5.Grachtenmonitor2024.pdf
Tekst van het document
Grachtenmonitor
2024
1 oktober 2023 tot 1 oktober 2024
Inleiding
3
1 Situatie op de grachten
4
1.1 Vaarbewegingen op de grachten
5
1.2 Vermakelijkhedenretributie (VMR)
11
1.3 Overlastmeldingen
11
1.4 Schoonheidsgraad grachten
13
1.5 Nautisch beheer
14
2 Plezier- en recreatievaart 2.1 Vignetten binnenhavengeld en doorvaartvignet
15 16
3 Passagiersvaart
18
3.1 Uitspraak Raad van State
19
3.2 Ligplaatsen
20
3.3 Op- en afstapplaatsen passagiersvaart
21
4 Transport over water
23
5 Vergunningen
25
5.1 Exploitatievergunningen passagiersvaart
27
5.2 Transportvergunning
27
6 Juridische zaken
28
Inhoud
Inhoud |
Voor u ligt de Grachtenmonitor over de periode van 1 oktober 2023 tot en met 30 september 2024. Zoals besloten in Nota Varen Deel 1, maken wij de Grachtenmonitor op in het laatste kwartaal van het jaar. De informatie is dan beschikbaar voor mogelijke beslissingen voor de start van het volgende vaarseizoen. De Grachtenmonitor bestaat uit zes hoofdstukken en geeft een feitelijke stand van zaken op het gebied van transport over water, passagiers- en pleziervaart. Daarnaast behandelt het de situatie op de grachten, verleende vergunningen en juridische zaken. De Grachtenmonitor geeft hier en daar uitleg bij de cijfers, maar beoordeelt niet en doet geen aanbevelingen.
Inleiding
Inleiding |
3
Grachtenmonitor 2024
H
1
Situatie op de grachten
H1 | Situatie op de grachten |
Grachtenmonitor 2024
1.1 Vaarbewegingen op de grachten De Digitale Gracht Amsterdam staat voor de taak om het vlotte en veilige varen op het binnenwater te waarborgen, overlast aan te pakken en de ruimte op en aan het water duurzaam, evenwichtig en eerlijk te verdelen over de gebruikers. De Digitale Gracht ondersteunt deze doelen door verkeersstromen van pleziervaart, passagiersvaart en transport over water te meten. Het systeem is gericht op verkeersmonitoring en meet de impact en de noodzaak van maatregelen of beleidsontwikkelingen. De inzichten van de Digitale Gracht helpen ook bij toezicht en handhaving op het water. Deze Grachtenmonitor is voor een groot deel gebaseerd op metingen van de Digitale Gracht.
Figuur 1 | Gemiddeld aantal actieve dagelijkse booturen per week 1.800 1.600 1.400 1.200 1.000 800
De bemande passagiersvaart De bewegingen van bemande passagiers- en beroepsvaart op het Amsterdamse binnenwater worden digitaal vastgelegd via zogenaamde AIS-transponders (AIS: Automatic Identification System). De AIS-gegevens bieden inzicht in het gebruik van het binnenwater door bemande passagiersvaart. De onderstaande overzichten zijn gebaseerd op AIS-gegevens van ongeveer 90% van de vergunde bemande passagiersvaart. Per uur zijn het aantal vaartuigen opgeteld dat gedurende meer dan 10 minuten in dat uur heeft gevaren. Vaartuigen die minder hebben gevaren worden niet meegeteld. Dit geeft een beeld van de spreiding van vaarbewegingen van passagiersvaartuigen over de dag, week en door het jaar heen. De activiteit van passagiersvaart, gemeten in aantal actieve dagelijkse booturen per week, is met 27% toegenomen ten opzichte van rapportageseizoen 20222023. Hiermee liggen de vaarbewegingen voor passagiersvaart voor het eerst weer hoger dan het niveau van voor de coronaperiode, namelijk 23% hoger dan in 2018-2019.
600 400 200 0 39 Week
46
52 1
5
10
2023 Rapportageseizoen 18-19 Rapportageseizoen 19-20 Rapportageseizoen 20-21
15
20
25
30
35
40
2024 Rapportageseizoen 21-22 Rapportageseizoen 22-23 Rapportageseizoen 23-24
Jaarritme van de bemande passagiersvaart. De gegevens van de jaren 2018-2023 dienen als referentie. Deze gegevens zijn gebaseerd op AIS-gegevens van ongeveer 90% van de vergunde bemande passagiersvaartuigen.
* I n 2023 was er tussen week 18 en week 27 een defect aan een AIS-antenne, waardoor er gedurende deze periode minder metingen zijn verricht.
5
H1 | Situatie op de grachten |
Grachtenmonitor 2024
Figuur 2 | Gemiddeld aantal actieve booturen per dag van de week juli-augustus 2024
Figuur 3 | Gemiddeld aantal actieve booturen per uur van de dag juli-augustus 2024
1.800
160
1.600
140
1.400
120
1.200
100
1.000 80 800 60 600 40
400
20
200 0
0 maandag 2019 2020 2021
dinsdag
woensdag
donderdag
vrijdag
zaterdag
zondag
1 2019 2020
2022 2023 2024
Weekritme van de bemande passagiersvaart. Bovenstaand figuur toont het weekritme van de bemande passagiersvaart door het gemiddelde aantal actieve ‘booturen’ per dag van de week te tonen. De gemiddelden
0
2021
worden berekend over de periode van week 27 tot en met week 35 in 2024 (juli t/m augustus), vergeleken met dezelfde periode in 2019 tot en met 2023.
Figuur 2 toont dat de passagiersvaart in het weekritme redelijk gelijkmatig verdeeld is. De gemiddelde activiteit stijgt gedurende de week en bereikt een piek op zaterdag. In vergelijking met voorgaande jaren is er elke dag een toename in het aantal vaaruren zichtbaar, waarbij de grootste stijging zichtbaar is op maandag, woensdag en donderdag.
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Uur
2022 2023 2024
Dagritme van de bemande passagiersvaart, met het gemiddelde aantal actieve passagiers vaartuigen per uur gedurende de dag. De gegevens zijn gebaseerd op het gemiddelde
in week 27 t/m 35 (juli t/m augustus 2024) in vergelijking met dezelfde periode in 2019 tot en met 2023.
De passagiersvaart start om 08.00 uur en bereikt tussen 15.00 en 16.00 uur zijn hoogtepunt. In Figuur 3 zien we dat de activiteit na de piek afneemt, om rond middennacht minimaal te worden. Ondanks de duidelijke piek van gemiddeld 136 actieve booturen om 16:00 maakt de passagiersvaart gedurende de dag intensief gebruik van het vaarwater. Tussen 10.00 uur en 22.00 uur is de activiteit continu boven de 60 actieve booturen; dat wil zeggen op de helft van de piekdrukte. Ten opzichte van de afgelopen jaren, is de stijging van dit rapportageseizoen groter dan voorheen het geval was. Het totale aantal actieve booturen is 26% toegenomen ten opzichte van de metingen in 2023.
6
H1 | Situatie op de grachten |
Grachtenmonitor 2024
Vignetten Vignetlezers registreren alle vignetten van passerende vaartuigen, zowel passagiers- als pleziervaartuigen. Deze metingen worden gedaan sinds 2021. Figuur 4 geeft het gemiddelde aantal dagelijkse passages per sensor weer in juli en augustus 2024. Op de Amstel en de Grachtengordel worden de hoogste aantallen passerende vaartuigen gemeten. In de Grachtengordel is vooral de Prinsengracht druk bevaren.
Figuur 4 | Gemiddeld aantal passages per dag per vignetlezer juli-augustus 2024
Van de geregistreerde vignetten is bekend of ze bij een passagiers- of een pleziervaartuig horen. Figuur 4 laat per sensorlocatie zien welk aandeel passagiersvaartuigen waren. Hieruit blijkt dat passagiersvaart voornamelijk beperkt blijft tot het centrumgebied. Binnen de Singelgracht (S100) bestaat het grootste deel van de passerende vaartuigen uit passagiersvaart, dit is het drukste deel van het vaarwegennetwerk. Daarbuiten is pleziervaart de grootste groep. Vergeleken met vorig rapportage seizoen is een toename in passagiersvaart ten opzichte van de pleziervaart op alle meetpunten op de Amstel te zien. Niet elk vaartuig heeft een geldig vignet. Hierdoor is zowel het totale aantal passages als de relatieve bijdrage van verschillende gebruikersgroepen niet exact vast te stellen. Op basis van gemeten vignetten is het aantal actieve vaartuigen per uur berekend om het verloop van drukte over het jaar, de week en de dag in kaart te brengen. Vignetten die binnen 1 uur door ten minste twee verschillende vignetlezers zijn geregistreerd, zijn aangemerkt als varend of “actief vaartuig”. Dit zijn vignetten op vaartuigen die minimaal de afstand
De vignetlezers tellen alle vaartuigen met een vignet, zowel van passagiers- als pleziervaartuigen. De grootte van de bollen geeft het gemiddelde aantal vaartuigen aan dat per dag een sensor passeert. De ‘taartpunten’ geven aan welk deel van de vaartuigen passagiersvaart betreft (blauw) en welk deel pleziervaart (oranje). * Wegens defecte sensoren ontbreekt er dit jaar een meetpunt op de Amstel ter hoogte van de Eerste Oosterparkstraat.
7
H1 | Situatie op de grachten |
Figuur 5 | Bijdrage vaarbewegingen passagiers- en pleziervaart per week
Grachtenmonitor 2024
Figuur 6 | Bijdrage vaarbewegingen passagiers- en pleziervaart per dag van de week
rapportageseizoen 2023-2024
juli-augustus 2024 7.000
60000
6.000
50000
5.000 40000 4.000 30000 3.000 20000
2.000
10000
1.000
0 39
Week
46
52 1
5
10
2023
15
20
25
30
2024
Passagiersvaart
Pleziervaart (doorvaart)
Rapportageseizoen ’21-’22
Pleziervaart
Overige
Rapportageseizoen ’22-’23
Het aantal actieve vaartuigen met een vignet per uur per week gedurende het jaar, opgesplitst naar passagiersvaart, pleziervaart (BHG-vignetten en doorvaartvignetten) en
overige vaartuigen. De balken geven het huidige rapportageseizoen weer, de lijnen dienen als referentie van voorgaande jaren.
tussen de twee vignetlezers hebben afgelegd. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen passagiersvaart en pleziervaart, waarbij pleziervaart verder is onderverdeeld in binnenhavengeld (BHG)-vignetten en doorvaartvignetten. Ongeveer 1% van de gemeten vignetten is niet door de gemeente Amsterdam uitgegeven en valt onder de categorie “Overig” weergegeven in Figuur 5-7. In Figuur 5 is het totale aantal actieve vaartuigen per week te zien. Tijdens het vaarseizoen (april-september) is het aantal actieve vaartuigen aanzienlijk hoger dan daarbuiten (oktober-maart) met bijna 6 keer zoveel activiteit. Dit verschil is vooral aanwezig bij de pleziervaart, die buiten het vaarseizoen gemiddeld 13% van de actieve vaartuigen uitmaakt, terwijl dit binnen het vaarseizoen 41% is.
40
0
Maandag
Dinsdag
Woensdag
Donderdag
Passagiersvaart
Pleziervaart (doorvaart)
Pleziervaart
Overige
Het gemiddelde aantal actieve vaartuigen met een vignet per dag van de week in juli en augustus 2024, opgesplitst naar passagiersvaart, pleziervaart (BHG-vignet en Doorvaartvignet) en
Vrijdag
Zaterdag
Zondag
jul-aug ’22 jul-aug ’23
overig. De balken geven het huidige rapportageseizoen weer, de lijnen dienen als referentie van voorgaande jaren.
Terwijl de passagiersvaart relatief stabiel actief is gedurende het jaar en van week tot week, vertoont de pleziervaart grote schommelingen, voornamelijk verklaarbaar door verschillen in het weer. Ten opzichte van het rapportage seizoen 2022-2023 is het totale aantal actieve vaartuigen in het afgelopen seizoen met 11% gestegen. In het weekpatroon van actieve vaartuigen gedurende juli-augustus 2024 is te zien dat zaterdag gemiddeld de drukste dag is, gevolgd door zondag (Figuur 6). Dit patroon geldt zowel voor passagiersvaart als pleziervaart, waarbij pleziervaart zich iets duidelijker concentreert in het weekend. Dit verschil is echter kleiner geworden ten opzichte van het vorige rapportageseizoen. Waarbij doordeweeks de plezier vaart verantwoordelijk is voor 43% van de activiteit, en in het weekend voor 50%.
8
H1 | Situatie op de grachten |
Grachtenmonitor 2024
Figuur 7 | Bijdrage vaarbewegingen passagiers- en pleziervaart per uur van de dag juli-augustus 2024 Figuur 8A 600
500
400
300
200
100
0 0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Uur
Passagiersvaart
Pleziervaart (doorvaart)
Gemiddelde van jul-aug ’22
Pleziervaart
Overige
Gemiddelde van jul-aug ’23
Het gemiddelde aantal actieve vaartuigen met een vignet per uur gedurende juli en augustus 2024. Dit is verdeeld naar passagiersvaart, pleziervaart (BHG-vignet en doorvaartvignet)
en overig. De balken geven het huidige rapportageseizoen weer, de lijnen dienen als referentie van voorgaande jaren.
Het activiteitspatroon gedurende de dag vertoont een vergelijkbaar verloop als het voorgaande seizoen (zie Figuur 7). De toename is dit seizoen gedurende de hele dag zichtbaar. De piek van passagiersvaart en pleziervaartuigen met doorvaartvignet bevindt is tussen 15.00 en 16.00 uur in de middag. Voor pleziervaart met BHG-vignet ligt de piek later, namelijk tussen 17.00 en 20.00. In alle gevallen is een stijging zichtbaar in aantal vaaruren ten opzichte van het vorige rapportageseizoen.
Figuur 8 A. Het gemiddelde aantal passages per rak, gebaseerd op tellingen van vignetlezers gedurende het vaarseizoen van april tot en met september 2024.
*Over de grijze rakken is geen data beschikbaar.
Door de combinatie van metingen van verschillende vignetlezers, kunnen we routes van vaartuigen met een vignet afleiden. Hierdoor kan het een indicatie van het aantal passages per rak per uur worden bepaald van de vaartuigen met vignet. Dit biedt een integraal beeld van het watergebruik. Figuur 8 geeft een overzicht van het gemiddelde aantal passages per rak per dag in de maanden april tot en met september 2024 (deel A), en deel B toont het gemiddelde aantal passages tijdens de drukste 10 dagen van het jaar. Met name op de Amstel en de Prinsengracht zijn veel scheepspassages waargenomen. Tijdens de meetperiode waren een aantal sensoren, waaronder op de Amstel en het Noorder Amstelkanaal, defect. In Figuur 8 zijn dus over een aantal rakken geen gegevens beschikbaar, deze zijn grijs ingekleurd.
9
H1 | Situatie op de grachten |
Het aantal passages wordt gedeeld door de breedte van de vaarweg om inzicht te krijgen in de drukte, zoals weergegeven in onderdeel C en D. Tijdens de drukste 10 dagen van het jaar doet piekdrukte zich voor op de Prinsengracht, Herengracht, Oudezijds Voorburgwal, evenals op enkele vaarwegen, zoals de twee toegangswegen tot het Wallengebied en de verbinding tussen de Brouwersgracht en het Singel.
Grachtenmonitor 2024
Legenda bij 8 A t/m D Figuur 8C
Figuur 8B
Figuur 8D
In Figuur 8B. wordt het gemiddeld aantal passages per dag weergegeven tijdens de 10 drukste dagen van het jaar. *Over de grijze rakken is geen data beschikbaar.
Figuur 8 C en 8 D | Een indruk van de relatieve drukte per dag per rak gedurende de periode april tot en met september 2024 (C) en tijdens de drukste dagen (D). Dit wordt berekend door het aantal passages te delen door de breedte van het rak. De hoogste drukte is vastgesteld op de Prinsengracht en in smalle verbindingsgrachten. *Over de grijze rakken is geen data beschikbaar.
10
H1 | Situatie op de grachten |
Grachtenmonitor 2024
1.2 Vermakelijkhedenretributie (VMR) Voor passagiersvervoer geldt de verplichting om vermakelijkhedenretributie (VMR) per vervoerde passagier af te dragen. De eerste 250 passagiers per rondvaartondernemer per jaar zijn vrijgesteld. Het totale bedrag aan afdrachten geeft inzicht in het aantal passagiers dat gebruik heeft gemaakt van de passagiersvaart in Amsterdam.
Figuur 9 | Aantallen passagiers en inkomsten uit VMR 10 9 8
In miljoenen
7
De afdracht van VMR vindt per kwartaal plaats. Voor 2024 zijn de gegevens van de eerste twee kwartalen gerapporteerd (januari tot en met juni). Er is echter een systeemstoring geweest bij Belastingen, waardoor een deel van de aangiften VMR op papier heeft plaatsgevonden in plaats van digitaal. Deze aangiften zijn nu nog niet meegenomen in de cijfers. Dit betekent dat de totale cijfers voor 2024 in Figuur 9 naar verwachting nog aanzienlijk zullen stijgen.
6 5 4 3 2 1 0
In 2024 is het te betalen bedrag verhoogd van € 1,50 naar € 2,50 per vervoerde passagier. Dit zorgt er voor dat het bedrag dit jaar in een andere verhouding staat tot het aantal.
2019
2020
2021
Passagiers (aantal)
2022
2023
2024 januari t/m juni
Inkomsten (€)
Reders zijn vrijgesteld van VMR voor de eerste 250 passagiers per jaar, maar deze zijn wel opgenomen in de aantallen passagiers.
* Voor 2024 zijn enkel de data van de eerste twee kwartalen beschikbaar. Bovendien heeft de verwerking periodes vertraging opgelopen door een systeemstoring bij Belastingen, waardoor correcties nog mogelijk zijn.
11
H1 | Situatie op de grachten |
Grachtenmonitor 2024
1.3 Overlastmeldingen Figuur 10 | Meldingen m.b.t. overlast op het water
Figuur 10 | Aantal overlastmeldingen water per subcategorie
2.000
Subcategorie
1.500
Blokkade van de vaarweg
24
45
27
18
38
Boten - overige overlast
1276
1576
1452
1354
1233
Geluid op het water
1711
3042
2373
1657
937
Oppervlaktewater verontreiniging
109
259
175
244
249
Vaargedrag - overig
283
80
67
59
29
Vaargedrag - snel varen
516
496
390
326
251
Wrak in het water
656
406
359
401
442
Eindtotaal
4575
5904
4843
4059
3179
1.000
Meldingen
500
Seizoen 20192020
Seizoen 20202021
Seizoen 20212022
Seizoen 20222023
Seizoen 20232024
0 jan
feb 2019 2020 2021
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
2022 2023 2024
Meldingen overlast op het water, naar maand waarin de overlast plaats heeft gevonden.
Overlastmeldingen bereiken de gemeente Amsterdam via telefoonnummer 14 020 of meldingen.amsterdam.nl. Sinds 2024 is het ook mogelijk om meldingen via de Gemeente Amsterdam mobiele app te doen. Deze meldingen dienen om overlastlocaties te identificeren en handhaving gericht in te zetten tegen ongewenste situaties. Meldingen over overlast op het water gaan over gevaarlijke situaties op het water, verontreiniging, geluidsoverlast, vaargedrag en wrakken.
Gedurende het hele rapportageseizoen 2023-2024 ligt het totaal aantal meldingen lager dan in 2022-2023, met een afname van 22%. De meeste categorieën laten een lichte daling zien ten opzichte van 2022-2023. De meest opvallende daling is te zien bij Vaargedrag-overig, met een afname van 50% en Geluid op het water, met een afname van 43%. Blokkade van de vaarweg en Wrak in het water zijn de meldingen respectievelijk met 111% en 2% toegenomen.
12
H1 | Situatie op de grachten |
Sinds begin 2024 is het voor melders mogelijk om bij de overlastmelding aan te geven om wat voor type vaartuig het gaat. Echter is dit afgelopen jaar maar in 5% van de gevallen gedaan. De data hiervoor is dus niet voldoende om op te nemen in dit overzicht.
Grachtenmonitor 2024
Figuur 13 | Heatmap van het aantal overlastmeldingen per buurt 2020-2024
Overlastmeldingen kunnen anoniem of op naam worden ingediend. Van de 23% anonieme meldingen is niet bekend hoeveel unieke melders deze vertegen woordigen. In het afgelopen rapportageseizoen zijn er 2436 meldingen (77%) op naam gedaan. In totaal gaat het om 1317 unieke melders. Het aantal meldingen dat op dezelfde naam is gedaan, varieert van 1 tot 200. De afname in het aantal meldingen van overlast op het water ten opzichte van het seizoen 2022-2023 is gelijkmatig verdeeld over de verschillende categorieën melders. Figuur 12 geeft de verdeling voor het seizoen 2023-2024 weer.
Figuur 12 | De verdeling van het aantal meldingen per unieke melder.
Aantal meldingen per persoon
Aantal melders (op naam)
Aantal meldingen (op naam)
Enkele melding
1007 (77%)
1007 (41%)
2 t/m 10 meldingen
292 (22%)
829 (34%)
Meer dan 10 meldingen
18 (1%)
600 (25%)
Totaal
1317
2436
Hierin zijn alleen de meldingen op naam opgenomen (77% van het totaal).
Figuur 13, de ‘heatmap’ van overlastmeldingen per buurtcode laat zien dat de plekken waar de meeste overlast gemeld wordt gelijk zijn gebleven ten opzichte van vorig seizoen (rondom park Somerlust en in het Oostelijk havengebied). Er is in het Oostelijk havengebied een kleine toename te zien in aantal meldingen ten opzichte van het vorige rapportageseizoen. In diverse buurten in stadsdeel Zuid is daarentegen een afname zichtbaar ten opzichte van vorig seizoen.
13
Bijlage 1 Meetcriteria en interpretatie H1 | Situatie op de grachten | Grachtenmonitor 2024 1.4 Schoonheidsgraad grachten De schoonheidsgraad van de grachten is een cijfer over de hoeveelheid drijfvuil (van niet-natuurlijke herkomst) op een aantal vaste en wisselende plekken in de stad. De fysieke locatie wordt bezocht, en op basis van wat op dat moment zichtbaar is wordt het cijfer vastgesteld door het onderzoeksbureau van de gemeente Amsterdam (O&S). Per 2024 zijn bijna alle meetlocaties in opdracht van Waternet gewijzigd ten opzichte van de voorgaande jaren, waardoor de data van 2024 niet een-op-een vergeleken kan worden met die van eerdere jaren.
Figuur 14 A | Schoonheidsgraad grachten
Jaar
Cijfer
2020
7,7
2021
8,1
2022
8,3
2023
7,9
2024
7,9
Bij het beoordelen van de verschillende locaties zijn de volgende beoordelingen aangehouden: schoon, redelijk schoon, redelijk vuil en vuil. Deze vier beoordelingen zijn als volgt gedefinieerd: schoon: redelijk schoon: redelijk vuil:
vuil:
geen drijfvuil of uitsluitend natuurlijk organisch materiaal als bladeren, bloesem; één of enkele stuks drijfvuil van niet-natuurlijke herkomst, overwegend schone indruk; meerdere stuks drijfvuil van niet-natuurlijke herkomst die nog maar kort in het water liggen. Overall indruk niet echt schoon, maar evenmin echt vuil; meerdere stuks drijfvuil van niet-natuurlijke herkomst die al lang in het water liggen of veel drijfvuil van niet-natuurlijke herkomst. Overall indruk vervuild.
Aan de worden de volgende 4 scoresgrachten. toegekend: Figuur 14beoordelingen B | Toelichting schaal en cijfers schoonheidsgraad Score score 3
Score score 5
Score score 7
Score 9 score
Indruk: vervuild
Indruk: Indruk: niet niet echt echt schoon/redelijk vuilvuil schoon/ redelijk
Indruk: overwegend Indruk: overwegend schoon schoon
Indruk:schoon/vrij schoon/ vrijvan van Indruk: niet-natuurlijk materiaal niet-natuurlijk materiaal
Criteria: Criteria: •• Meerdere meerderestuks stuks drijfvuil/ veel drijfvuil/veel drijfvuil; drijfvuil; • niet-natuurlijke • herkomst; niet-natuurlijke herkomst; • liggen lang in het water. • liggen lang in het water.
Criteria: Criteria: •• Meerdere meerderestuks stuks drijfvuil; drijfvuil; •• niet-natuurlijke niet-natuurlijke herkomst; herkomst; •• liggen liggen kort kort in in hethet water. water.
Criteria: Criteria: •• Eén één enkele stuks ofof enkele stuks drijfvuil; drijfvuil; •• niet-natuurlijke niet-natuurlijke herkomst. herkomst.
Criteria: Criteria: •• Geen geendrijfvuil; drijfvuil; •• of of drijfvuil drijfvuil vanvan uitsluitend natuurlijk uitsluitend natuurlijk organisch materiaal. organisch materiaal.
Indruk: vervuild
De beoordeling wordt per locatie gegeven op een schaal van 3-9. Het hierboven genoemde getal is het gemiddelde cijfer van de verschillende locaties gedurende het jaar.
Interpretatie scores op vaste locaties
14
Grachtenmonitor 2024
H1 | Situatie op de grachten |
1.5 Nautisch beheer De gemeente adviseert, informeert, of stelt randvoorwaarden bij diverse activiteiten in, op en boven het binnenwater. Dit vindt plaats op grond van de wettelijke taak van nautisch beheer. Het nautische beheer voor de doorgaande scheepvaartroutes in de stad is gemandateerd aan Waternet. Het doel van nautisch beheer is zorgdragen voor een vlotte en veilige doorvaart in het binnenwater en
de bereikbaarheid waarborgen. Activiteiten van nautisch beheer zijn bijvoorbeeld toestemmingen voor herstelwerkzaamheden aan bruggen en kades, ontheffingen van invaar- of ankerverbod, vergunningen voor zwaar transport, toestemming voor evenementen en informatieborden.
Aantal cases 2020-2021
Aantal cases 2021-2022
Aantal cases 2022-2023
Aantal cases 2023-2024
Een nautisch kader wordt bijvoorbeeld opgesteld bij de nieuwbouw van een brug, de plaatsing van een woonboot of het houden van een evenement.
142
186
170
193
Toestemmingen
Voor alle werkzaamheden en evenementen die de veiligheid of het verloop van de scheepvaart in gevaar kunnen brengen, is toestemming nodig van de bevoegde autoriteit.
412
415
459
331
Ontheffingen
Ontheffingen kunnen worden verleend voor bijvoorbeeld verboden op grond van verkeerstekens, zoals het ankerverbod, ligplaatsverbod of een invaarverbod.
165
146
167
119
Vergunningen bijzonder transport
Een bijzonder transport is een schip of samenstel dat groter is dan volgens de Regeling doorvaartprofielen op bepaalde vaarwegen is toegestaan en mag alleen met een vergunning varen.
266
270
277
165
Bordenplannen
Bij Nautische kaders of Toestemming wordt vaak voorgeschreven dat er bepaalde verkeersborden moeten worden geplaatst om de scheepvaart te informeren. Dit gebeurt volgens een bordenplan.
239
219
178
120
Berichten aan de scheepvaart
Wanneer stremmingen of andere vormen van oponthoud op het binnenwater zijn, dient de scheepvaart hiervan op de hoogte te worden gesteld.
66
43
73
126
Verkeersbesluiten
Voor het plaatsen van een verkeersbord op grond van de Scheepvaartverkeerswet is een verkeersbesluit nodig.
7
3
4
6
Type werkzaamheden
Toelichting
Nautische kaders voor activiteiten/ vergunningen voor interne en externe klanten
Figuur 15 | Overzicht van de werkzaamheden van nautisch beheer. De werkzaamheden van Waternet op doorgaande scheepvaartroutes zijn hierin niet opgenomen.
15
Grachtenmonitor 2024
H
2
Plezier- en recreatievaart
H2 | Plezier- en recreatievaart |
Grachtenmonitor 2024
2.1 Vignetten binnenhavengeld en doorvaartvignet In Nota Varen Deel 2 is aangekondigd dat ieder pleziervaartuig op het Amsterdamse binnenwater verplicht is een geldig vignet te hebben. Dit vignet biedt de gemeente inzicht in de vaarbewegingen op het binnenwater en stelt ons in staat om de drukte en overlast te reguleren. De vignetplicht voor de pleziervaart draagt bovendien bij aan de handhaving van regels en de betaling van het binnenhavengeld (BHG).
Doorvaartvignet Voor eigenaren zonder ligplaats op het Amsterdamse binnenwater, die wel willen varen door Amsterdam, is er het doorvaarvignet. Dit wordt verkocht tegen de kostprijs van 42 euro voor een periode van drie jaar. Met een doorvaartvignet mag een pleziervaartuig door de Amsterdamse wateren varen. Als het vaartuig wordt afgemeerd, moet de eigenaar het product ‘afmeren’ bij dit doorvaarvignet aanschaffen. Voor 24 uur afmeren kost dit 32 euro en voor 6 uur afmeren is het bedrag 16 euro.
Aanpassingen In 2024 zijn een aantal aanpassingen aan het Binnenhavengeld doorgevoerd om handhaving en dienstverlening te verbeteren. Handhaving kon eerder slechts een naheffing van €15 opleggen aan vaartuigen met een doorvaartvignet die aan de openbare kade waren afgemeerd. Vanaf 2024 wordt bij de derde naheffing automatisch het Binnenhavengeld voor een heel jaar opgelegd aan vaartuigen die afgemeerd liggen aan de openbare kade. Ook vervalt een doorvaartvignet direct bij de aangifte voor een binnenhavengeld vignet om misbruik met verschillende vignetten te voorkomen. Daarnaast is het mogelijk om door middel van SMS te communiceren met booteigenaren als een pleziervaartuig is gezonken of dreigt te zinken en als een gestolen pleziervaartuig wordt gevonden.
17
H2 | Plezier- en recreatievaart |
Grachtenmonitor 2024
Harmonisatie Weesp Op 8 november 2023 heeft de gemeenteraad besloten de harmonisatie van het Binnenhavengeld in Weesp met een jaar uit te stellen, waardoor de invoering nu gepland staat voor 1 januari 2025.
Uitstootvrij varen In 2025 wordt de uitstootvrije zone in het centrum van Amsterdam ingevoerd. Uitstootvrije pleziervaart neemt al jaren toe. In 2024 is de uitstootvrije pleziervaart verder gegroeid tot 42,7% van het totaal aantal uitgegeven BHG-vignetten.
Type vignetten
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Regulier*
5710
4158
4375
4458
4557
4224
Abonnement**
450
356
353
396
452
483
Milieu***
1510
1737
2093
2276
2746
2739
124
220
306
768
10280
4161
4067
Hybride**** Doorvaart***** (% milieu/hybride)
19,7%
27,8%
31,9%
34,0%
37,9%
42,7%
Totaal (BHG)
7670
6251
6945
7350
8061
8214
Figuur 16 | Aantal uitgegeven vignetten binnenhavengeld (BHG) en doorvaartvignet per type vignet (peildatum 1 oktober 2024). * Pleziervaartuigen met een openbare ligplaats binnen Amsterdam. ** Pleziervaartuigen van buiten Amsterdam en in jachthavens die niet ’s nachts op Amsterdams binnenwater afmeren. *** Duurzame pleziervaartuigen ontvangen
een korting op de prijs van het vignet. **** Hybride vaartuigen hebben zowel een elektrische als een brandstofmotor. Deze vaartuigen betalen het milieutarief en mogen binnen Amsterdam alleen gebruik maken van een elektrische motor. ***** Het Doorvaartvignet is sinds 1 januari 2022 verplicht voor vaartuigen die zonder BHG-vignet varen en niet afmeren op het Amsterdams binnenwater.
Inkomsten uit BHG 2019
2020
2021
2022
2023
2024
€ 2,10
€ 3,13
€ 3,38
€ 3,66
€ 3,55
€ 3,74
Figuur 17 | jaarlijkse opbrengsten uit binnenhavengeld (BHG) en doorvaartvignet, in miljoenen euro’s. Peildatum: 1 oktober 2024.
18
Grachtenmonitor 2024
H
3
Passagiersvaart
H3 | Passagiersvaart |
Grachtenmonitor 2024
In 2019 is de Nota Varen deel 1 opgesteld en vastgesteld door de gemeenteraad. De nota gaat in op de druk die toerisme op de stad legt en op de verwachting dat de stroom toeristen de komende jaren zal toenemen. De verwachting was dat, als er niets wordt gedaan, ook de passagiersvaart op de grachten verder zal stijgen. Deze toenemende toerismestroom zet het karakter van de grachtengordel, de leefbaarheid, vlot en veilig verkeer op het water en de openbare orde onder druk. Er is daarom gekozen grenzen te stellen aan de groei van toeristische voorzieningen, activiteiten en attracties, gericht op het water. Het uitgangspunt daarbij is dat de algehele drukte op het water niet verder toeneemt en dat het aandeel van de op bezoekers gerichte passagiersvaart daarbinnen niet verder toeneemt. Een van de maatregelen is het voeren van een volumebeleid voor exploitatie vergunningen voor passagiersvaart met een maximum van 550 vergunningen. Uit de Europese dienstenrichtlijn vloeit voort dat wanneer een volumeplafond geldt exploitatievergunningen alleen voor bepaalde tijd mogen worden verleend. Om gegadigden ook toegang te geven worden weer nieuwe vergunningen uitgegeven. Omdat de vraag groter is dan het aanbod, gaat de verdeling van nieuwe vergunningen via loting.
Om hier uitvoering aan te geven heeft het college in 2021 alle bestaande exploitatievergunningen omgezet van onbepaalde tijd naar bepaalde tijd. Dit aanvragen en aflopen van vergunningen verliep in verschillende tranches. De eerste tranche verliep op 1 maart 2024. Er liepen toen 136 vergunningen af, 160 vergunningen zijn inwerking getreden.
20
H3 | Passagiersvaart |
Grachtenmonitor 2024
3.1 Uitspraak Raad van State
3.2 Ligplaatsen
Op 25 september 2024 heeft de Raad van State geoordeeld dat het gevoerde beleid met een maximum van 550 exploitatievergunningen niet voldoende was onderbouwd. Naar het oordeel van de Raad van State is niet aannemelijk gemaakt dat de passagiersvaart medeverantwoordelijk is voor een deel van de overlast die bewoners in de stad ervaren. Daarmee is ook niet aangetoond dat de passagiers vaart er mede de oorzaak van is dat de leefbaarheid onder druk staat.
Om met een passagiersvaartuig een ligplaats in te nemen op het binnenwater van Amsterdam, is een ligplaatsvergunning nodig. Er is meer vraag dan aanbod voor ligplaatsen voor passagiersvaartuigen. Daarom worden de beschikbare plekken op een redelijke en transparante manier toegewezen1. In onderstaande tabel staat het huidige aanbod aan ligplaatsen voor passagiersvaartuigen. Omwille van efficiënt ruimtegebruik zijn deze plekken onderverdeeld in lengte categorieën. De zogeheten ‘onbemande vaartuigen’ zijn sloepen die door huurders zelf worden bestuurd.
De Raad van State stelt wel dat de veilige en vlotte doorvaart in Amsterdam en het eerlijk verdelen van beschikbare ruimte op het water in Amsterdam in het geding zijn. De Raad van State geeft aan dat de gemeente voldoende heeft aangetoond dat het druk is op het water zodat het gerechtvaardigd is om daar maatregelen tegen te nemen. Er is echter onvoldoende aangetoond dat een volumebeleid het meest geschikte middel is hiervoor. Bij de veilige en vlotte doorvaart en de eerlijke verdeling van ruimte speelt de pleziervaart namelijk ook een belangrijke rol. Door niet ook gelijktijdig de impact van pleziervaart op de drukte te beperken voert de gemeente geen coherent en systematisch beleid, aldus de Raad van State. De uitspaak heeft gevolgen voor de passagiersvaart. Zo zijn de 136 vergunning die op 1 maart 2024 afliepen weer geldig verklaard. Omdat de uitspraak is gekomen aan het einde van de overzichtsperiode van de Grachtenmonitor zal in een volgende versie verder op de gevolgen van de uitspraak en de genomen stappen worden ingegaan.
Stadsdeel
Kort < 10 meter
Middellang 10 – 16 meter
Lang > 16 meter
Onbemande vaartuigen
Totaal
West
17
15
7
91
130
Centrum
4
30
86
0
120
Zuid
0
5
16
36
57
Oost
4
4
3
53
64
Totaal
25
54
112
180
371
Figuur 18 | Ligplaatsen voor passagiersvaartuigen. Bron: Ligplaatsenregister versie 7 juni 2024
Details over deze procedures staan in het Uitvoeringsplan Ligplaatsen Passagiersvaartuigen.
1
21
H3 | Passagiersvaart |
Grachtenmonitor 2024
Verdeling beschikbare ligplaatsen Met het aflopen van exploitatievergunningen voor passagiersvaartuigen liepen op 1 maart 2024 ook ligplaatsvergunningen af. Uit het oogpunt van bedrijfszekerheid en continuïteit kon door de gebruiker van die plek in het voorjaar van 2023 een nieuwe ligplaatsvergunning worden aangevraagd voor hetzelfde of een ander passend vaartuig uit de vloot. In deze fase zijn 14 ligplaatsvergunningen aan dezelfde reder verleend. Bij twee ligplaatsen kon geen nieuwe ligplaats vergunning aan dezelfde rederij worden verleend. Door middel van een loting zijn in juni 2024 voor 14 ligplaatsen nieuwe ligplaatsvergunningen verleend. Naast de twee vrijgekomen plekken zijn ook vergunningen verleend voor vier ongebruikte en acht nieuwe (tijdelijke) ligplaatsen. Voordat een plek opnieuw kon worden toegewezen, is door de stadsdelen beoordeeld of een nieuwe ligplaatsvergunning voor die plek nog wenselijk was.
Onbemande vaartuigen Op 15 locaties kunnen in totaal 180 onbemande vaartuigen (huurbootjes) worden afgemeerd. In de meeste gevallen zijn dit ook de locaties waar huurders de boten ophalen en weer terugbrengen. In 2023 zijn de reders in dit segment door de gemeente in de gelegenheid gesteld om onderling de plekken voor deze vaartuigen te verdelen. Dat kon omdat het een kleine groep ondernemers met een vergelijkbare behoefte betreft. Op 13 oktober 2023 is unaniem ingestemd met de uitkomst van deze verdeling. De bijbehorende ligplaatsvergunningen zijn op 27 juni 2024 verleend. Dit kon na afloop van de in mei 2023 ingestelde pauzesituatie voor een heroverweging van het nieuwe vaarbeleid. In onderstaande tabel staan alle locaties die gebruikt worden ten behoeve van onbemande passagiersvaartuigen.
Adres
Aantal vaartuigen
1.
Borneosteiger oostzijde
10
2.
Europaplein t/o 2
6
3.
Jozef Israelskade t/o 48
20
4.
Mauritskade 1E
8
5.
Mauritskade 3
20
6.
Mauritskade 65
5
7.
Nassaukade t/o 69-70
20
8.
Nassaukade t/o 156-164
20
9.
Nassaukade t/o 336-340
8
10.
Nassaukade t/o 341-345
10
11.
Nassaukade t/o 348-351
13
12.
Polonceau-kade t/o 14-20
10
13.
Schollenbrugstraat 1
10
14.
Stadionkade t/o 73A
10
15.
Westerdoksdijk naast 703
10
Totaal
180
Figuur 19 | Locaties voor onbemande vaartuigen. Peildatum 22 april 2024
22
H3 | Passagiersvaart |
Grachtenmonitor 2024
3.3 Op- en afstapplaatsen passagiersvaart Privaatrechtelijke overeenkomsten
Aanpassing beleid op- en afstaplocaties passagiersvaart
In het verleden zijn door de gemeente huurovereenkomsten voor het gebruik van waterpercelen gesloten. De huurder gebruikte het perceel als ligplaats voor een passagiersvaartuig. Voor het gebruik van die ligplaatsen kan geen precario liggeld door de gemeente worden geïnd. Op 22 april 2024 zijn uit het oogpunt van beleids harmonisatie 15 huurovereenkomsten opgezegd. Dit is in overeenstemming met de Nota Varen Deel 2. In het Uitvoeringsplan ligplaatsen passagiersvaartuigen heeft de gemeente aangekondigd om naast een ligplaatsvergunning ook privaatrechtelijk toestemming te verlenen in de vorm van een uniforme gebruiksovereenkomst. Mede als gevolg van de uitspraak van de Raad van State op 25 september 2024 is een privaatrechtelijke overeenkomst vooralsnog niet nodig. Zolang een reder beschikt over een ligplaatsvergunning kan men gebruik blijven maken van dit waterperceel.
In de Raadsinformatiebrief van 28 februari 2024 over de voortzetting van het beleid voor de passagiersvaart, is aangegeven dat het huidige beleid voor op- en afstaplocaties op enkele punten zal worden aangepast. Deze beleidswijzigingen en voorstellen worden in 2024 en deels in 2025 uitgewerkt en geïmplementeerd.
Onderzoek naar marktconforme prijzen voor exclusieve op- en afstaplocaties In afwijking van de eerder vastgestelde kostprijs voor huur van exclusieve open afstaplocaties, streeft het College naar een meer marktconforme huurprijs voor deze locaties. Ter vaststelling van deze nieuwe huurprijs is in juli 2024 een onderzoek gestart door een onafhankelijke taxateur.
Oplevering nutsvoorzieningen nieuwe steigers middenkom In oktober 2023 is begonnen met de aanleg van nutsvoorzieningen die noodzakelijk zijn voor het exclusieve gebruik van de nieuwe steigers in de middenkom van het Open Havenfront. Aan de noord- en zuidzijde zijn zogeheten ‘peperbussen’ geplaatst, die als transformatorhuisjes dienen voor laadvoorzieningen voor elektrische rondvaartboten. Naast de laadvoorzieningen zijn wateraansluitingen en datakabels voor ticketverkooppunten op elke steiger aangelegd. Het project is in maart 2024 afgerond.
Verdeling nieuwe steigers in de middenkom Op 7 juni 2024 zijn de rederijen geïnformeerd over de procedure voor de onderlinge verdeling van de nieuwe steigers in de middenkom. Het doel van deze procedure was dat rederijen zonder exclusieve op- en afstaplocatie onderling tot een verdeling zouden komen zonder tussenkomst van de gemeente. Ondanks de inspanningen van enkele rederijen is dit proces niet succesvol afgerond. De gemeente zal nu zelf de verdeling organiseren. Dit proces is echter vertraagd door de uitspraak van de Raad van State op 25 september 2024 in het exploitatievergunningendossier (zie ook hierboven). Tot op heden zijn de nieuwe steigers in de middenkom openbaar toegankelijk voor alle rederijen.
23
H3 | Passagiersvaart |
Grachtenmonitor 2024
Onderzoek uitbreiding openbare op- en afstapplekken buiten het centrum In 2024 is gestart met een verkenning naar de uitbreiding van het netwerk van op- en afstaplocaties buiten het centrum om de mogelijkheden voor passagiers vaart en de dienstverlening beter te spreiden. Een nieuwe locatie is inmiddels al gerealiseerd in de Boerenwetering nabij de RAI, en enkele bestaande locaties zijn met een verkeersbesluit geformaliseerd.
Pilot op- en afstappen Wallengebied Het intensieve gebruik van de openbare op- en afstapvoorzieningen zorgt voor aanhoudende drukte en overlast op de Wallen. De pilot is onderdeel van het Uitvoeringsprogramma Aanpak Binnenstad. De gemeenteraad heeft op 22 december 2022 besloten dat het gebruik van openbare op- en afstapvoorzieningen voor passagiersvaart op de Oudezijds Voorburgwal beperkt moet worden. Als gevolg van dit besluit vond de pilot ‘Beperken op- en afstap voorzieningen rondvaarten Oudezijds Voorburgwal’ plaats om te onderzoeken of de overlast verminderd kon worden. De pilot liep van 1 mei tot 1 oktober 2024. Tijdens de pilot periode moesten rederijen die gebruik maken van de op- en afstapvoorzieningen rekening houden met venstertijden en het aanmeerverbod in acht nemen. Dit gold voor 2 steigers: • Steiger Damstraat: vóór 13.00 uur en ná 20.00 gold er een strikt aanmeerverbod bij de openbare op- en afstapvoorzieningen van de Oudezijds Voorburgwal. • Steiger The Grand: hier gold een meerverbod. Om gebruik te kunnen maken van de steiger had de reder toestemming nodig, die alleen kon worden afgegeven door hotel The Grand. De regels voor het gebruik van de openbare op- en afstapvoorzieningen bleven ongewijzigd. Zo mochten reders niet langer dan 15 minuten aanmeren.
Reders mochten ook geen klanten werven en/of kaartjes verkopen op of nabij de openbare op- en afstapvoorzieningen. De pilot wordt momenteel geëvalueerd.
Transferpunt Touringcar Rondvaart aan De Ruijterkade Oost Het nieuwe overstappunt aan De Ruijterkade Oost is op 1 maart 2024 opgeleverd. Deze locatie faciliteert de overstap van touringcar en riviercruise naar rondvaartboten. De nieuwe aanmeervoorzieningen bieden ruimte aan 6 a 7 grote passagiersvaartuigen om gelijktijdig passagiers te laten in- en uitstappen.
24
Grachtenmonitor 2024
H
4
Transport over water
H4 | Transport over water |
Grachtenmonitor 2024
De gemeente Amsterdam stimuleert transport over water. Hiervoor heeft de gemeente een Uitvoeringsplan Transport over Water (2020) opgesteld. De meest kansrijke en wenselijke toepassingen voor transport over water zijn bouwlogistiek, afvoer van afval en de bevoorrading van horeca. De grootste ambitie voor de uitrol van transport over water ligt in het centrum. Hier is de op¬gave voor herstel en vernieuwing van de kades en bruggen het grootst.
Verkenning van nieuwe locaties In 2024 is er gewerkt aan het identificeren van nieuwe locaties voor transport over water. Bij het Havenstraatterrein is op basis van nautisch en logistiek advies een uitvraag gedaan voor het vervoer van sloopmateriaal en grond via het water, om de overlast van wegvervoer te vermijden. In het Wallengebied is het bevoorradingsproces geanalyseerd, waarbij specifiek gekeken is naar geschikte wateroverslaglocaties en de mogelijkheden voor watergebonden logistiek.
Integratie van transport over water bij kadeherstel Bij de herinrichting van kades, zoals de Kloveniersburgwal, is rekening gehouden met de aanleg van laad- en losvoorzieningen voor watertransport. Dit anticiperend op een toekomstig logistiek systeem dat watertransport ondersteunt en bijdraagt aan de bevoorrading van het verkeersluwe Wallengebied.
Intensivering van afvaltransport over water In 2024 is de afvoer van afval via het water in de 9 straatjes verder geïntensiveerd. Inmiddels worden er zes boten per week ingezet voor het inzamelen van afval. Er wordt ook onderzoek gedaan naar nieuwe overslaglocaties die geschikt zijn voor het transport van afval via water, bijvoorbeeld in het Wallengebied en nabij de Raadhuisstraat. Deze innovaties dragen bij aan de verduurzaming van het logistieke systeem in de stad.
26
Grachtenmonitor 2024
H
5
Vergunningen
H5 | Vergunningen |
De gemeente houdt zich (onder andere) bezig met de behandeling van aanvragen voor water gerelateerde vergunningen en ontheffingen. Daarbij neemt zij besluiten op (wijzigings-)aanvragen van particulieren en bedrijven (bijvoorbeeld rederijen). Ook worden er ambtshalve besluiten genomen (bijvoorbeeld intrekking van een vergunning). Voorbeelden van deze vergunningen zijn exploitatievergunningen voor het vervoer van personen en ligplaatsvergunningen Eenmalige besluiten waren in 2024 de verlenging van exploitatievergunningen en bijbehorende ligplaatsvergunningen na een besluit van het college. Periodieke producten zijn besluiten die volgen op aanvragen van bedrijven die zijn gedaan tijdens de periodieke uitgifte van exploitatie- en ligplaats vergunningen voor passagiersvaartuigen.
Reguliere producten
Grachtenmonitor 2024
2020
2021
2022
2023
2024
Passagiersvaart
82
50
173
73
130
Transport over water
0
36
21
3
6
Woonboten
14
11
3
3
1
Objecten in het water
6
19
3
9
4
Pleziervaart
3
29
1
2
2
2020
2021
2022
2023
2024
Omzettingen exploitatievergunningen naar bepaalde tijd
522
0
0
0
0
Omzettingen ligplaatsvergunningen naar bepaalde tijd
0
0
150
0
0
Eenmalige producten
Verlenging exploitatievergunningen
294
Verlenging ligplaatsvergunningen
116
Periodieke producten Uitgifteronde exploitatievergunningen
2020
2021
2022
2023
2024
0
723
0
0
0
Verdeelronde beschikbare ligplaatsen Totaal aantal besluiten
129 723
965
400
90
682
Figuur 20 | Vergunnings-besluiten in de periode 2020 t/m september 2024.
28
H5 | Vergunningen |
Grachtenmonitor 2024
5.1 Exploitatievergunningen passagiersvaart
5.2 Transportvergunning
Met de Nota Varen deel 1 uit 2019 zijn er veranderingen in het beleid passagiersvaart ingesteld. Er zijn onder andere nieuwe segmenten gekomen en een nieuwe aanvraagsystematiek. Tegelijkertijd zijn vergunningen omgezet naar bepaalde tijd. Het aanvragen en aflopen van vergunningen verliep in verschillende tranches. De eerste tranche verliep op 1 maart 2024. Er liepen toen 136 vergunningen af, 160 vergunningen zijn inwerking getreden. De tweede en op volgende tranches zijn verschoven met twee jaar. Lopende vergunningen zijn daarom ook met twee jaar verlengd. De uitspraak van de Raad van State van 25 september over de passagiersvaart en de gevolgen hiervan zijn niet meegenomen in deze cijfers.
In 2021 is het kader vastgesteld op basis waarvan exploitatievergunningen voor transport over water kunnen worden aangevraagd. Tot nu toe zijn er in totaal 43 exploitatievergunningen verleend (Figuur 22).
In Figuur 21 is de huidige opbouw van de vergunde passagiersvaartvloot, gespecificeerd naar grootte van de reder. In 2024 waren er 556 vergunde vaartuigen in de vaart. Er zijn net als in 2023 100 reders actief. Een vijfde hiervan heeft 6 of meer vergunde vaartuigen. Figuur 21 | Het aantal in gebruik genomen vaartuigen met exploitatievergunning
Verleende vergunningen
Gebruiksdoel* Bouw
Afval
Dienstverlenend
2021
20
10
10
10
0
2022
16
16
16
13
16
2023
3
1
1
3
1
2024
4
4
4
6
6
Totaal
43
31
31
32
23
Figuur 22 | Overzicht van verstrekte exploitatie vergunningen voor transport over water.
200
Goederen
* Aanvragen van een exploitatievergunning voor transport over water is voor één of voor meerdere gebruiksdoelen mogelijk.
150
100
50
0
129
81
144
192
Vaartuigen <5
Vaartuigen 5-10
Vaartuigen >10
Onbemand
Gespecificeerd naar omvang reder (peildatum 1 oktober 2024). Onbemande vaartuigen zijn apart weergegeven.
29
Grachtenmonitor 2024
H
6
Juridische zaken
H6 | Juridische zaken |
Grachtenmonitor 2024
In de grachtenmonitor wordt met ingang van rapportageseizoen 2022-2023 een actuele versie van het overzicht van lopende juridische procedures van Programma Varen opgenomen (Figuur 23). Procedures zijn in het overzicht opgenomen in het jaar dat ze zijn ingesteld. Sinds 2018 lopen er 359 procedures, waarvan 7 procedures door de gemeente zelf zijn ingesteld. 295 daarvan zijn tot op heden afgedaan. 210 procedures (70%) zijn ongegrond verklaard, 85 procedures zijn gegrond (30%). De overige 64 procedures lopen nog.
Figuur 23 | Actuele stand van zaken opgenomen van alle juridische procedures 120
100
80
60
40
20
0
2019
2020
2021
2022
Beroepen gegrond
Beroepen ongegrond
Hoger beroepen gegrond
Hoger beroepen ongegrond
Kort geding gegrond
Kort geding ongegrond
2023
2024
Lopende zaken
Actuele stand van zaken opgenomen van alle juridische procedures van 2019 tot 2024, met uitzondering van bezwaren.
31
Colofon Fotografie Gemeente Amsterdam
ONT2024297
Grachtenmonitor 2024