Afd. motie 800.21

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 februari 2023 Diversiteit, Personeel & Organisatie Touria Meliani, Hester van Buren Directies OJZD en P&O (bestuurszaken.ojzd@amsterdam.nl; bestuurszaken.peno@amsterdam.nl) Motie (800) van de leden De Fockert en La Rose inzake onderzoek lot homo’s op ‘homolijsten’ in de Tweede Wereldoorlog

Geachte leden van de gemeenteraad,

In 2017 heeft uw raad het college middels schriftelijke vragen verzocht onderzoek te doen naar het wervingsbeleid van de gemeente Amsterdam in het verleden, vanwege het vermoeden van discriminatie op basis van seksuele geaardheid. Dit vermoeden ontstond door berichtgeving in de media over de notulen van de Amsterdamse Beoordelingscommissie Goed Zedelijk Gedrag Gemeentepersoneel (1912-1959) door het stadsarchief Amsterdam. Het college heeft daarom in 2018 besloten om de handelingswijze van De Amsterdamse Beoordelingscommissie Goed Zedelijk Gedrag Gemeentepersoneel te onderzoeken. Het onderzoek bracht verontrustende informatie aan het licht waar het college met afschuw van kennis heeft genomen. Het feit dat er in het verleden sprake was van discriminerend personeelsbeleid bij de gemeente Amsterdam maakte dat het college zich verantwoordelijk voelde om hier nader onderzoek naar te laten doen, om hieruit lessen te kunnen leren voor het heden en de toekomst. Op 9 juni 2021 is de raad geïnformeerd over dit onderzoek, in de raadsbrief “Onderzoeksresultaten m.b.t. de Amsterdamse Beoordelingscommissie Goed Zedelijk Gedrag Gemeentepersoneel (19421958)”.

Uit dit onderzoek blijkt dat de commissieleden vooroordelen hadden en discrimineerden tegen homoseksuele mannen, vrouwen, mensen met een verstandelijke beperking, mensen met een crimineel verleden, mensen met een ander land van herkomst en mensen uit een lagere economische klasse. In deze brief is de raad ook geïnformeerd over de lessen die de onderzoekers trekken uit dit onderzoek, die relevant zijn voor de gemeente in het heden. Daarnaast zijn enkele acties benoemd die de gemeente naar aanleiding van het onderzoek zal ondernemen, zoals het organiseren van een bijeenkomst met medewerkers om de uitkomsten van het onderzoek op gepaste wijze binnen de eigen organisatie te bespreken. In de raadsbrief van 9 juni 2021 vermeldde het college ook dat uit het onderzoek is gebleken dat de Amsterdamse zedenpolitie een lijst bij hield van mensen die homoseksueel waren of van wie zij vermoedden dat zij homoseksueel waren. In januari 1941 is een kopie van deze lijst door de Amsterdamse politie aan de Sicherheitspolizei verschaft. Op dit moment voert het NIOD Instituut

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 februari 2023 Pagina 2 van 2

voor Oorlogs- Holocaust- en Genocidestudies een onafhankelijk onderzoek uit naar de rol van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daarbij wordt het verstrekken van deze gegevens aan de Duitse bezetter betrokken. Deze lijst is eerder ook al onderdeel geweest van een expositie in het stadsarchief. Naar aanleiding van de raadsbrief “Onderzoeksresultaten m.b.t. de Amsterdamse Beoordelingscommissie Goed Zedelijk Gedrag Gemeentepersoneel (1942-1958)” heeft uw raad een motie aangenomen (dd.1 december 2021) waarin het college wordt verzocht ‘met het NIOD in gesprek te gaan over de mogelijkheden om binnen het reeds lopende onderzoek specifiek het lot van de homoseksuele mannen op de in januari 1941 aan de Sicherheitspolizei overhandigde lijst te onderzoeken’. Omdat het NIOD onafhankelijk onderzoek uitvoert kan de gemeente niet sturen op de onderzoeksdoelen. Wel kan de gemeente in overleg treden met het NIOD. Dit is naar aanleiding van de motie gedaan. Uit dit gesprek is naar voren gekomen dat het NIOD de desbetreffende lijst in het lopende onderzoek wil meenemen. Daarbij zal met name de vraag leidend zijn of in de archieven informatie te vinden is over de wijze waarop die lijst is ontstaan, en over de omstandigheden waarin die lijst door de politie c.q. de gemeente aan de Duitsers is overhandigd.

Omdat meer dan 4.000 namen op die lijst staan, is het binnen het lopende onderzoek volgens het NIOD niet mogelijk om te trachten te achterhalen wat er met al die verschillende individuen is gebeurd. Het NIOD zal wel proberen om, op basis van enkele individuele casussen, een indruk te geven van de gevolgen die het op de lijst staan heeft gehad. Zodra het onderzoek, naar de rol van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog is afgerond, zal de raad hierover worden geïnformeerd.

Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Inclusie en Antidiscriminatie

Bijlagen 1. Raadsbrief Onderzoeksresultaten m.b.t. De Amsterdamse Beoordelingscommissie Goed Zedelijk Gedrag Gemeentepersoneel (1942-1958) 2. Motie van de leden De Fockert en La Rose inzake onderzoek lot homo’s op ‘homolijsten’ in de Tweede Wereldoorlog

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl