Afd. motie 549.22

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 16 april 2024 Economische Zaken Sofyan Mbarki Economische Zaken, Directie.en.managementadvisering.EZ@amsterdam.nl Afdoening motie 549.22 inzake de Visie Bezoekerseconomie 2035 en de voorgestelde maatregelen in het kader van de Verordening op toerisme in balans van de leden Van Renssen (GroenLinks), Bentoumya (GroenLinks) en Namane (PvdA) met de invoering van het Hotelbeleid 2024, de pijplijn en de notitie Transformatie hotels

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 21 december 2022 is motie 549.22 inzake de Visie Bezoekerseconomie 2035 en de voorgestelde maatregelen in het kader van de Verordening op toerisme in balans van de raadsleden Van Renssen (GroenLinks), Bentoumya (GroenLinks) en Namane (PvdA) aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd om: - Te onderzoeken of als beheermaatregel voor het beperken van de groei van het aantal bezoekers tevens voor “nee, tenzij”-gebieden een ‘nieuw voor oud-regeling” opgenomen kan worden. Opdat alleen wordt meegewerkt aan de toevoeging van nieuwe hotelkamers als elders in de stad hetzelfde aantal hotelkamers uit de markt wordt gehaald; - De uitkomsten van dit onderzoek voor de zomer van 2023 te rapporteren aan de Raad. In de voortgangsbrief bezoekerseconomie van juni 2023 en in de raadsinformatiebrief bezoekerseconomie van januari 2024 is aangegeven dat de uitvoering van motie 549.22 een beleidswijziging betekent waarvoor langere voorbereidingstijd is. Het college geeft uitvoering aan de motie door het Overnachtingsbeleid te vervangen door het Hotelbeleid 2024 (bijlage 1). De nee, tenzij-gebieden verdwijnen, de gemeente Amsterdam wordt 100% nee-gebied en de nieuw-voor-oud-regel is aangepast. In deze brief informeer ik u tevens over het overzicht met lopende hotelinitiatieven, de zogenoemde pijplijn (bijlage 2).

Daarnaast informeer ik u over de verkenning naar de haalbaarheid van de transformatie van bestaande hotels naar een andere functie, dit is als maatregel opgenomen in de Nota toerisme overnachtingen (bijlage 3). Uw raad heeft de motie aangenomen bij de behandeling van de Visie Bezoekerseconomie in Amsterdam 2035 en de maatregelen die zijn opgenomen in de bijbehorende Nota toerisme overnachtingen. Deze verordening komt voort uit het volksinitiatief ‘Amsterdam heeft een keuze’. Hierin hebben ruim 30.000 Amsterdammers het gemeentebestuur opgeroepen de bezoekersstromen in Amsterdam in de hand te houden. In de verordening is vastgelegd dat het aantal toeristenovernachtingen de 20 miljoen overnachtingen niet mag overschrijden. De

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 april 2024 Pagina 2 van 4

prognose voor 2023 kwam uit op 21,5 miljoen overnachtingen. Inmiddels is duidelijk dat het aantal hotelovernachtingen in 2023 in Amsterdam is uitgekomen op 20.665.000. Dit is exclusief vakantieverhuur, bed and breakfast en cruiseovernachtingen. Nieuw Hotelbeleid: geen nee, tenzij-gebieden meer Om uitvoering te geven aan het doel van de motie, om alleen mee te werken aan het toevoegen van nieuwe hotelkamers als elders in de stad hetzelfde aantal hotelkamers uit de markt gehaald worden, heeft het college het nieuwe Hotelbeleid vastgesteld. Daarin is opgenomen dat de hele gemeente een nee-gebied is. Amsterdam heeft geen nee, tenzij-gebieden meer. De keuze om van de hele gemeente Amsterdam nee-gebied te maken is een logisch sluitstuk van eerder genomen stappen waarmee het college stuurt op het beperken van de toename van hotels. In de laatste aanscherping van het beleid in 2021 bleven enkele nee, tenzij-gebieden behouden. Het beleid bleek uiterst effectief. Slechts drie initiatieven voldeden sinds 2017 aan de voorwaarden. De reden voor het behoud van de nee, tenzij-gebieden was dat het in bepaalde ontwikkelgebieden wenselijk werd geacht hotels te kunnen toevoegen ten behoeve van functiemenging. Denk bij ontwikkelgebieden bijvoorbeeld aan delen van Noord.

In de afgelopen jaren zijn er in deze gebieden hotels bijgekomen en komen er ook nog hotels bij, dit als gevolg van directe rechten in het bestemmingsplan. Daarmee is het toevoegen van nog meer hotels niet meer nodig voor functiemenging. Het behouden van gebieden waar hotels onder voorwaarden mogelijk zijn (nee, tenzij) is niet in lijn met de wens van de raad om de overnachtingscapaciteit te beperken. Uiteindelijk draagt immers elk extra hotel, ongeacht de plek, bij aan de toename van de totale overnachtingscapaciteit en daarmee aan de ongewenste stijging van het aantal bezoekers van de stad. De motie spreekt over onderzoeken. Het nieuwe Hotelbeleid gaat een stap verder, en voert het te onderzoeken vraagstuk uit. Het beleid vloeit dan ook niet alleen voort uit de motie, maar is een volgende stap in de commitment van het college om te sturen op slaapplaatsen, zoals genoemd in de Verordening toerisme in balans. Met het Hotelbeleid wordt recht gedaan aan de motie, die daarmee is uitgevoerd. Effectievere nieuw-voor-oud-regeling in het nieuwe hotelbeleid In het hotelbeleid is de nieuw-voor-oud regel behouden. Daardoor blijven nieuwe hotelinitiatieven mogelijk, mits er sprake is van een kwalitatieve verbetering en de overnachtingscapaciteit in de gemeente niet toeneemt. Daar waar een hotel sluit kan een nieuw hotel worden gerealiseerd.

Met deze maatregel worden eigenaren van kleine, oude en soms overlast gevende hotels gestimuleerd deze te transformeren, bijvoorbeeld naar woningen. Door de uitruil is het mogelijk elders in de stad een nieuw kwalitatief hoogwaardig hotelinitiatief te realiseren. Hierbij heeft het de voorkeur dat het nieuwe hotel buiten het centrum ligt. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat oude hotels aan de rand van de stad worden vervangen door nieuwe hotels in gebieden waar nieuwe hotels niet gewenst zijn, zoals het Wallengebied. Ook aanpassingen die voorzien in een kwaliteitsverbetering van een bestaand hotel en niet leiden tot een toename van de overnachtingscapaciteit blijven mogelijk. Een duurzaam en kwalitatief hoogwaardig hotel dient verder te voldoen aan de volgende randvoorwaarden: een sterrenclassificatie van minimaal 4 sterren, publiekstoegankelijke voorzieningen, participatie, duurzaamheid en sociaal ondernemerschap.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 april 2024 Pagina 3 van 4

De nieuw-voor-oud regel is van toepassing in nee-gebieden. Met de invoering van het nieuwe beleid wordt de reikwijdte van deze maatregel vergroot tot de hele gemeente. In het nieuwe hotelbeleid is de nieuw-voor-oud regeling eenvoudiger gemaakt. Op deze manier blijft het mogelijk ongewenste hotels te verplaatsen en te zorgen voor kwaliteitsverbetering. Sinds de nieuw-voor-oud regeling in 2017 is vastgesteld is slechts één keer gebruikgemaakt van de regeling. Met name de eis dat een hotelconcept uniek dient te zijn en de vereiste van de aanwezigheid van een hotelexploitant in de initiatieffase bleken in de praktijk een te groot obstakel. Om de regeling goed te kunnen inzetten en duidelijkheid te geven aan de ontwikkelaar zijn in het nieuwe hotelbeleid deze eisen niet meer opgenomen. In het nieuwe beleid is als nieuwe voorwaarde opgenomen dat met de ontwikkelaar of vastgoedeigenaar afspraken worden gemaakt over de exploitatie. Deze worden bij doorverkoop verplicht overgedragen door de nieuwe eigenaar of exploitant van het hotel. Het Hotelbeleid is van toepassing als een afweging nodig is vanuit de gemeente. Dit is het geval als een vergunning aangevraagd wordt, een verandering nodig is in het erfpachtcontract of het omgevingsplan moet worden aangepast.

De aanpassing van het beleid is ook van belang om verregaande publiek- en privaatrechtelijke maatregelen te rechtvaardigen, zoals de nieuw-vooroud regel of het erfpachtinstrument. Het erfpachtinstrument zet de gemeente in om geen medewerking te verlenen aan wijzigingen van erfpachtvoorwaarden van hotelinitiatieven in neegebieden, ook als deze ontwikkeling publiekrechtelijk is toegestaan. Omdat de hele gemeente een nee-gebied is geworden is de reikwijdte van deze maatregel door het nieuwe beleid vergroot. Pijplijn: 0verzicht lopende initiatieven Bij de vaststelling van het overnachtingsbeleid in 2016 is een inventarisatie gemaakt van lopende hotelinitiatieven, de zogenoemde pijplijn. De geactualiseerd pijplijn is bijgevoegd (bijlage 2). Met het overzicht wordt de gemeenteraad geïnformeerd over het nog te verwachten aantal nieuwe hotelkamers. De reden dat er ondanks het strenge beleid nog hotels bijkomen is dat het hotelbeleid niet toepasbaar is op directe rechten die zijn opgenomen in het omgevingsplan. Met de gefaseerde uitrol van het omgevingsplan wordt de komende jaren gekeken naar de mogelijkheid om onbenutte hotelrechten zoveel mogelijk weg te bestemmen. Daarmee zouden we de toename van het aantal nieuwe hotels kunnen beperken.

Transformatie hotels te kostbaar In de Nota toerisme overnachtingen is opgenomen dat de transformatie van hotels naar woon- of kantoorfunctie wordt verkent. Onderzocht is of transformatie van hotels naar andere functies kan bijdragen aan het verminderen van het aantal bezoekers en overnachtingen (bijlage 3). Uit het onderzoekt blijkt dit geen realistische oplossing. Het opkopen en transformeren van hotels naar andere functies is zeer kostbaar, omdat hotelvastgoed een van de hoogste waardes vertegenwoordigt. Transformatie heeft daarnaast alleen effect op het terugdringen van het aantal overnachtingen indien het om grote aantallen gaat. Financiële middelen zijn hiervoor niet beschikbaar. Hier staat tegenover dat sluiting van een klein overlast gevend hotel mogelijk wel een positief effect heeft op de directe leefomgeving. Transformatie is weliswaar niet de oplossing voor het terugbrengen van het aantal overnachtingen, maar kan wel zorgen voor het terugdringen van overlast.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 april 2024 Pagina 4 van 4

Met het nieuwe beleid wordt recht gedaan aan de breed gesteunde motie van de gemeenteraad en geven we uitvoering aan de Verordening op toerisme in balans Amsterdam. Het beleid is besproken met de dagelijks besturen van de stadsdelen en zij staan hier positief tegenover. De MRA kan zich vinden in het verder afremmen van de groei van hotels in Amsterdam. Ook zijn de hotelbranche en KHN Amsterdam meegenomen in de totstandkoming van het nieuwe beleid. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken Bijlagen 1. Hotelbeleid 2024 2. Pijplijn 3. Notitie transformatie hotels

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl