A - 05 Democratisering (inclusief Bestuurlijk Stelsel) (10) Bijlage 1B DB. a

Adviesaanvraag B&W aan stadsdeelbestuur Invullen door directie: Onderwerp adviesaanvraag: Onderzoek mogelijk samenvoegen Driemond met stadsgebied Weesp

Democratisering Bestuursadvisering en Strategie Datum behandeling staf WH 14 mei 2020 Datum adviesaanvraag: … Deadline ontvangst advies: 31 augustus 2020… Advies mailen naar: Ida.de.freitas@amsterdam.nl Meegestuurde stukken: Bestuursakkoord bestuurlijke fusie Weesp Brief dorpsraad Driemond aan burgemeesters van Weesp en Amsterdam met de bestuurlijke reactie Heeft er consultatie vooraf Nee, gelet op de afspraak in het bestuurlijk akkoord over de fusie Weesp- Amsterdam wordt plaatsgevonden? de consultatie nu gestart Portefeuille: Directie:

Invullen door stadsdeel: Stadsdeel: Procesbegeleider:

Stadsdeel zuidoost G. Nimmermeer

Datum weekstart/staf: Datum stadsdeelcommissie: 08-10-2020 Datum dagelijks bestuur: Registratienr. (optioneel):

21-10-2020 …

Over gevraagde adviezen: conform art. 12 van de verordening op het lokaal bestuur vraagt B&W advies aan een DB over besluiten die (lid 1) betrekking hebben op de taken en bevoegdheden van het DB of (lid 2) op de belangen van het stadsdeel . Het DB legt deze adviezen voor aan de stadsdeelcommissie (art. 19). Het DB neemt het advies van de stadsdeelcommissie over indien het is vastgesteld met een meerderheid van stemmen en binnen de budgettaire kader past (art. 19 lid 5). Afwijkingen van het advies motiveert het DB.

Adviesvraag B&W Sinds 1 januari 2020 vormen Weesp en Amsterdam ambtelijk één gemeente. Op 1 januari 2021 moet de bestuurlijke fusie rond zijn en fuseren beide gemeenten volledig. De gemeenteraden van Amsterdam en Weesp hebben op 22 januari en 6 februari 2020 het bestuurlijk akkoord voor de bestuurlijke fusie Amsterdam-Weesp vastgesteld. Het bestuurlijk akkoord Weesp-Amsterdam is op 7 februari 2020 door de beide colleges ondertekend. Door de portefeuillehouders uit beide colleges (Rutger Groot Wassink en Leon de Lange) wordt de nadere uitwerking van Nabijheid van bestuur in een hoofdlijnennotitie voor de beide colleges vooraf aan de zomer voorbereid. Met daarin onder andere de inrichting van de gekozen bestuurscommissie (BC) met een keuze over taken en bevoegdheden en het aantal leden BC en hoe de relatie en samenwerking met (het bestuur van) Amsterdam vorm krijgt. De hoofdlijnennotitie zal daarna aan de gemeenteraden worden voorgelegd. De afspraken worden vervolgens voor het stadsgebied vastgelegd in de Verordening op het lokaal bestuur. De volgende afspraken in het bestuurlijk akkoord (zie bijlage) over Identiteit en Nabijheid van bestuur zijn hiervoor belangrijke uitgangspunten. Identiteit en gemeenschapszin vinden hun oorsprong in de buurten, wijken en gebieden waar geleefd wordt en in de eigenheid van de bewoners.

Daarom vinden Weesp en Amsterdam het belangrijk dat de operationele bestuurskracht dichtbij bewoners in de gebieden en buurten wordt georganiseerd, het bestuur toegankelijk is voor bewoners en samen met hen keuzes worden gemaakt. Het is belangrijk dat bewoners worden

Pagina 1 van 6

betrokken bij plannen die hun identiteit en leefbaarheid in de fysieke en sociale omgeving raken en dat er ruimte is voor maatwerk. De gekozen structuur moet afwegingen op wijkniveau en wijkgerichte plannen blijvend mogelijk maken. Voor Amsterdam zijn democratische vernieuwing, co-creatie, experimenten met participatieve democratie en het ondersteunen van initiatieven van bewoners en ondernemers een gegeven. Nabijheid van bestuur en zeggenschap zijn voor Weesp belangrijke elementen in het samengaan met Amsterdam. Om een goede vorm van nabijheid van bestuur voor de Weespers te realiseren in de periode na de gemeentelijke samenvoeging, spreken Weesp en Amsterdam het volgende af: — Weesp krijgt een gekozen volksvertegenwoordiging in de vorm van een bestuurscommissie, gelijktijdig met de gemeenteraadsverkiezingen. — De bestuurscommissie voor Weesp kiest uit haar midden een dagelijks bestuur, die binnen de stedelijke (beleids)kaders van Amsterdam eigen afwegingen en keuzes kan maken. De taken en bevoegdheden worden binnen de wettelijke kaders afgestemd op de Weesper context — De bestuurscommissie van Weesp kan beschikken over een eigen (buurt)budget. — Het dagelijks bestuur van Weesp heeft een directe samenwerkingslijn met een van de collegeleden van Amsterdam. — Onderzocht wordt of de gemeentelijke samenvoeging met Driemond tot 1 gebied mogelijk is.

Consultatie van de inwoners en Dorpsraad van Driemond over de wenselijkheid is noodzakelijk. — Weesp (al dan niet samengevoegd met Driemond) wordt tijdelijk een ‘stadsgebied’ en sluit nog niet aan bij een stadsdeel. Het uitgangspunt is dat dit een pilot is die na drie jaar geëvalueerd zal worden om te bezien of de gekozen systematiek werkbaar is en daarmee de belofte van nabijheid van bestuur voldoende is ingevuld. De resultaten van de evaluatie worden betrokken bij de bestuurlijke doorontwikkeling van de stad en de integratie van Weesp binnen het bestuurlijk stelsel van Amsterdam. In de uitwerking van deze vorm van nabijheid voor Weesp in de periode voorafgaand aan de herindeling is bestuurlijke aandacht voor de samenwerking binnen het stelsel van Amsterdam en borging van de onderlinge relaties.

Amsterdam kent bestuurlijk gezien stadsdelen en gebieden. Weesp zal vooralsnog geen onderdeel uitmaken van een stadsdeel of gebied in Amsterdam. De afspraak is dat Weesp tijdelijk (als pilot) een eigen stadsgebied wordt met een gekozen volksvertegenwoordiging in de vorm van een bestuurscommissie, gelijktijdig met de gemeenteraadsverkiezingen. Omgekeerd speelt wel de vraag of het mogelijk en wenselijk is om Driemond vanuit geografische, sociaaldemografisch of historische overwegingen samen te voegen in het stadsgebied Weesp. In het bestuurlijk akkoord is daarom afgesproken dat een mogelijke samenvoeging wordt onderzocht. Voor een goede bestuurlijke afweging of samenvoeging Weesp met Driemond tot 1 gebied wenselijk is en hoe dit dan nader wordt ingevuld, wordt advies van het dagelijks bestuur gevraagd. Meer specifiek wordt aan het DB op de volgende 2 punten een gemotiveerd advies gevraagd: 1. Of en waarom de samenvoeging met Driemond met Weesp tot 1 stadsgebied wenselijk is en aandachtspunten die het stadsdeelbestuur daarbij wil meegeven 2. Op welke termijn een samenvoeging eventueel mogelijk zou kunnen zijn of de voorkeur heeft. 3. Bij het advies, naast het advies van de stadsdeelcommissie, ook het standpunt van de Dorpsraad van Driemond te betrekken.

Ad 1) De komende periode wordt met alle betrokken partijen de mogelijkheid en/of wenselijkheid en eventuele gevolgen van een samenvoeging van Driemond met Weesp, voor Amsterdam (het gebied Gaasperdam/Driemond) én voor het stadsgebied Weesp op hoofdlijnen in beeld gebracht. Dit met de voor en nadelen en met oog voor o.a. de continuïteit van de dienstverlening. Indien Driemond wordt toegevoegd aan het stadsgebied Weesp, dan blijven voor het gebied Weesp de 14 kernwaarden leidend. De kernwaarden worden door de bestuurscommissie van het stadsgebied Weesp geborgd, ook na een eventuele samenvoeging. Het gebied Gaasperdam/Driemond-is één van de 22 gebieden van Amsterdam (Verordening op het lokaal bestuur in Amsterdam) en als zodanig verweven in de Amsterdamse (bestuurlijke) infrastructuur. Het gebied Gaasperdam/ Driemond maakt onder andere deel uit van de bestaande werkindelingen, financiële systemen, verhoudingen in sociaal domein, gebiedsgericht werken en gebiedsteams, in veiligheid/meldpunten/werkindeling politie.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 2 van 6

De portefeuillehouders hebben afgesproken dat de regie voor dit onderzoek bij Amsterdam ligt omdat Driemond bij Amsterdam hoort. Omdat voor een goede afweging in het bestuurlijk besluit ook het draagvlak van de bewoners van Driemond en Weesp van belang is, zal naast het standpunt van de Dorpsraad Driemond, door OIS op korte termijn een enquête worden uitgezet onder de inwoners van beide gemeenten. Ad 2) Voor het moment van een eventuele samenvoeging van Weesp en Driemond zijn de volgende opties denkbaar: - De uitkomsten van het onderzoek betrekken bij de evaluatie van het stadsgebied Weesp. Het stadsgebied is een pilot die na drie jaar wordt geëvalueerd. Dan wordt bezien of de gekozen systematiek werkbaar is en daarmee de belofte van nabijheid van bestuur voldoende is ingevuld. De resultaten van het onderzoek over de samenvoeging van Driemond met Weesp kunnen dan bij de evaluatie worden meegenomen. - Gelijktijdig met de instelling van het stadsgebied Weesp. De bewoners van Driemond kunnen dan meedoen aan de verkiezingen voor de bestuurscommissie voor Weesp in 2022. Overigens zitten nu voor het gebied Gaasperdam/Driemond tot de verkiezingen in 2022, 4 (gekozen) leden in de stadsdeelcommissie van Zuid Oost.

Conceptadvies DB: Het dagelijks bestuur formuleert hier t.b.v. de stadsdeelcommissievergadering een conceptadvies

Het Dagelijks bestuur staat gezien het brede draagvlak van de bewoners van Driemond positief in haar preadvies met betrekking tot het samenvoegen van Weesp en Driemond tot een nieuw stadsgebied. Wel vindt het DB, ook gezien de aandachtspunten die bewoners meegeven, het belangrijk dat Driemond vanuit hun eigen gebiedswaarden serieus de kans krijgt om volwaardig onderdeel en partner te worden van het stadsgebied Weesp. In het traject van de bestuurlijke fusie Weesp ligt begrijpelijk in deze fase de focus bij Weesp. Zo zijn er voor Weesp 14 kernwaarden benoemd die leidend zijn voor het nieuwe stadsgebied en de nieuwe bestuurscommissie. Driemond is in hierin nog niet betrokken geweest en loopt daarmee het risico ‘ondergesneeuwd’ te raken. Het DB vindt het daarom belangrijk dat bij een positief besluit over de samenvoeging nog alle ruimte is om ook de kernwaarden van het gebied Driemond in het stadsgebied en de relatie met Amsterdam Zuidoost een plek te geven en zo te waarborgen. In het traject over de bestuurlijke fusie Amsterdam en Weesp is de vraag gerezen of het mogelijk en wenselijk is om Driemond vanuit geografische, sociaal-demografisch of historische overwegingen samen te voegen met Weesp. In het Bestuurlijk Akkoord Weesp-Amsterdam is daarom afgesproken dat een mogelijke samenvoeging wordt onderzocht.

Het uitgangspunt is dat het college in het vierde kwartaal een besluit kan nemen over een mogelijk samenvoegen, op basis van het advies van het DB, met daarin het standpunt van de Dorpsraad Driemond. Tevens worden ook zoals in de “Hoofdlijnennotitie aangegeven de uitkomsten van de enquête door OIS onder de bewoners van Driemond en Weesp hierbij betrokken. OIS heeft de enquête middels een steekproef onder de bewoners gedaan. Samenvattend geeft OIS aan dat uit de reacties blijkt dat: Bewoners van zowel Driemond als Weesp een voorkeur hebben voor het samenvoegen van Weesp en Driemond tot het 23e gebied van Amsterdam: 73% van de bewoners van Driemond en 57% van de bewoners in Weesp geeft dit aan. In Weesp geeft een iets groter aandeel aan dat Weesp apart moet en Driemond bij Gaasperdam moet blijven: 34% in Weesp tegenover 25% in Driemond. Er zijn geen significante verschillen tussen bewoners van verschillende leeftijdsgroepen en huishoudtypes. Als voornaamste reden voor het samenvoegen van Weesp en Driemond geeft men aan dat Weesp en Driemond aan elkaar grenzen, 63% van de bewoners van zowel Driemond als Weesp noemt dit als reden. Daarnaast wordt genoemd dat Weesp en Driemond samen sterker staan en dat de twee vergelijkbare vraagstukken hebben.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 3 van 6

Andere redenen die worden genoemd zijn dat Weesp en Driemond vroeger behoorden tot gemeente Weesperkarspel en dat veel Driemonders gebruik maken van voorzieningen in Weesp. Zowel ambtelijk als bestuurlijk zijn er op verschillende momenten gesprekken gevoerd met de Dorpsraad van Driemond over de mogelijke samenvoeging met Weesp tot een nieuw stadsgebied. De Driemondse samenleving heeft de Dorpsraad Driemond het mandaat gegeven om gesprekken aan te gaan over aansluiting bij een nieuw stadsgebied Driemond-Weesp. De Driemonders hebben de Dorpsraad de volgende punten van aandacht meegegeven als onderdeel van de gesprekken:  Het strekt tot aanbeveling het convenant tussen de gemeente Amsterdam en de Dorpsraad Driemond te actualiseren;  Driemond wil een volwaardige partner zijn in het stadsgebied Driemond-Weesp;  Driemond wordt geen wijk van Weesp;  In de bestuurscommissie van het stadsgebied Driemond-Weesp is een passende vorm van representatie voor Driemond gegarandeerd;  Driemond, aangevoerd door de Dorpsraad Driemond, kan een voorbeeld zijn van bewonersparticipatie en in parallel op de voorziene bestuurscommissie een essentiële bijdrage leveren aan het verkleinen van de afstand tussen bewoners en bestuur;  Bij de totstandkoming van een nieuw convenant en/of verdere schriftelijke afspraken tussen Amsterdam, Weesp en Driemond, behoren alle stemgerechtigde Driemonders de kans

te krijgen om hun oordeel te vellen over deze nieuwe overeenkomst;  Het 3-jarige experiment van een bestuurscommissie van het stadsgebied Driemond-Weesp kan ook een risico vormen voor Driemond; bestaande budgetten en subsidiestromen naar Driemond (b.v. scholen en verenigingen) mogen niet verloren gaan en Driemond in het algemeen kan er niet op achteruitgaan;  Binnen de landelijke regio functie van Driemond, blijft er een relatie met Amsterdam Zuidoost;  De kernwaarden van Driemond alsook de condities voor aansluiting zijn leidend in de besprekingen over de aansluiting bij een nieuw stadsgebied Driemond-Weesp. Conclusie Onder de Driemonders bestaat een overtuigende meerderheid vóór aansluiting bij Weesp. Dit is voor het DB van Zuidoost grond voor een positief advies. Het DB benadrukt echter dat hierbij voorwaarden gelden, zowel inhoudelijk als bestuurlijk-technisch. Als inhoudelijke voorwaarde ziet het DB dat voorwaarden die de bewoners van Driemond zelf via hun Dorpsraad hebben meegegeven met het in te stellen stadsgebied Weesp worden besproken en beoordeeld op hun wenselijkheid en haalbaarheid. Op dit moment is nl. niet duidelijk of Weesp aan deze voorwaarden kan en wil voldoen. Hiervoor zijn nadere besprekingen vereist. Het is op voorhand niet uit te sluiten dat de uitkomst van deze bespreking nog van invloed kan zijn op de definitieve keuze voor aansluiting bij Weesp.

Het DB benadrukt dat het van belang is dat het voorzieningenniveau in Driemond ten opzichte van het huidige niveau ten minste gehandhaafd blijft en hopelijk versterkt wordt. Als bestuurlijk-technische voorwaarde ziet het DB dat er, voorafgaand aan een definitieve keuze, duidelijkheid is over de wijze van ontvlechting van Driemond uit stadsdeel Zuidoost, de consequenties hiervan voor zowel Driemond als Zuidoost op alle relevante gebieden en de consequenties voor de op te zetten samenwerking tussen stadsdeel Zuidoost en het stadsgebied Weesp als gebieden met een gedeelde grens. Wat betreft het moment van de eventuele aansluiting van Driemond bij Weesp gaat de voorkeur van het DB uit naar het moment van instelling van het stadsgebied Weesp. Het argument hierbij is dat Driemond in dat geval zelf deel uitmaakt van de pilot en de samenvoeging kan worden meegenomen in de evaluatie. De voorwaarde hierbij is dat de besprekingen zoals hierboven aangegeven vooraf tot tevredenheid van beide partijen zijn afgerond.

Advies stadsdeelcommissie: Advies van de stadsdeelcommissie aan het DB

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 4 van 6

De leden van de stadsdeelcommissie Amsterdam Zuidoost staan, gelijk het DB, positief tegenover het samenvoegen van Weesp en Driemond. Naast de geografische en historische overwegingen positief te adviseren is vooral de wens/behoefte van bewoners van Weesp en Driemond van doorslaggevende aard. Een belangrijk element in het te vormen lokaal beleid is voor ons, stadsdeelcommissie, de betrokkenheid van bewoners bij de totstandkoming van besluiten. Uit OIS onderzoek blijkt dat bewoners van zowel Driemond als Weesp een voorkeur hebben voor het samenvoegen van Weesp en Driemond tot het 23e gebied van Amsterdam: 73% van de bewoners van Driemond en 57% van de bewoners in Weesp geeft dit aan. Er zijn geen significante verschillen tussen bewoners van verschillende leeftijdsgroepen en huishoudtypes. Aan ons positief advies willen wij de volgende voorwaarden koppelen:  het huidige voorzieningenniveau in Driemond dient ten minste gehandhaafd te blijven;  Voor Weesp zijn 14 kernwaarden benoemd die leidend zijn voor het nieuwe stadsgebied en de nieuwe bestuurscommissie. Driemond is bij de totstandkoming van deze kernwaarden niet betrokken geweest, maar heeft wel een aantal voorwaarden geformuleerd. Deze voorwaarden zullen besproken moeten worden om na te gaan in hoeverre Weesp aan de voorwaarden kan en wil voldoen, voordat een definitief besluit over samenvoeging plaats kan vinden.

 Driemond dient een volwaardige positie in te nemen in het toekomstige stadsgebied Driemond-Weesp  Voorafgaand aan de samenvoeging dienen de bewoners van Driemond geïnformeerd te worden over mogelijke veranderingen voor de bewoners (bijv. voorzieningen) Tot slot willen wij, stadsdeelcommissie Amsterdam Zuidoost, extra benadrukken dat wij Driemond, nu deel uitmakend van Stadsdeel Amsterdam Zuidoost, graag de mogelijkheid gunnen deel uit te maken van een bestuurlijk stelsel dat, in vergelijking met huidig bestuurlijk stelsel, duidelijk meer ruimte biedt voor lokaal, gebiedsgericht, beleid.

Definitief advies DB: Advies van het dagelijks bestuur aan het college van burgemeester en wethouders

Het Dagelijks Bestuur heeft het advies van de commissie gelezen en gehoord tijdens de commissievergadering d.d. 8 oktober 2020. De leden van de stadsdeelcommissie Amsterdam Zuidoost staan, gelijk het DB, positief tegenover het samenvoegen van Weesp en Driemond. Een belangrijk element hierbij in het te vormen lokaal beleid is voor het DB de betrokkenheid van bewoners bij de totstandkoming van besluiten. Aan ons positieve advies willen wij de volgende voorwaarden koppelen: 1. Het huidige voorzieningenniveau in Driemond dient ten minste gehandhaafd te blijven; 2. Voor Weesp zijn 14 kernwaarden benoemd die leidend zijn voor het nieuwe stadsgebied en de nieuwe bestuurscommissie. Driemond is bij de totstandkoming van deze kernwaarden niet betrokken geweest, maar heeft wel een aantal voorwaarden geformuleerd. Deze voorwaarden zullen besproken moeten worden om na te gaan in hoeverre Weesp aan de voorwaarden kan en wil voldoen, voordat een definitief besluit over samenvoeging plaats kan vinden. 3. Driemond dient een volwaardige positie in te nemen in het toekomstige stadsgebied Driemond-Weesp. 4.

Voorafgaand aan een definitieve keuze voor samenvoeging, dient er duidelijkheid te zijn over de wijze van ontvlechting van Driemond uit stadsdeel Zuidoost, de consequenties hiervan voor zowel Driemond als Zuidoost op alle relevante gebieden en de consequenties voor de op te zetten samenwerking tussen stadsdeel Zuidoost en het stadsgebied Weesp als gebieden met een gedeelde grens. 5. Voorafgaand aan de samenvoeging dienen de bewoners van Driemond geïnformeerd te worden over mogelijke veranderingen voor de bewoners (bijv. voorzieningen). 6. Het DB adviseert dat het moment van de eventuele aansluiting van Driemond bij Weesp gelijktijdig plaatsvindt met de instelling van het stadsgebied Weesp. Het argument hierbij is dat Driemond in dat geval zelf deel uitmaakt van de pilot en de samenvoeging kan worden meegenomen in de evaluatie. Tot slot wil het DB, op advies van de stadsdeelcommissie dat Driemond een volwaardige positie krijgt in het stadsgebied Weesp, met voldoende ruimte voor lokaal en gebiedsgericht beleid.

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 5 van 6

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 6 van 6