bijl RIB Impulsproject Amsterdam Open Tech en Innovatie Hub

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 10 juli 2025 Economische Zaken Sofyan Mbarki Economische Zaken & Cultuur, bestuurszaken.ezc@amsterdam.nl

Onderwerp

Impulsproject Amsterdam Open Tech en Innovatie Hub

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het Impulsproject “Amsterdam Open Tech en Innovatie Hub”. Met dit project geven we een gerichte impuls aan investeringen in technologie en innovatie in de stad. Deze dragen bij aan het toekomstig verdienvermogen en het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen. Het Mario Draghi-rapport uit 2024 over de toekomst van het Europese concurrentievermogen heeft een duidelijke kernboodschap: Europa moet inzetten op technologische innovatie om haar welvaart, verdienvermogen, strategische autonomie en sociale model te behouden. Ook voor Amsterdam is dat urgent: de stad beschikt over een krachtig innovatie-ecosysteem, maar kent ook kwetsbaarheden. Dit zijn bijvoorbeeld beperkte samenwerking, achterblijvende opschaling (van innovatieve bedrijven), stagnerende arbeidsproductiviteit en een tekort aan talent met de juiste vaardigheden. Het Impulsproject “Amsterdam Open Tech en Innovatie Hub” richt zich daarom met het versterken van het innovatie-ecosysteem op twee cruciale pijlers waar we als stad het verschil kunnen maken: 1) Het versterken van de doorgroei van innovatieve bedrijven: gericht op het verbeteren van de infrastructuur voor scale-ups en versterken van de internationale profilering van Amsterdam als techstad.

2) Het versterken van de verbinding tussen onderwijs, bedrijfsleven en innovatie: het verbeteren van de samenwerking en kruisbestuiving tussen onderwijs- en kennisinstellingen (MBO, HBO en WO), investeerders en bedrijven om innovaties sneller naar de markt te brengen – met focus op kansrijke crossovers met tech en AI. Onderwijs- en kennisinstellingen, bedrijven en investeerders in de stad werken aan nieuwe impactvolle initiatieven. Deze krijgen vanuit het impulsproject middels cofinanciering een extra zetje, omdat dit bijdraagt aan de twee strategische pijlers en daarmee het innovatie-ecosysteem. Het Impulsproject bouwt voort op eerdere succesvolle programma's, bestaande initiatieven, de Economische Visie “Een nieuw Amsterdams economisch peil” en de onderliggende opgaven: a) Amsterdams Ondernemerschap

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

b) c) d) e)

Pagina 2 van 5

Versterken van Innovatie en Impact Ecosystemen Ruimte voor Werk en Voorzieningen Economisch Arbeidsmarktbeleid Ondernemend Duurzaam

Voor de visie “Een nieuw Amsterdams economisch peil” (vastgesteld in 2023) is € 23,5 miljoen gereserveerd, waarvan € 18,5 miljoen ingezet wordt voor de opgaveplannen die per opgave zijn vastgesteld. Voor het Impulsproject wordt € 5 miljoen gereserveerd dat in de periode 2025-2027 een bestemming krijgt. Techstad Amsterdam: innovatieve techoplossingen voor maatschappelijke problemen Europa bevindt zich op een kruispunt. In zijn in 2024 gepubliceerde rapport is Mario Draghi glashelder: als we onze welvaartstaat willen behouden, moeten we als Europa veel radicaler en doelgerichter investeren in technologische innovatie. We kunnen het ons niet veroorloven achter te blijven bij China en de VS in sleuteltechnologieën. Deze zijn bepalend voor onze strategische autonomie, onze economische slagkracht en onze antwoorden op klimaatverandering, digitalisering en vergrijzing. Dit wordt ondersteund door het rapport van TNO Vector van eerder dit jaar, waarin een vertaling is gemaakt van het Draghi rapport voor Nederland. Voor Amsterdam, als een van de economische motoren van Nederland, is deze oproep meer dan relevant. Onze economie floreert bij de gratie van openheid, talent, innovatie en samenwerking. Toch is het niet vanzelfsprekend dat we daarin voorop blijven lopen. Ook hier zien we dat de concurrentie om talent, kennis en investeringen snel toeneemt.

Tegelijkertijd nemen de uitdagingen waarvoor we staan in urgentie toe: de energietransitie, de druk op de zorg, de woningbouwopgave, het klimaatvraagstuk. We hebben technologie nodig die oplossingen dichterbij brengt en die bij voorkeur in onze eigen regio ontstaat, gedragen door onze Europese waarden. Juist nu, in een tijd waarin het Rijk worstelt met besluitvorming en langetermijnbeleid onder druk staat, kiest Amsterdam bewust voor daadkracht en zetten wij als stad koers richting de economie van morgen. Daarom zetten we als stad nu in op een scherpe, gerichte investering in het innovatie-ecosysteem. De keuze hiervoor komt niet uit het niets: Amsterdam beschikt over een volwassen ecosysteem van innovatieve bedrijven, onderwijs- en kennisinstellingen, investeerders en maatschappelijke organisaties. De stad trekt talent aan, ondersteunt startups met begeleiding en financiering, en succesvolle founders investeren steeds vaker zelf ook in nieuwe bedrijven die maatschappelijke impact nastreven. Denk bijvoorbeeld aan Monumental (toepassingen in de bouw op basis van AI en robotica: metselrobots) en Cradle (een AI-platform voor de ontwikkeling van nieuwe eiwitten voor biomedische toepassingen). Er gebeurt al veel. Van deeptech rond gezondheid en AI tot circulaire voedselsystemen en digitale inclusie.

Zie ook het Science Park, waar een indrukwekkende concentratie van kennis, technologie en ondernemerschap samenkomt. De komst van een super quantumcomputer versnelt de ontwikkeling van quantumkennis en heeft het aantal onderzoekers vertienvoudigd. Lab42 groeit uit tot hotspot voor valorisatie, en het Civic AI Lab toont de kracht van het inzetten van AI voor maatschappelijke doeleinden. Ook elders in de stad ontwikkelen zich innovatiedistricten, waar we samen met partners bouwen aan hubs voor ondernemerschap en technologie. Zo zijn er

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 3 van 5

onderzoekscentra als ADORE, programma’s als Amsterdam Circulair, en het aantrekken van Europese netwerken zoals Hello Tomorrow. In al deze voorbeelden speelt de gemeente een actieve rol. Beperkte middelen gericht inzetten, om zwaktes in het ecosysteem aan te pakken Toch valt er nog winst te boeken: de samenwerking tussen initiatieven en districten kan sterker en de aansluiting tussen onderwijs en het bedrijfsleven blijft vaak zwak. Door die schakels beter te leggen, versterken we de impact van het ecosysteem. Daarnaast blijven we achter in opschaling: het succesvol doorgroeien van startups naar bedrijven met schaal en impact. Ook de valorisatie het omzetten van kennis naar toepassingen - kan beter. Te veel kennis blijft op de plank liggen of verdwijnt naar het buitenland. Daarmee missen we niet alleen economische kansen, maar ook de mogelijkheid om technologie te ontwikkelen die aansluit bij onze waarden. Daarom zetten we extra in op scale-up infrastructuur en sterkere publiek-private samenwerking rond valorisatie. Een andere zwakke plek is de stagnerende arbeidsproductiviteit. Dit is één van de thema's die ook door Draghi is benoemd. Zeker in een stad met hoge kosten en beperkte ruimte is productiviteitsgroei essentieel. Innovatie is de sleutel: via nieuwe technologie, beter datagebruik en slimmere werkprocessen. Maar zonder talent geen innovatie.

Nog niet alle talent in de stad wordt optimaal gebruikt. We investeren daarom in lokaal talent, onder meer via de MBO-agenda. Ook voeren we gesprekken met de instellingen om het onderwijs beter aan te laten sluiten op de economische sectoren van de toekomst. Daarnaast blijven we inzetten op het aantrekken en behouden van internationaal talent. Amsterdamse instellingen en bedrijven hebben specialistische kennis nodig - bijvoorbeeld op het gebied van AI - die lokaal niet altijd voor handen is. Amsterdam gaat de uitdaging aan door een actieve, verbindende rol te spelen in het ecosysteem. We brengen partijen samen, signaleren barrières en nemen initiatief om die weg te nemen. We verbinden partijen aan maatschappelijke opgaven. We versterken wat werkt en investeren waar de markt faalt of stagneert. Gemeentelijke middelen zijn misschien beperkt in omvang, maar maken vaak het verschil in timing en vertrouwen. Amsterdams publiek geld fungeert zo als multiplier: het geeft het juiste duwtje en trekt daarmee een veelvoud aan privaat kapitaal en talent aan. Onze inzet sluit aan bij bredere Europese ambities. Draghi onderstreept dat Europees concurrentievermogen vraagt om samenwerking tussen steden en regio’s, met een actieve rol voor overheden. Amsterdam neemt hierin verantwoordelijkheid.

Als internationale stad verbinden we lokale innovatie met Europese programma’s en zijn we een toegangspoort tot Nederland voor buitenlandse bedrijven, kenniswerkers en investeerders. We werken samen met andere steden via netwerken als Eurocities (waar Amsterdam sinds kort vicevoorzitter is van het Economic Development Forum) en Scale Cities en vergroten onze zichtbaarheid in Brussel. Ook halen we Europese netwerken en evenementen naar Amsterdam, zoals Hello Tomorrow, om het ecosysteem te versterken. We doen al veel, maar met dit impulsproject zetten we als stad nog steviger in op innovatie die bijdraagt aan de aanpak van de grote maatschappelijke uitdagingen. Dat doen we niet met een projectencarrousel, maar met een langetermijnstrategie die inzet op samenwerking, focus en opschaling. Niet alles kan overal, maar wat werkt, moet de ruimte krijgen om te groeien. Want daarmee bouwen we aan een economie die toekomstbestendig en eerlijk is.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 4 van 5

Twee pijlers om het fundament onder Amsterdam Techstad te versterken Het Impulsproject richt zich op twee strategische pijlers (zie pagina 1). Daarmee sluiten we aan bij de belangrijkste uitdagingen die door Draghi zijn geïdentificeerd. De strategische pijlers zijn bedoeld om het innovatie-ecosysteem naar het volgende niveau te tillen en innovatieve bedrijven te stimuleren een volgende stap in hun groeipad te zetten. Met het Impulsproject zetten we vooral in op AI, deeptech (quantumtechnologie, robotica en biotechnologie), life sciences & health (LSH) en duurzame technologieën. Het doel hiervan is om bij te dragen aan maatschappelijke opgaven zoals de energietransitie, circulariteit, gezondheid en een inclusieve arbeidsmarkt (inclusief onderwijsvernieuwing). Dat doen we door het aantrekken en door ontwikkelen van minimaal twee nieuwe impactvolle hubs (incubators en/of accelerators) in de komende drie jaar. Deze komen op specifieke plekken in de stad om innovatiedistricten te versterken. Hier kunnen onder andere startups, scale-ups, onderwijs- en kennisinstellingen, gevestigde bedrijven en financiers samenwerken en elkaar helpen bij de doorgroei van bedrijven. Door de locatie en verbinding van de hubs met de stad kan nieuwe technologie (zoals AI) en innovatie worden door vertaald naar concrete oplossingen voor maatschappelijke opgaven in de stad.

We gaan economisch en maatschappelijk relevante plekken (zoals de Amsterdamse innovatiedistricten) doorontwikkelen met betere toegang tot support en kapitaal voor innovatieve bedrijven. Dit draagt bij aan de verduurzaming van de stad en de economie. Daarnaast bouwen we de samenwerking tussen onderwijs- en kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties, investeerders en bedrijven verder uit als het gaat om urgente maatschappelijke en technologische vraagstukken (op de domeinen AI, zorg en duurzaamheid). We stimuleren cross-overs tussen de verschillende technologische en maatschappelijke profielen van Amsterdam, en verbreden de samenwerking van het MBO, HBO en WO met het bedrijfsleven. Dit doen we door minimaal tien challenge-based projecten uit te voeren en (minimaal drie) innovatielabs open te stellen en op te schalen de komende drie jaar. Zo realiseren en versnellen we de valorisatie van kennis, bieden we ruimte aan nieuw ondernemerschap en experimenten en verbreden we challenge-based onderwijs en onderzoek. We bouwen voort op de bestaande fundamenten en pakken de belangrijkste knelpunten aan in de groeicultuur, valorisatieketen en infrastructuur. Hiermee zorgen we ervoor dat Amsterdam niet alleen een broedplaats voor startups blijft, maar ook een stad waar innovatieve bedrijven daadwerkelijk kunnen doorgroeien en internationale impact kunnen maken.

In de aanpak staat het aanjagen van nieuwe zichtbare initiatieven (met partijen van buiten) én het duurzaam versterken van de samenwerking tussen de kernspelers in het innovatie-ecosysteem in de stad centraal. Het college pakt hiermee haar verantwoordelijkheid en gaat aan de slag met het rapport van Mario Draghi. Met het Impulsproject is de wereld niet van vandaag op morgen veranderd, maar het is een extra bouwsteen in het streven naar strategische autonomie en het toekomstig verdienvermogen van Amsterdam. De komende periode wordt gebruikt om de plannen verder uit te werken met onderwijs- en kennisinstellingen, het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 5 van 5

en investeerders. Wanneer de concrete initiatieven worden gelanceerd, die mede mogelijk worden gemaakt door het Impulsproject, zal ik u nader informeren. Ik vertrouw er op u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl