Afd. motie 54.22

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 29 november 2022 Duurzaamheid Zita Pels Ruimte en Duurzaamheid (bestuurszaken.RD@amsterdam.nl) Afdoening motie 54 van leden Groen (GroenLinks) en Vink (D66) inzake inzake versneld uitfaseren niet-duurzame warmtebronnen door middel van juridische garanties

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 26 januari 2022 heeft uw raad bij de behandeling van de achtste updatebrief Strategie naar een stad zonder aardgas motie 54 van leden Groen (GroenLinks) en Vink (D66) inzake versneld uitfaseren niet-duurzame warmtebronnen aangenomen waarin het college gevraagd wordt om: 1. Bij het uitgeven van nieuwe concessies voor warmte, bij het opstellen van warmteplannen, bij heronderhandelingen over bestaande concessies en bij elk ander contract of juridische overeenkomst, afspraken op te nemen over het verduurzamen van de warmtebronnen; 2. Daarbij als uitgangspunt te hanteren dat het verbranden van koolwaterstoffen zonder afvang van CO2, in de vorm van fossiel, afval, biomassa of anderszins, zo snel mogelijk en bij voorkeur al vóór 2050 moet zijn uitgefaseerd en vervangen door duurzame warmtebronnen. Het College geeft als volgt uitvoering aan motie 54-22. Het college deelt het uitgangspunt van de leden Groen en Vink en stuurt zodoende op duurzame bronnen, zowel in de grote stadswarmtenetten van Vattenfall en WPW als bij de aanleg van nieuwe energiesystemen in gebiedsontwikkelingen. Daarnaast zijn er meerdere initiatieven in de stad die zelf een aardgasvrij-initiatief starten met dezelfde uitgangspunten benoemd in de motie.

Sturing verduurzaming bestaande warmtenetten Voor de twee grote stadswarmtenetten van Westpoort Warmte en Vattenfall en bijbehorende lopende concessies geldt dat een klimaatneutraal net in 2040 het doel is. Om dit doel te realiseren is verduurzaming of vervanging van huidige bronnen nodig. Daarnaast is ontwikkeling van nieuwe duurzame bronnen nodig om te voldoen aan de toekomstige warmtevraag bij uitbreiding van de warmtenetten en voor een robuuste netten die niet afhankelijk zijn van één of twee bronnen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 november 2022 Pagina 2 van 4

Zoals ook in de beantwoording van motie 53 is opgenomen zijn er een aantal overeenkomsten die sturen op hoe WPW opereert op het vlak van duurzaamheid. In de aandeelhoudersovereenkomst tussen WPW en aandeelhouders (gemeente en Vattenfall) is opgenomen dat WPW streeft naar een volledig CO2-vrije warmtevoorziening in 2040; middels een lineair pad daalt de uitstoot per eenheid geleverde warmte naar nul in 2040. Het college stuurt als medeaandeelhouder op het opstellen van een routekaart voor verduurzaming van het net. Een notie hierbij is dat de aandeelhouders enkel sturen op de doelstelling, de wijze van uitvoering is aan WPW. De routekaart wordt momenteel door WPW opgesteld en maakt inzichtelijk hoe het warmtenet klimaatneutraal wordt voor 2040 met toenemende inzet van nieuwe duurzame warmtebronnen zoals datacenters en geothermie (indien beschikbaar in de bodem). Naar verwachting is de routekaart voor WPW eind 2022/begin 2023 gereed. Ook in de warmteleveringsovereenkomst (WLO) tussen AEB en WPW zijn afspraken opgenomen over verduurzaming, warmtelevering van AEB moet passen in de CO2-routekaart van WPW. Om de CO2-uitstoot als gevolg van de verbranding zoveel mogelijk te reduceren zet het college ook in op het afvangen en opslaan (CCS) van CO2 bij het AEB. Dit is vooralsnog de enige manier om de energie en warmte uit afvalverbranding volledig te verduurzamen.

Voor het Diemernet is in het convenant verduurzaming stadsverwarmingscentrale Diemen (ondertekend in juli 2019 door gemeenten Diemen, Almere, Amsterdam, Weesp en Gooise Meren, de provincie Noord-Holland en Vattenfall) opgenomen dat de warmte in 2040 geheel fossielvrij wordt geproduceerd. Het convenant laat ruimte voor bijstook van biomassa als transitiebrandstof. Vattenfall werkt ook aan het inzetten van beschikbare alternatieven, zoals geothermie, een eboiler op duurzame energie en restwarmte uit datacenters. Het college streeft naar uitfasering van het gebruik van houtige biomassa en zal hier in gesprek met Vattenfall op aandringen. Bij (toekomstige) heronderhandelingen over bestaande concessies en nieuw te sluiten overeenkomsten zijn de gemeentelijke doelstellingen ten aanzien van duurzaamheid en het beperken van het gebruik van houtige biomassa het uitgangspunt. Sturing in gebiedsontwikkeling In de gebiedsontwikkeling (buiten de concessiegebieden WPW en VF) stuurt de gemeente op collectieve duurzame systemen en duurzame bronnen. In november 2017 heeft de raad ingestemd met de motie 1404:17 Laagtemperatuur in Nieuwbouw, tenzij. Op 8 oktober 2019 heeft het college ingestemd met de notitie Betaalbaar, open en duurzaam.

Een duurzaam systeem is hierin gedefinieerd als een systeem dat de uitstoot van CO2 voorkomt door onder andere besparing bij gebruik van warmte en de inzet van CO2-neutrale warmtebronnen bij de productie van warmte. Het college heeft daarnaast op 28 januari 2020 een kader vastgesteld waarbij de criteria betaalbaar, open en duurzaam voor besluitvorming over warmtesystemen in gebiedsontwikkeling, zijn uitgewerkt. Ook andere criteria die van belang zijn voor afweging van een energiesysteem, zoals ruimtelijke inpassing, zijn hierin benoemd. De bovengenoemde criteria worden gehanteerd bij (de selectie van exploitanten van) energiesystemen. Daarnaast wordt voor ieder warmtesysteem in de nieuwbouw een warmteplan vastgesteld door de raad waarin afspraken over onder andere de systeemkeuze en duurzaamheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 november 2022 Pagina 3 van 4

worden opgenomen. Per keer maakt de gemeente een integrale afweging over het meest passende en dus preferente energie/warmtesysteem in de gebiedsontwikkeling en stuurt zo op duurzame, betaalbare en inpasbare systemen. Het warmteplan komt niet terug als sturingsinstrument in de omgevingswet. De gemeente zet erop in dat sturing op duurzame warmtesystemen mogelijk blijft via bijvoorbeeld de aanwijzing van warmtekavels in het kader van de wet collectieve warmtesystemen (WCW) of via het omgevingsplan. Sturen op doelen Voor alle plekken in de stad waar gewerkt wordt aan nieuwe energiesystemen geldt de vraag wat de best passende duurzame oplossing voor het gebied is. Omdat de gebiedsontwikkeling een belangrijk vliegwiel voor de noodzakelijke ontwikkeling van nieuwe netwerken (lage temperatuur) en de ontsluiting van nieuwe bronnen zoals aquathermie en restwarmte uit datacenters, is het uitgangspunt dat bij grote nieuwe gebiedsontwikkeling altijd wordt ingezet op de ontsluiting van LTbronnen. Locatiespecifiek moet echter worden afgewogen welke systeem het best passend is; naast duurzaamheid spelen ook betaalbaarheid, belasting van het elektriciteitsnet en ruimtelijke inpasbaarheid een rol in deze afweging. Het college voert de lijn dat het middel / de systeemkeuze ondergeschikt is aan het doel, namelijk een aardgasvrije en klimaatneutrale stad en een betaalbare energietransitie.

Dat nieuwe systemen duurzaam en op termijn klimaatneutraal zijn en niet leiden tot extra verbranding van koolwaterstoffen is voor het college een uitgangspunt bij de keuze van systemen. Landelijk kader verduurzaming br0nnen onder WCW De verwachting is dat is het zekerstellen van de verduurzaming van warmtenetten expliciet wordt opgenomen in de Wet Collectieve Warmtevoorziening (WCW). Via een jaarlijkse prestatienorm zal worden gestuurd op het volgen van het pad dat CO2-vrije warmte in 2050 als doel heeft. De WCW zal naar verwachting niet direct bijdragen aan de versnelling van verduurzaming van de netten in Amsterdam, maar geeft wel een signaal dat ook de landelijke overheid op verduurzaming van netten en bronnen wil sturen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 november 2022 Pagina 4 van 4

Het college informeert de raad via de voortgangsbrieven aardgasvrij over de warmtesystemen die gerealiseerd worden en worden uitgebreid. Daarnaast wordt ieder warmteplan met daarin de criteria en afwegingen voor nieuwe warmtesystemen opgenomen ter goedkeuring aan de raad voorgelegd. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl