Document · PDF

Definitief verslag AZ 18-11-2021

Raadscommissie Algemene Zaken 18 november 2021, gemeente Amsterdam6.688 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Raadscommissieverslag, 18 november 2021

DEFINITIEF VERSLAG Vergadering Openbare vergadering van de Raadscommissie Algemene Zaken Vergaderdatum Donderdag 18 november 2021 van 13.30 uur tot 15.35 uur in de raadszaal Verslag vastgesteld op: Donderdag 9 december 2021

Voorzitter: mevrouw Rooderkerk Portefeuillehouders: burgemeester Halsema, wethouder Groot Wassink, wethouder Kukenheim Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: de heer Boomsma (CDA), de heer Boutkan (PvdA), de heer Flentge (SP), mevrouw De Fockert (GroenLinks), de heer Van den Heuvel (ChristenUnie), de heer Hofland (D66), de heer Khan (DENK), mevrouw Kiliç (DENK), de heer Van Lammeren (PvdD), mevrouw Martens (VVD), de heer Mbarki (PvdA), mevrouw Nanninga (JA21), mevrouw Poot (VVD), mevrouw Roosma (GroenLinks), mevrouw La Rose (PvdA), de heer Van Schijndel (Forum voor Democratie) en mevrouw Van Soest (PvdO) Afwezige commissieleden: mevrouw A.L. Bakker (PvdD), de heer N.T. Bakker (SP), mevrouw Bloemberg (PvdD), mevrouw Bosman (D66), de heer Van Dantzig (D66), de heer Ernsting (GroenLinks), mevrouw De Grave (VVD), de heer Groen (GroenLinks), mevrouw Grooten (GroenLinks), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Kuiper ChristenUnie), de heer Olsen (ChristenUnie), de heer Torn (VVD), duoraadslid Verkerke (BIJ1), de heer Veldhuyzen (BIJ1), de heer Wijnants (VVD) en de heer Yilmaz (DENK) Overige aanwezigen: de heer Van der Linden, de heer Vreeken (We connect you)

Algemeen, 1 a. Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 13.30 uur en heet iedereen welkom op deze digitale vergadering. Mevrouw Rooderkerk vervangt vandaag de vaste voorzitter de heer Vroege. De heer VAN SCHIJNDEL heeft een punt van orde. Hij zou graag een korte verklaring afleggen die hij eerder al heeft geappt aan de fractievoorzitters. ‘In de commissie van Zorg, Jeugd en Sport heeft een van de leden mij fascist genoemd. Deze kwalificatie acht ik grievend. De voorzitter van de commissie heeft geen gevolg gegeven aan mijn verzoek het betrokken lid te vragen haar woorden terug te nemen. Ik betreur dat. Ik zal het presidium vragen zich over het gebeurde te beraden en van advies te dienen hoe in de toekomst met onnodig grievende uitingen door raadsleden om te gaan.’ De VOORZITTER stelt dat dat de reactie van het presidium wordt afgewacht. b. Mededelingen

Definitief Raadscommissieverslag, 18 november 2021

De heer MBARKI heeft eerder aangegeven een expertmeeting te willen organiseren rondom diversiteit bij de politie met name over de uitstroom. Hij hoopt op steun van de raadsleden om dat te kunnen organiseren. De VOORZITTER ziet voldoende belangstelling voor een dergelijke sessie. Burgemeester HALSEMA begrijpt dat het om een expertmeeting gaat door de raad zelf georganiseerd waarmee de raad ook zelf verantwoordelijk is. Ze is graag bereid mensen aan te leveren. c. Vaststellen agenda Punt 5 wordt gehamerd. De punten 3 en 4 en de punten 7 en 8 worden gevoegd behandeld. Er zijn twee verzoeken voor een actualiteiten aangemeld. De burgemeester zou graag spreken over grensoverschrijdend gedrag van een medewerker Veilig Thuis. De commissie gaat daarmee akkoord. De heer Van Schijndel zou graag spreken over invoering van een lockdown light in het vooruitzicht op strengere maatregelen. De commissie gaat hiermee niet akkoord op verzoek van mevrouw Roosma omdat dit punt vanmorgen ook al is besproken. Daarachter scharen zich de ChristenUnie, D66, de VVD, de PvdA en de Partij voor de Dieren. De actualiteit gaat niet door. De heer VAN SCHIJNDEL betreurt het dat zijn goed onderbouwde verzoek voor deze actualiteit geen doorgang kan vinden. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare raadscommissie Algemene Zaken en FED d.d.

28 oktober 2021 Het verslag van de openbare raadscommissie Algemene Zaken en FED van 28 oktober 2021 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda De heer KHAN memoreert de technische sessie van afgelopen dinsdag over het beleidskader radicalisering. Eerder gaf de burgemeester aan dat in die besloten sessie de zaak Frank zou worden toegelicht, maar ambtenaren gaven aan dat dat niet kon. Hij is benieuwd wat nu de oplossing is. Burgemeester HALSEMA kan niet reconstrueren wat er door de ambtenaren is gezegd. Ze wil eerst nagaan wat er precies is gezegd alvorens een vervolgstap te nemen. De heer KHAN wijst op de uitvoering van de toezegging op de tkn-lijst, punt 5. De vraag die daar wordt genoemd komt niet overeen met de vraag zoals hij die heeft gesteld, namelijk of de gemeente alle gegevens van de NCTV die zij op onrechtmatige wijze heeft gekregen, heeft vernietigd. In de afhandeling is sprake van een casus van een persoon, maar het gaat om de algemene lijn. Burgemeester HALSEMA moet nagaan of er juiste uitvoering is gegeven aan de beantwoording van de vraag. f.

Definitief Raadscommissieverslag, 18 november 2021

Tkn-stukken g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Inhoudelijk, 2 a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek De heer VAN DER LINDEN memoreert dat hij vanaf 2015 begon zich uit te spreken tegen de opkomst van extreemrechts. Dat kwam hem onmiddellijk op doodsbedreigingen te staan. Zijn huurwoning in De Pijp raakte hij in oktober 2016 kwijt. De bedreigingen zijn nooit serieus genomen. De politie heeft inmiddels de gemeentelijke ombudsman geïnformeerd dat de bedreigingen wel degelijk serieus waren. Zijn zaak wordt nu opgepakt. De andere houding van de politie heeft te maken met de veroordeling van de politie door de meervoudige kamer van de rechtbank Amsterdam op 8 april. Inmiddels heeft de politie anderen breed geïnformeerd dat de heer Van der Linden géén extremist is. Onduidelijk is nog of Europol en Duitsland dit dossier hebben opgeschoond. De reputatie van Europol op dit gebied is zorgelijk. Opname in de radicaliseringsaanpak in de zomer van 2017 was onrechtmatig; onduidelijk is ook de rol van de NCTV daarbij, maar wat die deed, was illegaal. Het OM Amsterdam heeft in oktober 2018 via Interpol praktisch alle landen ter wereld verzocht de heer Van der Linden onopvallend in de gaten te houden.

In maart 2019 werd hij uit de aanpak verwijderd - waarschijnlijk omdat hij in de zomer 2018 begon te procederen tegen de gemeente en de politie om de criminalisering door de overheid te stoppen. Maar in september 2019 hernieuwt de officier van Justitie de signalering. Daarbij is ook zijn politieke voorkeur doorgegeven – wat verboden is. Dit jaar nog volgden agenten in burger de heer Van der Linden om te achterhalen waar hij heenging – hapje eten bij zijn moeder. De heer Van der Linden vormt een voorbeeld van wat mensen kan overkomen. De grote vraag is wat de raad gaat doen. Zijn eisen aan de gemeente zijn helder: excuses, eerherstel en schadevergoeding. Desgevraagd geeft de heer Van der Linden aan dat er niets is gedaan sinds de publicaties van de afgelopen maanden in o.a. het NRC. Het juridische net wordt alleen nog maar strakker aangetrokken. Gedreigd is zijn uitkering te stoppen. Over opname in de aanpak is niets gecommuniceerd. De heer VREEKEN zou het mooi vinden als het imago en de veiligheid voor burgers en consument wordt verbeterd. Bureau Berenschot heeft een rapport opgesteld over de erfpachtprocedure, maar het rapport wordt compleet genegeerd. De Tweede Kamer heeft ingestemd met een motie om burgers en consument in Amsterdam veel beter moeten worden beschermd. Artis heeft een schuld van 16 miljoen euro.

Hij roept de gemeente op daaraan samen met het bedrijfsleven wat te doen. Het gaat immers al zo slecht met het klimaat en dus met de dieren. De gemeente had een elektrische Audi besteld maar het stadsbestuur rijdt nog altijd rond in een Mercedes. Hij adviseert het stadsbestuur een light year solar auto te bestellen en elektrisch te rijden. Overigens gaf de heer Vreeken zes weken geleden al aan dat iedereen toch echt moest worden gevaccineerd. Inmiddels is het code zwart. Gemeente, help de zorg. De VOORZITTER bedankt beide insprekers voor hun bijdrage. c.

Definitief Raadscommissieverslag, 18 november 2021

Actualiteiten en mededelingen Actualiteit De leden van de raadscommissie ZJS zijn hierbij uitgenodigd. Actualiteit van de burgemeester inzake grensoverschrijdend gedrag van een medewerker van Veilig Thuis. Burgemeester HALSEMA licht toe dat er middels een brief aan de raad op 12 november is gemeld dat er grensoverschrijdend gedrag is geconstateerd door een medewerker van Veilig Thuis. Bij 37 meerderjarige vrouwelijke cliënten is grensoverschrijdend gedrag vertoond. Dit is buitengewoon ernstig, want juist deze cliënten verkeren in kwetsbare omstandigheden. Er is aangifte gedaan tegen de medewerker, er is een melding gedaan bij de Inspectie Gezondheid en Jeugd, er is een tuchtklacht ingediend en er is contact opgenomen met de voormalig werkgever van deze medewerker. Het college gaat nog een aantal processtappen zetten om erop toe te zien dat deze situatie zich niet kan herhalen en om verder onderzoek mogelijk te maken. De burgemeester is verantwoordelijk als portefeuillehouder Integriteit, wethouder Kukenheim is portefeuillehouder Veilig Thuis en GGD. Mevrouw ROOSMA is geschokt door dit nieuws. Het is goed te horen dat al deze acties in gang zijn gezet. Ze begrijpt dat zolang het onderzoek duurt, de burgemeester nog geen antwoord kan geven op de vraag hoe dit heeft kunnen gebeuren, waarom het zo lang heeft kunnen duren en hoe dit in de toekomst te voorkomen is.

GroenLinks ziet graag dat de hulp aan deze vrouwen zo lang als nodig wordt gegeven en dat het college ook kijkt naar de mogelijkheid van genoegdoening. Met 8 voormalige cliënten is het niet gelukt contact te blijven. Zorgelijk. Ze dringt aan hierop verdere actie te ondernemen. Ze ziet ook graag dat de voormalig werkgever wordt ondersteund als die verder onderzoek of aangifte wil doen. Goed dat er naast een strafrechtelijk onderzoek ook een extern bureau is ingeschakeld. Daarover hoort ze wel graag meer. Het lijkt haar goed als de raad hierbij betrokken wordt. Als laatste hoort ze graag welke tussentijdse maatregelen nu worden genomen om de veiligheid van de cliënten van Veilig Thuis beter te waarborgen. De heer HOFLAND vindt het een verschrikkelijke situatie, onacceptabel en het maakt hem woest. Deze medewerker heeft op een afgrijselijke manier misbruik gemaakt van de kwetsbare positie van deze vrouwen. Stevig ingrijpen door de burgemeester en de wethouder is gerechtvaardigd. Hij hoort graag of deze medewerker nu uit het beroepsregister is geschrapt. D66 begrijpt dat er omwille van de privacy niet alle antwoorden kunnen worden gegeven, maar hoort wel graag welke inspanning wordt geleverd om de 8 cliënten in beeld te krijgen en wat er precies aan nazorg plaatsvindt rond de bekende cliënten. Hij waardeert het dat het college hier boven op zit.

Een aantal processtappen loopt nog; daarvan wordt hij graag zo goed mogelijk op de hoogte gehouden. Mevrouw MARTENS voelt de rillingen over de rug lopen bij deze berichtgeving. Aanvullend hoort ze graag of het nu zeker is dat de genoemde aantallen slachtoffers uitputtend zijn en hoe wordt geprobeerd te achterhalen dat dit het daadwerkelijke aantal is. Voorts is ze benieuwd naar de rol van de VOG: was die er, heeft het gevolgen en kunnen er maatregelen worden voorkomen om dit in de toekomst te voorkomen. Ze onderschrijft de al gestelde vragen. Mevrouw KILIÇ is eveneens geschokt door het gedrag van deze medewerker van Veilig Thuis – een ironische naam in deze zaak. De oud-cliënte heeft heel dapper de melding gedaan en daarmee dit proces in gang gezet. Dat is heel moeilijk en bewonderingswaardig. Dit vreselijke nieuws raakt ook de medewerkers die zich dag en nacht inzetten voor hun cliënten. Natuurlijk heeft ook zij de vraag hoe zoiets, en dan zo lang, kan gebeuren? Wat is er over het hoofd gezien bij het aannemen van deze medewerker en bij evaluaties rond het functioneren van hem? Moet er een ander

Definitief Raadscommissieverslag, 18 november 2021

aannamebeleid komen of checks and balances? Onbegrijpelijk dat dit gedrag zo lang niet is opgemerkt. Een dame was zo dapper dit te melden. Hoe kan het dat de rest dat niet durft? Wordt het maken van een melding wel goed en laagdrempelig gecommuniceerd en wat kan de gemeente doen om dit te verbeteren? En uiteraard moet de gemeente er alles aan doen om dit in de toekomst te voorkomen. De vraag ligt voor hoe het vertrouwen in Veilig Thuis kan worden hersteld. Ze is benieuwd hoe men op het aantal van 37 vrouwen is gekomen en hoe zij aan het licht zijn gekomen. Of kan het zijn dat er nog meer slachtoffers zijn? Er wordt nu actie ondernomen om te voorkomen dat deze ex-werknemer nog eens in een dergelijke functie aan het werk kan. Hij zou nooit meer op functies mogen werken waarbij hij te maken krijgt met kwetsbare en beïnvloedbare personen – bijvoorbeeld in het onderwijs. Kan hem dat worden verboden? De heer BOOMSMA vindt het verschrikkelijk dat vrouwen in deze kwetsbare positie zich niet veilig weten en dan nog wel bij Veilig Thuis. Hij onderschrijft de opmerkingen en vragen van de voorgaande sprekers. Hij roept het college op alles steun te bieden die nodig is en ook zo lang als nodig is. Het gaat om een grote groep vrouwen. Hij is benieuwd wat er voor nodig is om signalen eerder in beeld te krijgen zodat er eerder kan worden opgetreden.

Dat onderzoekt de GGD nu en dat bespreekt hij te zijner tijd graag in de raadscommissie. Mevrouw LA ROSE stelt de toelichting van de burgemeester op prijs. Ze onderschrijft de afschuw die de collega’s hebben geuit en ook de vragen die al zijn gesteld. Met de gevraagde acties moet de gemeente zo snel mogelijk aan de gang gaan. Ten aanzien van dergelijke, levensverwoestende vergrijpen past alleen maar hard optreden. De heer FLENTGE spreekt zijn afschuw uit over deze onverkwikkelijke zaak zeker in deze omstandigheden. Alle vragen zijn al gesteld. Het gaat om preventieve maatregelen voor de toekomst; het gaat om repressieve maatregelen naar de dader toe en curatieve maatregelen in de richting van de slachtoffers. Burgemeester HALSEMA ziet de grote mate van betrokkenheid van de raadsleden en ook hun afschuw die ze uitspreken. Die deelt het college. Dit had nooit mogen gebeuren. Mededogen moet uitgaan naar deze cliënten. Ze moeten kunnen rekenen op maximale zorg en aandacht en nazorg als daaraan behoefte is. Veel van de gestelde vragen maken deel uit van het onderzoek. De burgemeester zal de definitieve onderzoeksopdracht naar de raad sturen zodat de raad kan zien dat het onderzoek in overeenstemming is met de vragen die leven bij de raad. Vanzelfsprekend houdt ze de raad regelmatig op de hoogte. Dit is inderdaad ook voor de medewerkers van Veilig Thuis een verschrikking.

Die hebben een groot arbeidsethos en zijn trots op het werk dat ze doen. Men voelt zich vernederd en beschaamd omdat het juist gaat om cliënten die vaak een hele grote drempel over moesten stappen om zich te melden bij Veilig Thuis. Ook na sluiting van hun dossiers mag er nooit misbruik van ze worden gemaakt. Het gaat om een medewerker die zijn werk eigenlijk heel goed deed zolang de dossiers geopend waren. Op geraffineerde wijze ging deze medewerker de fout in na sluiting van de dossiers. Dit is pas opgemerkt nadat een cliënt een melding deed in augustus. Het gaat om een uitzonderlijke situatie waarbij een medewerker na sluitingstijd in dossiers heeft gekeken om informatie over cliënten te achterhalen. Het is niet aannemelijk dat andere werknemers dit ook doen. Maar er wordt onderzoek gedaan naar de context waarin dit heeft kunnen gebeuren. Op basis daarvan worden er dan verbeteringen of aanpassingen doorgevoerd in de protocollen. Bureau Integriteit heeft onmiddellijk een onderzoek ingesteld. De uitkomst van dat onderzoek heeft geleid tot strafontslag, tot het indienen van een klacht en tot schorsing. Hij heeft zijn werk niet meer kunnen uitvoeren. Door het doen van meldingen is het onmogelijk dat deze werknemer vergelijkbaar werk bij andere werkgevers zal doen. Wethouder KUKENHEIM deelt de afschuw die de raadsleden hebben uitgesproken.

Het is vreselijk voor de vrouwen die hiermee te maken hebben gekregen,

Definitief Raadscommissieverslag, 18 november 2021

juist in hun situatie. Maar het is ook vreselijk voor Veilig Thuis. Ook daar is schade aangericht. Dit lijkt een akelige, geraffineerde eenmansactie, maar omdat Veilig Thuis koste wat het kost zo veilig mogelijk moet zijn, gaat de gemeente niets uit de weg om zeker te weten dat dat zo is. Om die reden is dat onderzoek meteen aangekondigd; dat wordt nu opgestart. In dat onderzoek komen precies de zaken terug die de commissie nu aandroeg. De burgemeester gaf al aan dat de vraagstelling van het onderzoek met de raad wordt gedeeld zodat de raad zich ervan kan vergewissen dat haar vragen terugkomen in dat onderzoek. Ze verwacht dat volgende week te kunnen doen. Het moet secuur maar ook snel. De gemeente blijft proberen de vrouwen te bereiken die nu nog niet in beeld zijn. Er zijn enkele vrouwen al wel bereikt maar nog niet gesproken; er zijn enkele vrouwen die nog moeten worden achterhaald. De gemeente staat voor hen klaar, nu maar ook later. Desgevraagd geeft de wethouder aan snelheid te willen behouden. Ze zal de tijdlijn verifiëren waarbij ze zich kan voorstellen dat het college het onderzoek uit zet en het gesprek met de raad hierover aangaat. Mochten daar nog zaken uit komen die onvoldoende in de vraagstelling zitten, dan kunnen die nog worden toegevoegd aan het onderzoek.

Burgemeester HALSEMA voegt hieraan toe dat de raad de mogelijkheid heeft per mail vragen toe te voegen als de raad de onderzoeksopdracht krijgt. Dan gaat het heel snel. De VOORZITTER ziet dat de raadscommissie hiermee akkoord is. d. Rondvraag Mevrouw ROOSMA haalt aan dat er afgelopen zondag een overleden man is gevonden in Edam waarbij de politie een misdrijf niet uitsluit. Kort nadat de politie deze melding deed, is actief het gerucht verspreid dat het om Mitchell Esajas zou gaan. Dit fake news in enorm ingrijpend voor niet alleen hemzelf maar ook voor zijn familie en vrienden en voor de nabestaanden van de daadwerkelijk overleden persoon. Kick Out Zwarte Piet krijgt vaker te maken met bedreigingen, maar hiermee is een nieuwe grens overschreden. Ze hoort graag of de politie hierop actief kan handelen om deze bedreigingen te stoppen. Burgemeester HALSEMA vindt het afschuwelijk dat dit verhaal de ronde deed. Als er sprake is van racistische bedreigingen dan heeft dat altijd de volle aandacht. Mochten er aanwijzingen zijn, meld het. De heer Esajas kan het ook melden. De gemeente is er alert op en verafschuwt het. Mevrouw DE FOCKERT wijst op de brandbrief van Het vrije westen, het bevrijdingsfestival dat sinds 2013 in het Westerpark plaatsvindt. Het betreft het stopzetten van de subsidie door het Amsterdam Comité 4 en 5 mei.

Er zijn al schriftelijke vragen ingediend en ze hoopt dat die zo snel mogelijk kunnen worden beantwoord. De normale termijn daarvoor aanhouden maakt het überhaupt onmogelijk om dat festival te laten organiseren. GroenLinks vindt het belangrijk dat er haast wordt gemaakt, dat er duidelijkheid komt en dat de raad nog kan spreken over hoe ze überhaupt de viering van 4 en 5 mei volgend jaar voor zich ziet. Burgemeester HALSEMA zal zorgdragen voor spoedige beantwoording van de schriftelijke vragen. De heer KHAN is blij dat jongeren vanaf 16 jaar volgend jaar kunnen stemmen bij de verkiezingen en hij hoort graag hoe zij kunnen worden gestimuleerd om te gaan stemmen. Dit is al vaker besproken en hij is benieuwd naar de reactie nu van de burgemeester. Burgemeester HALSEMA verduidelijkt dat de publiekscampagnes op dit moment worden voorbereid. Daar hoort een discussie bij over opkomstbevordering. Daarover vinden nu al gesprekken plaats met de partijvoorzitters in de ambtswoning. Vanzelfsprekend komt

Definitief Raadscommissieverslag, 18 november 2021

er extra aandacht voor de eerstekeerstemmers. Voor de komende verkiezingen heeft iedereen drie dagen lang de tijd om te gaan stemmen tot 21.00 uur ’s avonds. Dat geeft zowel werkenden al scholieren toch voldoende tijd om te gaan stemmen. De heer KHAN moet constateren dat er een grote fraudemarkt is ontstaan rond QR-codes waarbij jongeren hun naam en toenaam en hun BSN-nummer geven aan anonieme fraudeurs. Dat is niet alleen strafbaar maar ook heel risicovol. Jongeren lijken die privégegevens wel heel gemakkelijk door te spelen aan criminelen. Met de mogelijke invoering van het 2G-beleid wordt dit probleem misschien nog groter. Hij hoopt dat de gemeente een communicatiecampagne kan opzetten in samenwerking met scholen, jongerenwerkers en influencers om jongeren bewust te maken van de gevolgen van het verkopen van illegale QR-codes. Burgemeester HALSEMA is het met de heer Khan eens dat dit buitengewoon zorgelijk is. Zij verbaast zich er ook over dat jongeren liever voor 500 euro een valse QRcode kopen in plaats van een vaccin te laten zetten dat hen beschermt én dat gratis is. Maar je identiteit verkopen is eveneens zeer zorgelijk. Een landelijke campagne ligt het meest voor de hand. Jongeren moeten gewaarschuwd worden voor de gevolgen, voor mogelijke identiteitsfraude en handel in gegevens. Ze zoekt contact met het Ministerie om te wijzen om deze waarschuwing.

Is er geen animo voor een landelijke campagne, dan moet het stedelijk gebeuren. Financiën 3. Kennisnemen van de Najaarsnota 2021, vaststellen van de begrotingsmutaties en de taakveldenraming behorende bij de Najaarsnota 2021 en vaststellen van enkele afzonderlijke besluiten verband houdend met de Najaarsnota 2021 (ZD2021-014567)

en Algemene Zaken 4. Voortgang aanbevelingen ACAM en rekeningencommissie op het thema integriteit en fraude (ZD2021-011002) Mevrouw ROOSMA gaat in op de bijgevoegde brief over de fraude- en integriteitsrisico’s. Eind vorig jaar is daartoe en laatste meting gedaan; er bleek nog wel wat te wensen over te zijn. Burgers moeten kunnen vertrouwen op hun overheid. Ze hoort graag wanneer de volgende meting wordt gedaan en of de burgemeester dan verbetering verwacht ondanks dat dit jaar werd beheerst door de coronapandemie. Ze ziet graag wanneer precies de commissie daarover wordt geïnformeerd. De heer HOFLAND ziet dat de vooruitgang nog niet zo snel zal gaan vanwege de hoge druk op de ambtelijke organisatie, heel begrijpelijk, maar dat zal nog wel even voortduren. Ook al is de coronapandemie nog altijd gaande, dit is wel een belangrijk onderwerp en hij ziet graag dat de gemeente de komende maanden toch een inhaalslag maakt. Burgemeester HALSEMA begrijpt de vragen heel goed. Het is van groot belang geen verdere achterstanden op te lopen. De risicoscans worden eind december opgeleverd. BI beoordeelt dat en rapportage aan de raad volgt nog het eerste kwartaal. De VOORZITTER concludeert dat dit onderwerp voldoende is besproken en naar de raad gaat.

Definitief Raadscommissieverslag, 18 november 2021

Raadsaangelegenheden 5. Vaststellen van de Rechtspositieregeling Gezamenlijke Ombudsman Metropool Amsterdam 2022 en de Rechtspositieregeling directeur Rekenkamer Metropool Amsterdam 2022 (ZD2021-013939) De voordracht is gehamerd. Algemene Zaken 6. Initiatiefvoorstel van het lid Boomsma getiteld Viering Koninkrijksdag (ZD2020014862) De heer BOOMSMA is blij met de reactie van de burgemeester op het CDAvoorstel. Op 15 december is het Koninkrijksdag, de Dia di Reino. Het CDA zou dat graag nieuw leven inblazen en zou graag zien dat Amsterdam als verantwoordelijke hoofdstad hierin voorop loopt. Het is absoluut waardevol de verbondenheid tussen alle Nederlanders te vieren en dus ook tussen de Europese en niet-Europese onderdelen van het koninkrijk. Daarbij zijn ook de banden van belang met voormalige delen van het koninkrijk: NieuwGuinea, Indonesië en Suriname. Ondanks de zwarte bladzijde van het kolonialisme zijn er toch sterke onderlinge banden en een gedeelde geschiedenis die heel waardevol is en die de delen ook verbindt. In Amsterdam wonen veel mensen met familiebanden met die andere koninkrijksdelen en met voormalige delen. In 2014 werd Koninkrijksdag voor het laatst gevoerd met een concert in de Meervaart. Andere ideeën doen ook de ronde: sportdag, gezamenlijke maaltijd, festivals. Het CDA ziet hier echt kansen. Hij zou daartoe graag een ambtswoninggesprek organiseren.

Het is echt iets dat van onderop moet komen. Mevrouw MARTENS benadrukt dat het CDA op dit moment de VVD aan zijn zijde vindt. Burgemeester HALSEMA is blij met dit leuke initiatief. In deze tijd is een extra viering best welkom. Ze is aangesproken door het internationaal elan dat uit dit voorstel spreekt en het gevoel van verbondenheid. Ze werkt graag samen aan het versterken van de relaties met andere delen van het koninkrijk en met de voormalige leden van het grotere koninkrijk. Ze stelt voor dat ambtswoninggesprek in het voorjaar te plannen – want afhankelijk van de coronamaatregelen – en dan zou 15 december 2022 toch haalbaar moeten zijn om daar een feestelijke viering aan te kunnen weiden. Het college is wel bezig met de voorbereidingen voor de viering van Amsterdam 750 jaar. Wellicht kan de komende jaren de viering van 15 december worden opgebouwd om het straks in het jubeljaar extra feestelijk te maken. Hopelijk steunt de raad dit initiatiefvoorstel.

De VOORZITTER concludeert dat dit onderwerp voldoende is besproken en naar de raad gaat voor een korte behandeling. 7. Raadsinformatiebrief uitkomsten en inzichten onderzoek naar Amsterdamse drillscene en drillboekje voor professionals als aanvulling op de stand van zaken acties en maatregelen drillrapgerelateerde problematiek (ZD2021-014577) en Openbare Orde en Veiligheid 8.

Definitief Raadscommissieverslag, 18 november 2021

Raadsinformatiebrief stand van zaken acties en maatregelen drillrapgerelateerde problematiek (ZD2021-007968) De heer VAN DEN HEUVEL haalt een citaat uit Het Parool van afgelopen zaterdag aan. ‘De buurt is heet; er wordt continu op mij gejaagd. Ik zie ze soms rondjes rijden bij het winkelcentrum. Ze wachten tot ik een fout maak.’ Dit is een situatie waarin sommige jongeren kunnen vastlopen. Drillrap is muziek en mooi of niet, het kan een creatieve uiting zijn van een levensstijl of een levensverhaal, maar het wezen van drillen is anderen opfokken en desnoods bedreigen – eventueel met hun familie erbij. Altijd maar dreigen en er geen gevolg aan geven als je wel die kans hebt, dat maakt dan mensen jou niet meer serieus nemen. Die geweldsproblematiek gerelateerd aan drillrap vormt een breed probleem. Drillrap is een factor; er speelt veel meer. Drillen en online gedrag daar omheen versterken de geweldsspiraal wel enorm. Niets doen aan de sociale ongelijkheid in de stad draagt in ieder geval niet bij aan het oplossen van de geweldspolitiek en de criminaliteit. Voor sommigen is het toekomstperspectief op straat veel groter dan op school. Views en online bekendheid bieden hun perspectief. Labels, platforms en zelfs radiostations bieden hun bekendheid. Uiteindelijk wil iedereen worden gezien, aandacht krijgen en respect verdienen.

De heer Van den Heuvel woonde een aantal jaren in de K-buurt en interesseert zich sindsdien voor dit fenomeen. Onder drillers is het gebruikelijk om een puntensysteem te hanteren. Je krijgt een punt als je een tegenstander hebt gestoken of erger. Squidgame is niet alleen een Netflixserie. Is de gemeente bereid platforms aan te spreken op hun verantwoordelijkheid te beginnen bij Snapchat, TikTok, Instagram etc.? Youtube is minder belangrijk; dat gaat meer over views en bekendheid. Hij roept de gemeente op een moreel appel bij deze bedrijven te leggen. Graag mede namens DENK een brief naar deze bedrijven met uitleg waarom de gemeente het belangrijk vindt dat zij hun verantwoordelijkheid nemen als het om drillen gaat. Op TikTok staan zelfs stukjes tekst die van Youtube zijn verwijderd. Hij zou violence interrupters willen inzetten voor drillrappers en jongeren. Die zijn wel als suggestie genoemd in het programma Weerbare mensen, weerbare wijken maar er moet veel sterker een uitweg worden geboden op het meest kritieke moment, direct nadat een incident heeft plaatsgevonden. Hij is benieuwd hoeveel van de incidenten in Zuidoost de afgelopen 5 jaar een link hebben met online-uitingen. Niet alle drillrap leidt direct tot incidenten, maar wel zijn praktisch alle incidenten terug te herleiden tot drillrapuitingen. Het is raadzaam te proberen vaker vooraf in te grijpen.

Groepen en rappers zijn een gemakkelijke weg om jonge gasten de criminaliteit in te trekken. In posts wordt met geld geschermd dat mensen binnen een luttel aantal uren kunnen verdienen. Sommige zaken staan weken online. Dat vergt echt een aanpak. Hij roept op de positieve aspecten van de gemeenschap die zich tegen geweld keert, volop te steunen. Zo iemand is bijvoorbeeld Tur-G(enius). Luister naar zijn drill. Mevrouw ROOSMA heeft de brief gelezen en ziet dat er een heel verstandige combinatie wordt gemaakt preventieve en repressieve maatregelen. Het onderzoek laat de complexiteit van het onderwerp zien. Ze hoort nog graag hoe dit onderzoek is ingebed in de huidige aanpak want de brief dateert van voor het onderzoek. De heer MBARKI ziet heel mooie stukken ter tafel liggen die de Amsterdamse ambtenaren samen met experts in het veld hebben opgesteld. Dus een compliment voor de ambtenaren. Wel hoort hij nog graag in hoeverre de gemeente met platenlabels het gesprek aangaat over wat er nodig is om jongeren die in de muziek willen doorbreken, niet langs de route van de drill te leiden. Hoe meer views, hoe interessanter voor een label. In die tussenfase gebeuren er verschrikkelijke dingen. Het is echt een vraag die in gezamenlijkheid moet worden opgelost: doorbreken in de muziek zonder geweld onder elkaar.

Mevrouw MARTENS weet dat het maken van muziek voor veel jongeren een manier is om zich te uiten en om emotie te tonen. Er zit wel een heel groot verschil tussen rap en drillraps. Dat moet helder zijn. Gaat het om pure opruiing, intimidatie en oproepen

Definitief Raadscommissieverslag, 18 november 2021

tot geweld, dan is dat iets wat veroordeeld moet worden. Concreet hoort ze graag welke mogelijkheid het strafrecht op dit moment biedt om ondersteunend personeel aan het maken van dit soort filmpjes te vervolgen. Daar zit immers grote betrokkenheid bij het online zetten van deze opruiende beelden. Ook wil ze weten of en hoe er contact is met grote platforms. Drillraps ontwrichten hele samenlevingen. Ze hoort graag of de burgemeester of de ambtenaren in contact zijn met De moeder is de sleutel in Zuidoost. Mevrouw NANNINGA onderschrijft de zorgen van de ChristenUnie, maar ook de complimenten van de PvdA. Het is goed dat dit serieus wordt genomen. Er zit echt een onderscheid tussen machocultuur en iets wat verder gaat. Het drillboekje zit goed in elkaar en het is heel praktisch. Bezorgde ouderen over wilde muziek van jongeren zijn natuurlijk wel van alle tijden maar het gaat hier wel echt om een serieus probleem. Ze is blij dat er nu actie wordt ondernomen en dat het OM succesvol vervolging heeft ingesteld voor het bezit van vuurwapens online. Ze hoort graag cijfers: om hoeveel vervolgingen gaat het, hoeveel zijn er in behandeling, of opschaling nodig is en hoe het zit met de afmetingen van de messen. Er wordt samengewerkt met Rotterdam. Daar zijn gebiedsverboden uitgevaardigd en ze wil weten of dat in Amsterdam ook gebeurt.

Of is er zoiets als een onlinegebiedsverbod mogelijk? De heer BOOMSMA beschouwt drillraps als een van de perverse dingen die vanuit Amerika in Nederland wordt geïmporteerd en in dit geval naar de straatcultuur. Veel mensen benadrukken dat er niets mis is met rap en muziek, maar hier gaat het om het verheerlijken en het oproepen van geweld. Dat escaleert met fatale gevolgen. Goed dat dit onderzoek is gedaan. Het roept wel veel vragen op. Authenticiteit zou het ultieme streefdoel zijn van de drilrappers maar er is niets authentieks aan het na-apen van Amerikaanse rappers. De raad is toegezegd na het onderzoek een handelingskader te ontvangen. Dat wacht hij even af. De aanbeveling om ondersteunend personeel te betrekken in het contact met die drillrappers kan een ingang bieden. Dat lijkt het CDA een prima idee. Hij steunt het idee om een brief aan de bedrijven te schrijven om hen op hun verantwoordelijkheid aan te spreken. Hij hoort graag hoe de gemeente opvolging geeft aan de zes aanbevelingen in het rapport. De heer Boomsma legt de vraag voor of neppistolen ook aanleiding kunnen vormen om iemand te vervolgen. Hij ziet in feite nu een onderzoek naar een online-aanpak. Dat is zeker belangrijk omdat er zo veel online plaatsvindt. De suggestie voor een onlinegebiedsverbod is prima.

Wat er echt nodig is, dat zijn alternatieve culturele idealen en rolmodellen die wel leiden tot zinvolle bezigheden en een constructieve bijdrage aan de samenleving. Daarvoor zijn die moeders en de hele gemeenschap zelf nodig. De heer HOFLAND sluit zich aan bij de vele vragen die al zijn gesteld. Hij is blij met de positieve sfeer waarin de hele middag al over de verschillende complexe onderwerpen wordt gedebatteerd, een voorbeeld voor Den Haag. Als het gaat om de onlinegebiedsverboden, dan moet de raad daarover snel een besluit nemen als dat überhaupt mogelijk is. Als dat niet kan, zou hij er niet al te veel energie in willen blijven steken. Wellicht kan de burgemeester daarover uitsluitsel geven. Burgemeester HALSEMA is blij met de complimenten aan het adres van de onderzoekers en aan de ambtenaren worden gemaakt. Amsterdam heeft een dedicated team mensen met veel kennis en dat nauw samenwerkt met politie en OM maar ook met veel mensen in de wijken. Amsterdam neemt in kennis, in maatregelen en in bereidheid om zich in te zetten, een voorhoedepositie in. De burgemeester is het zeer eens met de inbreng van de heer Van den Heuvel. De omschrijving van het probleem vergt grote nauwkeurigheid. Niet alle drillrap is opruiing. Het is ook een uiting van een cultuur waarin jongeren opgroeien en waarin geweld aanwezig is.

Soms is het niet meer en niet minder dan de uiting van die geweldscultuur om hen heen. Dan gaat het niet de grens over naar opruiing. Dan is het voor veel jongeren een uitlaatklep. Daarmee staat het in de traditie van de rap en spoken words uit de ghetto’s in de VS. Maar op het moment dat het de grens overgaat naar het oproepen om geweld te gebruiken en het trots etaleren van wapens wil moet de gemeente buitengewoon alert zijn en daar waar

Definitief Raadscommissieverslag, 18 november 2021

dat kan, moet de ze kunnen optreden. Het is het Amsterdams OM dat nu de eerste zaken voert jegens drillrappers en terecht. Drillrapzaken worden niet als zodanig geregistreerd bij het OM, dus de burgemeester kan niet aangeven om hoeveel zaken het gaat. Ze wil er wel navraag naar doen. Amsterdam is een van de eerste geweest die er bij het OM op aangedrongen heeft in gesprek te gaan met internationale platforms. Die gesprekken lopen nu, maar het is uiterst ingewikkeld om deze gigantische bedrijven op een andere koers te krijgen. Een brief met stedelijke voorbeelden wil de burgemeester zeker schrijven aan die platforms. Ze geeft wel een winstwaarschuwing: het lukt de nationale regering maar heel beperkt om te sturen in deze internationale businessmodellen. De raad ontvangt die brief ook waarmee die dan gelijk openbaar is en in alle openbaarheid het signaal afgeeft. Jongeren op straat aanspreken is zeker zinvol. Amsterdam heeft inmiddels een uitgebreide aanpak om kwetsbare jongeren aan te spreken en op andere gedachten te brengen. Utrecht neemt de Amsterdamse aanpak over met de eervolle uitweg die is bedacht. Amsterdam loopt ook voorop met de onderzoeken die ze doet. Die onderzoeken gebeuren heel bewust plaats ook om mensen ermee te confronteren. Dat vergt sociale interventies. De masterplannen worden inmiddels ook uitgevoerd in Zuidoost en Nieuw-West.

En het vergt preventieve en repressieve maatregelen. Het gaat veelal om jongeren met enorme achterstanden, die in armoede leven, weinig perspectief hebben, op scholen zitten met slechte resultaten en die moeilijk aan stages komen. Toch is straf ook nodig. De heer VAN DEN HEUVEL is heel blij met de inzet vanuit Weerbare mensen, weerbare wijken want daar gebeuren veel goede dingen, ook met credible messengers. Hij hoort graag of de inzet van violence interrupters daarvan ook onderdeel is. Direct na een incident als de schok het grootst is, is zo’n aanbod om iemand te helpen van het grootste belang. Burgemeester HALSEMA geeft aan dat de onderzoeken van de Chicagoschool aan veel van de benaderingen hier in Amsterdam onderliggen. Violence interrupters worden gebruikt; die zijn op allerlei manieren in de stad aanwezig, in het jongerenwerk, in de zorgnetwerken, bij de politie en ook bij de mediators in de stad. Credible messengers worden opgeleid; een eerste generatie is afgeleverd. Dat wil de gemeente wel graag opschalen. De link online/offline, daarbij geeft de burgemeester aan dat er contact is met platenlabels. Daaraan geeft ze liever niet al te veel ruchtbaarheid maar die contacten lopen. Er is een link tussen online verspreiden van oproepen en offline geweld. De gemeente ziet natuurlijk niet alles dus ze kan niet aangeven hoe groot die relatie is. Het heeft de aandacht.

Onlinestraatverboden zijn niet in antwoord op drillrap geïntroduceerd, maar in antwoord op seksueel geweld online. Amsterdam wil als eerste in Nederland een experiment aangaan met een onlinestraatverbod. Dat is juridisch buitengewoon kwetsbaar. Er komt een proef om na te gaan of dat kan standhouden bij de rechter en anders volgt er een gang naar de minister om te bewerkstelligen dat de wet wordt aangepast. Zodra de eerste resultaten er zijn, informeert de burgemeester de raad. Op dit moment worden er in de vorm van pilots zowel landelijk als stedelijk gebiedsverboden afgegeven om te experimenteren met de mogelijkheden om online te interveniëren. De privacywetgeving echter maakt zaken soms onmogelijk. Dit kan alleen als er echt een goede reden voor is. Het onlinestraatverbod/onlinegebiedsverbod wordt op dit moment onderzocht. Het college neemt alle aanbevelingen uit het onderzoek over. De heer VAN DEN HEUVEL heeft gewezen op de onlineomgeving van drillers. Hun Instagramprofielen laten reacties zien van volgers die veel geld bieden voor bepaalde handelingen. Hij is benieuwd hoe de gemeente dat beter kan aanpakken. Het gaat veelal om zeer jonge fans. Voorts vermoedt hij bij de geweldsincidenten de afgelopen vijf jaar in Zuidoost, dat bij minimaal de helft en waarschijnlijk nog wel meer van de gevallen een online-uiting is geweest.

Hij hoort graag of de gemeente dat weet en wat dat nu eigenlijk zegt. Volgens hem zegt dat wellicht wat over de urgentie van dit onderwerp.

Definitief Raadscommissieverslag, 18 november 2021

Burgemeester HALSEMA verduidelijkt dat de platforms zelf verantwoordelijk zijn voor hun communityrichtlijnen en het verwijderen van content daarop zoals de verleiding om een DM te sturen en daarmee geld te verdienen. Platforms kunnen berichten verwijderen; dat kan de gemeente niet. De platforms kunnen wel worden gewezen op hun verantwoordelijkheden en er kan worden gewerkt aan de mediawijsheid van de gebruikers. Het programma Positief Perspectief ziet daarop toe. Of de gemeente onderzoek kan doen naar de comments dus de berichten waarbij wordt opgeroepen tot geweld, dan is het helaas zo dat de gemeente helaas geen onderzoek mag doen naar dergelijke comments maar de politie doet uiteraard wel onderzoek daar waar tot geweld wordt opgeroepen op het internet. Welke geweldsincidenten kunnen worden geclaimd door drillrap, dat kan de burgemeester niet zeggen. Daarnaar is in Amsterdam geen onderzoek gedaan. Wel in andere steden. Daar is gebleken dat online een katalysator vormt voor offline geweld. Daarnaar zou ze zelf ook grondiger onderzoek willen doen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng en sluit de vergadering 15.35 uur.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10908497/1