Afd. motie 742.21

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 12 december 2022 Opvang (MO/BW, ongedocumenteerden en vluchtelingen) Rutger Groot Wassink Directie Onderwijs, Jeugd, Zorg en Diversiteit bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl Afdoening motie 742.21 van de leden Veldhuyzen, Bloemberg-Issa en De Fockert inzake opvang dakloze lhbtiq+’ers

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 10 november 2021 heeft uw raad de motie (742.21) van de leden Veldhuyzen (BIJ1) en Bloemberg-Issa (PvdD) en De Fockert (GL) aangenomen. Deze motie gaat over opvang voor dakloze lhbtiq+’ers. Het college wordt gevraagd onderzoek te doen naar de noodzaak en mogelijkheden om een opvang voor dak- en thuisloze lhbtiq+’ers in te richten en hierover te rapporteren naar de raad. Via de termijnagenda Opvang bent u op de hoogte gehouden over de voortgang van deze motie. In de voorliggende brief informeren we u over de wijze waarop het college uitvoering heeft gegeven aan de motie. Onderzoek naar noodzaak aparte opvang voor dak- en thuisloze lhbtiq+’ers In de periode april - september 2022 heeft Klooster onderzoek & advies een verkennend onderzoek uitgevoerd naar de behoefte aan aparte opvang voor (jong)volwassen dak- en thuisloze lhbtiq+’ers in Amsterdam. Het onderzoek heeft zich geconcentreerd op de maatschappelijke opvang en beschermd wonen (MOBW); de kortdurende dag- en nachtopvang en de winteropvang. In totaal zijn 38 personen geïnterviewd. Het gaat om: Belangengroepen, lhbtiq+-experts, medewerkers van de opvang en (ex)-cliënten met een lhbtiq+-achtergrond. Naast interviews zijn ook (internationale) literatuur en (beleids)rapportages bestudeerd om nieuwe kennis en inzichten te verkrijgen.

De uitkomsten van het onderzoek zijn verwerkt in het rapport “Verkennend onderzoek naar de voorwaarden voor een veilige opvang van dak- en thuisloze lhbtiq+’ers in Amsterdam” van oktober 2022. Het onderzoeksrapport is als bijlage toegevoegd. Motieven voor aparte opvang voor dak- en thuisloze lhbtiq+’ers In het verkennend onderzoek wordt aangegeven dat er behoefte is aan een aparte opvang voor (jong)volwassen dak- en thuisloze lhbtiq+’ers. De voornaamste motieven hiervoor zijn: - Onvoldoende inclusiviteit van de bestaande opvang: De Amsterdamse opvang is nog onvoldoende inclusief. Dit heeft te maken met een combinatie van veiligheid en sfeer binnen de opvang en de deskundigheid van (sommige) medewerkers in de opvang. - Onvoldoende veiligheid binnen de opvang: Onder veiligheid wordt zowel fysieke als sociale veiligheid verstaan. Fysieke onveiligheid geldt voor de meeste MOBW-voorzieningen, maar het zijn vooral de grootschalige dag- en nachtopvang en de winteropvang (opvangvoorzieningen met grote slaapzalen) die geassocieerd worden met onveiligheid.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

-

Datum 12 december 2022 Pagina 2 van 4

Sociale onveiligheid ontstaat door intolerante gedragingen (agressie, “misgenderen”, onbegrip en pesterijen) van mede-cliënten tegenover cliënten met een lhbtiq+achtergrond en het gebrek aan deskundigheid en sensitiviteit bij vaste en tijdelijke1 medewerkers in de opvang. Behoefte aan aparte opvang is er in het bijzonder voor de meest kwetsbare lhbtiq+’ers (jong)volwassenen, zoals trans personen, biculturele-, feminiene- en homoseksuele personen. Herkenning van en deskundigheid bij medewerkers van de opvang: Het is belangrijk voor cliënten met een lhbtiq+-achtergrond dat ze begeleid worden door medewerkers met een gelijke achtergrond. Dit voelt vertrouwd en ze weten uit eigen ervaringen wat er speelt.

Denkrichtingen aparte opvang voor dak- en thuisloze lhbtiq+’ers Als het gaat om het organiseren van aparte opvang voor (jong)volwassen dak- en thuisloze lhbtiq+’ers, zien we in het verkennend onderzoek verschillende denkrichtingen: - Belangengroepen en lhbtiq+-experts willen het liefst een aparte kleinschalige opvang op een aparte locatie in de stad. - Medewerkers van de opvang zien meerwaarde in een aparte opvang, maar willen dit binnen of dichtbij de bestaande opvang organiseren. Ze willen geen afzonderlijke opvang op een aparte locatie in de stad, omdat dit de integratie van lhbtiq+’ers in de samenleving bemoeilijkt. In de literatuur wordt dit ook als een risico genoemd. - (Ex)-Cliënten met een lhbtiq+-achtergrond hebben geen expliciete voorkeur. De voorwaarden die ze noemen zijn: een plek die veilig en fijn is. Het gaat om een plek waar je jezelf kan zijn en waar je soortgelijke mensen herkent. Samenvattend zijn de denkrichtingen: 1. Aparte kleinschalige opvang op een aparte locatie in de stad. 2. Aparte opvang binnen of dichtbij de bestaande opvang. Het gaat om aparte kamers of afdelingen. Keuze college: aparte kamers of afdelingen binnen of dichtbij de bestaande opvang Het college erkent de behoefte aan een aparte opvang voor (jong)volwassen dak- en thuisloze lhbtiq+’ers en kiest voor denkrichting 2; een aparte opvang binnen of dichtbij de bestaande opvang.

We willen lhbtiq+’ers niet afzonderen maar zorgen dat ze op een veilige manier worden opgevangen zodat ze kunnen werken aan hun herstel. Daarom realiseren we binnen of dichtbij de opvang aparte kamers of afdelingen voor lhbtiq+’ers. Hiertoe zoeken we samenwerking met aanbieders van de opvang, belangengroepen, lhbtiq+-experts en cliënten met een lhbtiq+achtergrond. We kijken naar goede voorbeelden die we al hebben, zoals de dag- en nachtopvang voor jongvolwassenen. Hier zijn aparte kamer(s) voor trans en non binaire (jong)volwassenen. Dit loopt naar tevredenheid van alle partijen. Het signaal over onveiligheid binnen de grootschalige dag- en nachtopvang en winteropvang gaat het college aan het hart. Voor de winteropvang 2022 – 2023, zijn al maatregelen getroffen om de veiligheid te waarborgen. Voor lhbtiq+’ers is een deel van een opvanglocatie gereserveerd en er wordt zoveel mogelijk gewerkt met professionals met affiniteit voor deze groep. 1

ZZP’ers en invalkrachten die vanwege personeelstekort in de opvang, regelmatig worden ingezet door de aanbieders van de opvang.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 december 2022 Pagina 3 van 4

Andere opbrengsten onderzoeksrapport Het verkennend onderzoek heeft ook andere nuttige informatie opgeleverd. Het gaat om: a) De omvang van de groep dak- en thuisloze lhbtiq+’ers in Amsterdam: De omvang is niet bekend omdat seksuele oriëntatie en genderidentiteit vaak niet worden geregistreerd. Vermoedelijk blijft een deel van de groep lhbtiq+’ers onzichtbaar waardoor ze geen adequate hulp krijgen. Landelijk heerst hetzelfde beeld. We willen meer grip krijgen op de omvang van deze groep en brengen dit probleem onder de aandacht bij de aanbieders van de opvang, de Buurtteams en andere relevante partijen binnen ons zorgstelsel. b) In het onderzoeksrapport komt naar voren dat medewerkers van de screeningsbalie Bijzondere Doelgroepen soms signalen missen rondom lhbtiq+. Ze brengen de problematiek van lhbtiq+’ers niet altijd in verband met de coming-out of de problematiek wordt mogelijk onderschat waarbij niet de juiste zorg wordt geboden. Dit is een ernstig signaal en daarom hebben we dit al onder de aandacht gebracht van verschillende directies, met het doel verbeterafspraken te maken. Vervolgstappen De vervolgstappen voor de komende periode zijn: - Begin 2023 volgt een bestuurlijk gesprek met de aanbieders van de MOBW-voorzieningen waarin we het volgende gaan bespreken: o Het realiseren van aparte kamers of afdelingen binnen of dichtbij de bestaande opvang.

Belangengroepen, lhbtiq+-experts en cliënten met een lhbtiq+achtergrond worden hierbij betrokken. o De deskundigheid van medewerkers in de opvang en wat nodig is aan professionalisering zodat er voldoende specifieke expertise is binnen de opvang. - Monitoren van de veiligheid en de bejegening van lhbtiq+’ers binnen de dag- en nachtopvang en de winteropvang.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 december 2022 Pagina 4 van 4

Ten slotte: Het verkennend onderzoek heeft nieuwe inzichten gegeven en we zijn daar blij mee. Het college wil de komende jaren blijven investeren in een inclusievere opvang want dit is nodig. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale zaken, Opvang (MO/BW, ongedocumenteerden en vluchtelingen), Gemeentelijk vastgoed, Democratisering (inclusief Bestuurlijk stelsel), Masterplan Nieuw-West, Volwasseneducatie, laaggeletterdheid en inburgering en Archeologie Bijlagen Onderzoeksrapport “Verkennend onderzoek naar de voorwaarden voor een veilige opvang van dak- en thuisloze lhbtiq+’ers in Amsterdam”.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl