Afd. motie 340.21

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 23 september 2021 Financiën Victor Everhardt DMC- B&BZ-Risicomanagement (janbart.dekker@amsterdam.nl) Afdoening motie 340 van de leden Poot, Torn en Boomsma van respectievelijk de VVD, VVD en CDA

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 7 juli 2021 heeft uw raad bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2021 motie 340 van de raadsleden Poot (VVD), Torn (VVD) en Boomsma (CDA) aangenomen. De tekst van de motie is: Gehoord de discussie over de Voorjaarsnota 2021. Constaterende dat: De financiële impact van de corona-crisis op de Amsterdamse begroting en voorjaarsnota groot is; In deze voorjaarsnota nog veel financiële onzekerheden zitten; De algemene reserve in de voorjaarsnota onder druk staat. Overwegende dat: 1. Het niet geheel zeker is of het door de gemeente berekende bedrag voor de compensatie toeristenbelasting 2020 en de compensatie parkeerinkomsten 2021 in het geheel – conform de berekening van de gemeente - uitgekeerd zullen worden door het Rijk; 2. Het potje ‘afkoopsommen eeuwigdurende erfpacht nu al minder vol blijkt te worden dan gedacht; 3. Er de komende jaren voor meer dan 300 miljoen euro aan de reserves wordt onttrokken; 4. De kengetallen van de gemeente Amsterdam snel de verkeerde kant opgaan; 5. Het vooruitzicht is dat de netto schuldquote in 2025 zelfs al de kritisch grens benaderd. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: De impact op de algemene reserve en daarmee de begrotingsruimte door te rekenen in een scenario waarbij de onzekerheden negatief uitvallen.

Het College heeft uitvoering gegeven aan de motie door in de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing in de Begroting 2022 op een dergelijk scenario in te gaan. Daar is het opgenomen binnen een breder beeld over mogelijke impact van onzekerheden die negatief uitvallen voor de Algemene Reserve. In deze brief lichten we het gevraagde nog eens toe en geven we wat meer achtergrond. De onzekerheden die motie 340 benoemd interpreteert het college als volgt:

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 september 2021 Pagina 2 van 4

Gevoeligheid voor tegenvallers in de Rijkscompensatie en de overstapregeling In de kern draait het gevraagde scenario om twee punten, de Rijks compensatie 2020 met betrekking tot toeristenbelasting en parkeren en de ontwikkeling van de reserve waarin de afkoopkoopsommen erfpacht tijdelijk in terecht komen. Ten aanzien van de Rijks compensatie geldt voor de parkeerinkomsten dat in principe tegenvallers worden opgevangen in het Stedelijke Mobiliteitsfonds. Voor wat betreft de toeristenbelasting is uit 2020 ruim € 90 miljoen ingezet in de meerjarenbegroting, omdat we daarop compensatie verwachten. Vooralsnog is er geen reden aan te nemen dat deze compensatie over 2020, zowel voor de parkeerinkomsten als de toeristenbelasting niet wordt verkregen. Inmiddels is het proces over de compensatie 2020 met het ministerie van BZK bezig en verwachten we eind dit jaar, uiterlijk begin 2022 duidelijkheid. Voor 2021 bestaan dezelfde uitgangspunten en verwachten we dus compensatie op deze terreinen. Over dit proces is nu nog niets bekend. Er zijn geen middelen ingezet in de Begroting 2022 (of eerder in de Voorjaarsnota 2021) vooruitlopend op compensatie voor gederfde inkomsten toeristenbelasting over 2021 of daarna. Voor parkeerinkomsten ligt het genuanceerder. Daar wordt wel rekening gehouden met compensatie.

Hoewel dit in principe in het SMF opgevangen dient te worden, hebben we in het gevraagde ‘worst case’ scenario rekening gehouden met een tegenvaller van € 65 miljoen in de ontwikkeling van de Algemene Reserve. Voor de compensatie gederfde inkomsten toeristenbelasting 2020 gaan we ervan uit dat die komt. Vanuit risicobeheersing is er op dit moment geen reden deze op te nemen in een worstcasescenario. Gevoeligheid voor tegenvallers bij de overstap regeling eeuwigdurende erfpacht De stand bij begroting (30-06-2021) van de meerwaarde uit de overstapregeling eeuwigdurende erfpacht is € 176 miljoen. Daarmee is het totaal aan meerwaarde nog niet in lijn met begroting, maar wel stijgende. De meerwaarde uit overstap eeuwigdurende erfpacht in de VJN 2021 is bijgesteld van € 500 miljoen naar ca. € 440 miljoen. We veronderstellen voor de motie 340 een verdere daling van de mogelijke inkomsten met 10%. Grofweg is dit een worstcasescenario van 20% daling ten opzichte van de oorspronkelijk (in de Begroting 2021) geraamde opbrengst van €500 miljoen. Financieel technische doorwerking van het scenario De derving op de parkeerinkomsten en de compensatie van het Rijk voor de gederfde parkeerinkomsten, vallen binnen het Stedelijk Mobiliteitsfonds (en worden hierin opgevangen mocht de compensatie niet uitgekeerd worden). Dat betekent dat de Algemene Reserve in technische zin buiten schot blijft.

We veronderstellen in het scenario dat het niet mogelijk is de uitgaven vanuit het SMF in overeenstemming te brengen met een dan dalende voeding en dat de AR daarom alsnog via een negatief rekening resultaat zal dalen. De meerwaarde die ontstaat uit de ontvangsten van afkoopsommen voeden de reserve financiering erfpachtgrond, die bedragen worden vervolgens conform het herstelplan overgedragen naar de Algemene Reserve, tot een totaal van maximaal € 500 miljoen. Ofschoon de meerwaarde uit overstap voldoende is, is er ook meerwaarde uit voortdurende erfpacht die zal worden gebruikt voor afdracht aan algemene middelen. De reserve financiering wordt ook gemuteerd door andere zaken, zoals de meerwaarde uit voortdurende afkoop en de toevoeging

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 september 2021 Pagina 3 van 4

van de boekwaarde van eerder afgekochte voortdurende rechten die tijdens de overstap kiezen voor eeuwigdurende canon. Bij tegenvallers in de afkoopsommen uit de overstap zal vanuit die reserve overdracht aan de Algemene Reserve plaatsvinden. Consequenties voor de Algemene Reserve en de begrotingsruimte

miljoenen euro

In het scenario zijn voor de jaren 21, 22 en 23 steeds een bedrag van 15 miljoen culminerend in 45 miljoen als tegenvallende opbrengsten uit de overstapregeling verondersteld. Tevens is er een tegenvaller van 65 miljoen parkeerinkomsten in het jaar 2021 verondersteld. Gevolg zou zijn dat de weerstandsratio in 2022 en 2023 uit kan komen op respectievelijk 0 en -0,1. Deze mogelijke ontwikkeling staat met de rode stippellijn in de grafiek.

450

1,60

400

1,40

350

1,20

300

1,00

250

0,80

200

0,60

150

0,40

100

0,20

50

0,00

0

-0,20 2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Beschikbare weerstandscapaciteit (linker as) Benodigde weerstandscapaciteit (linker as) Weerstandsvermogen cf Herstel (rechter as) Weerstandsvermogen met tegenvallend herstel (rechter as)

Uit de grafiek blijkt dat de Algemene Reserve in 2023 kan herstellen. Dat betekent dat er tot die tijd onvoldoende dekking is voor de gevolgen van de risico’s die we in de tussentijd lopen. Daarnaast kunnen er nog onvoorziene andere tegenvallers optreden, zoals de stresstest laat zien. Mocht dat gebeuren, dan zullen we dit opvangen met de financieringsreserve eeuwigdurende erfpacht en zo nodig andere reserves. Om voldoende dekking te bieden moet de Algemene Reserve minstens 5 procent van het begrotingstotaal zijn. De streefwaarde is ongeveer € 3o0 miljoen. Dat is het niveau waar we in 2023 weer op uit kunnen komen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 september 2021 Pagina 4 van 4

Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Victor Everhardt Wethouder Financiën

Bijlagen Geen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl