Afd. motie 134.23

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 19 juni 2024 Zorg-ICT en Digitale Stad Alexander Scholtes bestuurszaken@amsterdam.nl; socialebasis@amsterdam.nl

Onderwerp

Resultaten haalbaarheidsonderzoek Sociale Kaart en conclusies vervolgtraject

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. In de vergadering van de gemeenteraad van 5 april 2023 is motie 134.23 inzake realisatie van een Sociale Kaart van raadsleden Wehkamp (D66), Runderkamp (PvdA) en Hoogtanders (VVD) en Bloemberg-Issa (PvdD) aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd om “de raad uiterlijk voor het eind van het jaar te informeren over de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek en over de conclusies die het college hieruit trekt voor het maken van een sociale kaart”. In de mededeling aan de raadscommissie OZA op 22 november 2023 is aangegeven dat het haalbaarheidsonderzoek nog onvoldoende gevorderd was om voor het einde van 2023 de motie 134.23 af te kunnen doen, gelet op de gezamenlijk benodigde uitwerking en afstemming met de welzijnspartners. Er werd daarbij aangegeven dat een zorgvuldige aanpak belangrijk was, omdat het onderzoek juist moet bijdragen aan het creëren van een gedeeld beeld over de meerwaarde en haalbaarheid van een sociale kaart met de welzijnspartners. In deze brief informeer ik u over de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek en de daaruit getrokken conclusies voor het vervolgtraject voor een sociale kaart, en over wat het college gaat doen om het aanbod in het sociaal domein toegankelijker te maken.

Zodat alle Amsterdammers beter hun weg kunnen vinden in dit aanbod en daarmee betere kansen hebben om te werken aan hun eigen welzijn en gezondheid. Aanleiding en aanpak De gemeente is in 2022 een verkenning gestart naar de realisatie van één sociale kaart. Doelstelling was om de versnippering aan bestaande kaarten en websites over het aanbod tegen te gaan en het aanbod in het sociaal domein op een eenvoudige, herkenbare en laagdrempelige manier vindbaar te maken voor zowel de Amsterdammer als professional1. Tijdens de verkenning bleek er echter geen draagvlak te zijn vanuit de welzijnspartners; er waren vanuit hen twijfels over de meerwaarde van een Sociale Kaart voor de gebruiker en over de haalbaarheid wat betreft beheer. Daarom is in 2023 besloten om samen met de welzijnspartners een haalbaarheidsonderzoek uit te voeren, waarbij de Amsterdammer is betrokken, en waarmee 1 Met name professionals vanuit de wijkteams (buurtteamorganisaties en ouder kind centra) en sociale basis organisaties

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 juni 2024 Pagina 2 van 5

uitvoering is gegeven aan de motie. Bij de uitvoering van het onderzoek zijn diverse professionals vanuit buurtteamorganisaties en sociale basis organisaties (SB020)2 betrokken geweest, is de inbreng van Amsterdammers vanuit verschillende achtergronden (waaronder vrijwilligers en naasten) meegenomen en is gebruikgemaakt van social design expertise. Resultaten Inzichten gebruikersbehoefte Het haalbaarheidsonderzoek levert het inzicht op dat een sociale kaart, in de bestaande klassieke vorm, niet goed aansluit bij de gebruikersbehoefte en onvoldoende meerwaarde oplevert in het beter vindbaar maken van passend aanbod voor de Amsterdammer. Toelichting: Uit het onderzoek blijkt dat sociale kaarten niet goed werken om de gebruiker vanuit de hulpvraag te begeleiden naar passend aanbod. Een sociale kaart presenteert alleen een digitaal overzicht van het aanbod, maar beschikt niet over de technologie die nodig is om Amsterdammers met een hulpvraag te begeleiden naar passend aanbod en om rekening te houden met de persoonlijke context. De consequentie hiervan is dat de gebruiker zelf de hulpvraag moet zien te vertalen. Dit maakt dat een sociale kaart onvoldoende effectief is in het makkelijker vindbaar maken van passend aanbod. Een ander gemis voor gebruikers is dat een sociale kaart alleen informatie presenteert, maar niet interactief is.

De meerwaarde wordt door de gebruikers zodoende als beperkt ervaren. Dit inzicht sluit aan bij de eerdere gestelde twijfels van de welzijnsorganisaties over de meerwaarde van een sociale kaart en lijkt ook de reden te zijn waarom veel van dit soort initiatieven niet succesvol zijn. Tegelijkertijd geven Amsterdammers aan “door de bomen het bos niet meer te kunnen zien”, wat aansluit met de ambitie van de gemeente om met de welzijnspartners meer regie op het stelsel te gaan voeren om de versnippering van allerlei losse websites en sociale kaarten (niche) over het sociaal aanbod tegen te gaan, en de noodzaak om te investeren in een betere toegankelijkheid van het aanbod. Inzichten data en beheer Het onderzoek toont aan dat investeren in data-infrastructuur met welzijnspartners noodzakelijk is om een sociale kaart (of een andere oplossing) van de benodigde data te kunnen voorzien en deze duurzaam te kunnen beheren. Toelichting: Het haalbaarheidsonderzoek toont aan dat eerdere aannames over het kunnen hergebruiken van data uit bestaande systemen bij gemeente en/of welzijnspartners niet klopten. De data over het aanbod vanuit het perspectief om dit te ontsluiten naar de burger ontbreekt grotendeels.

Dit betreft namelijk andere data dan de registratie van afspraken tussen welzijnspartners en gemeente, of data gericht op de interne administratie waarop de bestaande systemen zijn ingericht. Daarnaast blijken de bestaande systemen bij de welzijnspartners versnipperd en wisselend qua niveau van data-standaardisatie en kwaliteit.

2 Combiwel; Civic; Dock; Dynamo; Eigenwijks; de Sociale Maatschap & Venzo Swazoom

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 juni 2024 Pagina 3 van 5

Met de sociale basis organisaties (SB-020) is geconstateerd dat er winst te behalen is op het efficiënter inrichten van de huidige registratie en informatiestromen. Het gaat hierbij over het invoeren van standaarden op de registratie in de bronsystemen. Hoewel dit een belangrijke eerste stap betreft, is het noodzakelijk dat er aanvullende data- en beheerfunctionaliteiten worden ontwikkeld zodat de welzijnspartners data over het aanbod kunnen aanbieden. Om de beheerlast zo klein mogelijk te houden wordt data bij voorkeur geautomatiseerd opgehaald, terwijl ook handmatige opties nodig zijn om alle partijen te kunnen faciliteren. Daarnaast is geconstateerd dat er een nieuw beheermodel moet worden ingericht waarbij gemeente en welzijnspartners gezamenlijk verantwoordelijk zijn. Het gaat om het goed faciliteren van de organisaties zodat de uitvoering zo laag mogelijk kan worden belegd (nodig om schaalbaar te zijn), maar ook om het inrichten van kwaliteitsborging samen met de partners in het stelsel. Conclusies onderzoek en vervolgaanpak Voor een gezonde & inclusieve stad is een goede toeleiding naar passend welzijnsaanbod noodzakelijk. Als Amsterdammers gemakkelijker passend aanbod kunnen vinden, hebben zij meer gelijke kansen om te werken aan hun eigen welzijn en gezondheid.

De inzet van technologie en digitalisering kan deze toegankelijkheid faciliteren, niet vanuit een klassieke traditionele benadering (zoals een sociale kaart), maar wel vanuit een nieuw perspectief van digitale dienstverlening. We zetten de conclusies en geleerde lessen uit het haalbaarheidsonderzoek naar de sociale kaart daarom in bij het vormgeven van de Digitale Voordeur. We willen een digitaal platform realiseren waarbij: • de Amsterdammer met een hulpvraag wordt begeleid naar het best passend en beschikbare aanbod (advies, ondersteuning of hulp); • we eigen regie en zelfredzaamheid stimuleren, maar ook digitale interactie (bv. chat, online afspraak, etc.) mogelijk is als je er zelf niet uitkomt; • bij de inzet van data en digitale ondersteuning gebruiksvriendelijkheid, laagdrempeligheid en inclusiviteit centraal staan; • een nieuwe benadering nodig is, die leidt tot activatie en motivatie (verandering gedrag) • we door vroegtijdige en toegankelijke toeleiding naar passend welzijnsaanbod (in de buurt), de beweging naar de voorkant faciliteren en inzetten op preventie en integrale dienstverlening. We integreren deze ambitie in het programma Digitale Voordeur dat vanuit het samenwerkingsverband Amsterdam Vitaal en Gezond wordt uitgevoerd.

Het programma Digitale voordeur zet in op het realiseren van integrale dienstverlening voor welzijn & zorg via een platform, waarbij effectief wordt verwezen naar passende zorg of ondersteuning (welzijnsaanbod). Hierbij wordt geïnvesteerd in het inzetten van innovatieve technologie en een gebruiksgericht ontwerp om een platform te realiseren waarbij digitale dienstverlening werkelijk de hulpvraag en gebruikerservaring van Amsterdammer centraal stelt. Om de zorg toekomstbestendig te maken is de visie van Amsterdam Vitaal & Gezond dat het niet gaat over ‘meer van hetzelfde’ maar om het echt anders denken en doen: digitale transformatie en

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 juni 2024 Pagina 4 van 5

een beweging naar de voorkant (de verschuiving van zorg naar ondersteuning en zelfredzaamheid, van medisch naar sociaal, naar informeel en community). Het is essentieel dat de digitale transformatie binnen het welzijnsdomein onderdeel uitmaakt van de integrale aanpak van Amsterdam Vitaal en Gezond, want het gaat om de beweging naar de voorkant. Daarom is besloten om de ambitie voor een platform Sociaal Domein te realiseren via het programma Digitale Voordeur. Hiermee realiseren we één integrale online dienstverlening voor de Amsterdammer, investeren gezamenlijk in de benodigde technologische innovatie en data-infrastructuur, en kunnen vanuit de samenwerking binnen Amsterdam Vitaal en Gezond met de zorg- en welzijnspartners de governance vormgeven (vanuit stelselregie). Consequenties vervolgaanpak De Digitale Voordeur kent een innovatie- en transformatieaanpak, wat een ander tijdspad heeft dan een aanpak van implementatie van een standaard systeem. Er wordt in de praktijk ontwikkelt en getoetst hoe het platform de meeste meerwaarde voor de Amsterdammer en professional oplevert, daarna wordt pas opgeschaald. Daarnaast moet met de welzijnspartners gefaseerd aan de data-infrastructuur worden gewerkt.

In de huidige beoogde planning wordt voor de realisatie van een integrale Digitale Voordeur uitgegaan van een tijdspad van 2024-2027, waarbij in 2024 gestart wordt met het voorbereiden op het ontwerp en ontwikkelen van basisfunctionaliteit in kleine setting en vanaf 2e deel 2025 gefaseerd kan worden uitgebreid met welzijnsaanbod. Voor de komende periode kijken we met de welzijnspartners hoe we de huidige versnippering aan websites en kaarten alvast kunnen verminderen en de registraties van het aanbod efficiënter kunnen inrichten. Met als doel dat het aanbod in het sociaal domein makkelijker en beter toegankelijk wordt voor alle Amsterdammers. Voor de financiering worden IZA (Integraal Zorg Akkoord) transformatiemiddelen aangevraagd, die momenteel worden voorbereid en komende periode zullen worden ingediend; naar verwachting medio zomer voor de Digitale Voordeur en later dit jaar voor de gerelateerde datainfrastructuur3. Daarnaast zal een derde IZA aanvraag worden ingediend om de transformatie naar de voorkant naast digitaal ook fysiek vorm te kunnen geven. Het gaat hierbij om de transformatie naar anders werken, inclusief het letterlijk versterken van de voorkant (het welzijnsdomein) met extra capaciteit en/of kwaliteit. Met deze raadsinformatiebrief (en bijhorende technische sessie op 5 juni) beschouwen we de motie 134.23 als afgedaan.

3 Toekenning van deze investeringsaanvragen is randvoorwaardelijk om de Digitale voordeur en data-infrastructuur te

kunnen realiseren. De eerste toets vanuit Zorgverzekeraars is goedgekeurd, maar het bijhorende transformatieplan moet nog worden ingediend en goedgekeurd. Voor de data-infrastructuur volgt een aanvullende aanvraag dit jaar. Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 juni 2024 Pagina 5 van 5

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder portefeuilles Zorg-ICT en Digitale Stad Bijlagen: presentatie Haalbaarheidsonderzoek

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl