouding van de bio-industrie. Ze vraagt of het college niet ook van mening is dat het bijmengen van groengas daarom niet gestimuleerd zou moeten worden. Wethouder DE JAGER antwoordt dat bijmengen van groengas kan bijdragen aan het terugdringen van CO2-uitstoot en dat is in lijn met het beleid van het college. Op dit moment heeft hij geen specifieke opvatting over de negatieve neveneffecten die mogelijk optreden.

Als het lid Bakker meer informatie kan geven over de door haar gesignaleerde negatieve effecten is hij bereid daar serieus naar te kijken. Het lid VAN DER KAMP mist nog het antwoord over het inzetten van geautomatiseerde slimme systemen zoals vehicle-to-grid waarbij accu's van de auto's bijvoorbeeld lampen kunnen aanzetten. Wethouder DE JAGER antwoordt dat die techniek zal worden toegepast bij de werven waar het grootste deel van het wagenpark staat. Indien mogelijk zal dat verder worden uitgebreid. Het lid VAN DER KAMP is nieuwsgierig en vraagt waar hij meer informatie kan vinden. Wethouder DE JAGER zal nagaan welk informatie voorhanden is en zal die informatie toesturen. Het lid NORBRUIS heeft nog de volgende vragen:  Wat is het doel van het ambtswoninggesprek en zal het gesprek leiden tot concrete afspraken?  Kan de integrale aanpak los van de begrotingsbehandeling geagendeerd worden?  In de afdoening van de motie over de recycleweek staat dat er nog een voorstel komt voor 2024. Ze heeft nog geen antwoord gekregen op wat dat precies inhoudt.  Bij de grootschalige opslag refereerde ze zowel aan een afwegingkader als aan een gemeentelijk actieplan. Klopt het dat deze nog niet zijn afgerond.

Wethouder DE JAGER antwoordt dat de bedoeling van het ambtswoninggesprek is om tot een convenant of een afspraak te komen waarin doelen worden vastgesteld en zo concreet mogelijk lange termijnafspraken worden gemaakt tussen de betrokken bedrijven en de gemeente ten aanzien van de energietransitie. De raad gaat over haar eigen agenda maar de wethouder steunt het voorstel om een apart gesprek te voeren over de integrale aanpak los van de begrotingsbesprekingen.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

Amsterdam kent geen recycleweek maar een programma dat continu door de hele stad wordt ingezet en structureel voor de komende jaren zal worden voortgezet. De campagne die 2023 is ingezet zal dus in 2024 worden voortgezet. Grootschalige opslag is lastig in een stedelijke omgeving maar wordt wel onderzocht. De wethouder zal in de commissievergadering van 24 oktober meer informatie delen over grootschalige opslag. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Op verzoek van het lid Bakker wordt het geagendeerd voor de gemeenteraad van 19 oktober. 6. Bespreken van de raadsinformatiebrief met de stand van zaken Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026, waarin ook tien moties en toezeggingen worden afgedaan (VN2024011963) Het lid NORBRUIS heeft een vraag over de afdoening van de motie inzake de uitbreiding van de stadspas bij circulair doen. Ze wil graag weten hoeveel schoenmakers hebben bevestigd dat ze meedoen aan dit initiatief en of de stadpashouders hierover al zijn geïnformeerd. In de monitor wordt gesproken over het platform Circulaw, een initiatief dat inzichtelijk maakt welke instrumenten er zijn om als gemeente meer te sturen op circulaire ambities. De lange lijst aan mogelijkheden laat zien dat er veel potentieel is om actiever en effectiever te sturen op circulariteit.

Wat D66 betreft is het tijd voor actie en tijd om meer circulair te doen in de gemeente en als gemeente. Ze hebben daar een aantal schriftelijke vragen over ingediend met als doel de bestaande mogelijkheden beter te benutten en circulair doen aan te jagen. In de brief wordt aangekondigd dat alvast gewerkt zal worden aan maatregelen voor de volgende bestuursperiode. D66 wil daar graag input voor meegeven. Na een bezoek aan one stop recycleshop Droppie is het lid Norbruis tot twee inzichten gekomen. Het eerste is dat specifieke doelgroep benadering heel effectief is, bijvoorbeeld door het motiveren en activeren van kinderen door middel van initiatieven zoals heitje voor een karweitje. Ook actieve communicatie gericht op huishoudens met een laag inkomen of bewuste consumenten is effectief. Het andere inzicht is dat tijdelijk verplaatsbare one stop recycleshops die op een laagdrempelige en zichtbare manier activeren en uitnodigen om circulair te doen ook een educatief aspect hebben. Deze shops kunnen aansluiten bij het mobiele loket van Jouw Huis van Morgen zodat de energietransitie en circulair doen aan elkaar worden gekoppeld. De tijdelijke verplaatsbare recycleshops sluiten ook aan bij het advies van het burgerberaad Afval waarin wordt opgeroepen om een mini-milieustraat en een repair café in elke buurt te plaatsen zodat repareren, ruilen en recyclen makkelijker wordt.

D66 roept op om Amsterdammers te activeren om op natuurlijke momenten en evenementen zelf in actie te komen en te experimenteren met verplaatsbare recycleshops. Uit de monitor blijkt dat er nog weinig afname is bij de maatregelen die gericht zijn op goederenstromen met een hoge ecologische impact zoals voedsel en consumptiegoederen en D66 stelt voor om te focussen op deze maatregelen. Het lid Norbruis is benieuwd of de wethouder kan toezeggen dat deze punten meegenomen worden bij de uitwerking van maatregelen voor de komende bestuursperiode en vraagt wat daarvoor eventueel nog meer nodig is. Wethouder DE JAGER antwoordt dat stadpashouders sinds 1 augustus bij dertien schoenmakers verspreid over de stad 40 procent korting krijgen op schoenreparaties. Met twee schoenmakers vinden nog gesprekken plaats. Inmiddels is er 104 keer gebruik gemaakt van deze korting met de stadspas. Hij ziet de vragen over Circulaw tegemoet. De circulaire transitie is een veelkoppig monster van waar te beginnen, hoe het aan te pakken en wat zijn de beste interventies. De drie punten die het lid Norbruis noemt, doelgroepenbeleid, tijdelijke recycleshops en het activeren van mensen, zijn onderdeel van de uitwerking. Het is wel zo dat tijdelijke shops een aanzienlijke kostenpost met zich meebrengen. Desondanks zijn het

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Conceptraadscommissieverslag, 05-09-2024

positieve punten en goede initiatieven die verrijkend zijn voor de verdere uitwerking en dat kan de wethouder toezeggen. Het lid NORBRUIS vraagt nog om een reactie op haar punt over maatregelen gericht op goederenstromen met een hoog ecologische impact zoals voedsel en consumptiegoederen. Wethouder DE JAGER antwoordt dat hij op dat punt dezelfde toezegging kan doen. Het lid VAN DER KAMP laat weten dat de VVD, gezien het onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving, voorstander is van het hoger op de agenda zetten van circulariteit. Hij vraagt de wethouder hoe hij tegenover het idee staat om circulair ondernemerschap te stimuleren door bepaalde leges te verlagen indien een bedrijf voldoet aan specifieke eisen met betrekking tot circulariteit. Wethouder DE JAGER vindt het een interessante gedachte maar kan daar op dit moment nog geen definitief antwoord op geven. Hij zal overleggen met de wethouder Financiën om mogelijke effecten hiervan in kaart te brengen, met name in relatie tot een eventuele inkomstendaling voor de gemeente. Wellicht kan er een tweezijdige benadering worden toegepast, waarbij bedrijven die goed presteren minder betalen en degenen die achterblijven meer betalen. Het lid VAN DER KAMP is blij met de toezegging dat wethouder De Jager hierover met wethouder Van Buren zal overleggen en vraagt wanneer dit wordt teruggekoppeld naar de commissie.