Afd. motie 205.23

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 28 november 2023 Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling Reinier van Dantzig Ruimte en Duurzaamheid (bestuurszaken.rd@amsterdam.nl)

Onderwerp

Afdoening motie 205.2023 ‘Mooi Bouwen’, Boomsma (CDA)

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 10 mei 2023 heeft uw raad bij de behandeling van het Woningbouwplan 2022-2028 motie 205 van raadslid Boomsma (CDA) aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd om: 1. Een visie te ontwikkelen op stedenbouwkundige en architectonische kwaliteit in relatie tot de nieuwbouwopgave en deze visie toe te voegen aan het woningbouwplan 20222028; 2. Een meetlat op te stellen waarbij in iedere ontwikkeling onder het woningbouwplan 20222028 gescoord wordt op stedenbouwkundige en architectonische kwaliteit van de te bouwen woningen. Ad 1 Naar aanleiding van de motie is door het college uiteengezet dat deze overbodig is omdat er al voldoende kaders zijn die sturen op de architectonische kwaliteit van de gebouwde omgeving. Er is toegezegd deze kaders (Omgevingsvisie Amsterdam 2050 en de welstandsnota De Schoonheid van Amsterdam) toe te sturen. Deze zijn als bijlage bij deze brief gevoegd. Dit laat het college voor uw informatie vergezeld gaan van een korte toelichting op de manier waarop de regie op ruimtelijke kwaliteit in Amsterdam is georganiseerd, met als doel om in de nieuwe wijken en verdichtingsgebieden een goede, leefbare en aangename woonomgeving te maken voor oude en nieuwe bewoners.

Naar analogie van het Woningbouwplan wordt daarbij onderscheid gemaakt tussen drie typen van gebiedsontwikkeling: - gemeentelijke locaties: gebieden waar de gemeente grond uitgeeft; - ontwikkelbuurten/stedelijke vernieuwing: buurten waar vooral corporaties hun bezit vernieuwen, door sloop/nieuwbouw en/of renovatie; - transformatiegebieden: gebieden waar voornamelijk bestaande erfpachters/eigenaren bedrijfspanden transformeren naar woningen. Bij ieder type van gebiedsontwikkeling horen producten waarin de beoogde kwaliteit van de nieuwe wijk of bestaande wijk is vastgelegd en in ieder gebied is naar gelang de manier van ontwikkelen een vorm van regie op ruimtelijke kwaliteit ingesteld.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 28 november 2023 Pagina 2 van 3

De meeste regie vanuit de gemeente is mogelijk bij een gebiedsontwikkeling waar de gemeente eigenaar is van grond. Voorbeelden daarvan, die momenteel in uitvoering zijn, zijn IJburg 2 en de Sluisbuurt. Het stedenbouwkundig plan met bijbehorende producten is geheel in eigen beheer gemaakt door gemeentelijke diensten. Om te sturen op de kwaliteit van de stedenbouwkundige samenhang en architectuur, is een beeldkwaliteitplan gemaakt. Als onderdeel van de bestuurlijke besluitvorming (Plaberum) is door uw raad een welstandsniveau en een welstandskader vastgesteld op basis waarvan de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit de plannen beoordeelt. In het geval van de Sluisbuurt is vanwege het bijzondere karakter van deze wijk een geheel nieuw welstandskader geschreven dat als gebiedstype 9c: ‘Stedelijk Waterfront’ is toegevoegd aan hoofdstuk 8 van de welstandsnota. In de ontwikkelbuurten wordt nieuwbouw in principe ingevoegd op basis van criteria uit de welstandsnota. Voor grotere projecten worden in overleg met Ruimte en Duurzaamheid stedenbouwkundige spelregels of ontwikkelkaders vastgelegd die het uitgangspunt vormen voor de mate van verdichting, de bouwhoogte en de verhouding tussen bebouwing en openbare ruimte. Een nieuw instrument zijn gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s, waaraan in verschillende stadsdelen wordt gewerkt, bijvoorbeeld in Nieuw West.

In een omgevingsprogramma wordt, als uitwerking van de Omgevingsvisie, de opgave van verdichting, verduurzaming en differentiatie in de woningvoorraad integraal opgepakt, mede om te voorkomen dat door versnippering bestaande kwaliteiten van de wijk onder druk komen te staan. Hierbij ligt de nadruk op de stedenbouwkundige kwaliteit en ruimtelijke samenhang. De architectonische kwaliteit wordt concreet gemaakt op het niveau van de stedenbouwkundige (deel)plannen. In transformatiegebieden, zoals Havenstad en Hamerkwartier is in de planontwikkeling een grotere rol weggelegd voor marktpartijen. De uitgangspunten worden hier bepaald in projectteams waarin ontwerpers van de gemeente samenwerken met stedenbouwkundigen van buiten. Producten die daarbij horen zijn ontwikkelkaders en ontwikkelstrategieën waarin over het algemeen meer ruimte is om te reageren op initiatieven van derden dan in gebieden met voornamelijk gemeentelijk grondbezit. Om in dit dynamische veld voldoende te kunnen sturen op stedenbouwkundige samenhang en architectonische kwaliteit wordt door Grond & Ontwikkeling een supervisor aangesteld. Als de planontwikkeling voldoende ver is voorbereid wordt een welstandkader per deelgebied opgesteld dat, als onderdeel van de welstandnota, wordt vastgesteld en daarmee publiekrechtelijke status krijgt.

In de fase van vergunningverlening worden alle plannen getoetst door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Voor alle drie de vormen van gebiedsontwikkeling geldt dat de regie op ruimtelijke kwaliteit of omgevingskwaliteit zich niet alleen richt op ‘mooi bouwen’ maar, onder invloed van maatschappelijke ontwikkeling en debat, zich verbreedt naar andere aspecten zoals (behoud van) identiteit van buurten, woonkwaliteit, duurzaamheid en het creëren van een gezonde leefomgeving. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt deze verbreding van de reikwijdte van het advies geformaliseerd in de opdracht aan de Commissie Omgevingskwaliteit, als opvolger van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Wanneer uw raad over dit onderwerp nader geïnformeerd wil

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 28 november 2023 Pagina 3 van 3

worden, kan dat in de vorm van een toelichting door de voorzitter van de nieuwe Commissie Omgevingskwaliteit. Ad 2 Het opstellen van een meetlat voor score op architectonische kwaliteit. Dit onderdeel van de motie wordt door het college wat ruimer geïnterpreteerd. Alle gebouwen die vergund en gebouwd zijn hebben een positief advies van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Dat hoeft niet te betekenen dat het allemaal uitmuntende ontwerpen zijn maar ze voldoen in ieder geval aan ‘redelijke eisen van welstand’ voor wat betreft de inpassing in de omgeving, de architectonische compositie en de manier waarop materialen zijn toegepast (duurzame veroudering). De commissie houdt niet in letterlijke zin een meetlat bij maar rapporteert wel jaarlijks aan uw raad over wat er gebouwd is, hoe de commissie is samengesteld en welke tendensen waarneembaar zijn in de wereld van architectuur, erfgoed en stedenbouw. Ook met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (1-12024) is de kwaliteit van de gebouwde omgeving een onderdeel waarop door de gemeente gestuurd mag worden. Om die reden is ‘goede omgevingskwaliteit’ opgenomen als een van de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet. Daarnaast wordt door Grond &Ontwikkeling ieder jaar een projectenboek samengesteld waarin een overzicht wordt gegeven van de gehele Amsterdamse bouwproductie van het afgelopen jaar.

Het verschijnen van dat boek is gekoppeld aan het uitreiken van de Zuiderkerkprijzen. De gemeente Amsterdam geeft daarmee blijk van het belang dat zij hecht aan goed opdrachtgeverschap, mooie gebouwen en geslaagde voorbeelden van de herontwikkeling van cultuurhistorisch erfgoed. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling Bijlagen 1. Omgevingsvisie Amsterdam 2050. Een menselijke metropool. 2. Welstandsnota De Schoonheid van Amsterdam

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl