BIJLAGE 02 BEKENDMAKING Wijzigingsbesluit Welstandsnota
Tekst van het document
Opmerkingen voor publicatie: Te publiceren in: Uiterlijk bekendmaken op: Niet eerder bekendmaken dan op: Consolideren op overheid.nl Gevolgen voor de werking van een andere regeling: Externe informatieve bijlage voor de leesbaarheid: Andere bijzonderheden:
Gemeenteblad z.s.m. n.v.t. Nee n.v.t. n.v.t. n.v.t.
BESLUIT van de raad van de gemeente Amsterdam tot wijziging van criteria in de welstandsnota De Schoonheid van Amsterdam in verband met de actualisering van het Beleidskader Monumenten De raad van de gemeente Amsterdam, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 19 mei 2026, gelet op artikel 4.114 van de Invoeringswet Omgevingswet, artikel 4.19 van de Omgevingswet en artikel 108 jo. artikel 147, tweede lid, van de Gemeentewet,
Artikel I De welstandsnota De Schoonheid van Amsterdam wordt gewijzigd zoals hieronder opgenomen. Artikel II Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na bekendmaking. Artikel III Dit besluit wordt aangehaald als Wijzigingsbesluit welstandsnota in verband met actualisering Beleidskader Monumenten. Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 2 juli 2026.
De voorzitter Femke Halsema
De raadsgriffier Jolien Houtman
Wijzigingsbesluit welstandsnota: volgend uit de actualisatie van het Beleidskader Monumenten
Uitgeschreven wijzigingen
2
Inleiding In dit document staan alle tekstuele wijzigingen op de welstandsnota, naar aanleiding van het ‘Wijzigingsbesluit welstandsnota: actualisatie Beleidskader monumenten’. Met dit besluit worden de criteria in de welstandsnota op één lijn gebracht met het geactualiseerde Beleidskader monumenten. Het gaat om wijzigingen in de welstandsnota ‘De Schoonheid van Amsterdam’, die te vinden is op de website van de Commissie Omgevingskwaliteit.
Leeswijzer De wijzigingen zijn in dit document steeds als volgt weergegeven. In het bovenste gedeelte staat een fragment uit de nota dat aan verandering onderhevig is. Daaronder staat de nieuwe, gewijzigde tekst. De rode tekst verdwijnt en wordt vervangen door de groene tekst. In veel gevallen wordt er een zin toegevoegd aan de tekst. In dat geval is deze zin volledig groen gemaakt. Zie het voorbeeld hieronder ter illustratie:
▪ buitengevelisolatie is op de achtergevels toegestaan als deze de oorspronkelijke karakteristiek van het pand of ensemble niet aantast en/of is afhankelijk van de staat en waarde van de achtergevels (met uitzondering van orde 1 en monumenten) wordt vervangen door: ▪ buitengevelisolatie is toegestaan op gevels die niet grenzen aan de openbare ruimte als deze de oorspronkelijke karakteristiek van het pand of ensemble niet aantast en/of is afhankelijk van de staat en (monumentale) waarde van de gevels en gevelafwerking passend bij de karakteristiek van het pand In dit document staan alleen de specifieke passages uit de nota die gewijzigd worden. Dat betekent dat dit document niet een volledig overzicht geeft van de criteria en de beschrijvende teksten in de welstandsnota. Om de wijzigingen in hun context te begrijpen is het dus nodig om de welstandsnota naast dit document te houden.
3
I. Wijzigingen in de welstandsnota ‘De Schoonheid van Amsterdam’
4
Hoofdstuk 6 Standaardtoets veelvoorkomende kleine bouwplannen 3. Kozijnwijzigingen Pagina 52:
Erfgoed ▪
kozijnwijzigingen zijn niet gewenst, behalve wanneer het herstel betreft van historisch wenselijke eigenschappen
wordt vervangen door: ▪ ▪
▪
kozijnwijzigingen zijn alleen mogelijk als deze uitgaan van herstel van de historische eigenschappen ventilatievoorzieningen integreren in gevelmateriaal of opnemen in de detaillering van de bovendorpel van gevelkozijn: - waar mogelijk ventileren via bestaande gevelopeningen met een beperkte afmeting - plaat, type en kleur van eventuele roosters in overleg bepalen ventilatieroosters in het glas zijn alleen toegestaan bij ramen zonder monumentale waarde van gevels die niet grenzen aan openbaar gebied.
Pagina 53/54:
Historische fragmenten Erfgoed Ordepanden 5
▪
ventilatievoorzieningen integreren in gevelmateriaal of opnemen in detaillering van de bovendorpel van gevelkozijn: - waar mogelijk ventileren via bestaande gevelopeningen met een beperkte afmeting - plaats, type en kleur van eventuele roosters in overleg bepalen
toegevoegd wordt: ▪ roosters in het glas zijn alleen toegestaan bij ramen zonder (monumentale) waarde van gevels die niet grenzen aan openbaar gebied. Beschermde gezichten Voor beschermde gezichten geldt ook: ▪ ventilatievoorzieningen integreren in gevelmateriaal of opnemen in detaillering van de bovendorpel van gevelkozijn toegevoegd wordt: ▪ roosters in het glas zijn alleen toegestaan bij ramen zonder (monumentale) waarde van gevels die niet grenzen aan openbaar gebied Pagina 55:
Beschermde gezichten Voor beschermde gezichten geldt ook: ▪ ventilatievoorzieningen integreren in gevelmateriaal of opnemen in detaillering van de bovendorpel van gevelkozijn: - waar mogelijk ventileren via bestaande gevelopeningen met een beperkte afmeting - plaats, type en kleur van eventuele roosters in overleg bepalen toegevoegd wordt:
▪
roosters in het glas zijn alleen toegestaan bij ramen zonder (monumentale) waarde van gevels die niet grenzen aan openbaar gebied
6
4. Gevelwijzigingen
Pagina 57: ▪ buitengevelisolatie is op de achtergevels toegestaan als deze de oorspronkelijke karakteristiek van het pand of ensemble niet aantast en/of is afhankelijk van de staat en waarde van de achtergevels (met uitzondering van orde 1 en monumenten) ▪ gevels in de Binnenstad niet dichtsmeren met verf, pleisterwerk of isolatie en niet bedekken met panelen, plaatmateriaal of timmerwerk wordt vervangen door: ▪ buitengevelisolatie is toegestaan op gevels die niet grenzen aan de openbare ruimte als deze de oorspronkelijke karakteristiek van het pand of ensemble niet aantast en/of is afhankelijk van de staat en (monumentale) waarde van de gevels. Gevelafwerking is passend bij de karakteristiek van het pand ▪ gevels in de Binnenstad niet dichtsmeren met verf of pleisterwerk en niet bedekken met panelen, plaatmateriaal of timmerwerk.
Pagina 58: Erfgoed ordepanden ▪ ventilatievoorzieningen bij geluidsbelaste gevels integreren in gevelmateriaal en daarbij plaats, type en kleur van eventuele roosters in overleg bepalen (of opnemen in de detaillering van gevelkozijnen) Beschermde gezichten Zonwering ▪ Uitvoeren als beweegbaar vlak scherm of in de vorm van een valarm/markisolette voorzien van doek ten behoeve van zonlicht ▪ Boven de begane grond aanbrengen binnen de raamnegge ▪ Afstemmen op gevelgeleding ▪ Is ondergeschikt aan het gevelbeeld Monumenten Voor monumenten geldt in ieder geval: ▪ restauratief herstel met gebruik van oorspronkelijke materialen en detaillering (wijze van uitvoeren in overleg) wordt vervangen door: Erfgoed 7
ordepanden ▪ ventilatievoorzieningen bij geluidsbelaste gevels integreren in gevelmateriaal en daarbij plaats, type en kleur van eventuele roosters in overleg bepalen (of opnemen in de detaillering van gevelkozijnen) ▪ muurventilatieroosters of- suskasten zijn toegestaan in gevels die niet grenzen aan de openbare ruimte als deze de oorspronkelijke karakteristiek van het pand of ensemble niet aantast en/of is afhankelijk van de staat en (monumentale) waarde van de gevels Beschermde gezichten Zonwering ▪ uitvoeren als beweegbaar vlak scherm of in de vorm van een valarm/markisolette voorzien van doek ten behoeve van zonlicht ▪ boven de begane grond aanbrengen binnen de raamnegge ▪ afstemmen op gevelgeleding ▪ is ondergeschikt aan het gevelbeeld ▪ bij panden of (woon)blokken die een architectonische eenheid vormen wordt zonwering uniform toegepast Monumenten Voor monumenten geldt in ieder geval: ▪ restauratief herstel met gebruik van oorspronkelijke materialen en detaillering (wijze van uitvoeren in overleg) ▪ voor panden binnen het UNESCO-gebied is zonwering alleen toegestaan wanneer deze oorspronkelijk aanwezig was en/of de zonwering geen afbreuk doet aan de architectuur ▪ zonwering voor panden buiten het UNESCO-gebied geldt dat zonwering aan zonbelaste zijde mogelijk is wanneer deze geen afbreuk doet aan de architectuur ▪ zonwering wordt per afzonderlijke gevelsparing en binnen
de negge aangebracht ▪ bevestigingen en ondersteunende constructies zijn terughoudend en reversibel uitgevoerd en leiden niet tot een aantasting van monumentale onderdelen zoals lijstwerk, tegeltableaus en natuurstenen onderdelen ▪ bij panden of (woon)blokken die een architectonische eenheid vormen wordt zonwering uniform toegepast
8
Pagina 59: Erfgoed Voor beschermde gezichten, monumenten en karakteristieke panden en het Buitenveer, Weesp Zuid II en het gebied tot aan de grens (contouren) van de oorspronkelijke oude vesting geldt ook: ▪ gevelwijziging zijn niet gewenst, behalve wanneer het herstel betreft van historisch wenselijke eigenschappen wordt vervangen door: Voor beschermde gezichten, monumenten en karakteristieke panden en het Buitenveer, Weesp Zuid II en het gebied tot aan de grens (contouren) van de oorspronkelijke oude vesting geldt ook: ▪ gevelwijzigingen zijn alleen mogelijk als deze uitgaan van herstel van de historische eigenschappen ▪ buitengevelisolatie is toegestaan op gevels die niet grenzen aan de openbare ruimte als deze de oorspronkelijke karakteristiek van het pand of ensemble niet aantast en/of is afhankelijk van de staat en (monumentale) waarde van de gevels.
Gevelafwerking is passend bij de karakteristiek van het pand Beschermde gezichten Zonwering ▪ uitvoeren als beweegbaar vlak scherm of in de vorm van een valarm/markisolette voorzien van doek ten behoeve van zonlicht ▪ boven de begane grond aanbrengen binnen de raamnegge ▪ afstemmen op gevelgeleding ▪ is ondergeschikt aan het gevelbeeld ▪ bij panden of (woon)blokken die een architectonische eenheid vormen wordt zonwering uniform toegepast Monumenten Voor monumenten geldt in ieder geval: ▪ restauratief herstel met gebruik van oorspronkelijke materialen en detaillering (wijze van uitvoeren in overleg) ▪ zonwering aan zonbelaste zijde is mogelijk wanneer deze geen afbreuk doet aan de architectuur ▪ zonwering wordt per afzonderlijke gevelsparing en binnen de negge aangebracht ▪ bevestigingen en ondersteunende constructies zijn terughoudend en reversibel uitgevoerd en leiden niet tot een aantasting van monumentale onderdelen zoals lijstwerk, tegeltableaus en natuurstenen onderdelen 9
▪
bij panden of (woon)blokken die een architectonische eenheid vormen wordt zonwering uniform toegepast
Pagina 60: ▪ buitengevelisolatie is op de achtergevels toegestaan als deze de oorspronkelijke karakteristiek van het pand of ensemble niet aantast en/of is afhankelijk van de staat en waarde van de achtergevels (met uitzondering van orde 1, monumenten en in beschermde gezichten) Erfgoed ordepanden Voor gevels grenzend aan openbaar toegankelijk gebied geldt bovendien: … Hierbij geldt: ▪ gevels met inbegrip van de gevelbeëindiging en oorspronkelijke architectonische elementen handhaven en herstellen in de oorspronkelijke karakteristiek, waarbij dit voor de basisorde geldt voor het totaalbeeld (voorgevels isoleren van binnenuit, buitengevelisolatie alleen te overwegen aan achtergevels) Beschermde gezichten Voor beschermde gezichten in deze systemen geldt ook: ▪ herstel in of naar de oorspronkelijke karakteristiek met gebruik van oorspronkelijke materialen en detaillering (wijze van uitvoering in overleg) Zonwering ▪ uitvoeren als beweegbaar vlak scherm of in de vorm van een valarm/markisolette voorzien van doek ten behoeve van zonlicht ▪ boven de begane grond aanbrengen binnen de raamnegge ▪ afstemmen op gevelgeleding ▪ is ondergeschikt aan het gevelbeeld Monumenten Voor monumenten geldt in ieder geval: ▪ restauratief herstel met gebruik van oorspronkelijke materialen en detaillering (wijze van uitvoeren in overleg) wordt vervangen door: ▪ buitengevelisolatie is toegestaan op
gevels die niet grenzen aan de openbare ruimte als deze de oorspronkelijke karakteristiek van het pand of ensemble niet aantast
10
en/of is afhankelijk van de staat en (monumentale) waarde van de gevels. Gevelafwerking is passend bij de karakteristiek van het pand Erfgoed ordepanden Voor gevels grenzend aan openbaar toegankelijk gebied geldt bovendien: … Hierbij geldt: ▪ gevels met inbegrip van de gevelbeëindiging en oorspronkelijke architectonische elementen handhaven en herstellen in de oorspronkelijke karakteristiek, waarbij dit voor de basisorde geldt voor het totaalbeeld (voorgevels isoleren van binnenuit, buitengevelisolatie mogelijk bij gevels die niet grenzen aan de openbare ruimte) Beschermde gezichten Zonwering ▪ uitvoeren als beweegbaar vlak scherm of in de vorm van een valarm/markisolette voorzien van doek ten behoeve van zonlicht ▪ boven de begane grond aanbrengen binnen de raamnegge ▪ afstemmen op gevelgeleding ▪ is ondergeschikt aan het gevelbeeld ▪ bij panden of (woon)blokken die een architectonische eenheid vormen wordt zonwering uniform toegepast Monumenten Voor monumenten geldt in ieder geval: ▪ restauratief herstel met gebruik van oorspronkelijke materialen en detaillering (wijze van uitvoeren in overleg) ▪ zonwering aan de zonbelaste zijde is mogelijk wanneer deze geen afbreuk doet aan de architectuur ▪ zonwering wordt per afzonderlijke gevelsparing en binnen de negge aangebracht ▪ bevestigingen en ondersteunende constructies zijn terughoudend en reversibel uitgevoerd en leiden niet
tot een aantasting van monumentale onderdelen zoals lijstwerk, tegeltableaus en natuurstenen onderdelen ▪ bij panden of (woon)blokken die een architectonische eenheid vormen wordt zonwering uniform toegepast
Pagina 62: ▪
Buitengevelisolatie is toegestaan als deze de oorspronkelijke karakteristiek van het pand of ensemble niet aantast (dit is afhankelijk van de staat en waarde van de gevels)
Erfgoed
11
Ordepanden Voor panden met orde WA2 en WA1 in deze systemen geldt bovendien: ▪ voor orde WA1: Handhaven en herstellen van de voor de vormgeving bepalende kenmerken, zoals maat, materiaal, detaillering, verhouding en kleur. Dit moet zoveel mogelijk gebeuren in authentiek materiaal, kleur en detaillering en rekening houdend met de samenhang in het gevelbeeld Hierbij geldt: ▪ ▪
▪
metselwerk inclusief voegwerk uitvoeren gelijk aan oorspronkelijk en afwijkende reparaties vervangen ventilatievoorzieningen bij geluidsbelaste gevels integreren in gevelmateriaal en daarbij plaats, type en kleur van de eventuele roosters in overleg bepalen (of opnemen in de detaillering van gevelkozijnen) geen buitengevelisolatie bij panden orde WA1 (isoleren van binnenuit)
Beschermde gezichten Voor beschermde gezichten in deze systemen geldt ook: ▪ herstel in of naar de oorspronkelijke karakteristiek met gebruik van oorspronkelijke materialen en detaillering (wijze van uitvoering in overleg) Zonwering ▪ uitvoeren als beweegbaar vlak scherm of in de vorm van een valarm/markisolette voorzien van doek ten behoeve van zonlicht ▪ boven de begane grond aanbrengen binnen de raamnegge ▪ afstemmen op gevelgeleding ▪ is ondergeschikt aan het gevelbeeld Monumenten Voor monumenten geldt in ieder geval: ▪ restauratief herstel met gebruik van oorspronkelijke materialen en detaillering (wijze van uitvoeren in overleg)
wordt vervangen door: ▪
Buitengevelisolatie is toegestaan als deze de oorspronkelijke karakteristiek van het pand of ensemble niet aantast (dit is afhankelijk van de staat en (monumentale) waarde van de gevels)
Erfgoed Ordepanden Voor panden met orde WA2 en WA1 in deze systemen geldt bovendien: ▪ voor orde WA1: Handhaven en herstellen van de voor de vormgeving bepalende kenmerken, zoals maat, materiaal, detaillering, verhouding en kleur. Dit moet zoveel mogelijk gebeuren in authentiek materiaal, kleur en detaillering en rekening houdend met de samenhang in het (monumentale) gevelbeeld Hierbij geldt:
12
▪ ▪
▪
▪
metselwerk inclusief voegwerk uitvoeren gelijk aan oorspronkelijk en afwijkende reparaties vervangen ventilatievoorzieningen bij geluidsbelaste gevels integreren in gevelmateriaal en daarbij plaats, type en kleur van de eventuele roosters in overleg bepalen (of opnemen in de detaillering van gevelkozijnen) muurventilatieroosters of- suskasten zijn toegestaan in gevels die niet grenzen aan de openbare ruimte als deze de oorspronkelijke karakteristiek van het pand of ensemble niet aantast en/of is afhankelijk van de staat en (monumentale) waarde van de gevels geen buitengevelisolatie bij panden orde WA1 (isoleren van binnenuit)
Beschermde gezichten Zonwering ▪ uitvoeren als beweegbaar vlak scherm of in de vorm van een valarm/markisolette voorzien van doek ten behoeve van zonlicht ▪ boven de begane grond aanbrengen binnen de raamnegge ▪ afstemmen op gevelgeleding ▪ is ondergeschikt aan het gevelbeeld ▪ bij panden of (woon)blokken die een architectonische eenheid vormen wordt zonwering uniform toegepast Monumenten Voor monumenten geldt in ieder geval: ▪ restauratief herstel met gebruik van oorspronkelijke materialen en detaillering (wijze van uitvoeren in overleg) ▪ zonwering aan zonbelaste zijde mogelijk is wanneer deze de architectuur van het pand niet verstoord ▪ zonwering wordt per afzonderlijke gevelsparing en binnen de negge aangebracht ▪ bevestigingen en ondersteunende constructies zijn terughoudend en reversibel uitgevoerd en leiden niet tot een aantasting van monumentale onderdelen zoals lijstwerk, tegeltableaus en natuurstenen onderdelen ▪ bij panden of (woon)blokken die een architectonische eenheid vormen wordt zonwering uniform toegepast
13
11 Zonnepanelen en -collectoren Pagina 88:
toegevoegd wordt: Voor monumenten en beschermde gezichten geldt: Schuine daken ▪ plaatsing is mogelijk op dakvlakken die niet grenzen aan de openbare ruimte ▪ zonnepanelen of -collectoren zichtbaar vanuit de openbare ruimte zijn mogelijk, wanneer deze ondergeschikt zijn t.o.v. de omgeving en/of het monument ▪ bij daken met bijzondere kapvormen, dakkapellen en bijzondere dakbedekking zijn de mogelijkheden voor plaatsing op dakvlakken grenzend aan de openbare ruimte beperkt Monumenten Voor monumenten geldt ook: ▪ bij daken die zijn gedekt met leien, koper, losanges of een andere zeldzame dakbedekking zijn zonnepanelen in beginsel niet toegestaan.
14
Voor monumenten en beschermde gezichten geldt: Schuine daken ▪ geen panelen of collectoren in dakvlakken grenzend aan de openbare ruimte Monumenten Voor monumenten geldt ook: ▪ plaatsing is mogelijk voor zover niet zichtbaar vanuit de openbare ruimte ▪ monumentale waarden worden niet aangetast (een en ander in overeenstemming met beleid en richtlijnen ten aanzien van monumenten) wordt vervangen door: Voor monumenten en beschermde gezichten geldt: Schuine daken ▪ plaatsing is mogelijk op dakvlakken die niet grenzen aan de openbare ruimte ▪ zonnepanelen of -collectoren zichtbaar vanuit de openbare ruimte zijn mogelijk, wanneer deze ondergeschikt zijn t.o.v. de omgeving en/of het monument ▪ bij daken met bijzondere kapvormen, dakkapellen en bijzondere dakbedekking zijn de mogelijkheden voor plaatsing op dakvlakken grenzend aan de openbare ruimte beperkt Monumenten Voor monumenten geldt ook: ▪ bij daken die zijn gedekt met leien, koper, losanges of een andere zeldzame dakbedekking zijn zonnepanelen in beginsel niet toegestaan.
15
12. Installaties Pagina 90:
Algemeen ▪ niet zichtbaar aanbrengen nabij, op of aan een monument of in het beschermd stadsgezicht wordt vervangen door: Erfgoed Voor monumenten en beschermde gezichten geldt ook: ▪ installaties inpandig plaatsen ▪ installaties ten behoeve van aardgasvrij maken: als er aantoonbare redenen zijn dat deze installaties, zoals buitenunits voor warmtepompen, niet (geheel) inpandig kunnen worden gerealiseerd, mogen deze ondergeschikt zichtbaar zijn vanuit openbaar gebied ▪ zendmasten of -installaties zijn alleen mogelijk wanneer de installatie niet hinderlijk zichtbaar is vanaf openbaar gebied, het beeld niet verstoort en volledig reversibel wordt aangebracht Pagina 90/91:
Voor alle installaties geldt: ▪ installaties inpandig realiseren (tenzij er aantoonbare redenen zijn dat de installaties niet (geheel) inpandig kunnen worden gerealiseerd) Erfgoed Voor monumenten en beschermde gezichten geldt ook: ▪ installaties inpandig oplossen (tenzij er aantoonbare redenen zijn dat de installaties niet (geheel) inpandig kunnen worden gerealiseerd) wordt vervangen door:
16
Voor alle installaties geldt: ▪ installaties inpandig plaatsen, behalve als dit aantoonbaar technisch niet mogelijk is. Dit kan het geval zijn bij buitenunits voor warmtepompen. Erfgoed Voor monumenten en beschermde gezichten geldt ook: ▪ installaties inpandig plaatsen ▪ installaties ten behoeve van aardgasvrij maken: als er aantoonbare redenen zijn dat deze installaties, zoals buitenunits voor warmtepompen, niet (geheel) inpandig kunnen worden gerealiseerd, mogen deze ondergeschikt zichtbaar zijn vanuit openbaar gebied ▪ zendmasten of -installaties zijn alleen mogelijk wanneer de installatie niet hinderlijk zichtbaar is vanaf openbaar gebied, het beeld niet verstoort en volledig reversibel wordt aangebracht.
17
13. Groene daken Pagina 92: Monumenten ▪ extensieve groene daken op een rijks- of gemeentelijk monument zijn alleen toegestaan als de architectuurhistorische of monumentale waarden niet worden aangetast (een monumenten vergunning is vereist) wordt vervangen door: Monumenten ▪ groene of blauwe daken zijn toegestaan op platte daken onder voorwaarde dat: - de constructie voldoende draagkracht heeft - de dakranden niet hoeven worden aangepast om het pakket aan te kunnen brengen, wanneer deze een onderdeel vormen van het monumentale beeld (hoog of positief). ▪ op hellende daken zijn groene daken in beginsel niet toegestaan.
18