bijlage 8 Uitvoeringsplan Programma Oranje loper 2024.pdf

Uitvoeringsplan

Project corridor Oranje Loper Raadhuisstraat-Mercatorplein

2

Wat gaan we doen

5

2.1 Verbeteringen openbare ruimte

7

2.2 Herinrichting kruispunten

9

2.3 Blackspots

10

2.4 Renovatie bruggen

12

2.5 Terugleggen kabels en leidingen

12

2.6 Vernieuwing brug 117

12

2.7 Brug 108

13

3

Participatie nieuwe scope

14

4

Uitvoering16 4.1 Uitgangspunten: veilig, leefbaar, bereikbaar

16

4.2 Planning en fasering

19

4.3 Raakvlakprojecten 

20

4.4 Gevolgen voor het verkeer

20

4.5 Functioneren van het gebied en communicatie

21

4.6 Nadeelcompensatie

21

5

Risico’s22

6

Organisatie, kwaliteitsborging en tegenspraak25

7

6.1 Organisatie

25

6.2 Kwaliteitsborging en tegenspraak

26

Informatie bestuur na het UKB

27

Project corridor Oranje Loper

Inleiding3

Uitvoeringsplan

I

Inhoud

1

Raadhuisstraat-Mercatorplein

I

< Brug 135, de Ritsaert ten Catebrug 2

1 In 2023 hebben we vanuit het programma Oranje Loper het project herinrichting Nieuwezijds Voorburgwal afgerond. Voor project corridor Oranje Loper – Raadhuisstraat tot Mercatorplein – is de afgelopen periode in opdracht van het college (11 juli 2023) gewerkt aan een nieuwe scope.

Project corridor Oranje Loper

1

Inleiding

Raadhuisstraat-Mercatorplein

Programma Oranje Loper

Aanleiding hiervoor was de hoge inflatie en de daarmee gepaard gaande grote prijsstijgingen, plus de toegenomen kennis bij programma Bruggen en Kademuren (PBK) over de beoordelingssystematiek van de staat van bruggen (en kademuren).

Uitvoeringsplan

PBK heeft de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in een nieuwe systematiek voor de beoordeling van de technische staat van ­bruggen en kademuren. Met de nieuw ontwikkelde toetsmodellen hebben we de houten palen van de funderingen van alle 9 bruggen van de corridor Oranje Loper beter kunnen beoordelen. Hieruit bleek dat de fundering van 7 van de 9 bruggen sterker is dan eerder werd aangenomen. Dit betekent dat een complete vernieuwing van deze 7 bruggen niet meer nodig is en dat een renovatie volstaat. Daarna kunnen de bruggen weer minimaal 30 jaar mee. Hiermee besparen we niet alleen geld, het werk op straat zal ook minder ingrijpend zijn en de werkzaamheden sluiten aan bij de gemeentelijke ambities op het gebied van duurzaamheid waarbij behoud voor vernieuwing gaat.

< Nieuwezijds Voorburgwal, eind 2023 3

Om dezelfde redenen hebben we de oorspronkelijke plannen voor de herinrichting van de straten op de corridor Raadhuisstraat-Mercatorplein in 2023 herzien. Er is nu voor gekozen om een aantal maatregelen uit te voeren om de (verkeers-, constructieve en spoor-) veiligheid te verbeteren. We voeren dus geen volledige herinrichting van gevel tot gevel meer uit. In de nieuwe aanpak staat onderhoud voorop: alleen als de veiligheid in het geding is vindt vervanging plaats. De uitstraling en veiligheid van de corridor worden met het nieuwe maatregelenpakket aanzienlijk verbeterd. Zo pakken we een aantal blackspots aan en komt er op veel plekken meer ruimte voor de fietser en voetganger. Om dit te realiseren heffen we langs de corridor autoparkeerplaatsen op. Daarnaast brengen we meer groen aan en maken we de straat weer netjes. Waar mogelijk hergebruiken we de materialen, aansluitend bij de duurzaamheidsambities van gemeente Amsterdam.

Aanleg brug 8, de

Engelschmanbrug

Huiszittenbrug

Project corridor Oranje Loper

Met deze nieuwe aanpak maakt project corridor Oranje Loper een doorstart. Op de route Raadhuisstraat-Mercatorplein vernieuwen we nu 1 brug, renoveren we 7 bruggen en brengen we verbeteringen aan in de straten. In de nieuwe scope zullen de werkzaamheden op straat minder ingrijpend zijn, maar blijven onze doelstellingen hetzelfde: de realisatie van een toekomstbestendige, veilige route, met meer ruimte voor voetgangers, fietsers, de tram en gezond groen.

Aanleg brug 106, de Niek

Raadhuisstraat-Mercatorplein

1

Brug 108, de brug over de Da Costagracht, is per 1 januari 2024 uit de scope van project corridor Oranje Loper verwijderd. De verantwoordelijkheid voor de vernieuwing van brug 108 is overgedragen aan PBK. PBK monitort de brug actief en plant de vernieuwing van de brug opnieuw in.

Aanleg brug 167, de Rijckerbrug

Uitvoeringsplan

De scopewijziging van project corridor Raadhuisstraat-Mercatorplein heeft uiteraard ook veel gevolgen voor onze werkwijze. Een groot deel van 2023 is gewerkt aan nieuwe ontwerpen en nieuwe planningen. In dit plan vertellen we waaruit de toekomstige werkzaamheden precies bestaan en wanneer en hoe we deze uitvoeren. Ook geven we inzicht in de risico’s.

slootbrug

9, de Molen

g 35 Aanleg bru

< Historische beelden bruggen 8, 106, 167 en 359 in aanbouw 4

Raadhuisstraat-Mercatorplein

2

Project corridor Oranje Loper

In dit hoofdstuk komen de werkzaamheden, per werkonderdeel, uitgebreider aan bod.

2

Uitvoeringsplan

Wat gaan we doen

5

2

Werk Oranje Loper in zicht

ER UI

Meer ruimte voor fietsers op brug 108 Om de fietsstraat stad-in door te trekken naar de Nassaukade, komt er ter hoogte van brug 108 een afsluiting voor gemotoriseerd verkeer richting het Centrum. Brug 108 wordt gemonitord door het programma Bruggen en Kade­ muren. De vernieuwing wordt uitgesteld.

brug

106

NG

brug

22

RA A ST DHU RA IS AT -

brug

8

FIE

Klassieke lantaarnpalen Op een deel van de Rozen­gracht plaatsen we grachtenmasten. Dit zijn klassieke lantaarnpalen die op meer plekken in het Centrum te vinden zijn.

TS ST

N VO IEU OR WE BU ZIJ RG DS WA L

63

ROZENGRACHT

SI

brug

RA AT

EN LO R VE R

LIJNBAANSGRACHT

MARNIXSTRAAT

KO ST

117

167

NASSAUKADE

BILDERDIJKSTRAAT

E. WOLFFSTRAAT

Vernieuwen verouderd spoor Op diverse plekken op de De Clercqstraat en de Raad­ huis­straat is het tramspoor verouderd. Op deze locaties vernieuwen we de trambaan.

FIETSSTRAAT

brug

brug

108

WE S MA TERRKT

ST

135

FIETSSTRAAT

DE CLERCQSTRAAT brug

UI

brug

-

EG

SP

CHASSÉSTRAAT

ER W

EL

JT

RA

AT

Beter inrichten Westermarkt We richten de Westermarkt beter in. Uitgangspunten in het ontwerp zijn: • Het vergroten van de kwaliteit van de openbare ruimte • Het vergroten van de verkeersveiligheid • Het creëren van meer ruimte voor fietsers en voetgangers • Minder ruimte voor auto’s

Oranje Loper, januari 2024: de werkzaamheden kunnen nog worden aangepast.

Project corridor Oranje Loper

LD

AC HT

AT

AA

RT

RA

IR

VA A

SS T

EN GR

M

ET

Fietsstraat Raadhuisstraat-Rozengracht Op de route Raadhuisstraat-Rozengracht leggen we in beide richtingen een fiets­straat aan, waar auto’s te gast zijn en de maximumsnelheid 30 kilometer per uur is.

HE R

RUIJTERWEG

Toegankelijker maken bus- en tramhaltes We maken bus- en tramhaltes toegankelijker zodat ze voor iedereen geschikt zijn. Het gaat om de volgende OV-haltes, in beide richtingen: • Halte Admiraal de Ruijterweg • Halte Bilderdijkstraat • Halte Marnixstraat • Halte Westermarkt

AD

FI

Herinrichting kruispunt Marnixstraat/Rozengracht Het kruispunt Marnixstraat/ Rozengracht is een druk punt op een belangrijke verbindings­ route. We richten het kruispunt helemaal opnieuw in, zodat het overzichtelijker en veiliger wordt.

Uitvoeringsplan

Terugleggen kabels en leidingen In 2021 en 2022 hebben we alle kabels en leidingen uit 8 bruggen naar de hulpbruggen ernaast verplaatst. Zo blijven gas, stroom en internet het doen als we aan het werk zijn, is er een extra oversteek en kunnen wij veilig aan de slag. En als we klaar zijn verhuizen we alle kabels en leidingen weer terug naar hun eerdere plek in de bruggen. Daarna verwijderen we de hulpbruggen.

ADMIRAAL DE

359

Meer ruimte voor voetgangers Vanwege de beperkte ruimte op straat heffen we tientallen auto­ parkeervakken op en richten we deze anders in. Hier komen bijvoorbeeld ondergrondse afvalcontainers, meer groen, laad- en los­ plekken of plek voor fietsparkeren. Zo komt er meer ruimte op de stoep voor voetgangers. We kijken samen met de buurt naar de beste invulling.

Complete vernieuwing brug 117 Brug 117 over de Lijnbaansgracht is de enige brug die we compleet vernieuwen. De brug krijgt een nieuwe fundering en een nieuw brugdek. De leuningen en het natuursteen knappen we op, zodat de brug zijn kenmerkende uiterlijk behoudt.

Fietsstraat stad-in de De Clercqstraat Op de De Clercqstraat leggen we richting het Centrum een fietsstraat aan, tussen de Elisabeth Wolffstraat en de Nassau­ kade. Auto’s zijn te gast en de maximumsnelheid is 30 kilometer per uur.

Vrijliggend tramspoor brug 135 Op brug 135 verleggen we de zuidelijke rijbaan, zodat er een vrijliggend spoor komt en de tram beter kan doorrijden.

brug

WITTE DE WITHSTRAAT

Meer ruimte openbaar vervoer Op diverse plekken op de route Raadhuisstraat-­Mercatorplein leggen we een vrijliggende OV-baan aan. Zo kunnen trams en bussen makkelijker door­­ rijden, wordt de dienstregeling betrouwbaarder en verbetert de verbinding tussen het Centrum en (Nieuw) West.

JAN EVERTSENSTRAAT

MERCATORPLEIN

Renovatie 7 bruggen De afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in de ontwikkeling van kennis en de beoordeling van de staat van de Amster­ damse bruggen. Zo blijkt uit een recent ontwikkeld toetsmodel en aanvullend onderzoek dat de houten paalfunderingen van 7 bruggen van de Oranje Loper veel sterker zijn dan we eerder dachten. Daarom is een complete vernieuwing niet meer nodig en volstaat een renovatie, waarna de bruggen weer minimaal 30 jaar mee­kunnen. Het gaat in het Centrum om de bruggen met de nummers 8, 22, 106 en 63 en in West om de bruggen met de nummers 167, 135 en 359. Het werk bestaat onder andere uit het herstellen van de aansluitingen van de bruggen op de kades en straten, het herstellen van brugdekken en het opknappen van siersmeed­ ijzeren leuningen.

Herinrichting kruispunt Admiraal de Ruijterweg/Jan Evertsenstraat Op het kruispunt Admiraal de Ruijterweg/Jan Evertsenstraat gebeuren regelmatig ongelukken. Daarom gaan we dit kruispunt opnieuw inrichten. We maken het kruispunt veiliger en over­ zichtelijker, met meer ruimte voor voetgangers. Voor fietsers komt er een stukje fietsstraat stad-in.

Herstellen straatwerk We herstellen de straat op de plekken waar we eerder aan kabels en leidingen werkten en het straatwerk nog niet is vernieuwd. Ook herstellen we loszittende straattegels en verwijderen we overbodige borden en andere objecten.

Raadhuisstraat-Mercatorplein

Route Raadhuisstraat-Mercatorplein

Meer ruimte voor voetgangers

Vernieuwen verouderd spoor

We richten aan de zuidzijde van de Westermarkt een aantal gecombi­ neerde laad en los- en parkeervakken anders in. Deze vakken komen op dezelfde hoogte als de trottoirs te liggen. Er ontstaat zo ook meer ruimte voor voetgangers en terrassen. Deze nieuwe parkeervakken blijven beschikbaar voor laden en lossen (overdag) en autoparkeren (‘s avonds). De trottoirs krijgen waar nodig een nieuwe bestrating.

Op veel plekken op de Raadhuisstraat is het tramspoor verouderd. Daarom vervangen we hier de tramsporen.

Vrijwel alle zijstraten en grachten die op de route uitkomen, krijgen een in- en uitritconstructie. Hiermee wijzigt de voorrangssituatie: al het verkeer op de Raadhuisstraat en de Rozengracht heeft straks voorrang op deze zijstraten. Ook worden diverse verkeerslichten opgeheven op deze kruispunten om schijnveiligheid te voorkomen.

Veilig oversteken

2.1 Verbeteringen openbare ruimte

Meer ruimte openbaar vervoer

Straten Centrum

Verbeteringen Raadhuisstraat en Rozengracht tot brug 117 over de Lijnbaansgracht. Fietsstraat Raadhuisstraat-Rozengracht Op de Raadhuisstraat en de Rozengracht leggen we in beide richtingen een fietsstraat aan. Omdat de zone binnen de Raadhuisstraat en Westermarkt bestempeld is als Unesco-erfgoed mogen de fietsstraten hier niet uitgevoerd worden in rood asfalt. In plaats daarvan gebruiken we rode klinkers. Op de Rozengracht wordt de fietsstraat wel uitgevoerd in rood asfalt. Auto’s zijn te gast in de fietsstraten. De maximumsnelheid voor het (auto) verkeer in Amsterdam is sinds 8 december 2023, 30 km/uur. De tram rijdt met een maximale snelheid van 50 km/uur.

We vervangen gasleidingen op de Raadhuisstraat en de Rozengracht. Dit is nodig, omdat de oude gietijzeren gasleidingen niet meer voldoen aan de veiligheidseisen. Daarnaast breiden we het elektranetwerk uit, in verband met de energie­transitie. Op de Raadhuisstraat vinden de werkzaamheden zowel in de rijweg plaats, als in de parkeerstrook aan de zuidzijde van de straat. Op de Rozengracht werken we aan beide zijden van de straat.

Herstellen straatwerk We herstellen de straat op de plekken waar we eerder aan kabels en leidingen werkten en het straatwerk nog niet is vernieuwd. Ook herstellen we loszittende straattegels en verwijderen we overbodige borden en andere objecten.

Verlichting Op een deel van de Rozengracht plaatsen we grachtenmasten. Dit zijn klassieke lantaarnpalen die je op meer plekken in Amsterdam vindt. Daarnaast wordt de arcade in de Raadhuisstraat aangelicht.

Groen Op de Rozengracht worden 6 bomen geplant.

Op de Rozengracht leggen we een vrijliggende OV-baan aan. We plaatsen langs de trambaan persrichels. Dit zijn banden die de OV-baan scheiden van de rijbaan. De trambaan is alleen voor de tram, de nachtbus en nood- en hulpdiensten. Door deze aanpassingen kunnen trams en bussen makkelijker doorrijden, wordt de dienstregeling betrouwbaarder en verbetert de verbinding tussen het Centrum en (Nieuw) West. Op de Rozengracht stad-uit, vlak voor de tramhalte, wordt de nachtbus wel naar de rijbaan begeleid. Hier is dan dus geen persrichel.

Toegankelijker maken bus- en tramhaltes

Uitvoeringsplan

< Impressie Rozengracht

Een aantal oversteekplaatsen op de Raadhuisstraat krijgt een nieuwe inrichting. We brengen kanalisatiestrepen aan die aangeven waar je moet fietsen of lopen of we realiseren een zebrapad geregeld door verkeerslichten. Op de Rozengracht wordt straks nog maar 1 zebrapad geregeld door verkeerslichten. In beide straten komen er bij oversteekplaatsen steunpunten, zodat voetgangers in delen veilig over kunnen ­steken.

Vernieuwen kabels en leidingen

Project corridor Oranje Loper

Voorrang voor verkeer op de Raadhuisstraat en Rozengracht

Raadhuisstraat-Mercatorplein

2

We maken bus- en tramhaltes toegankelijker zodat ze voor iedereen geschikt zijn. Het gaat om de volgende OV-haltes: • Halte Rozengracht • Halte Marnixstraat (alleen stad-uit)

Impressie Raadhuisstraat> 7

2 Raadhuisstraat-Mercatorplein

Herinrichting Westermarkt

Project corridor Oranje Loper

We richten de Westermarkt opnieuw in, van gevel tot gevel. We vernieuwen kabels en leidingen en geven de straat daarna een nieuwe indeling. Hierdoor komt er een beter overzicht voor alle verkeersdeelnemers en ontstaat er meer ruimte voor fietsers en voetgangers. Ons werk zal niet plaatsvinden in het voetgangersgebied rondom de Westerkerk. Fietsstraat

Meer ruimte voor voetgangers We heffen aan de zuidzijde van de Westermarkt een aantal parkeervakken voor auto’s op. Deze vakken komen op dezelfde hoogte als de trottoirs te liggen en krijgen een nieuwe functie. Hier komen laad- en losplekken. Er ontstaat zo ook meer ruimte voor voetgangers en terrassen. Een aantal parkeervakken blijft beschikbaar voor laden en lossen (overdag) en autoparkeren (‘s avonds). De trottoirs krijgen waar nodig een nieuwe bestrating.

< Impressie Westermarkt Veilig oversteken Op en rondom de Westermarkt worden de verkeerslichten opgeheven. Aan beide zijdes van de trambaan leggen we steunpunten aan, zodat je vellig en in delen kunt oversteken. Bij de kruispunten met de grachten worden uitritconstructies gemaakt voor een betere verkeersveiligheid van fietsers en voetgangers.

Toegankelijke halte

Vernieuwen kabels en leidingen

Op de Westermarkt worden de haltes verbreed en toegankelijk gemaakt, zodat ze voor iedereen geschikt zijn. Om dit mogelijk te maken schuift de noordelijke rijbaan iets op.

Net als in de Raadhuisstraat vervangen we aan de zuidzijde van de Westermarkt gasleidingen, omdat de oude gietijzeren gasleidingen niet meer voldoen aan de veiligheidseisen. En ook hier breiden we het elektranetwerk

uit, in verband met de energietransitie. Daarnaast verleggen we aan de kant van de Albert Heijn een aantal kabels en leidingen die onder het trottoir liggen, zodat we hier 3 nieuwe bomen kunnen planten.

Uitvoeringsplan

Ook op de Westermarkt komt er in beide richtingen een fietsstraat in rode klinkers, net als op de Raadhuisstraat. Auto’s zijn hier te gast. De maximumsnelheid voor het (auto)verkeer is in Amsterdam sinds 8 december 2023, 30 km/uur. De tram rijdt met een maximale snelheid van 50 km/uur

Groen op de Westermarkt Op de Westermarkt komen er 11 nieuwe bomen bij: voor de Westerkerk planten we 1 boom ter vervanging van een eerder verwijderde boom, op de noordelijke halte komen 7 bomen en er komen 3 bomen ter hoogte van de laad- en losplekken aan de kant van de Albert Heijn. 1 boom wordt in het gebied verplant. Helaas moeten we ook 4 bomen verwijderen. Dit is nodig om aan de noordzijde een toegankelijke OV-halte te kunnen maken.

8

2 Groen

Meer ruimte voor voetgangers

De huidige bomen op de route de De Clercqstraat-Mercatorplein blijven in de nieuwe scope allemaal behouden, op 1 boom na. Deze staat ter hoogte van de De Clercqstraat 51 en moeten we verwijderen om hier de fietsstraat aan te leggen. Op de De Clercqstraat planten we 22 bomen bij.

Op de Jan Evertsenstraat heffen we 10 parkeervakken voor auto’s op. Deze vakken komen op dezelfde hoogte als de trottoirs te liggen en worden fietsvakken. Er ontstaat zo meer ruimte voor voetgangers omdat fietsen op meer plekken in een vak geplaatst kunnen worden.

2.2 Herinrichting kruispunten

Raadhuisstraat-Mercatorplein

Daarmee neemt het autoverkeer voldoende af om aan deze kant een fietsstraat te kunnen maken. Uit onderzoek blijkt dat dit niet leidt tot opstoppingen op andere wegen.

Toegankelijker maken bus- en tramhaltes

Meer ruimte openbaar vervoer

Straten West

Verbeteringen op de route de De Clercqstraat-Mercatorplein. Fietsstraat stad-in de De Clercqstraat Op de De Clercqstraat leggen we richting het Centrum een fietsstraat aan, tussen de Elisabeth Wolffstraat en de Nassaukade. De fietsstraat wordt uitgevoerd in rood asfalt. Auto’s delen hier de rijbaan met fietsers en rijden vanaf het kruispunt met de Elisabeth Wolffstraat niet meer over de trambaan. Hierdoor kan de tram beter doorrijden. De maximumsnelheid voor het (auto)verkeer is sinds 8 december 2023, 30 km/uur. De tram rijdt met een maximale snelheid van 50 km/uur.

Afsluiting gemotoriseerd verkeer richting Centrum op brug 108 Om de fietsstraat mogelijk te maken, moet de hoeveelheid auto’s dat door de straat rijdt verminderen. Daarom realiseren we een afsluiting voor gemotoriseerd verkeer op de De Clercqstraat, ter hoogte van brug 108 over de Da Costagracht. De afsluiting geldt alleen voor verkeer stad-in.

Op de De Clercqstraat, tussen de Bilderdijkkade en de Elisabeth Wolffstraat, leggen we een vrij liggende trambaan aan. Op brug 135, over de Bilderdijkgracht, verleggen we de zuidelijke rijbaan zodat hier ook een vrijliggende trambaan ontstaat. Zo kunnen trams en bussen makkelijker doorrijden, wordt de dienstregeling betrouwbaarder en verbetert de verbinding tussen het Centrum en (Nieuw) West.

Het kruispunt Marnixstraat/Rozengracht richten we helemaal opnieuw in. We maken het kruispunt veiliger en overzichtelijker, met meer ruimte voor voetgangers en fietsers.

Wat gaan we doen • •

We vernieuwen de tramsporen De bocht voor de tram die vanuit West richting het Leidseplein rijdt, wordt iets ruimer. Dit zorgt voor minder geluid en slijtage van het tramspoor

Vernieuwen verouderd spoor Op de De Clercqstraat, tussen de Bilderdijkkade en de Wiegbrug, is het tramspoor verouderd. Daarom leggen we hier een nieuwe trambaan aan.

Vernieuwen kabels en leidingen

Impressie kruispunt Marnixstraat/Rozengracht

Op de Admiraal de Ruijterweg en de Jan Evertsenstraat vervangen we gasleidingen. Dit is nodig, omdat de oude gietijzeren gasleidingen niet meer voldoen aan de veiligheidseisen. Ook breiden we in deze straten het elektranetwerk uit, in verband met de energietransitie. Het werk vindt plaats in de trottoirs aan beide zijden van de straat. In de De Clercqstraat wordt op een aantal locaties de gas- en water­ leidingen verlegd, zodat we hier nieuwe bomen kunnen planten. Daarnaast verwijderen we meteen een aantal kabels en leidingen die niet meer in gebruik zijn.

Uitvoeringsplan

< Impressie De Clercqstraat

Centrum: Kruispunt Marnixstraat/Rozengracht

Project corridor Oranje Loper

We maken bus- en tramhaltes toegankelijker zodat ze voor iedereen geschikt zijn. Het gaat om de volgende OV-haltes, in beide richtingen: • Halte Admiraal de Ruijterweg • Halte Bilderdijkstraat

Herstellen straatwerk Nadat het werk aan de kabels en leidingen klaar is, herstellen we het straatwerk.

9

2 • • • •

We maken 1 tramhalte op de Rozengracht en 2 tramhaltes op de Marnixstraat toegankelijker zodat ze voor iedereen geschikt zijn. De vierde tramhalte op de Rozengracht (stad-in) is al voor iedereen geschikt gemaakt Plekken waar fietsers wachten op groen licht worden ruimer De fietspaden worden breder waar mogelijk Op de hoeken van het kruispunt komen heuveltjes die fietsers af­ schermen van overig afslaand verkeer De stoepen worden op een aantal plekken breder. Bijvoorbeeld aan de westzijde van de Rozengracht en de zuidzijde van de Marnixstraat

Raadhuisstraat-Mercatorplein

•

Herinrichting stukje Marnixstraat

Op het kruispunt worden meerdere oude gietijzeren gasleidingen vervangen die niet meer voldoen aan de huidige veiligheidseisen. Ook breiden we het elektranetwerk uit, in verband met de energie­ transitie. Daarnaast verplaatsen we, als gevolg van de herinrichting, de waterleiding naar een andere plek in de grond.

< Impressie kruispunt Admiraal de Ruijterweg/ Jan Evertsenstraat

Bomen rondom het kruispunt

• •

Omdat we een breed fietspad langs de Lijnbaansgracht aanleggen en een bredere en voor iedereen toegankelijke tramhalte op de Jordaanbrug (brug 117) bouwen, kunnen 3 bomen niet behouden blijven. We plaatsen 4 nieuwe bomen op de Rozengracht, tussen de Marnixstraat en de Nassaukade.

Wat gaan we doen

• •

West: Kruispunt Admiraal de Ruijterweg/ Jan Evertsenstraat Op het kruispunt Admiraal de Ruijterweg/Jan Evertsenstraat gebeuren regelmatig ongelukken. Daarom richten we dit kruispunt opnieuw in. We maken het kruispunt veiliger en overzichtelijker, met meer ruimte voor voetgangers en fietsers.

• • • •

Stad-in komt een fietsstraat, stad-uit een rij- en fietsstrook Tussen de ‘Krommert’ en de Witte de Withstraat, waar de weg versmalt, rijden auto en tram samen. Hier komt een klein stukje fietspad Voor overstekende voetgangers en fietsers komen bredere steun­ punten, waardoor je niet in 1 keer de straat hoeft over te steken Ter hoogte van de Witte de Withstraat komt een oversteek voor voetgangers met stoplichten Er komen drempels stad-in De haltes Admiraal de Ruijterweg maken we toegankelijker en geschikt voor iedereen De verkeerslichten voor de auto verdwijnen op het kruispunt bij de Witte de Withstraat, hier komt een duidelijke uitrit We verwijderen het oude spoor richting de Witte de Withstraat

2.3 Blackspots Blackspots (kruispunten en wegvakken) in Amsterdam worden als zodanig geregistreerd door de Werkgroep Blackspots Amsterdam (WBA). Als een dodelijk ongeval heeft plaatsgevonden houdt de werkgroep ter plaatse een schouw en analyseert of en hoe de verkeerssituatie verbeterd kan worden. Als maatregelen nodig geacht worden, houdt de WBA bij wanneer dit gedaan moet worden en door wie. Op basis van de bovenstaande definitie zijn er volgens de WBA op het traject van de corridor Oranje Loper 7 kruispunten en 8 wegvakken.

Uitvoeringsplan

Vernieuwen kabels en leidingen

Project corridor Oranje Loper

We richten ook een stukje Marnixstraat opnieuw in, tussen de Bullebaksluis en de Groenmarktkade. Op de Marnixstraat, ter hoogte van de Groenmarktkade, heffen we 3 parkeervakken op voor een laad- en losplek voor ondernemers. Aan de noordzijde van de Marnixstraat plaatsen we ondergrondse containers. Dit gaat ten koste van 2 autoparkeervakken. Op de Rozengracht verdwijnt er 1 parkeervak voor auto’s. Auto’s kunnen parkeren in de Singelgrachtgarage die in 2024 open gaat. De huidige autoparkeervakken voor gehandicapten en elektrisch laden blijven bestaan.

Doordat project de Oranje Loper op vrijwel het gehele traject de ­bestaande situatie verbetert en opnieuw ontwerpt, worden de blackspots aangepakt en de verkeersveiligheid verhoogd. Ook ten aanzien van de blackspots op de Jan Evertsenstraat geldt dat er maatregelen worden genomen die bijdragen aan verbetering van de situatie, zoals het op­ heffen van parkeerplekken en de plaatsing van drempels.

10

Tussen Akoleienstraat en Tramhalte Marnixstraat (op Rozengracht)

Wegvak Jan Evertsenstraat Tussen Admiralengracht en Krommertstraat

Wegvak Rozengracht

Kruispunt De Clercqstraat/ Bilderdijkstraat

Kruispunt Kruispunt De Clercqstraat/ Bilderdijkkade VA A

RT

MERCATORPLEIN

Marnixstraat/ Rozengracht

• Tussen brug 63 en Eerste Bloem­dwarsstraat • Tussen Eerste Bloemdwarsstraat en Prinsengracht • Tussen Eerste Bloemdwarsstraat en Eerste Rozendwarsstraat

Kruispunt

Tussen Hudsonhof en Vespuccistraat

T RACH

Kruispunt Jan Evertsenstraat/ Witte de Withstraat/ Admiraal de Ruijterweg POSTJESWEG

Wegvak Rozengracht • Tussen Lijnbaansgracht en Tweede Rozendwarsstraat • Tussen Eerste Bloemdwarstraat en Tweede Bloemdwarsstraat

SENG

Wegvak Jan Evertsenstraat

KO ST V

ER

LO R

EN

-

Jan Evertsenstraat/ Vespuccistraat

Kruispunt Eerste Rozendwarsstraat/Rozengracht/ Tweede Bloemdwarsstraat

Raadhuisstraat-Mercatorplein

Tussen Mercatorstraat en Vespuccistraat

De Clercqstraat/ Nassaukade/ Rozengracht

Project corridor Oranje Loper

Wegvak Jan Evertsenstraat

Wegvak in de scope

Uitvoeringsplan

Kruispunt in de scope

Wegvak Rozengracht

PRIN

Legenda

Kruispunt

2

N VO IEUW OR E BU ZIJ RG DS WA L

Aanpak blackspots Oranje Loper

2 • • • •

De Huiszittenbrug (brug 8) over het Singel op de Raadhuisstraat (rijksmonument) De Warmoesbrug (brug 22) over de Herengracht op de Raadhuisstraat (rijksmonument) De Niek Engelschmanbrug (brug 106) over de Keizersgracht op de Raadhuisstraat (rijksmonument) De Nieuwe-Wercksbrug (brug 63) over de Prinsengracht op de Rozengracht (rijksmonument) De Rijckerbrug (brug 167) over de Singelgracht op de Rozengracht (gemeentelijk monument)

West •

•

< Brug 106, de Niek Engelschmanbrug

2.4 Renovatie bruggen Renoveren bruggen We renoveren 7 bruggen, waarna ze weer minimaal 30 jaar meekunnen. Onze werkwijze sluit aan bij de wensen en eisen van Monumentenzorg en de ambities van de gemeente op het gebied van duurzaamheid. Dat betekent dat we alle brugonderdelen die nog goed zijn behouden. De werkzaamheden die worden uitgevoerd hebben als doel om het verval van brugdelen te stoppen of dreigende aantasting van bijvoorbeeld schilderwerk te voorkomen. Tijdens het herstelwerk wordt er geen materiaal vervangen, veranderd of toegevoegd als dat niet noodzakelijk is. Als de vernieuwing van onderdelen wel noodzakelijk is voor het veilig functioneren van de brug, worden ze nagemaakt en vervangen zonder aanpassingen. De bruggen blijven er hetzelfde uitzien als nu. Zo blijft de (rijks)monumentale status behouden.

De Ritsaert ten Catebrug (brug 135) over de Bilderdijkgracht op de De Clercqstraat (orde 3: in cultuur en/of bouwhistorisch opzicht waardevol) De Molenslootbrug (brug 359) over de Admiralengracht op de Jan Evertsenstraat (orde 3)

Werkzaamheden renovatie De renovatie bestaat op hoofdlijnen uit: • Het herstel van de natuurstenen elementen op de landhoofden. Een landhoofd is het gedeelte van de brug waar deze de kade raakt • Het herstel van de natuurstenen pijlers. Pijlers zijn de ondersteuningswanden van het brugdek, die in de grachten staan • Het herstel van het metselwerk op de landhoofden en pijlers • Het herstel van de betonnen delen van het brugdek • Het herstel van de verflaag van de stalen delen van het brugdek • Het (noodzakelijk) herstel van de smeedijzeren leuningen en het herstel van de verflaag • Het vernieuwen/aanbrengen van voorzieningen waardoor kabels en leidingen over de brug het water kunnen passeren. Hierbij houden we rekening met de grotere vraag naar elektriciteit, naar aanleiding van de energietransitie • Het aanbrengen van een waterdichte laag ter conservering van het brugdek en de spoorstaven • Het verwijderen en opnieuw aanbrengen van bestrating, belijning en het tramspoor

Raadhuisstraat-Mercatorplein

•

Naast de bruggen die we gaan renoveren liggen hulpbruggen, voorzien van kunstwerken. Hierin liggen nu de kabels en leidingen die we in 2021 en 2022 uit de bruggen hebben gehaald. Op deze manier blijven gas, stroom, water, telefonie en internet het doen als we aan de bruggen werken. Als de bruggen gerenoveerd zijn, leggen we de kabels en leidingen weer terug in de brugdekken. Daarna verwijderen we de hulpbruggen.

2.6 Vernieuwing brug 117

Project corridor Oranje Loper

Centrum

2.5 Terugleggen kabels en leidingen

In de nieuwe scope wordt alleen de Jordaanbrug (brug 117) over de Lijnbaansgracht compleet vernieuwd. Brug 117 is een gemeentelijk monument. Uit de nieuwe toetsmodellen blijkt dat de houten fundering van deze brug niet sterk genoeg meer is voor de toekomst.

De hulpbrug bij brug 359, de Molenslootbrug

Uitvoeringsplan

We renoveren de volgende bruggen:

12

2 We vernieuwen de fundering van de brug. De huidige fundering bestaat uit houten palen. Deze blijven staan, maar hebben geen functie meer. We plaatsen nieuwe, stalen funderingspalen tussen de oude palen.

Nieuwe tramsporen

Landhoofden

Nieuwe inrichting

Het gedeelte waar de brug de kade raakt noemen we een landhoofd. We plaatsen een nieuwe betonnen wand en brengen hierop bakstenen en natuurstenen bekleding aan. De bakstenen die we hiervoor gebruiken zijn gebakken van dezelfde kleisoort en hebben dezelfde maat als de oorspronkelijk bakstenen. Het natuursteen dat er nu ligt, gebruiken we opnieuw.

Op het nieuwe brugdek brengen we nieuwe rijbanen, fietspaden en trottoirs aan. Ook komt er een nieuwe OV-halte op de brug.

Vleugelmuren Waar het landhoofd overgaat in de kademuur, noemen we de vleugel­ muren. Ook deze vervangen we door nieuwe betonnen wanden die we op dezelfde manier afwerken als de landhoofden.

Brug 117, de Jordaanbrug

Als het brugdek is gestort, plaatsen we hierop nieuwe tramsporen.

Restaureren monumentale onderdelen We restaureren het leuningwerk, het natuursteen en het metselwerk op de landhoofden en vleugelmuren. De buitenkant van de bruggen blijft er hetzelfde uitzien als nu. Zo blijft de monumentale status behouden.

Terugleggen kabels en leidingen Ook naast brug 117 ligt er een hulpbrug, voorzien van een kunstwerk. Als de brug vernieuwd is, leggen we de kabels en leidingen die nu in de hulpbrug liggen, weer terug in het brugdek. Daarna verwijderen we de hulpbrug.

2.7 Brug 108

Raadhuisstraat-Mercatorplein

We vervangen het huidige brugdek door een nieuw brugdek. Dit nieuwe brugdek bestaat uit stalen liggers en een betonnen bovenkant.

De brug over de Da Costakade (brug 108), moet eveneens volledig vernieuwd worden. Het middendeel van deze brug is in 2018 al ­vernieuwd, project corridor Oranje Loper zou de vernieuwing van de zijkanten van de brug afronden. Begin 2023 is het werk aan de zijkanten van brug 108 stilgelegd omdat uit controleberekeningen bleek dat het in 2018 vernieuwde middendeel van de brug niet voldeed aan de vigerende normen. De analyse van het probleem en mogelijke oplossingsrichtingen voor de aanpak van brug 108 laat zien dat het niet mogelijk is de voor de op­lossing benodigde werkzaamheden aan brug 108 uit te voeren binnen de planning, financiën en fasering van het overige werk van project corridor Oranje Loper, zonder dat het project daardoor vertraging oploopt. Daarom is besloten de aanpak van deze brug uit te stellen en uit de scope van project corridor Oranje Loper te halen. De verantwoordelijkheid voor brug 108 is per 1 januari 2024 overgedragen naar PBK. PBK monitort de brug actief en plant de vernieuwing van de brug opnieuw in. Uit de monitoring van de brug in het afgelopen half jaar weten we dat de brug stabiel is en veilig gebruikt kan worden door zowel fietsers en voetgangers als tram- en autoverkeer (waarbij het gemotoriseerd verkeer over de trambaan rijdt, zoals nu ook al het geval is).

Ook de vaarweg blijft voorlopig gestremd omdat we pleziervaart langs de niet-afgeronde bouwwerkzaamheden willen voorkomen.

Project corridor Oranje Loper

Nieuwe betonnen fundering

Brugdek

Project corridor Oranje Loper zorgt ervoor dat het huidige werkterrein van brug 108 zoveel mogelijk wordt verkleind en verbeterd, zodat bewoners, ondernemers, fietsers, voetgangers, OV en gemotoriseerd verkeer er zo min mogelijk last van hebben. Het werkterrein kan niet helemaal verwijderd worden omdat het definitieve ontwerp voor de vernieuwing van de brug nog niet klaar is. Het is nu nog niet duidelijk of dat ontwerp aansluit bij het werk dat nu al aan de brug is verricht. Daarom handhaven we het al uitgevoerde werk aan de noordelijke zijkant van de brug, we willen het niet voor niets verwijderen. Gevolg hiervan is dat een beperkte zone niet toegankelijk is totdat de vernieuwing heeft plaatsgevonden.

Uitvoeringsplan

Werkzaamheden vernieuwing brug 117

Verder brengt project corridor Oranje Loper vanaf eind 2024 een nieuw maaiveld aan op brug 108, aansluitend op het maaiveld aan beide zijden van de brug.

13

3

Met de nieuwe scope maakt de Oranje Loper een doorstart. Om bewoners en ondernemers hierover te informeren en te consulteren hebben we diverse middelen ingezet en verschillende bijeenkomsten georganiseerd. • • •

• • •

Uitvoeringsplan

•

In West vond er op 18 september 2023 een informatiebijeenkomst plaats, in het Centrum op 20 september Er zijn diverse bijeenkomsten georganiseerd met de BIZ en stake­ holders als de Fietsersbond en het Comité Westelijke Grachtengordel Iedere woensdag in september was er de mogelijkheid om tijdens inloopspreekuren vragen te stellen over de nieuwe scope in het Bezoekerscentrum Bruggen en Kademuren Op 21 september vond er een digitale informatiebijeenkomst plaats Deelname Blendmarkt 23 september Mercatorplein Op 27 september konden bewoners en ondernemers meepraten over de nieuwe invulling van parkeervakken die we op de route Raadhuisstraat-Mercatorplein opheffen Op de projectpagina konden mensen online reageren op de nieuwe scope

Project corridor Oranje Loper

Participatie nieuwe scope

Raadhuisstraat-Mercatorplein

3

< Brug 108 14

3 Raadhuisstraat-Mercatorplein

Samenvatting reacties In West is er teleurstelling over de straten die niet meer van gevel tot gevel vernieuwd worden en de fietsstraat die niet overal wordt aangelegd. Daarnaast zijn er zorgen over de afsluiting voor gemotoriseerd verkeer (stad-in) voor autoverkeer bij brug 108 en hebben mensen veel vragen over brug 108, waar het werk tijdelijk stilligt. Bewoners en ondernemers maken zich zowel in West als in het Centrum zorgen of de verbeteringen die we nu uitwerken, voldoende zijn om hun straten veiliger te maken. Daarnaast zijn er zorgen over de snelheid waarmee er wordt gereden en vragen mensen zich af of dit beter wordt als 30 km/u wordt ingesteld. Vooral te hard rijdende taxi’s over de trambaan leiden tot irritatie en onveilige situatie volgens hen. Er wordt gevraagd om meer handhaving of de aanleg van verkeersdrempels.

Project corridor Oranje Loper

In Centrum is er teleurstelling over de verwijdering van 5 bomen op de Westermarkt, maar blijdschap over het verminderde aantal te ver­ wijderen bomen op de rest van de corridor. En blijdschap over het aanleggen van fietsstraten. Wat betreft de nieuwe invulling van een aantal huidige autoparkeer­ vakken, zijn er diverse wensen. Er wordt vooral gevraagd om meer fietsparkeerplekken (meer vakken en minder nietjes) en grotere laad- en losplekken, zodat ook grote vrachtwagens hier gebruik van kunnen maken. Aan deze wensen wordt invulling gegeven. Daarnaast is het een wens dat de fietsparkeerplekken nu al worden gerealiseerd. Ondernemers maken zich meer zorgen over laden en lossen en bewoners meer om fietsparkeren en verloedering van de straat.

Uitvoeringsplan

In het consultatieverslag staan alle reacties die zijn opgehaald tijdens de paticipatie-momenten. Ook komen in dit verslag alle communicatie­ middelen die zijn ingezet uitgebreid aan bod.

15

4 Raadhuisstraat-Mercatorplein Project corridor Oranje Loper

Uitvoering

Het gebied moet tijdens onze uitvoering blijven functioneren voor de mensen die er wonen, werken en doorheen reizen (over de weg of water). Nood- en hulpdiensten moeten altijd alles kunnen bereiken. Winkels en horeca blijven bereikbaar voor klanten, gasten en leveranciers, bewoners kunnen hun huizen bereiken, thuis werken en ’s nachts slapen. Ook ­mensen in de naastliggende gebieden moeten op een acceptabele manier hun huizen en werk kunnen bereiken. Om hiervoor te zorgen, moeten we ook rekening houden met werkzaamheden die in de om­ geving worden uitgevoerd. Om te weten waar we allemaal rekening mee moeten houden, hebben we wensen en eisen opgehaald bij verschillende stakeholders (bijvoorbeeld GVB, raakvlakprojecten of -programma’s) en omgevingspartijen (onder andere ondernemers, instellingen, belangengroepen) en zijn de faseringen afgestemd met Stadsregie. De opgehaalde wensen en eisen zijn vertaald in een kader voor bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie (BLVC). Op basis van dit kader worden verschillende BLVC-plannen opgesteld.

Duurzaam De verandering van de scope sluit goed aan bij het duurzaamheidsbeleid van de gemeente. Het is een stuk duurzamer om 7 van de 9 bruggen te renoveren dan om ze volledig te vernieuwen. Hetzelfde geldt voor het uitvoeren van verbeteringen in de straten in plaats van volledige her­ inrichting. Door deze wijzigingen worden er significant minder nieuwe materialen gebruikt. Mede gelet op de monumentale status van de bruggen worden de bruggen zoveel als mogelijk gerenoveerd en ­gerepareerd. Bij de verbeteringen van de straten worden waar mogelijk ­bestratingsmaterialen hergebruikt. Bij nieuwe bestratingsmaterialen wordt, indien er keuzemogelijkheden zijn, voor duurzame keuzes ­gekozen. Tijdens de uitvoeringswerkzaamheden geldt de routekaart emissieloos materieel. Hierin staat het verplicht invoeren van emissieloos bouwmaterieel en voertuigen. Deze combinatie (het gebruik maken van minder nieuwe materialen, hergebruiken waar mogelijk en invoeren van emissieloos bouwmaterieel) leidt tot een significante vermindering van de CO2-uitstoot ten opzichte van de oude scope van de Oranje Loper.

Uitvoeringsplan

4

4.1 Uitgangspunten: veilig, leefbaar, bereikbaar

16

4

De belangrijkste uitgangspunten:

• •

•

•

•

•

•

•

•

Raadhuisstraat-Mercatorplein

•

ondergeschikt belang. Er dient echter een werkend vervoerssysteem in stand te blijven. Met name op de route Raadhuisstraat-Rozengracht verdient het autoverkeer extra aandacht, omdat dit de hoofdroute is voor stad-uit verkeer vanuit het westelijke deel van het centrum We streven ernaar op de hoofdgrachten zo min mogelijk tegelijk te stremmen voor vaarverkeer, maar voor het halen van de uitvoeringsplanning zal dit soms toch nodig zijn. Hierover worden afspraken voorbereid met nautisch beheer. In principe mogen er niet meer dan 2 grachten gelijktijdig worden gestremd in het centrum In de straten werken we waar nodig gefaseerd: bijvoorbeeld eerst aan de zuidzijde en dan aan de noordzijde, zodat met name het fiets­ verkeer doorgang heeft De werkterreinen zijn netjes en schoon en de omleidingen zijn helder eenduidig aangegeven. Een gedragsdeskundige kijkt mee om dit te borgen. Ook organiseren we schouwen bij het begin van nieuwe fasen om verbeteringen aan te brengen indien dit nodig blijkt Er dient gewerkt te worden conform de geldende Europese, ­Nederlandse en lokale wet- en regelgevingen en verordeningen

Project corridor Oranje Loper

•

In de uitvoering staat veiligheid voorop. Zowel verkeersveiligheid als veiligheid op het gebied van calamiteiten en noodsituaties, bouw­ veiligheid, sociale veiligheid en openbare orde Alle woningen, winkels en voorzieningen in het projectgebied en de directe omgeving (invloedsgebied) moeten bereikbaar zijn Alle woningen, winkels en voorzieningen moeten bereikbaar zijn voor nood- en hulpdiensten Alle winkels, bedrijven en voorzieningen moeten bevoorraad ­kunnen worden Voetgangers behouden altijd doorgang naar woningen en bedrijven aan de corridor, waar nodig via hulpbruggen, binnen de daarvoor geldende eisen Uitgangspunt is om fietsers in twee richtingen over het gehele projectgebied te behouden om de lokale bereikbaarheid en doorgaande verbinding voor fietsverkeer zo goed mogelijk in stand te houden. Dit zal niet altijd mogelijk zijn. In dat geval zoeken we naar een zo logische en prettig mogelijke omleiding Een groot deel van de werkzaamheden wordt in een buitendienst­ stelling voor tramverkeer uitgevoerd, conform de afspraken die worden gemaakt via de procedure voor de TBGN (Tijdelijke Buiten­ gebruikname Tram) Overig gemotoriseerd verkeer is tijdens de werkzaamheden van

Uitvoeringsplan

•

17

WEZIJDS V OORBURG Raadhuisstraat-Mercatorplein W

SINGEL

HERENGR ACHT

106

NIEU

brug brug

AA T

8

AT

TRA

TR

Uitvoeringsplan

22

De tram rijdt op verschillende momenten niet de reguliere route en wordt omgeleid

Noordwestzijde: voorjaar 2024 - begin 2025 Zuidoostzijde: begin 2025 - eind 2025

Project corridor Oranje Loper

RAAT MARNIXST

ZE RO

brug

IXS

RENV AART

T

H AC

R NG

RN MA

AT

ERLO

T

KOST V

H AC

8

TRA IXS

brug

GR

22

RN

brug

NS

106

Renovatie bruggen, werk op straat begin 2025 - eind 2028

MA

brug

117

Vernieuwing brug najaar 2024 - najaar 2029

T

63

brug

T AA

brug

167

Renovatie bruggen zomer 2024 - zomer 2025

TR

S JK

135

brug

Tram rijdt niet: 15 februari 2025 - 12 juli 2025

HT AC

T

108

Verkleinen bouwterrein medio 2024

FDW

O HO

brug

brug

AA NB

I RD

ACH

359

Renovatie brug voorjaar 2025 - najaar 2025

8

Herinrichting kruispunt Marnixstraat/Rozengracht

Legenda brug

CH RA TAG

DE R KG DIJ

R NG

MERCATORPLEIN

R DE

E

EV

Tram rijdt niet: 2 september 2024 - 14 februari 2025 Werk op straat zomer 2024 - zomer 2025

ALE MIR

N JA

AD

STR

BIL

359

HT AC

135

brug

LGR

brug

BIL

EG

GE

IJTERW

S CO DA

DE RU

SIN

G

31 maart 2025 - 31 juli 2025 Werk op straat begin 2025 - zomer 2025

167

LIJ

WE TER

ADMI

RAAL

T AA

brug

ST CQ R E brug CL 108 DE

brug

T CH A R

E

UIJ ER

117 ROZ

AT RA

22

G

EN

brug

brug

SE S

LD

LE GA N A Tram rijdt Vniet: 2 september 2024 - 14 februari 2025 en JAN

KEIZERSG RACHT

63

AA

TR

NS

106

brug

NASSA UKAD

MIR

S SSÉ

AT TRA

EN RTS

brug

Oostzijde: voorjaar 2024 - voorjaar 2025

AD

CHA

AAT STR IJK SPE VAN TRA THS WI DE TTE WI

E RTS EVETR N S JA

ADM DE RUIJIRAAL TERWE G

LE ID

Westzijde: voorjaar 2025 - zomer 2025

4

Tram rijdt niet: 15 februari 2025 - 28 februari 2027

NASSAUK

L AA G MIR WE AD IJTER RU DE

Herinrichting kruispunt Admiraal de Ruijterweg/Jan Evertsenstraat

N-

PRINSE NGRAC

MARNIX

ADE

Werk in uitvoering Oranje Loper Start voorjaar 2024

Alle genoemde data zijn indicatief en onder voorbehoud

4 Planning op hoofdlijnen We starten met werkzaamheden bij het kruispunt Marnixstraat/Rozengracht en het kruispunt Admiraal de Ruijterweg/Jan Evertsenstraat in het voorjaar van 2024. Verwachte opleveringsdata voor de verschillende onderdelen van de corridor zijn: West in zomer 2025, Centrum eind 2028 en brug 117 herfst 2029. We verwachten het gehele project eind 2029 op te leveren.

Fasering De bepalende factoren in de totstandkoming van de hoofdfasering zijn de bereikbaarheidseisen van de nood- en hulpdiensten en het openbaar vervoer. Daarnaast heeft het omgevingsproject Mercatorplein (spoor­ vervanging) invloed op de hoofdfasering van project corridor Oranje Loper. Voor onderstaande fasering geldt dat de volgorde van de werkzaam­heden nog kan wijzigen in de uitvoering.

• •

Hoofdfase 2: medio februari 2025 tot maart 2025 •

• •

Fase 0, mei 2024 tot september 2024 (voor 1e TBGN) Om de werkzaamheden binnen de afgesproken TBGN periodes af te kunnen ronden wordt gestart met werk aan de kabels en leidingen langs de brandweerkazerne aan de Marnixstraat, en noordwestkant van de Rozengracht. Ook wordt gestart met werkzaamheden aan het kruispunt Admiraal de Ruijterweg/Jan Evertsenstraat. De tram rijdt in deze periode nog zijn vaste route.

Hoofdfase 1: 2 september 2024 tot medio februari 2025 • • • • • • •

De tram rijdt in beide richtingen niet tussen tussen het Mercatorplein en Marnixstraat Noord Brug 108 in stadsdeel West zal worden gemonitord Aan bruggen 135 en 167 wordt groot onderhoud uitgevoerd. De eerste werkzaamheden aan brug 117 gaan van start Het oostelijk gedeelte van de kruispunt Admiraal de Ruijterweg/ Jan Evertsenstraat wordt heringericht Op de De Clercqstraat worden spoorwerkzaamheden en overige maaiveldwerkzaamheden uitgevoerd De Rozengracht (tussen de Marnixstraat en S100) wordt heringericht De noordwestelijke helft van het spoor van het kruispunt Marnixstraat/ Rozengracht van nieuw spoor voorzien

•

•

De tram rijdt niet van de Marnixstraat Zuid naar de Marnixstraat Noord en van de Marnixstraat Zuid naar de Rozengracht, Westermarkt en Raadhuisstraat De zuidoostelijke helft van het kruispunt Marnixstraat/Rozengracht wordt heringericht en van nieuw spoor voorzien Brug 117 wordt in verschillende fases vervangen. Om de nood- en hulpdiensten te faciliteren wordt een tijdelijke brug aan de zuidzijde gerealiseerd. Aan de noordzijde van brug 117 dient er minimaal 5.5 meter verkeersruimte beschikbaar te blijven. Door de scope en gefaseerde uitvoering van brug 117 is de doorlooptijd en fasering van deze brug bepalend voor alle werkzaamheden tussen de Marnixstraat en de Dam. In november 2024 wordt al gestart met dit werk, maar dan rijdt de tram hier nog Het groot onderhoud aan de bruggen 63, 106, 22 en 8 start in deze fase. Gestart wordt met de werkzaamheden aan het maaiveld van de Rozengracht, Westermarkt en de Raadhuisstraat De Marnixstraat Zuid wordt heringericht en het spoor wordt vervangen. Deze werkzaamheden duren tot december 2025. Vanaf zomer 2025 rijdt de tram echter wel weer van Marnixstraat Zuid naar Marnixstraat Noord en vice versa

Hoofdfase 4: zomer 2025 tot en met eind 2028 • • •

•

•

•

Raadhuisstraat-Mercatorplein

•

Op de Marnixstraat-Zuid worden werkzaamheden aan kabels en leidingen uitgevoerd Omgevingsproject Marnixstraat-Noord (fase 1, tussen Bullebaksluis en Marnixplein) is voornemens om de herinrichtingswerkzaamheden in deze periode uit te voeren Verwijderen hulpbrug 135 Ook als de tram weer op deze route rijdt wordt er nog gewerkt op deze locaties tot en met juli 2025

De tram rijdt tot en met 28 februari 2027 niet over de Rozengracht, Westermarkt en Raadhuisstraat en vice versa De werkzaamheden in West zullen (bijna) zijn afgerond, mogelijk vinden er lokaal nog afrondende werkzaamheden plaats tot eind 2025 Het kruispunt Marnixstraat/Rozengracht en de Rozengracht West zijn grotendeels gereed. Waarschijnlijk zijn er afrondende werkzaamheden nodig op de Marnixstraat Zuid voor kabels en leidingen Tussen brug 117 en de Dam is de situatie grotendeels hetzelfde als in de voorgaande fase, er zullen gedurende deze fase echter gedeeltes van het werk op dit traject gereed komen Mocht dit een substantiële periode zijn, dan wordt de mogelijkheid onderzocht op de aanleg van een keerwissel ten oosten van brug 117, zodat er een pendeltram kan rijden tussen CS en brug 117 In deze fase zal de tijdelijke verkeersbrug over brug 117 worden gebruikt. Hier is 3.5 meter verkeersruimte beschikbaar

Hoofdfase 5, voorjaar 2027 tot en met eind 2029 • •

Project corridor Oranje Loper

•

De tram rijdt overal weer Alle werkzaamheden zijn afgerond, behalve bij Brug 117, de werkzaamheden aldaar duren tot najaar 2029. Er zijn geen TBGN’s meer voorzien

Rozengracht, 2023

Hoofdfase 3: april 2025 tot zomer 2025 •

• •

• • •

De tram rijdt niet van kruispunt Admiraal de Ruijterweg/ Jan Evertsenstraat tot Mercatorplein en vice versa, daarnaast blijven de ­stremmingen van fase 2 van kracht Alle werkzaamheden uit hoofdfase 2 lopen door in deze fase, ­onderstaande werkzaamheden worden toegevoegd Aan de westzijde van het projectgebied starten de werkzaamheden aan de westkant van het kruispunt Admiraal de Ruijterweg/ Jan Evertsenstraat Aan brug 359 (Admiralengracht) wordt groot onderhoud uitgevoerd Verwijderen hulpbrug 359 Omgevingsproject Mercatorplein wordt in deze periode uitgevoerd

Uitvoeringsplan

4.2 Planning en fasering

19

4 • •

Bij brug 117 is de trambaan, noordelijke rijbaan en noordelijk voetpad in deze fase beschikbaar voor verkeer Lokale werkzaamheden in de voetpaden bij de bruggen in het centrum Verwijderen hulpbruggen en herstraten van de grachten tussen de hulpbrug en de Raadhuisstraat/Rozengracht

Daarnaast zijn er doorlopende werkzaamheden zoals van Liander, ­Waternet, Tijdelijke Verkeersmaatregelen (TVM’s), verbouwingen van panden en verhuizingen die van invloed kunnen zijn op de bereikbaarheid van het gebied rond de Oranje Loper. Bovendien kunnen er altijd calamiteiten optreden.

Voetgangers • •

Raadhuisstraat-Mercatorplein

•

Voetgangers kunnen overal komen Ter hoogte van de bruggen maken voetgangers eventueel gebruik van de hulpbruggen. In de straten zorgen we met loopschotten dat alles te voet toegankelijk blijft

Fietsers

In de omgeving van de corridor Raadhuisstraat-Mercatorplein worden in de komende jaren ook andere projecten uitgevoerd. Deze projecten kunnen van invloed zijn op bijvoorbeeld de aanrijroutes van het project corridor Oranje Loper. Een gedetailleerde omschrijving van deze raak­ vlakprojecten staat beschreven in het BLVC-plan van de Oranje Loper.

De openbare ruimte heeft veel gebruikers: voetgangers, fietsers, bevoorradingsverkeer, bouwverkeer, autoverkeer, nood- en hulpdiensten, taxi’s, bussen, trams en vaarverkeer. De fasering beschrijft welke ruimte tijdens de uitvoering beschikbaar is. Er is geen ruimte voor iedereen. Daarom moeten er keuzes gemaakt worden. Hieronder staan de gevolgen voor het verkeer, op hoofdlijnen.

Belangrijkste projecten langs de corridor zijn: • • • • •

Vervanging spoor kruispunt Mercatorplein/Hoofddorpweg maart 2025 tot oktober 2025 Vervanging en/of versteviging delen kademuur Da Costakade, 2024 – 2030 Herinrichting Witte de Withstraat – gelijktijdig met uitvoering Oranje Loper Verbouwing Brandweerkazerne Marnixstraat – gelijktijdig aanpak kruispunt Marnixstraat/Rozengracht Kadevervanging en/of kadeherstel grachten – doorlopend op diverse locaties in de binnenstad

Nood en hulpdiensten • •

Om de nood- en hulpdiensten te faciliteren wordt een tijdelijke verkeersbrug gebouwd naast brug 117 Er vindt afstemming plaats met de brandweerkazerne Marnixstraat, zowel over de verbouwing als over de exploitatie na verbouwing

•

Vaarverkeer • •

Als we de bruggen renoveren of vernieuwen, zal het vaarverkeer periodes ­gestremd worden De duur en gelijktijdigheid van de stremmingen wordt afgestemd met Nautisch beheer van Programma Varen. Er worden niet meer dan 2 bruggen tegelijk gestremd in het centrum

Gemotoriseerd verkeer •

Tram De tram rijdt op verschillende momenten niet en wordt omgeleid, zoals eerder per fase aangegeven. • De hoofdfasering is erop geënt dat het systeem van het openbaar vervoer kan blijven functioneren en dat loopafstanden naar alter­ natieve OV-locaties beperkt zijn • In overleg met de TBGN-commissie is er een vervangend vervoerplan opgesteld en overeengekomen voor hoofdfase 1 en 2 • Het vervangend vervoerplan voor hoofdfase 3 en 4 zal in het voorjaar van 2024 worden opgesteld en vastgesteld. Tijdens hoofdfase 5 is er geen TBGN meer nodig

Uitgangspunt is om fietsers in twee richtingen over het gehele projectgebied te behouden. Indien dit echt niet mogelijk is zal een omleiding worden voorgesteld die de fietser zo snel mogelijk weer terugleid naar de corridor

Project corridor Oranje Loper

4.4 Gevolgen voor het verkeer

•

Op de Raadhuisstraat en Rozengracht is dankzij het gefaseerde werken beperkt ruimte beschikbaar voor gemotoriseerd verkeer. Deze ruimte zal in ieder geval worden gebruikt door nood- en hulpdiensten en fietsverkeer. In overleg met de WWU en alle nood- en hulpdiensten wordt onderzocht wat de mogelijkheden zijn om ook autoverkeer stad-uit te faciliteren. Overig gemotoriseerd verkeer is tijdens de werkzaamheden van ondergeschikt belang, er dient echter een werkend vervoerssysteem in stand te blijven.

Hinder voor de omgeving De werkzaamheden hebben grote gevolgen voor veel (verschillende) mensen. De uitvoering zorgt voor langdurige overlast voor bewoners, ondernemers, verkeer, gebruikers en bezoekers van de stad. Zij hebben jarenlang te maken met opbrekingen, herrie, stof, verslechterde bereikbaarheid van hun huis, winkel of horecagelegenheid. Het gaat niet alleen om de straten waar we werken, maar ook om de straten in de naast­ liggende gebieden. Maar ook passanten hebben hinder. De route is een zeer drukke route voor doorgaande fietsers. Deze krijgen te maken met opbrekingen en minder comfortabele en langere fietsroutes.

Uitvoeringsplan

4.3 Raakvlakprojecten

>Kruispunt Admiraal de Ruijterweg/ Jan Evertsenstraat, 2023

20

4

Communicatie •

< Halte Bilderdijkstraat, 2023

• •

• • •

•

•

We informeren, nemen mensen mee in wat we doen en betrekken hen waar dat kan We communiceren op tijd, realistisch, betrouwbaar en open We stemmen onze communicatie af op de relevantie van de ontvanger, hebben oog voor de directe omgeving en mensen in de gebieden wat verder weg We zorgen dat mensen altijd op tijd weten wat voor hen relevant is Op tijd, duidelijk, in heldere taal, to the point maar met uitleg, waar nodig met beeld Betrouwbaarheid en openheid zullen soms op gespannen voet met elkaar staan. Omdat we vanuit onze wens betrouwbaar te zijn geen informatie willen geven die straks niet blijkt te kloppen, maar omdat we ook weten dat echte samenwerking en de complexiteit van de opgave vereisen dat we mensen meenemen. Dit vraagt juist om een open houding en het delen van onzekerheden Hoe goed we ook proberen altijd volledig voorspelbaar te zijn, we weten nu al dat dingen anders gaan lopen dan we vooraf hebben bedacht of zouden willen. Dit betekent dat we soms terug zullen moeten komen op eerdere uitspraken. We gaan er vanuit dat mensen bereid zijn dit te accepteren, als ze begrijpen wat er gebeurt Naast uitvoeringsinformatie geven we daarom ook informatie die context biedt. Hiermee hopen we bij te dragen aan begrip. We vertellen waarom we doen wat we doen, wat het oplevert, wat het werk bijzonder maakt, welke keuzes we maken en waarom

Communicatiemiddelen •

•

Raadhuisstraat-Mercatorplein

Draagvlak voor de uitvoering en acceptatie van de overlast worden voor een deel bepaald door hoe we het werk feitelijk uitvoeren. De mate waarin we erin slagen het gebied echt te laten functioneren tijdens de uitvoering. Voor een deel wordt dit bepaald door hoe we mensen voorbereiden en hoe we communiceren en hoe we in contact staan met onze omgeving. Of we ons gedragen als betrouwbare partner. Voor ons omgevings­management geldt: • Waar we keuzes maken over de uitvoering bewaken we het belang van de omgeving • We hebben oog voor de stakeholders • We kennen de mensen, we weten wat er speelt • We zijn dichtbij, laagdrempelig bereikbaar en aanspreekbaar • We doen wat we zeggen en we zeggen wat we doen • We verplaatsen ons in de omgeving en lossen op wat opgelost kan worden • We zijn duidelijk over wat wel en niet kan

We zetten verschillende kanalen en middelen in voor verschillende doelgroepen (huis-aan-huis, openbare ruimte (nudging), online, (social) media, navigatietools) We gebruiken de standaard communicatiemiddelen van de gemeente Amsterdam, eigen middelen zoals een digitale nieuwsbrief en laagdrempelige middelen waarmee we gemakkelijk met de omgeving in contact kunnen staan (zoals de BouwApp) en mensen snel kunnen informeren als dat nodig is

4.6 Nadeelcompensatie Ondernemers langs de route kunnen als gevolg van de werkzaamheden tijdelijk minder omzet draaien. In sommige gevallen hebben zij recht op nadeelcompensatie. Zij kunnen hiervoor een aanvraag doen bij Bureau Nadeelcompensatie Amsterdam. Het project zet zich in om meer bekendheid te geven aan en voorlichting te geven over de regeling in samenwerking met Bureau Nadeelcompensatie Amsterdam, door onder meer individuele gesprekken, informatiebijeenkomsten en extra communicatiemiddelen.

Project corridor Oranje Loper

Tijdens de uitvoering doen we er alles aan om het gebied te laten functioneren en veilig, bereikbaar en leefbaar te houden. We proberen overlast te beperken en het gebied aantrekkelijk te houden, door: • Te zoeken naar de juiste balans tussen snelheid en leefbaarheid en bereikbaarheid • Werk zoveel mogelijk te combineren • Waar mogelijk maatwerk te leveren waar dat nodig is en kan (bijv. tijdelijke terrassen) • Te zorgen dat het in en om het werkterrein netjes is • Daarnaast zorgen we ervoor dat iedereen tijdig op de hoogte is van de werkzaamheden en de verwachtte overlast. Dit doen we door verschillende communicatiemiddelen in te zetten (brieven, social media, digitale nieuwsbrieven, inloopspreekuur, informatie­ bijeenkomsten, 1 op 1 gesprekken etc)

Omgevingsmanagement

Uitvoeringsplan

4.5 Functioneren van het gebied en communicatie

21

In het grote, jarenlang lopende project corridor Oranje Loper zijn er vele risico’s. We hebben een flink aantal te voorziene risico’s geïnventariseerd. Daar zijn beheersmaatregelen voor bedacht, die zijn gekwantificeerd in de ramingen.

Project corridor Oranje Loper

5

Risico’s

Raadhuisstraat-Mercatorplein

5

Maar we weten lang niet alles van tevoren. Zo zijn er externe risico’s als een onverwacht hoge inflatie. Er is in de raming rekening gehouden met een stijgende inflatie voor de komende jaren van 3,5%, volgens de gemeentelijke richtlijn. Met hogere inflatie is geen rekening gehouden in de kostenraming.

Uitvoeringsplan

De planning tot start werk is heel strak. In mei 2024 moet worden ­begonnen met de uitvoering van kabel- en leidingenwerk en in ­september met de vervanging van tramsporen. Daarvoor wordt de tram lange tijd omgeleid en geldt een TBGN. Als die startdata niet gehaald worden, bijvoorbeeld omdat de onderhandelingen over de aanbieding van de aannemers langer duurt dan nu is ingepland waardoor er geen realisatieovereenkomst kan worden afgesloten, leidt dit tot grote ver­ traging en substantieel hogere kosten. Ook kan er nieuw beleid worden vastgesteld vanuit gemeente of Rijk (bijvoorbeeld klimaatmaatregelen) met gevolgen voor de kosten. Ondanks het toepassen van P85 en het van tevoren in kaart brengen van te voorziene risico’s en die te kwantificeren, blijft door dit soort risico’s het risiconiveau voor project corridor Oranje Loper hoog.

< Brug 8, de Huiszittenbrug 22

5

Belangrijkste risico’s tot en met de oplevering Prijsaanbieding: Doordat er vanwege de bouwteamovereenkomst geen marktwerking is, bestaat het risico dat de prijsaanbieding te hoog is en er geen sprake kan zijn van gunning. Het gevolg is dat een nieuwe aan­ besteding noodzakelijk is voor de uitvoeringsfase. Beheersmaatregelen: Er vinden tussentijdse beoordelingen plaats op basis van de prijzen die gehanteerd worden door Turner & Townsend. Op deze manier wordt geprobeerd een eerlijke beoordeling van de prijsaanbieding te doen. Maar er blijft een risico dat we er niet uitkomen met de aannemers.

Indexering: In de SSK-raming wordt rekening gehouden met een standaard indexeringspercentage van 3,5%. Het risico bestaat dat de indexering de komende jaren hoger wordt dan het verwachte percentage (bijvoorbeeld als gevolg van geopolitieke ontwikkelingen) met als gevolg dat de kosten van onder meer bouwmaterialen meer stijgen dan verwacht. Dit kan leiden tot meer discussies met opdrachtnemer en een tekort aan budget. Beheersmaatregelen: In de voortgangsrapportages tijdig vermelden welke invloed indexering heeft op het beschikbare budget en als indexering hoger blijkt te zijn dan verwacht, mogelijke oplossingen daarvoor aandragen.

>Brug 22, de Warmoesbrug

Raadhuisstraat-Mercatorplein

Niet halen van de planning voor de aanbesteding van brug 117/kruispunt Marnixstraat-Rozengracht en daarmee van de voorbereiding van de uitvoeringsfase: De start van de eerste tramvrije periode (TBGN) in september 2024 is niet haalbaar omdat de aanbesteding uitloopt, bijvoorbeeld als er langdurige discussie is bij prijsvorming of als de samenwerking niet goed verloopt door alle historische ontwikkelingen met als gevolg dat uitvoeringsontwerpen niet gereed zijn. Dan ontstaan toenemende faal­ kosten en verminderde samenwerking met de uitvoerings­partijen. Indien dit risico optreedt gaat GVB zelfstandig werk uitvoeren. Beheersmaatregelen: Tussentijdse beoordelingen op de prijs door Turner & Townsend en kritische ontwerpdocumenten. Daarnaast kan een moment bepaald worden waarop besloten wordt om de werkzaamheden bij de Marnixstraat-Rozengracht uit te laten voeren door de raamcontractant van GVB. Ondanks deze beheersmaatregelen blijf er sprake van een stevig restrisico, omdat vertraging van de start zou leiden tot substantiële kostenverhoging.