Conceptverslag TAR 09-06-2022

Instemmen met de raadsvoordracht inzake de kostenraming voor de organisatie van opvang van ontheemden uit Oekraïne voor opvanglocaties, basisdienstverlening, personele kosten en Humanitarian Service PointAmsterdam Nr. VN2022-015953 De heer VAN DER VEEN vraagt aandacht voor de Oekraïners die nog steeds elke dag aankomen op het Centraal station. Veel Amsterdammers zetten zich voor hen in, waaronder het college, de ambtenaren en diverse organisatie in de stad. Over de begroting van het voorstel dat voorligt, heeft hij twee vragen. De dekking is erg onzeker. Die onzekerheid zou het rijk kunnen wegnemen. Hij hoort graag hoe die gesprekken met het rijk verlopen. Er zouden problemen zijn met Oekraïners die geen biometrisch paspoort hebben. Dat paspoort is nodig om een bankrekening te kunnen openen en om werk te kunnen vinden. 30 procent van deze vluchtelingen heeft niet zo’n paspoort. Het rijk zou voor een oplossing gaan zorgen. Daarover hoort hij graag meer. Op de site van de GGD stond een mooi interview met de jeugdarts van de GGD die zich volop bezighoudt met vooral de kinderen van deze vluchtelingen. De problematiek is niet nieuw. Het enige verschil is dat deze kinderen niet in een AZC worden opgevangen, maar elders. Ze gunt iedereen zo’n opvang elders. Daar sluit de fractie van GroenLinks zich volledig bij aan.

GroenLinks is op zoek naar hoe er een norm kan komen voor de omgang en de voorzieningen voor alle vluchtelingen in de stad. Hij is benieuwd hoe andere fracties hierin staan. De heer VON GERHARDT complimenteert het college en de ambtenaren die adequaat en op een goede manier deze opvang hebben neergezet. Hij wil horen tegen welke knelpunten de burgemeester op dit moment nog aanloopt en hoe de raad de burgemeester kan ondersteunen om deze knelpunten weg te nemen. Mevrouw AHMADI kreeg een bericht van een tandheelkundige die onderscheid moest maken tussen Oekraïense vluchtelingen en andere statushouders bij het

34

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

aanbieden van een wortelkanaalbehandeling. De vergoeding van de kosten zou sterk verschillen en de gemeente zou daarover gaan. Ze hoort graag hoe dit precies zit. De heer BOOMSMA is ook benieuwd naar de belangrijkste knelpunten. Enerzijds is die toezegging van 100 euro er, waarbij Amsterdam belooft meer te doen. Vervolgens is er ook een risico. Dat is hem nog niet duidelijk. Er wordt ook niet voldaan aan de begrotingsregels. Hij hoort graag of Oekraïense vluchtelingen taalles kunnen krijgen. Burgemeester HALSEMA beseft heel goed dat voor vluchtelingen uit oorlogsgebied de oorlog altijd aanwezig is. De bereidheid van de Amsterdamse bevolking voor opvang en allerlei ondersteunende diensten te verlenen is hartverwarmend. Het compliment aan de ambtenaren geleidt ze graag door. Zij hebben ongelooflijk hard gewerkt aan het vinden van hotels, het creëren van centrale punten op het Centraal station en het overleg met andere regio’s. Het rijk heeft enerzijds toegezegd dat er een rijksvergoeding zal zijn van 100 euro per dag per plek en gemeenten zouden niet opdraaien voor extra en onverwachte kosten. Ze informeert de raad schriftelijk zodra daarover meer duidelijkheid is. De peildatum voor 100 euro per dag stamt uit 2015-2016. De kosten van levensonderhoud en voor hotelopvang zijn echter sterk gestegen. Daar ontstaat een gat.

Dat risico kan groter worden op het moment dat er meer mensen moeten worden opgevangen. De dekking moet worden opgelost op het moment dat het rijk onvoldoende over de brug komt en de gemeente met een eigen risico blijft zitten. Vooralsnog gaat de burgemeester ervanuit dat er een oplossing komt. Het probleem van de biometrische paspoorten is bekend. Dat speelt bij Oekraïners maar ook bij Russische dissidenten en gevluchte journalisten wier bankrekeningen bevroren zijn vanwege de sanctieregelingen. De adviseur Financiën overlegt hierover met het rijk en met de banken. Nieuwe mogelijkheden worden verkend om legitimatie bij het openen van een rekening te vergemakkelijken. Het college deelt in de wens om de opvang van zowel reguliere asielzoekers als van statushouders even goed te maken als voor Oekraïners. Amsterdam doet er alles aan om onheuse tegenstellingen tegen te gaan. De knelpunten doen zich vooral voor in landelijk beleid. De bereidheid vanuit verschillende regio’s voor opvang van anderen dan Oekraïners stuit soms op veel weerstand. Dan is Amsterdam toch weer vaak degene die het wel oppakt. Als GroenLinks dit signaal ook landelijk aangeeft, zou dat kunnen helpen. Er is grote behoefte aan solidaire regio’s die elkaar voldoende helpen. Een antwoord op de wortelkanaalbehandeling volgt schriftelijk.

Tweede termijn: De heer BOOMSMA zoekt naar een manier waarop dit niet in strijd is met de begrotingsregels die de raad toch niet voor niets heeft opgesteld. Burgemeester HALSEMA meent dat wethouder Groot Wassink zich hierover zal willen buigen. Ruim voor de raad komt er antwoord over de begrotingsregels. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is behandeld. Dit punt gaat voor een korte behandeling naar de raad van 22 juni. 7. Kennisnemen van de Ontwerpbegroting 2023 RMA (incl. begrotingswijziging 2022) en positief adviseren Nr. VN2022-016444 De raad heeft geen behoefte aan bespreking. Openbare Orde en Veiligheid 8.

35

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

Opheffing geheimhouding informatie over de toekomst van de raamprostitutie in verband met een WOO-verzoek over de besluitvorming Nr. VN2022-016262 De raad heeft geen behoefte aan bespreking. 9. Jaarrekening 2021 en Ontwerpprogrammabegroting 2023 inclusief actualisatie 2022 van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland Nr. VN2022-016548 Mevrouw NADIF bedankt voor deze documenten. Ze is benieuwd welke lessen zijn geleerd uit het netwerk dat tijdens de coronapandemie is opgebouwd en hoe de samenwerking goed kan blijven zowel binnen de regio als daarbuiten. Bij brandbestrijding is het van belang te weten welke grondstoffen er zijn gebruikt. Daarbij kan een grondstoffenpaspoort heel interessant zijn. Ze zou graag zien dat dat mogelijk is. Bij verduurzaming en verbouwingen blijkt niet alles bekend te zijn, ook niet bij de uitvoerders. Misschien kan in samenwerking met de brandweer worden bekeken hoe kan worden bewerkstelligd dat mensen die hiervoor zijn gecertificeerd, hierin zijn geïnteresseerd en dat kan worden samengewerkt met verzekeraars. Vooroordelen rond veiligheid moeten worden tegengegaan. Vanaf 1 juli zijn rookmelders op alle verdiepingen verplicht. Ze hoort graag meer over de voortgang hiervan en hoe de gemeente hierin kan ondersteunen.

De focus van de brandweer dient op duurzame werkhervatting te liggen om de langdurige verzuimdossiers structureel op te lossen met aandacht voor mentale veerkracht, suïcidepreventie en frequent verzuim. Prima dat de PTSS-regeling voor brandweerprofessionals is ingevoerd. Ze hoort nog graag hoe de samenwerking is met andere hulpverlenende diensten om ervaringen en expertise uit te wisselen. De heer HOFLAND las in de monitor 2021 dat de brandweer 90 woninginspecties heeft gedaan. Afgezet tegen de totale woningvoorraad lijkt dat toch wel erg bescheiden. Hij is benieuwd of deze hoeveelheid is wat kan worden verwacht. Burgemeester HALSEMA wil zeker haar voordeel doen met de opgedane samenwerking. De aanpak is een aantal keren in de Veiligheidsregio geëvalueerd. De raad is daar in december 2020 nog over geïnformeerd. Die tussentijdse evaluaties worden gebruikt om samenwerking met de organisaties te verbeteren. Die samenwerking verloopt in deze Veiligheidsregio heel goed. In de GRIPstructuur ligt besloten die samenwerking te versterken. Zo’n grondstoffenpaspoort is buitengewoon interessant. Het initiatief daarvoor ligt bij bedrijven zelf. Steeds meer bedrijven maken er gebruik van. Of dat meer algemeen in gemeenten kan worden ingevoerd, weet de burgemeester niet. Misschien vereist dat een landelijke verplichting.

Ze zal navragen of bijvoorbeeld bij nieuwbouwprojecten zo’n soort paspoort als advies of verplichting kan worden opgelegd. Het helpt niet alleen bij het voorkomen van grote branden, maar ook bij de circulariteit. Onderdelen van gebouwen kunnen dan bij afbouw makkelijker worden hergebruikt. Of er voldoende informatie is rond brandveiligheid bij verduurzaming, dan geldt dat verduurzaming altijd brandveilig dient te worden uitgevoerd. De brandweer wil zijn advisering richting de gemeente versterken in hoe verduurzaming brandveilig vorm kan worden gegeven in de toekomst. Vanaf 1 juli zijn rookmelders verplicht. De brandweer communiceert hierover heel actief richting de inwoners. Hiervoor worden ook de gemeentelijke kanalen ingezet. De burgemeester is heel gelukkig met de wijze waarop de huidige brandweercommandant aandacht vraagt voor de PTSS-regeling. De heer Van Lieshout wijst op een cultuur onder brandweerlieden van oudsher waarin mentale problemen van oudsher werden gebagatelliseerd. De brandweer is hiermee wel wat later dan andere organisaties. De gemeente heeft gebruik gemaakt van de ervaringen bij de politie. Er is nu een boekje gemaakt over PTSS voor de kinderen van brandweerprofessionals. Dat is eerder gemaakt voor ambulancepersoneel en aangepast. Ook met Defensie is contact gezocht. Daar heeft men heel veel ervaring met PTSS.

36

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

De burgemeester zal navragen hoe het zit met die aantallen inspecties rond brandveiligheid en wat de ambitie is. Ze kan zich voorstellen dat het tijdens de coronapandemie wel erg lastig was om huizen te betreden. Bovendien was er sprake van een hoog ziekteverzuim tijdens de pandemie. De crisisbeheersing is echter nooit in gevaar gekomen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Dit punt gaat naar de raad voor een korte bespreking. Ruimtelijke Ordening 10. Geen zienswijze in te dienen op het voorstel van het Dagelijks Bestuur van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied voor de resultaatbestemming 2021, de 1e begrotingswijziging 2022 en de meerjarenbegroting 2023-2026 van de ODNZKG. Nr. VN2022-013358 Mevrouw MOESKOPS grijpt dit moment aan om in gesprek te gaan met de Omgevingsdienst Noordzeekanaal over wat Amsterdam belangrijk vindt in dit samenwerkingsverband. Lopende dit jaar wordt er een overstap gemaakt naar gesprekken met datacenters over het voldoen aan de energie-eisen na daadwerkelijke handhaving. Dat accent wil ze graag overbrengen aan de Omgevingsdienst. Ze is benieuwd of de wethouder dit het juiste moment acht en of zij bereid is dat gesprek aan te gaan. Wethouder RIJXMAN beaamt dat datacenters een probleem vormen als het gaat over het hoge energiebereik. Op 6 mei heeft de gemeente een brief naar alle relevante datacenters gestuurd.

Dat is de start van de handhavingsprocedure. Ingezet wordt op toezicht en handhaving en dat is geenszins vrijblijvend. De Omgevingsdienst handhaaft. Ze zal zeker de gesprekken met de Omgevingsdienst aangaan om prioriteit te stellen aan die handhaving op de energie-eisen. De heer MEERBURG wijst op de aangenomen motie Geen drinkwater meer voor datacenters. Die motie is heel eenduidig. Het betekent een ‘nee’ tegen datacenters die voor passieve koeling nog wel drinkwater gebruiken. Hij weet dat er aanvragen liggen en hij zou niet terloops willen worden geïnformeerd. Wethouder RIJXMAN zal de raad op de hoogte houden. Ze heeft geen informatie over nieuwe aanvragen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Dit punt wordt gehamerd in de raad. 11. Vaststellen bestemmingsplan ‘Cluster 7’ Nr. VN2022-013324 Mevrouw MOESKOPS vindt dat de verbeeldingen in het plan er prachtig uit zien. Ze memoreert de toezegging aan collega Türkkol over het gebied rond de ArenApoort. Gevraagd werd of de gemeente in gesprek wilde gaan met ontwikkelaars om middeldure woningen te reserveren voor leraren, zorgmedewerkers en politie. In het coalitieakkoord is nu afgesproken voorrang te geven aan mensen die uit de regio zelf komen. Ze krijgt graag een update van de stand van zaken. De heer BOBELDIJK is tevreden over dit bestemmingsplan.

Blij is hij ook met de insteek van het college om goed te luisteren naar adviezen van stadsdelen. Het bestuur geeft aan de Shopperhal hier plek te laten krijgen, maar er zijn ook zorgen over de toekomstplannen voor een erotisch centrum in het centrum van Zuidoost. Dat zou misschien volgens een omgevingsvergunning kunnen waardoor het ambtelijk

37

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

gemandateerd is. Mochten dit plan verdere vorm krijgen, dan zou hij graag zien dat dat proces in ieder geval langs de raad loopt. Hij hoopt dat de gemeente het negatieve advies van de stadsdeelcommissie op dit punt zwaar laat wegen. Mevrouw NADIF is blij dat er wordt gewerkt aan de verbetering van het winkelcentrum Amsterdamse Poort en dat er woningen worden toegevoegd. GroenLinks is benieuwd waarom in het bouwplan van CBRE is gekozen voor een verdeling van 30%40%-30%. Die uitzondering geldt voor transformaties in samenwerking met een woningbouwcorporatie. Dat is hier toch niet aan de orde. Ze hoort graag welk aantal sociale woningen hier komt. GroenLinks zet in op betaalbare en toegankelijke nieuwbouw, juist ook bij de Amsterdamse Poort. Wethouder VAN DANTZIG is bijzonder enthousiast over deze transformatie en over dit nieuwbouwproject. Samen met CBRE wordt geprobeerd hier de potentie optimaal te benutten. Voor de Shopperhal wordt het zoeken om die goed te laten terugkomen. Het gebied moet immers heel vertrouwd voelen voor de directe inwoners. Hij kijkt even goed na hoe de gemeente hiermee kan omgaan en komt hier op terug. De plek waar een erotisch centrum ook komt, dat moet inderdaad langs de gemeenteraad lopen. Het is een project van stedelijke importantie. De hele gemeenteraad dient een zorgvuldige afweging te kunnen maken.

Ook het nieuwe coalitieakkoord bepaalt daar ruimte voor te zoeken en de signalen uit Zuidoost hebben de coalitie en de wethouder zeker bereikt. Maatschappelijke beroepen zijn essentieel voor de stad. In het coalitieakkoord wordt gesteld daarvoor ruimte te maken in zowel bestaande als in nieuwbouw. Dus ook in Zuidoost. Die gesprekken lopen. Steeds meer ontwikkelaars en vastgoedpartijen willen daaraan meewerken en dat is gunstig. Gaat het om voorrang voor lokale inwoners, dan heeft de gemeente absoluut oog voor het bewaren van de sociale cohesie. Toch is dat op dit dossier ingewikkeld en dat vraagt grote zorgvuldigheid. Voorrang voor de een betekent langer wachten voor de ander. Juist in Zuidoost liggen kansen om veel woningen en bedrijven toe te voegen. Wanneer de raad de visie op dit hele gebied rond die maatschappelijke beroepen kan verwachten, kan de wethouder nu nog niet aangeven. Daar komt hij op terug. Ook op deze plek wordt breed ingezet op sociale woningen. In Amsterdamse Poort gaat het om 43% sociaal, 27% middenhuur en 30% koop. Er wordt breed sociaal gebouwd. De afwijking hier is omdat hier ook 120 sociale huurwoningen van Ymere zijn gevestigd. Bovendien wordt er ook geïnvesteerd in de binnentuinen. Het eindbeeld is 40%-40%-20% maar lokaal wordt er maatwerk toegepast.

Door de afwijkingen hier is er net wat meer investeringsruimte om die binnentuinen aan te pakken en de bergingen. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en in de raad kan worden gehamerd. Zorg 12. Wijzigen van de Verordening maatschappelijke ondersteuning Amsterdam 2015 Nr. VN2022-015967 Mevrouw DOEVENDANS is blij met deze wijziging. Ondersteuning aan dienstverlening is precies de doelstelling van de buurtteams. De wijziging van individuele ondersteuning naar het merendeel van de buurtteammedewerkers is een goede zet. Dat is immers laagdrempelig. Ze waarschuwt nog wel dat die buurtteammedewerkers onderlegd moeten zijn om al die verschillende vraagstukken aan te pakken. Zelf geven de medewerkers aan graag een directe lijn met de gemeente, bijvoorbeeld met WPI te hebben. Dat zou telefonisch contact erg vergemakkelijken.

38

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

Wethouder RIJXMAN is zich ervan bewust dat die buurtteams absoluut aandacht behoeven om er een succes van te maken. Wellicht kan mevrouw Doevendans mee op een ronde naar die buurtteams. Mevrouw VAN PIJPEN zou graag zien dat raadsleden worden uitgenodigd daar mee te gaan. Wethouder RIJXMAN verwelkomt de raadsleden graag. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en in de raad kan worden gehamerd. 13. Instemmen met het niet indienen van een zienswijze op de begroting 2023 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Amsterdam Amstelland (Veilig Thuis en Centrum Seksueel Geweld) Nr. VN2022-017188 Mevrouw VAN PIJPEN memoreert dat de raad twee jaar geleden het beleidskader Huiselijk geweld vast op basis waarvan deze begroting van Veilig Thuis wordt ingericht. Ze krijgt graag een reactie op een aantal opvallende zaken in de begroting. Het aantal meldingen bij Veilig thuis daalt in tijden van lockdowns. Dat stemt haar niet gerust. Bij het centrum Seksueel geweld is het aantal meldingen fors gestegen. Door diverse maatschappelijke ontwikkelingen neemt de bewustwording toe net als het aantal meldingen. Dan is het toch de vraag waarom dat bij Veilig Thuis en huiselijk geweld niet gebeurt. Ze hoort graag of er in deze begroting mogelijkheden zitten voor meer voorlichting.

In het stuk inzake het Centrum Seksueel Geweld leest ze dat ‘mogelijk de kosten voor verpleegkundigen lager worden door arbeidsvoorwaarden voor nieuw personeel.’ Dat vergt een toelichting. De vraag is ook hoe realistisch en hoe wenselijk dat überhaupt is. Dit dient in de begroting specifieker te worden toegelicht. Zo nodig komt ze met een motie. Wethouder RIJXMAN hoort heel terechte vragen. De stijging van het aantal meldingen is bekend en dat ervaart ze als positief. Zowel Veilig Thuis als het Centrum Seksueel Geweld zijn onderdeel van dezelfde regeling en van dezelfde GGD. Er is voortdurend samenwerking en uitwisseling. Het delen van best practices wordt vanaf nu zeker meegenomen. Bij Veilig Thuis gaat het nu om 155,8 fte. Er is nog onvoldoende capaciteit om alle aanvragen af te handelen. Gaat het om arbeidskosten en voorwaarden, bijvoorbeeld de invulling van nachtelijke acute inzet, dan wordt die minder zwaar opgezet zonder in te leveren aan kwaliteit van zorg voor de slachtoffers. Het raakt wel de secundaire arbeidsvoorwaarden en dat kan alleen worden ingevoerd bij nieuwe aanstellingen. De wethouder komt binnen een aantal dagen met een uitgebreidere reactie op de arbeidsvoorwaarden en de toelichting in de begroting daarover. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en voor een korte bespreking naar de raad gaat.

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 14. Beschikbaar stellen van een aanvullend Investeringskrediet voor de indexering van de kosten van het Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam – tranche 3 Nr. VN2022-011643 De heer ASRUF is benieuwd hoe het nu zit met de verwachting inzake de stijgende bouwkosten. Nacalculatie vindt plaats na een jaar, maar met de stijgende

39

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

bouwkosten zouden de effecten dus pas over een jaar duidelijk worden. Hij ziet graag dat er tussentijds toch iets van informatie met de raad wordt gedeeld. Wethouder VAN DER HORST licht toe dat de systematiek is gebaseerd op nacalculatie. Daarom gebeurt dit niet halverwege het jaar. De middelen zijn opgenomen in het investeringsportfolio en zijn dus wel begroot. Het vraagstuk over indexatie en prijsstijgingen in het fysieke domein speelt breder. Het college buigt zich daar nu over. De wethouder kan er nu geen antwoord op geven. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en in de raad wordt gehamerd. Lucht- en Zeehaven 15. Kennisnemen van de jaarrekening 2021 en de begroting 2023 van de Gemeenschappelijke Regeling Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied en het afzien van het indienen van een zienswijze. Nr. VN2022-016484 De commissie heeft geen behoefte meer aan bespreking. ICT en Digitale Stad 16. Kennisnemen van de reactie op motie 717 d.d. 11 november 2021 van raadsleden IJmker, Biemond en Veldhuyzen over Whatsapp en Facebook ontmoedigen Nr. VN2022017330 Mevrouw NANNINGA vond de motie destijds helemaal prima: mogelijk onveilige communicatiemiddelen niet langer te gebruiken.

Toch heeft de actualiteit een en ander ingehaald, want vorige maand eiste zo’n beetje de hele Tweede Kamer openheid van de minister-president over de sms’jes die de premier van zijn telefoon had gewist. Men meende het recht te hebben die informatie op te vragen, want door het wissen van dergelijke berichten kan het de controlerende macht flink moeilijk worden gemaakt de waarheid boven tafel te krijgen. Het college heeft besloten vanaf nu niet meer te werken met interne communicatie maar met Signal. Dat systeem zou veiliger zijn dan WhatsApp, maar berichten kunnen worden verwijderd of zelfs na een bepaalde tijd automatisch worden verwijderd. Dan is er geen spoor meer van te vinden. Eerder gaf de burgemeester aan ervan uit te gaan dat die functie om berichtjes te verwijderen uit staat. Dat signaal zou ze nogmaals in de organisatie afgeven. Het probleem is dat dat niet kan worden gecontroleerd. Mevrouw Nanninga vraagt zich af waarom dus deze berichtenApp wordt gebruikt. Bestuurders en ambtenaren een App voorschrijven waarmee ze de WOO kunnen omzeilen, is geen goed idee. Ze hoort graag of er nog een andere optie voor een berichtenApp is. De heer GARMY vraagt aandacht voor de documenten die bij de motie zijn gevoegd. Hij leest dat er begin 2022 een pilot is gestart om te kijken of er effectief kan worden gecommuniceerd binnen de gemeente met Signal.

Hij is benieuwd naar de status van de pilot. Gedrag van mensen speelt een cruciale rol. Dus hoe zorgt het college ervoor dat mensen hun gedrag aanpassen en dit soort applicaties gaan gebruiken? Hij stelt voor raadsleden mee te nemen in trainingen rond veilig communiceren. De heer ASLAMI kan de motie alleen maar toejuichen. In het Europese Parlement maar ook in de Europese Commissie is een voorstel aangenomen om chatApps te verplichten interoperabel te zijn met elkaar: dus dat een WhatsApp kan

40

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

communiceren met Signal. Hij is benieuwd hoe de gemeente hieraan invulling gaat geven en wat dat betekent voor de bestaande regels. Mevrouw IJMKER bedankt de burgemeester en de wethouder voor de reactie op de motie. Voor zover zij weet, is het niet anders op Signal dan op WhatsApp als het gaat om het verwijderen van berichten. Misschien kan de burgemeester daar nog op ingaan. Het gaat er vooral om hoe de verschillende bedrijven invulling gaan geven aan de Europese regels en niet per se de gemeente Amsterdam. Burgemeester HALSEMA is het eens met mevrouw Nanninga dat alle berichten op zowel WhatsApp, sms, als Signal bewaard dienen te blijven. Het klopt dat er bij Signal kan worden ingesteld dat alles na een bepaalde tijd verdwijnt. Dat kan overigens ook in de mail. Het gaat erom dat iedereen ervan doordrongen moet zijn dat dat niet mag. Regels ontduiken lijkt altijd mogelijk, maar het uitgangspunt moet toch zijn dat mensen elkaar vertrouwen. Bestuurders, ambtenaren en raadsleden dienen zich ervan bewust te zijn dat verwijderen strijdig is met de Archiefwet. Uiteindelijk is het ook van belang dat de meest veilige communicatiemethode wordt gebruikt. De burgemeester is een groot aanhanger van de WOO omdat openbaarheid een recht is en niet een gunst. Wel is ze bezorgd over het neveneffect dat optreedt bij openbaarmaking van bijvoorbeeld WhatsAppverkeer.

Ze ziet een tendens dat besluitvorming steeds verder wordt geïnformeliseerd en dat er veel gebruik wordt gemaakt van de telefoon. Dat maakt controle nog lastiger. Dit is een lastig neveneffect. Er is een interne instructie gemaakt waarbij Signal gebruiksmiddel 1 is en WhatsApp enigszins wordt ontraden. Bij de afdeling OOV is een pilot gaande met het gebruik van Signal. De burgemeester vindt het weinig aannemelijk dat raadsleden een training nodig hebben voor het gebruik van verschillende services. Zijn die mensen er wel, dan kunnen ze zich melden. De vraag over de interferentie tussen Signal en WhatsApp wordt schriftelijk afgehandeld. Tweede termijn: Mevrouw NANNINGA deelt de zorg dat mensen steeds meer telefonisch afhandelen. Signal laat echt geen sporen na wanneer berichten zijn verwijderd. Ze gaat ervanuit dat de richtlijn nu helder wordt ingezet. Helemaal gerustgesteld is ze nog niet. Ze hoort nu dat het spoor dat verwijderde berichten in WhatsApp achterlaten, ook kan worden verwijderd. Dan is het probleem dus precies hetzelfde. Burgemeester HALSEMA herhaalt dat het uiteindelijk gaat om vertrouwensrelatie. Voor de Wob geldt dat ook. Als mensen informatie niet aanleveren, bestaat die niet. Dat kan zich voordoen met alle correspondentie en communicatie. De gemeente gaat zeer zorgvuldig om met de WOO en ze neemt de uitzonderingsgronden zeer secuur.

De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Openbare Orde en Veiligheid 17. Voortgangsrapportage Weerbaar Amsterdam augustus 2021 - februari 2022 Nr. VN2022-017349 De heer GARMY leest de verschillende maatregelen die de gemeente neemt om drugsondermijning tegen te gaan. Niet duidelijk is te zien wat de impact is van de maatregelen, of ze effectief zijn, of drugscriminaliteit daalt en hoe zich dat verhoudt tot de brief van de burgemeester uit april die een best wel negatief beeld liet zien van de drugscriminaliteit in Amsterdam. De financiering loopt binnenkort af. Hij is benieuwd of de gemeente hiermee wil doorgaan.

41

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

De heer VON GERHARDT vindt het ontzettend belangrijk om hiervoor voldoende geld uit te trekken. De burgemeester heeft vorig jaar al gewaarschuwd dat er voldoende geld moest zijn vanaf 2023. In het coalitieakkoord is wel een bedrag opgenomen, maar de VVD is bezorgd over de hoogte van dit bedrag. Zeker gezien de brief van de burgemeester lijkt dit bedrag niet in lijn te zijn met wat er allemaal nodig is. Hij is benieuwd of de burgemeester dit bedrag voldoende acht. Hij hoort ook graag of de gesprekken van de burgemeester met Tweede Kamerleden gisteren nog iets hebben opgeleverd en welke ondersteuning de raad daarbij kan leveren. Hij krijgt graag een update over de eerdere voorstellen van mevrouw Poot over ondermijning in sport en ook in de topsport. Ook graag een update over het voorstel om convenanten te sluiten met risicovolle branches om ondermijning aan te pakken. Vorig jaar is besloten tot uitbreiding van de vergunningplicht voor verschillende branches. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat dat een waterbedeffect te weeg brengt. Misschien kan de burgemeester nu wel iets zeggen over de vraag of ondermijning naar andere branches is verschoven. Mevrouw ROODERKERK leest dat de impact van drugscriminaliteit op de stad groot is. In het coalitieakkoord zijn stevige ambities opgenomen. Bij het tegengaan van ondermijning is er aandacht voor winkels, woningen en wapens.

Voor winkels in het centrum hebben uitbaters een vergunningplicht. Die maatregels is in Den Haag succesvol gebleken, maar juridische complicaties en ICT-problemen zorgen ervoor dat de resultaten achterblijven. Daarop krijgt ze graag een reactie. Gaat het om crimineel woninggebruik waarbij een woning niet wordt gebruikt om in te wonen maar voor illegale prostitutie of opslag van drugs, dan zijn er in Nieuwwest en Zuidoost controles gedaan. Dat heeft weinig resultaat opgeleverd. Ze wil horen op welke basis die adressen worden gecontroleerd. Over het tegengaan van wapengeweld wordt aangegeven dat groepen waarbinnen wapenbezit voor de hand ligt, worden benaderd via stadsdelen, jeugdzorg en persoonsgerichte aanpakken. Dat krijgt ze ook graag toegelicht. De heer BOOMSMA vindt het heel goed dat de strijd tegen criminaliteit nu zoveel aandacht krijgt. De burgemeester heeft het verzoek neergelegd voor meer middelen. Eerder vroeg hij al wat er nu niet gebeurt vanwege ontbrekende middelen. Drugscriminaliteit bestrijden vergt ook dat drugsgebruik afneemt. Het CDA stelt dat dat een belangrijk gemeentelijk doel moet zijn: een concrete vermindering van het aantal en het volume van gebruikers. Daar moeten doelstellingen voor worden geformuleerd. Het CDA was teleurgesteld dat zijn amendement op het coalitieakkoord niet is aangenomen.

Naast een rookvrij Amsterdam zou de gemeente ook een drugsvrij Amsterdam moeten nastreven. Dat Amsterdam afwijkt van de landelijke norm om pas te handhaven bij meer dan 5 pillen XTC betreurt hij. Dat is een verkeerd signaal. Er zou juist meer moeten gebeuren om drugsgebruik op festivals terug te dringen. Het is goed zo snel mogelijk te beginnen met een publiekscampagne over de schaduwkanten van het gebruik. Er wordt ook een aanbeveling gedaan voor een havenmarinier tegen een drugssmokkel aldaar. Het college wilde eerste die havenproblemen beter in kaart brengen. Hij hoort graag of die nu zodanig in beeld zijn om tot die havenmarinier te kunnen overgaan. De heer VAN SCHIJNDEL vindt het heel belangrijk om die ondermijning tegen te gaan. Veel jongeren kunnen de verleiding niet weerstaan om dealer te worden. In zijn ogen is wijkgebonden politiezorg het beste middel om dat te helpen tegengaan. Burgemeester HALSEMA bedankt de raad voor de belangstelling voor het programma Weerbare stad, een ambitieus programma, opgezet in 2019. Daarvoor heeft het toenmalige college destijds incidentele middelen vrijgemaakt. De maatregelen behelzen kwetsbare jongeren die nog niet met misdaad in aanraking zijn gekomen, doorgroeiers, een wijkenaanpak, tot aan economische interventies om de financiële ondermijning zo veel mogelijk tegen te gaan. De programma’s zijn in opbouw.

Corona kwam daar ook nog tussendoor. Het is dus moeilijk vast te stellen wat het effect tot nu toe is. De schaal van de programma’s is nog bescheiden. In het nieuwe coalitieprogramma is opnieuw geld vrijgemaakt waaruit de Weerbare stad weer kan worden gefinancierd op

42

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

dezelfde schaal. Verdere opschaling is niet mogelijk – wat de burgemeester graag had gewild. Gezien de financiële omstandigheden is de burgemeester toch blij met dit budget. Niet eerder is zo veel geld vrijgemaakt voor veiligheid. Bij het rijk is wel geld beschikbaar en daarover is het college in onderhandeling. Daarbij gaat het om ondermijningsgelden en preventiegelden als geld voor de politie. De heer VON GERHARDT is blij dat er meer structureel geld is vrijgemaakt dat ooit tevoren. Dat is ook echt hard nodig. Hij sluit zich aan bij de oproep van de burgemeester om alles aan te grijpen om dit te kunnen doen. Hij hoort graag wat de burgemeester extra zou willen hebben om meer te kunnen doen. Burgemeester HALSEMA waagt zich niet aan een politiek debat over de prioriteiten in het coalitieakkoord. Er is wel degelijk 10 miljoen euro vrijgemaakt voor veiligheid terwijl er ook een grote bezuinigingsopdracht lag. En dan zijn er nog aanzienlijke bedragen voor de masterplannen – ook van groot belang voor de preventie van misdaad. In het sociaal domein wordt nagedaan of de middelen voldoende effectief worden besteed en of daarbinnen misschien nog eens aandacht zou moeten zijn voor criminaliteitspreventie. De heer VON GERHARDT deelt dat, maar toch wil de VVD graag zien welke dingen nu blijven liggen.

Dan kan de raad misschien op een ander moment middelen vinden om die zaken alsnog aan te pakken. Burgemeester HALSEMA denkt dat Amsterdam vroegtijdig de noodzaak heeft gezien dat drugscriminaliteit kwetsbare jongeren nog kwetsbaarder maakt. Uit Schotland en uit de VS heeft Amsterdam een aantal programma’s overgenomen. Daarmee is Amsterdam een goed voorbeeld voor het rijk als het erom gaat drugsmisdaad tegen te gaan. Het bezoek aan de vaste Kamercommissie gisteren, een initiatief van de VVD, heeft de burgemeester zeer op prijs gesteld. Daar heeft ze de problemen in Amsterdam kunnen toelichten. Het zou goed zijn als er vanuit het rijk meer belangstelling zou komen – met name voor dat preventieve deel van de drugsbestrijding. Mevrouw ABDI is blij met alle inzet van de burgemeester in de afgelopen periode. Er is de afgelopen jaren heel veel kennis en kunde opgebouwd. Een aantal initiatieven is absoluut heel waardevol. Burgemeester HALSEMA is blij met het compliment. De gemeente heeft zich willen richten op de plekken in de stad waar het probleem het grootst is. De eerste buurtrechtbank vindt plaats in Vensterpolder. Mensen moeten een persoonlijke relatie kunnen aangaan met de rechterlijke macht en de rechtsstaat dichtbij zien functioneren zowel op een positieve manier als in de consequenties wanneer je je hebt misdragen. Hopelijk heeft dat effect.

En er is nu eenmaal een noodzaak om daar ongelijk in te investeren. Het is buitengewoon ingewikkeld om de effectiviteit van de maatregelen te meten. Er is zo’n groot aantal dark number dat je onmogelijk kunt vaststellen wat het effect is op de misdaadcijfers. Ze wil zeker naar manieren zoeken om die effectiviteit na te gaan, maar het is niet mogelijk die rechtstreeks te relateren aan de drugsmisdaad. In de volgende voortgangsrapportage komt ze hier nog eens op terug. Mevrouw ROODERKERK is blij dat de burgemeester nu door kan met de aanpak door het geld dat de coalitie heeft vrijgemaakt. De VVD had hiervoor in haar tegenbegroting 4,5 miljoen euro opgenomen en de coalitie twee keer zoveel. Wellicht kan de burgemeester de raad informeren over de resultaten die bij rijk worden behaald als het gaat om de financieringsvraag. Burgemeester HALSEMA geeft aan dat er zowel via de motie-Hermans als via de reguliere begrotingsdiscipline extra geld beschikbaar is bij het rijk voor ondermijning, politie en preventie. Zodra er duidelijkheid is over het aandeel dat Amsterdam krijgt,

43

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

informeert ze de raad. Bij de vaste Kamercommissie heeft ze gisteren een pleidooi gehouden. De versterking van de politie is heel noodzakelijk. Er zijn natuurlijk reguliere verdeelsleutels over het land, maar daar komt Amsterdam nooit goed uit. Er moet aandacht zijn voor de bijzondere en zorgwekkende situatie in de hoofdstad. Amsterdam is een internationale magneet, een internationale handelsstad. Hier zit het geld – en het geweld. In Rotterdam komen de kilo’s binnen, maar in Amsterdam bevinden zich de uithalers en de jongens die de liquidaties plegen. Dan is er ook nog de groei van de stad, de enorme toestroom van toeristen en de overlast waarmee dat gepaard gaat. Daarom pleit ze ook voor een hoofdstaddetachement. Amsterdam heeft te maken met een enorme hoeveelheid demonstraties maar ook met zo veel vormen van misdaad die in de rest van Nederland niet voorkomen. Hulp is welkom in de vorm van lobbyen voor een hoofdstaddetachement bij de politie en meer aandacht voor financiële ondermijning. Het onderbreken van de geldstromen, het geld uit de markt halen, dat zal effect hebben. Dat vergt versterking van de financiële recherche. Zorgen dat het MIT nu nog bestaat en goed is aangesloten op de regionale recherche. Zorgen voor goede samenwerking met het RIEC. Juridische barrières zullen moeten worden weggenomen. Zo worden woningen waar drugsvondsten worden gedaan, gesloten.

Het zou goed zijn om woningen te kunnen sluiten waarop beschietingen van buitenaf plaatsvinden. Sommige woningen zijn meermaals beschoten, maar voor sluiting is geen juridische basis. Dat zou de onrust in een buurt wegnemen net als de risico’s voor de buurt – en voor de mensen die er wonen. Hulp is ook welkom bij het zorgen dat de informatieuitwisseling veel beter wordt met name rond allerlei financiële transacties. De vraag over sport moet de burgemeester uitzoeken. Een waterbedeffect dreigt altijd. Dat kan dus nooit een reden zijn om iets niet te doen. In sommige sectoren is criminaliteit veel lonender dan in andere en daarom is er die vergunningplicht. Desgevraagd verzekert ze dat de gemeente goed in de gaten houdt hoe en waar die criminele geldstromen lopen. In de stad is een ondermijningsbrigade werkzaam en dat is buitengewoon praktisch. De gemeente is ook heel actief op underground banking. Dat is echt van betekenis op de internationale geldstromen. Ten aanzien van de winkels is de vertraging opgelost. Het kost uiteraard wel even tijd voordat het effect zichtbaar is. Woningsluitingen, -invallen en -doorzoekingen leveren in het algemeen behoorlijk wat op. Woningfraude onttrekt zich aan de waarneming van de burgemeester, maar dat kan ze navragen. De gemeente zal echter nooit een woning sluiten als daar een gezin woonachtig is. Dat is niet meer proportioneel.

Daar is landelijk veel over te doen geweest. Er komt dan een bestuurlijke waarschuwing. Mevrouw ROODERKERK vindt dat zeer terecht dat de burgemeester dit zo aanpakt. Inzake de woningen zal ze nog een aantal technische vragen indienen die dan schriftelijk kunnen worden beantwoord. Het rapport laat zien dat 90 adressen meermaals zijn gecontroleerd wat slechts vier gevallen opleverde van crimineel woningmisbruik. Dat is toch wel mager. Burgemeester HALSEMA zal zorgen dat er meer duiding komt bij deze cijfers. Als morgen niemand in Amsterdam meer drugs gebruikt, is Amsterdam nog steeds de draaischijf in de internationale drugshandel. De handel vindt niet plaats voor lokaal gebruik. Ze onderschrijft wel dat de gemeente al jarenlang preventief beleid voert dat is gericht op de gezondheid van gebruikers. Gebruikers moeten veel meer worden gewezen op de sociale consequenties van hun gebruik. Nagedacht wordt over de manier waarop die discussie effectief kan worden gevoerd. Zolang de vraag er is, is het aanbod er ook. Het criminaliseren van gebruik leidt ertoe dat gebruikers armer worden, ongezonder en vaker dood gaan en dat de drugs slechter van kwaliteit wordt en ook vaker wordt versneden. Daar is de burgemeester geen voorstander van. Op de vraag naar een havenmarinier moet de burgemeester het antwoord schuldig blijven. Het antwoord volgt schriftelijk.

De kern van het Amsterdamse beleid is die wijkgebonden politie – en al geruime tijd. Om die reden is er gereorganiseerd binnen de politie. Op de vraag om nog een extra functie toe te delen aan die politiezorg, geeft de burgemeester aan dat er in de wetenschappelijke faculteiten heel veel van dit soort onderzoeken worden gedaan, dus

44

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

naar de ontwikkeling van jongeren richting drugsmisdaad en hun bereidheid om die stap te zetten. Uit internationale onderzoeken is al veel bekend: een gebrek aan perspectief, lastige leefomstandigheden, ouders in schulden, afwezige ouders, peer groups, de verloederde staat van wijken, de aanwezigheid van misdaad in de omgeving. Dat zijn allemaal factoren en die kent de gemeente ook uit haar eigen stad. Precies om die reden is het interventieprogramma opgetuigd. In de richting van de heer Von Gerhard geeft ze aan dat de definitieve duidelijkheid over de toekenning van de rijksmiddelen in september volgt. Gaat het om de samenwerking en het afsluiten van convenanten met risicobranches, dan volgt verdere beantwoording schriftelijk. De heer BOOMSMA zou graag concrete doelstellingen formuleren voor het terugdringen van illegaal drugsgebruik. Die kunnen dan periodiek worden gemonitord. Drugshandel is al crimineel. Dat hoeft hij niet nog eens te criminaliseren. Hij roept op snel te beginnen met een campagne over die schaduwkanten van drugsgebruik, hopelijk nog voor de zomer. Burgemeester HALSEMA wil zo’n campagne wel goed voorbereiden. De gezondheidsnadelen van drugsmisbruik krijgen al heel lang veel aandacht. Ze houdt de raad op de hoogte van de vorderingen. Tegelijkertijd wil ze ook kritisch zijn op het zomaar opzetten van campagnes als de effectiviteit nog discutabel is.

Tweede termijn: Mevrouw ABDI begrijpt dat de aanpak van ondermijning zich niet altijd goed laten vatten in cijfers, maar het voortgangsrapport was hierin wel erg summier. Ze kan niet beoordelen hoe effectief de aanpak tot nu toe is en wat er nodig is voor 2023. Ze hoopt dat de resultaten meer inzichtelijk kunnen worden gemaakt en dat de raad daarover schriftelijk voor de zomer kan worden geïnformeerd. Dan gaat het om de gewenste resultaten van de programma’s Weerbare stad, weerbare mensen en weerbare wijken. Wat waren de doelstellingen? Zijn er indicatoren opgesteld om te zien of die doelen worden behaald? Hoe wordt de vooruitgang gemonitord? En wat waren de succes- en faalfactoren bij de uitvoering van deze plannen? Komt er voor 2023 een uitvoeringsplan en komt dat dan ook naar de raad? De samenhang met de masterplannen en de aanpak in Noord is ook van belang. Op welke gebieden wordt er gefocust, hoe werkt dat samen? Er zijn al evaluaties geweest rondom de casuïstiek bij de aanpak van doorgroeiers. Die ontvangt ze ook graag. Het is mevrouw Abdi uit de voortgangsrapportage niet duidelijk geworden hoe de credible messengers worden ingezet en hoeveel jongeren ze bereiken. Het lijkt wel een heel mooi initiatief. Als het om een eervolle uitweg gaat, dan zijn er vier mensen in 2021 begeleid bij het uit de drugscriminaliteit stappen.

Daar is wel inzicht uit voortgekomen over de intensiteit van de begeleiding en over de motivatie. Daar hoort ze ook graag meer over. Tot slot hoort ze graag hoe de burgemeester het beoordeelt dat het harddrugsgebruik onder jongeren steeds normaler lijkt te worden. Een aantal zorgprofessionals maakt zich daar ernstig zorgen om, met name omdat de gebruikers steeds jonger worden. In de coronaperiode was het lastig de gesprekken voort te zetten met de evenementenbranches. Ze is benieuwd of die gesprekken nu plaatsvinden. En misschien ook bij de horeca, met studentenverenigingen. Burgemeester HALSEMA begrijpt die behoefte aan meetbaarheid, maar dat vraagstuk heeft ze zojuist al toegelicht. De zelfstandige ontwikkeling van misdaad relateren aan een programma levert geen harde cijfers op. Misdaad voltrekt zich niet in de openbaarheid, dus het is niet te meten hoeveel invloed de credible messengers hebben op de drugsmisdaad. Het programma Weerbare stad is pas een paar jaar oud, beperkt gefinancierd en incidenteel. Al die vragen van mevrouw Abdi onderzoeken, leidt tot veel minder geld voor de uitvoering. Hopelijk gaat mevrouw Abdi haar daarmee niet belasten.

45

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

De vragen over de gezondheid van jongeren en hun drugsgebruik op jonge leeftijd horen echt bij de wethouder Zorg. Dat is bewust buiten het domein gebracht van Openbare Orde en Justitie. Het is goed dat het daar blijft. Mevrouw ABDI wil graag weten wat de doelen waren en hoe dat samenhangt. Haar fractie wil hier wel geld voor vrijmaken in 2023 maar de informatie geeft nu geen volledig beeld. Ze bedoelt zeker niet dat er nog meer onderzoek moet plaatsvinden. Burgemeester HALSEMA is blij met de belangstelling op dit terrein. Het lijkt haar handiger om voor belangstellende raadsleden een middag te organiseren bij bijvoorbeeld het Actiecentrum voor Veiligheid en Zorg. Daar kunnen dan credible messengers aanwezig zijn die hun verhaal kunnen doen. Dat zal een beter beeld geven dan meten hoe effectief bijvoorbeeld een eervolle uitweg is, want daarbij gaat het om slechts vier mensen. Mevrouw ABDI maakt graag gebruik van dat aanbod. Ze neemt aan dat er voor 2023 een uitvoeringsplan komt hoe al die programmaonderdelen worden opgezet. Ze hoort graag wanneer dat dan naar de raad komt. Burgemeester HALSEMA legt uit dat de voortgangsrapportage ruist op een uitvoeringsplan. Dat is veel eerder met de raad gedeeld. Eerst was er het programma Weerbare stad over met name het economisch harde deel. Vervolgens Weerbare wijken, weerbare mensen. Dat heeft allemaal met elkaar te maken.

Daar zijn allemaal voorstellen voor aan de raad gedaan, met ook voorstellen voor de uitvoering. Inmiddels komen er regelmatig voortgangsrapportages. Vorig jaar is ook nog een boekje gepresenteerd met de titel De driehoek tegen de drugseconomie. Daarbij zijn de belangrijkste ambities besproken. Ook daarover krijgt de raad voortgangsrapportages. Mevrouw ABDI heeft alles gelezen, maar zit toch nog met deze vragen. De voortgangsrapportage vindt ze heel summier. Ze begrijpt dat sommige zaken niet meetbaar zijn en dat sommige dingen nog in ontwikkeling zijn. Juist omdat het programma voor 2023 nog moet worden ingevuld, wil ze kunnen beoordelen waar mogelijke wijzigingen moeten komen en waar de raad kan bijsturen. Burgemeester HALSEMA kan geen uitvoeringsplan maken op een lopend programma zonder dat er ambities zijn om dat lopende programma bij te stellen. De voortgangsrapportages zin het gevraagde uitvoeringsplan. Als mevrouw Abdi meer behoefte heeft, wil de burgemeester dat graag eens met haar doornemen. Op veel onderdelen geldt dat bijvoorbeeld politierapportages niet publiek gemaakt kunnen worden. De heer VAN SCHIJNDEL begrijpt dat mevrouw Abdi een dieper inzicht wil in deze problematiek. Hij oppert de afdeling antropologie of criminologie van de UvA te vragen daar eens goed naar te kijken en daar een rapport over te schrijven voor de gemeenteraad.

Burgemeester HALSEMA laat met grote regelmaat onderzoek doen. Maar er is heel uitgebreid onderzoek gedaan door Tops en Tromp. Mochten er nog specifieke onderzoeksvragen zijn en mocht de raad vinden dat de informatie echt te kort schiet, dan kan ze die vraag doorgeleiden naar de UvA en de VU. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. Voor het genoemde werkbezoek is voldoende belangstelling, dus dat wordt georganiseerd. Zorg

016266

18. OLVG meldt explosieve toename agressie tegen zorgpersoneel Nr. VN2022-

46

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

Dit punt is doorgeschoven. 19. Eindevaluatie Experimenteerruimte Maatwerk Nr. VN2022-017322 Dit punt is doorgeschoven. 20. Onderzoek ‘Oudere migranten in coronatijd’ Nr. VN2022-017338 Dit punt is doorgeschoven. Jeugd(zorg) 21. Raadsinformatiebrief ‘Ontwikkelingen preventieve en enkelvoudige specialistische jeugdhulp’ Nr. VN2022-017334 Dit punt is afgevoerd. Mbo-agenda, Beroepsonderwijs en Toeleiding Arbeidsmarkt 22. Raadsinformatiebrief voortgang MBO- Agenda en de uitvoeringsagenda’s JIKOP en Onderwijs-arbeidsmarkt schooljaar 2020-2021 Nr. VN2022-017340 Dit punt is doorgeschoven. 25. Kennisnemen van de Voortgangsrapportage Ouderenhuisvesting 2021 in het kader van het Programma ouderenhuisvesting 2019-2022 Nr. VN2022-017335 De heer VON GERHARDT stelt dat er in 2019 in Amsterdam rond de 100.000 ouderen van 65+ waren. Dat is nu naar 180.000 gegaan. Gezien het gigantische woningprobleem in Amsterdam is het ontzettend belangrijk voor de doorstroming dat er voldoende woningen komen voor ouderen. De ambitie is nu 700 ouderenwoningen bouwen per jaar. Veelal wonen ouderen in grote gezinswoningen, dus die ambitie moet omhoog om die doorstroming op gang te helpen. De gemeente kent verschillende regelingen die voornamelijk beschikbaar zijn voor sociale huurwoningen en middeldure huurwoningen.

Misschien kunnen ouderen uit grote gezinswoningen, uit misschien dure woningen, worden verleid om door te stromen waarmee er meer gezinswoningen beschikbaar komen. De heer MINDERHOUT ziet ouderenhuisvesting als een grote uitdaging in Amsterdam. Ouderen die op een bepaalde manier geclusterd bij elkaar wonen, kennen minder eenzaamheid. Hoe meer woningen vrijkomen, hoe beter de woningnood onder jongeren kan worden aangepakt. Er ligt nu een goed stuk, maar wat gaat de wethouder doen met de notitie van de werkgroep Zorg en Woon? Kan de wethouder nog meer gebruik maken van het maatschappelijk middenveld om de mogelijkheden en behoeftes rondom ouderenhuisvesting te onderzoeken? Kan daarbij bijzondere aandacht komen voor ouderen met een migratieachtergrond? Organisaties in het maatschappelijk middenveld en sleutelfiguren uit de buurt zouden informatie kunnen ophalen bij ouderen. Hij hoort graag of er behoefteonderzoek wordt gedaan onder oudere migranten in de buurt. De subsidiepot is voor het grootste deel ongebruikt gebleven. Wat kan de wethouder doen om de businesscase van nieuwbouw te verbeteren. Er heerst nu onduidelijkheid over de grondprijs in de toekomst. En welke rol ziet de wethouder voor CPO’s bij ouderenhuisvesting?

47

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

De heer ASLAMI concludeert dat het belang van ouderen op de Amsterdamse woningmarkt toeneemt. De komende jaren neemt het aantal ouderen toe. Er zijn 130 seniorenwoningen opgeleverd en 149 zijn er in aanbouw genomen. Hij is benieuwd wat nu eigenlijk de ambitie van de wethouder is. 111 huishoudens hebben gebruik gemaakt van de regeling ‘Van groot naar beter.’ 106 ouderen zijn verhuisd onder de regeling ‘Van hoog naar laag.’ De subsidie voor ‘Van groot naar beter’ is nagenoeg helemaal gebruikt. Maar van het beschikbare budget van 200.000 euro voor het programma ouderenhuisvesting is er slechts 68.000 euro besteed. Hij is benieuwd waaraan die onderbesteding te wijten is. Wethouder PELS wil zeker inzetten op doorstroming, maar het gaat er ook om dat ouderen toekomstbestendig kunnen wonen. Daar blijft het college op inzetten. Er ligt een grote opdracht ook vanuit het coalitieakkoord. Ze zou nu niet per doelgroep bepaalde ambities willen bepalen, want die ambities dienen in samenhang met elkaar te worden bekeken. Ze gaat werken aan nieuw woonbeleid en daarin neemt ze de oproep mee hoe de gemeente nog meer kan bijdragen aan doorstroming. De heer VON GERHARDT leest dat er jaarlijks 500 ouderenwoningen gebouwd gaan worden. Hij vraagt of de wethouder daar nu vanaf stapt. Wethouder PELS heeft juist een grotere opdracht uit het coalitieakkoord gekregen rond die wooncrisis.

Ze wil het huidige beleid tegen het licht houden en bekijken wat nu de meest effectieve maatregelen zijn om in te zetten tegen die wooncrisis. Gesproken werd over de notitie van de werkgroep Zorg en Wonen, maar het college gaat ervanuit dat het gaat om de notitie Stedelijke inzet zorghuisvesting. Met die notitie in de hand is nieuw beleid gemaakt. De ontwikkelingen worden elke twee maanden besproken in de werkgroep Zorghuisvesting. Daar zitten heel verschillende partijen in en dat geeft een goed beeld van de voortgang. Gaat het om ouderen met een migratieachtergrond, dan zijn daar verschillende acties op ingezet. Stichting !Woon heeft onderzoek gedaan naar de woonwensen van oudere Amsterdammers met een migratieachtergrond. Dat belang van geclusterd wonen wordt nu meegenomen in de verdere uitvoering. Het team Ouderenhuisvesting heeft met !Woon vervolgbijeenkomsten gepland om de aanbevelingen verder uit te werken. Er is een aantal nieuwe woongemeenschappen voor ouderen gerealiseerd of in aanbouw genomen. In het masterplan Nieuw West is in het masterplan doorstroming opgenomen in de vorm van een challenge waarin een aanpak wordt uitgevoerd in samenspraak met bewoners. Er is een behoefteonderzoek gedaan naar de subsidie. De businesscase is heel interessant. De gemeente heeft daar wel ook met rijksregelgeving te maken.

Dat onderdeel moet in samenhang met het nieuwe woonbeleid worden bekeken. Dit is nu al wel onderwerp van gesprek in de stuurgroep Intentieverklaring zelfstandig geclusterd wonen. Daarbij wordt de lobby richting het rijk wel belangrijk. CPO’s – collectief particulier opdrachtgeverschap - werden genoemd. Nu al is een aantal zelfbouworganisaties bezig met de huisvesting van ouderen. Dat kan gewoon binnen de huidige middelen en regelgeving, maar er is volgens de wethouder geen specifieke CPO voor ouderen. Een systeem om ouderen te laten bewegen uit hun koopwoning of dure huurwoning kent grote financiële consequenties. Voor koopwoningen is er met de huidige huizenprijzen al een flinke prikkel om de woning te verkopen, maar de gemeente heeft daar geen middelen voor. Meer samenwerken met het maatschappelijk middenveld is een suggestie die de wethouder meeneemt. Over de onderbesteding bij de regelingen heeft ze nu geen antwoord. Ze kan het wel meenemen in de brede evaluatie omdat alle regelingen tegen het licht worden gehouden en dan kan ook die onderbesteding worden meegenomen in het woonbeleid. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken.

48

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

Besloten wordt tot 18.00 uur door te vergaderen. Daarmee vervalt het avonddeel. Ruimtelijke Ordening 26. Advies prof. Mr. G.A. van der Veen inzake Haven-Stad Nr. VN2022-017329 De heer VAN SCHIJNDEL hoorde in de vorige raad dat het nog lastig zou worden om per jaar 7.500 woningen te bouwen. Gezien de schaarste lijkt dat toch een gematigde ambitie. Vanwege de gestegen bouwkosten zal waarschijnlijk een aantal getenderde projecten niet doorgaan omdat ze niet meer rendabel zijn. Wellicht kan daardoor al wel worden begonnen met enkele onderdelen van het project Haven-Stad: Alfa driehoek, Minervahaven en Sloterdijk 1 – Noord. Daarover zijn tien jaar geleden afspraken gemaakt. Een aantal van de convenantpartijen wil daar weg. Dat is mooi. Andere kunnen milieumaatregelen nemen waardoor woningbouw mogelijk wordt. Planvorming kan beginnen in 2025. Een convenant is een contract dat tien jaar na dato in onderling overleg kan worden aangepast. Professor Van der Veen wijst op de milieuhinder van de zittende multinationals waaronder geurhinder. Daar blijkt met nieuwe technieken een aanzienlijke milieuwinst te boeken. De vorige wethouder gaf in haar raadsbrief aan daar financieel te willen bijdragen. ICL ligt verder weg en dat is dus niet zo belemmerend voor het kunnen bouwen in Alfa driehoek en de twee andere geibeden.

Dat geldt ook voor Cargill, een stuwadoorsbedrijf, midden in de Coen en Vlothaven en ook voor Eggerdink. Als de politieke wil er is, kan de gemeente er met die multinationals uitkomen. Er is wellicht ook rijksgeldnodig. Maar de bedragen zijn te overzien als al die bedrijven moeten worden uitgeplaatst. Hij is benieuwd of wethouder Van Dantzig ook kansen ziet om eerder te beginnen met de plannen voor Haven-Stad in de drie genoemde gebieden. Wethouder VAN DANTZIG voorziet dat Haven-Stad een zeer langlopend project zal zijn. Het college deelt de analyse dat het convenant ruimte zou bieden voor ontwikkelingen die geen belemmering zouden vormen voor de bedrijfsvoering. Waar het kan, wordt daarmee begonnen. Willen bedrijven verplaatsen, dan gaat de gemeente daar zeker het gesprek over aan. Is er ruimte om te versnellen, dan gebeurt dat. Toch moet Haven-Stad gefaseerd verrijzen. Met de bedrijven moet zeer zorgvuldig worden omgegaan en dan zijn er natuurlijk ook nog de bereikbaarheidsissues. Het rijk heeft dit gebied gelukkig ook hoog op de agenda staan. Het sluiten van de kleine ring speelt daarbij een rol. In Amsterdam is de financiële situatie echter zorgelijk en de opgave is groot. De wethouder wil dit dossier met realisme bezien en hij wil proberen het geld even in de zak te houden totdat zeker is dat de schaalsprong komt.

2025 is het geëigende moment om deze plannen in voorbereiding te nemen. Mocht het college ruimte zien om eerder te versnellen dan meldt de wethouder zich bij de gemeenteraad. Voor nu wil het college recht doen aan de afspraken die er zijn uit het convenant. Tweede termijn: De heer VAN SCHIJNDEL weet dat de Commissie Dijsselbloem naar al die infrastructurele projecten keek. De Noord/zuidlijn doortrekken of de kleine ring sluiten was allemaal te veel gevraagd. Het sluiten van de kleine ring moet echt de Amsterdamse prioriteit zijn. In de tussentijd zal worden voorzien in buslijnen voor de aan de zuidrand gelegen alfa-driehoek en de twee andere gebieden. Hij is blij met de bereidheid van de wethouder om te kijken naar wat kan. Wethouder VAN DANTZIG zou dit niet alleen als Amsterdam willen bekijken. De stad is dermate nauw verweven met de regio, dat Amsterdam alleen maar tevreden kan zijn als de regio ook tevreden is. Dat moet samen met het rijk gebeuren. Daar waar

49

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie Raadscommissieverslag, 9 juni 2022

TAR

kansen zijn om woningbouw te versnellen, zal dit college dat doen – maar wel altijd nauw overleg met de provincie, met de haven en met de bedrijven die daar zitten. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 27. Raadsinformatiebrief analyse coalitieakkoord 2021-2025 Nr. VN2022-017328 Dit punt is afgevoerd. Grondzaken 28. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief waarin verslag wordt gedaan van de dwarskijksessies naar aanleiding van de ambtelijke knelpuntenanalyse naar de toekomst van het erfpachtstelsel. Nr. VN2022-017323 De heer BOOMSMA benadrukt dat het stadsbestuur nog heel wat moet doen om het erfpachtstelsel eerlijker en eenvoudiger te maken. Er is geen tijd te verliezen. De deelnemers aan de dwarskijksessies constateerden dat er toch sprake was van cherry picking bijvoorbeeld ten aanzien van de conclusies over residueel rekenen. Hij onderschrijft de oproep om nieuwe dwarskijksessies te organiseren. Het is aan de nieuwe raad en aan het nieuwe college om vorm te geven aan een vernieuwd erfpachtstelsel. Hij roept op dat te gaan doen. De heer Boomsma ziet graag schriftelijk een programma en een tijdlijn. Hij is benieuwd wanneer de opdrachtformulering voor de onafhankelijke geschillencommissie komt en ook de spijtoptantenregeling. Mensen zitten heel lang in onzekerheid. Die regeling zou in mei klaar zijn.

Wethouder VAN DANTZIG is de afgelopen week onder de indruk geraakt van wat de dienst Erfpacht allemaal voor elkaar krijgt. Er is nu bijna 85% overgestapt. Er wordt met man en macht gewerkt. Dit college probeert echt de transparantie te vergroten en alle Wob- en WOO-verzoeken keurig te beantwoorden, maar het vraagt wel heel veel van de uitvoering. Het proces moet snel, maar ook zorgvuldig en binnen de kaders van de wet verlopen. In zijn beleving is er van cherry picking geen sprake geweest. De spijtoptantenregeling is een terecht punt. Dat beleid heeft even stil gelegen vanwege de coalitieonderhandelingen. De intentie is zo snel mogelijk tot de regeling te besluiten en dan komt die naar de raad. Die geschillencommissie moet echt nog even goed worden bekeken. Er komt nog een kortingsregeling voor de 10% spijtoptanten die niet onder die regeling vallen. Het is juridisch complex. De wethouder stelt voor dat zijn politiek assistent contact opneemt met de heer Boomsma om kort te sluiten wat die precies in een brief wil zien – die dan nog voor de zomer komt. Als er in een later traject nog behoefte is er breder over te spreken, dan is dat misschien een moment voor nog een dwarskijksessie, maar op dit moment staat de uitvoering best wel onder druk. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. 29. Advies prof. mr. P. Kuypers inzake erfpachtstelsel Nr.

VN2022-017326 De heer VAN SCHIJNDEL was blij met hoofdstuk 3 waarin de onafhankelijke geschillencommissie wordt genoemd. Dat moet uiteraard heel zorgvuldig gebeuren en dat mag best een beetje tijd kosten. Hij heeft zo’n geschillencommissie drie jaar geleden al geopperd maar nu lijkt het toch zo ver te komen. Afgelopen januari kwam het advies van professor Van der Veen over het erfpachtstelsel en of dat voldoet aan de harde criteria van de beginselen van behoorlijk bestuur. In het oude stelsel, het voortdurende stelsel met tijdvakken van 50 jaar, kwam er een aanbod van de gemeente. Vond je dat te duur, dan kon een taxatiecommissie van drie deskundigen een oordeel vellen. Dat is een vorm