Brief 20-5 Bm update uitwerking proef gerichte wapencontroles

Aan Van

De gemeenteraad Femke Halsema, burgemeester van Amsterdam

Datum Onderwerp

20 mei 2021 Update uitwerking proef gerichte wapencontroles

Geachte leden van de raad,

Bij brieven van 1 april, 18 juni, 2 september en 14 september 2020 en 19 maart 2021 heb ik u geïnformeerd over het voornemen van de Driehoek om een proef te initiëren inzake gerichte wapencontroles. Tijdens de raadscommissie Algemene Zaken van 8 april 2020 heb ik u toegezegd de uitwerking van de proef naar aanleiding van uw opmerkingen op een aantal punten te zullen heroverwegen. Hierbij doe ik deze toezegging gestand. De Driehoek hecht er aan te benadrukken dat de uitwerking van de proef gerichte wapencontroles het resultaat is van een lang en secuur proces. Daarbij is constant oog geweest voor de (mede door u geuite) risico’s die samenhangen met het middel van gerichte wapencontroles. De Driehoek heeft u mee willen nemen in dit proces zodat risico’s tijdig onderkend en ondervangen zouden worden. Besprekingen in de raadscommissie AZ en de gemeenteraad hebben dan ook al eerder geleid tot aanpassingen aan de proef. Niettemin komt de Driehoek de raad op een aantal bijkomende punten graag tegemoet. In deze brief wordt uiteengezet welke gevolgen dat heeft voor de verschillende onderdelen van de proef gerichte wapencontroles.

Andere waarnemers dan raadsleden In de raadsbrief van 19 maart jl. heb ik u geïnformeerd over het voornemen van de Driehoek om raadsleden te faciliteren bij het doen van observaties. Het uitgangspunt was dat het voorts raadsleden – mits vooraf aangemeld – vrij stond om ook derden mee te nemen. Naar aanleiding van de bespreking van 8 april jl. is de Driehoek graag bereid om ook anderen – derhalve ook zonder aanwezigheid van raadsleden - bij de wapencontroles te laten aansluiten. Dit betekent dat ook externe partijen op verzoek ter observatie kunnen aansluiten. Beperking duur aanwijzing In het kader van een behapbare, beheersbare en goed meetbare proef heeft de Driehoek eerder voorgesteld om gebieden aan te wijzen voor de duur van zes weken. De Driehoek is na nader beraad bereid om de aanwijzing te verkorten van zes naar vier weken. Een aanwijzing van nog kortere duur acht de Driehoek niet zinvol. Het is aannemelijk dat daardoor onvoldoende gegevens kunnen worden verzameld voor een adequate evaluatie.

Gemeente Amsterdam Pagina 2 van 3

Beperking aantal actiedagen De Driehoek heeft gekozen voor het verbinden van een maximum aan het aantal actiedagen per gebied. Dat maakt de proef voorzienbaar voor de burger en beheersbaar voor de Driehoekspartners. Het maximum is vastgesteld op vijf actiedagen per gebied. De Driehoek is na nader beraad bereid om het aantal actiedagen te verlagen naar drie per veiligheidsrisicogebied. Daarmee blijft het aantal actiedagen werkbaar en blijft ruimte bestaan voor operationele afwegingen aan de kant van de politie. Overige wijzigingsvoorstellen Tijdens de bespreking van 8 april jl. is ook geopperd het aantal aan te wijzen veiligheidsrisicogebieden te beperken, de omvang van de gebieden te verkleinen en methodiek voor het aanwijzen van de veiligheidsrisicogebieden te wijzigen. De Driehoek heeft besloten deze voorstellen om verschillende redenen niet over te nemen. Ten eerste geldt dat de aanwijzing van vijf gebieden verspreid over de stad meerdere doelen dient. De meervoudige aanwijzing maakt het mogelijk om stadsbreed te meten hoe het is gesteld met wapenbezit. De mogelijkheid te kunnen vergelijken tussen verschillende gebieden levert voorts in het kader van de evaluatie waardevolle informatie op. Daarnaast verkleint de spreiding van de gebieden over de stad het risico op stigmatisering en eenzijdige beeldvorming.

Met de aanwijzing van vijf gebieden is de kleinschaligheid van de proef geenszins in het geding. Zoals eerder gecommuniceerd, gaat het om slechts 4,2% van het totale landoppervlak van Amsterdam. Daar komt bij dat veiligheidscijfers alleen beschikbaar zijn op het niveau van buurtcombinaties. Tot slot geldt dat de Driehoek wil vasthouden aan de methodiek van informatiegestuurde aanwijzingen. De ingezette (geobjectiveerde) criteria leveren een breed beeld van de veiligheid van de stad, waarbij zowel oog is voor daadwerkelijke wapenvondsten en –incidenten, als voor de veiligheidsgevoelens van burgers en de mate van zelfgerapporteerd slachtofferschap van geweld. Een systematiek waarbij stadsdelen eigenstandig bepalen óf er een veiligheidsrisicogebied kan worden aangewezen en op welke locatie, is onvoldoende informatiegestuurd. Het doet voorts geen recht aan een uniforme toepassing van deze bevoegdheid. De stadsdelen kunnen zich in de methodiek van een informatiegestuurde aanwijzing vinden. Evaluatie Zoals eerder aangegeven, zal de proef worden geëvalueerd. Daarbij zal aandacht zijn voor de harde informatie (aantallen gevonden wapens, ingezette manuren politie, enzovoorts) alsook voor de subjectieve veiligheidsbeleving. In dat verband zullen buurtbewoners worden bevraagd. Daarnaast zal worden bijgehouden hoe de controles verlopen.

Tot slot zal in de evaluatie aandacht zijn voor de observaties van waarnemers en het aantal klachten naar aanleiding van gerichte wapencontroles. Communicatie De Driehoek ziet het belang van communicatie op lokaal niveau en zal dit samen met de stadsdelen en de netwerken met wie zij in contact staan vormgeven. De communicatieafdelingen van de stadsdelen in kwestie zullen worden betrokken bij de communicatiestrategie.

Gemeente Amsterdam Pagina 3 van 3

Tot slot De Driehoek hoopt met het vorenstaande uw zorgen ten aanzien van de proef voldoende te hebben kunnen wegnemen. In een tijd waarin het wapenbezit en wapengebruik toenemen en zowel de gemeente als het Rijk zich maximaal inspannen dit te bestrijden, kan de inzet van wapencontroles niet onbesproken blijven. Het blijft van belang te onderstrepen dat het gaat om een proef van beperkte duur met een nog beperkter aantal actiedagen en ruime observatiemogelijkheden voor waarnemers. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat een zorgvuldigere opzet welhaast niet denkbaar is. Voorts wordt de evaluatie goed voorbereid, zodat wij na de proef met elkaar van gedachten kunnen wisselen over de toekomst van dit instrument.

Met vriendelijke groet,

Mede namens hoofdofficier van justitie René de Beukelaer en politiechef Frank Paauw

De burgemeester van Amsterdam,

F. Halsema