3. Strategisch Plan 2025-2028_PoA.pdf
Tekst van het document
Op koers naar een toekomstbestendig havencomplex Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
Versie 1.0 - 25.11.2024
Inhoud
Inhoud
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
03
Inleiding
06
De haven anno 2024
14
De haven anno 2028
17
Vijf meetbare doelen voor de voortgang
24
Pijlers
26
Duurzame economische waarde creëren met onze klanten
41
Veilige, efficiënte en schone scheepvaartafhandeling
48
Investeren in een toekomstbestendig havencomplex
57
Randvoorwaarden voor transities op orde
66
Een wendbare en vitale organisatie
75
Meerjarenbegroting 2025-2028
81
Bijlagen
Bijlagen
pag 02
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Inleiding
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 03
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Inleiding In de afgelopen periode heeft Port of Amsterdam samen met klanten en stakeholders stappen gezet richting een toekomstbestendige haven. Zo zijn nieuwe klanten gevestigd, circulaire activiteiten uitgebreid, is de transitie van de kolenterminals in een vergevorderd stadium en is de uitgebreide opwek van zon- en windenergie in de haven gerealiseerd. Waar de haven voorheen sterk afhankelijk was van fossiele stromen, krijgen fossielvrije stromen en inkomsten in toenemende mate de overhand. Dit betekent niet dat we er al zijn. Het tegendeel zou zelfs gesteld kunnen worden: de afgelopen periode wordt ook gekenmerkt door congestie op het elektriciteitsnet, stikstofdepositie, stijgende rentes en bouwkosten en toenemende complexiteit van transitieregelgeving. De blauwdruk voor de transitie ligt er, maar de omstandigheden om deze te realiseren zijn volop in beweging. Aan de ene kant zien we de noodzaak en maatschappelijke wens om te versnellen.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 04
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De gevolgen van klimaatverandering zijn in onze haven zichtbaar tijdens droge zomers en natte winters, die vaak met hoge kosten gepaard gaan. Aan de andere kant is het lastig om de transities te versnellen doordat beleid op diverse vlakken ontbreekt, de kosten oplopen, capaciteit schaars is en politieke consistentie onzeker is. Binnen deze context zien we tegelijkertijd ook veel positieve ontwikkelingen en ook kansen voor de Amsterdamse haven. Kansen om de grote offshore wind opgaven vanuit de haven te bedienen, kansen voor productie en import van bijvoorbeeld waterstof, kansen voor circulaire industrieën in de Amsterdamse haven. Als Port of Amsterdam zien we het als onze rol in deze omstandigheden verbindingen te leggen zodat havenlogistieke bedrijven concurrerend kunnen functioneren, investeren en transformeren. Fysiek zorgen we voor verbinding via het water, maken we boven-en ondergrondse infrastructuur mogelijk en creëren we ontwikkelruimte voor havenactiviteiten. Minder zichtbaar, maar van groot belang zijn onze inspanningen op het gebied van ruimtelijke planning, realisatie van voldoende veiligheidscontouren en de bijdrage van de haven aan een regionaal ontwikkelings-
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
perspectief. Zo realiseren we de condities voor transitie in het Amsterdamse havengebied. De hoofdopgave van deze strategieperiode is helder: we bouwen verder aan een haven waar hernieuwbare energiebronnen, circulaire industrieën en emissiearme logistiek de boventoon voeren. We staan immers pas aan het begin van de transitie naar Green Port Amsterdam. Deze strategie is een middel om sturing te geven en zicht te houden op de ambities zoals vastgesteld in de Visie 2040.
Leeswijzer Dit plan kent vier hoofdstukken: In hoofdstuk 1 beschrijven we waar we nu staan en wat de uitdagingen zijn richting 2028 In hoofdstuk 2 formuleren we de hoofddoelen voor Port of Amsterdam voor 2025-2028 In hoofdstuk 3 vertalen we de doelen naar onze uitvoeringsagenda voor de komende vier jaar In hoofdstuk 4 laten we onze meerjarenbegroting zien
pag 05
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
De haven anno 2024
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 06
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
De haven anno 2024 De haven is volop in beweging. Ook afgelopen jaar bezochten ruim 4.600 zeeschepen Amsterdam (ruim 6.700 in het NZKG) en ruim 30.000 binnenvaartschepen (ca. 35.000 in het NZKG). Transities zijn ingezet. De overslag van kolen neemt snel af, nieuwe circulaire activiteiten krijgen vorm en we zetten stappen in de ontwikkeling van de infra-structuur van de toekomst. Hoe positief dat ook is: het tempo moet omhoog. Dat is nodig om de klimaatdoelen te halen en de Amsterdamse haven-logistieke bedrijven in staat te stellen concurrerend te groeien. Het is ook nodig om de positie van de haven en de regio als bron van werkgelegenheid en togevoegde waarde te behouden. In 2022 was de totale directe en indirecte werkgelegenheid en toegevoegde waarde van NZKG ruim 82.000 banen en 10,55 miljard euro. De bijdrage van de Amsterdamse haven was €4,4 miljard en ca. 39.000 banen. De realiteit is echter weerbarstig: we hebben te maken met congestie op het elektriciteitsnetwerk, wisselende waterstanden en verzilting, beperkingen door stikstofdepositie en het ontbreken van afdwingbaar Europees energiebeleid. Toch pakken we ook de komende vier jaar onze rol. Als de transitie ergens vorm kan krijgen, is het wel in de Amsterdamse haven.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 07
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Sterke uitgangspositie Amsterdam – Noordzeekanaalgebied De uitgangspositie voor de Amsterdamse haven is solide. Onze positie in het Europese havensysteem is sterk. Er is een duidelijke vooruitgang geboekt in de energietransitie en de verduurzaming van het havengebied, ondanks de turbulente tijden, met geopolitieke onrust, sancties op goederen van en naar Rusland, hoge inflatie, een energie-crisis en een neerwaartse economische trend. Samen met de terminals voor steenkolen heeft Port of Amsterdam stappen gezet naar meer non-fossiele activiteiten. De overslag van steenkool daalde met maar liefst 48 procent naar 7,4 miljoen ton in 2023. Een deel van de vrijgekomen ruimte is ingezet voor circulaire materialen en bouwgrondstoffen. Met de terminals voor olieproducten zijn we in gesprek om de ladingstromen te verduurzamen, door bijvoorbeeld de import en opslag, het gebruik en de doorvoer van groene waterstof en hernieuwbare brandstoffen mogelijk te maken. De opslagcapaciteit voor alternatieve brandstoffen (incl. feedstock) verdubbelde de afgelopen vier jaar naar meer dan 11% in 2023. Daarnaast zien we dat er meer schroot door de haven gaat en verwachten we een groei in bouwgrondstoffen, agrarische ladingstromen en projectlading.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
Op dit moment bedraagt de totale overslag in het Amsterdamse havengebied 63 miljoen ton (2023). Veel havenbedrijven hebben investeringen gedaan om de haven duurzamer te maken, onder andere door emissievrije voertuigen in te zetten en aangepaste productieprocessen te implementeren. Ook hebben veel bedrijven in zonne-energie geïnvesteerd. Zo hebben we de vorige doelstelling van 250.000 m² aan zonnepanelen in 2023 bereikt. Qua bereikbaarheid hebben we de afgelopen jaren te maken gehad met verzilting bij het sluizencomplex. In 2024 is de nieuwe selectieve zoutonttrekkingsinstallatie in gebruik genomen. Naar verwachting geeft dat de zeezijdige bereikbaarheid en de waterkwaliteit een positieve impuls. Tot slot starten we deze nieuwe planperiode met vastgestelde ruimtelijke contouren voor het Noordzeekanaalgebied (NZKG). Het NOVEX-programma geeft de Amsterdamse haven duidelijkheid en richting door de randvoorwaarden te verschaffen voor de opgaven rond energietransitie, circulaire economie, woningbouw, klimaat-adaptatie, versterking van landschap en ecologie, sterke haven- en industriegebieden én een gezondere leefomgeving in het NZKG.
pag 08
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Transitie in de praktijk De overgang naar een volledig duurzaam energiesysteem rond 2050 vereist ingrijpende technologische, economische en sociale veranderingen. In plaats van fossiele brandstoffen zullen hernieuwbare energiebronnen de boventoon voeren. Tegelijkertijd moet de energievoorziening betrouwbaar en betaalbaar blijven voor burgers en bedrijven. Er vinden grote veranderingen plaats in zowel de opwekking als het gebruik van energie door huishoudens, bedrijven, transport en mobiliteit. Traditionele gas- en kolencentrales maken plaats voor zonnepanelen, windturbines op land en zee, bio-energie-installaties en geothermische systemen. Technologisch lijkt er veel mogelijk, maar de uitdaging in deze transitie is om een balans te vinden tussen tijdige beschikbaarheid, betrouwbaarheid van de alternatieven en betaalbaarheid. Op dit moment is deze balans nog niet aanwezig. Het elektriciteitsnet loopt tegen grenzen aan en het gasnet dat waterstof moet gaan transporteren bevindt zich in de ontwerpfase. De beschikbaarheid van energieinfrastructuur blijft achter bij de vraag.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
Van de eerste geplande 21GW wind op zee zijn pas 4,7GW operationeel. Er moet nog veel gebeuren, maar het ontwikkel potentieel is veelbelovend. In tegenstelling tot de constante levering van elektriciteit en warmte door fossiele centrales, wordt de energieopwekking uit hernieuwbare bronnen gekenmerkt door een variabel aanbod dat sterk afhankelijk is van natuurlijke omstandigheden. Wind- en zonne-energie zijn afhankelijk van het weer en leiden tot pieken en dalen in stroomlevering. Dat brengt uitdagingen met zich mee voor de stabiliteit van het elektriciteitsnet. Er is daarom behoefte aan geavanceerde flexibiliteitsoplossingen om de opgewekte energie te bewaren voor tijden van schaarste en om leveringszekerheid te kunnen garanderen.
pag 09
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Infrastructuur De omvangrijke investeringen die nodig zijn om het elektriciteitsnet te versterken, lijken zich te vertalen in stijgende kosten voor energietransport en opslag voor burgers en bedrijven. De kosten van bijvoorbeeld opslag van elektriciteit of conversie naar waterstof nemen toe. Hier komt bij dat landen om ons heen vaak andere doorbelastingregimes kennen dan Nederland. Het level playing field voor de vereiste grootschalige investeringen dreigt uit balans te raken. Dit vraagt om heldere spelregels op Europees niveau om de transitie in goede banen te leiden. De uitdaging is de komende vier jaar dat het transitietempo in hoge mate bepaald wordt door een combinatie van drie externe afhankelijkheden: infrastructuur, ruimtelijke condities en landelijk en Europees beleid.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
Wanneer een bedrijf precies duurzame energie en producten kan produceren, hangt sterk af van de toegankelijkheid van groene elektronen, waterstof en biogene CO₂. Dat zijn kritieke bouwstenen voor hernieuwbare producten. Hiervoor zijn nieuwe ondergrondse tracés, buisleidingen en aanverwante infrastructuur vereist. De realisatie van deze infrastructuur bepaalt wanneer industrieën kunnen omschakelen. De realisatie hangt af van diverse factoren: de snelheid van planologische besluitvorming, financiële steun, de ruimte in de ondergrond en de mogelijkheid om de vereiste vergunningen te verkrijgen. In sommige gevallen is er moed voor nodig om de infrastructuur eerder dan de concrete vraag aan te leggen, zodat we de impasse doorbreken.
pag 10
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Landelijk en Europees beleid Transities zijn niet makkelijk tot stand te brengen. Kosten zijn op voorhand lastig in te schatten en de timing is onzeker, wat de uiteindelijke opbrengsten ook onzeker maakt. In een transitie is het daarom belangrijk meer zekerheid te bieden aan de markt. Dit kan primair door zekerheid te geven over de afname van hernieuwbare energie en grondstoffen.
Ruimtelijke condities De nieuwe activiteiten en infrastructuur vereisen ook een inpassing in de bestaande industriële en bebouwde omgeving. Nieuwe activiteiten zijn weliswaar klimaatneutraal, maar niet per definitie geluids-, emissie- en of veiligheidsrisico-arm. Voor circulaire activiteiten geldt dat ze meestal ook meer ruimte vragen dan traditionele afvalverwerking. De transitie vereist dus ruimte, zowel fysieke ruimte als onzichtbare ruimte in de vorm veiligheids-, emissie- en geluidscontouren.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
Europees beleid is hierin leidend. Concrete mandaten voor de afname van groene energie en grondstoffen met een lange termijnperspectief richting 2050 zijn cruciaal om de markt op gang te brengen. Alleen met dit consistente beleid en een Europees level playing field is het mogelijk de transitie uitvoerbaar en financierbaar te maken. Samen met andere havenregio's, branchevereningen, netwerkbedrijven en overheden, werkt Port of Amsterdam samen om de noodzakelijke regelgeving versneld ingevoerd te krijgen.
pag 11
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Aanvullend beleid bepaalt tempo fasering duurzame brandstoffen De Europese Richtlijn hernieuwbare energie (RED) dwingt brandstofleveranciers om fossiele brandstoffen te vervangen door hernieuwbare energie in vervoer. Het doel daarvan is om CO₂-reductie te realiseren. 1 januari 2030 is in dit verband een belangrijke datum, omdat op dat moment veel aangescherpte bijmengverplichtingen van kracht worden. De huidige brandstoffenmarkt is in sterke mate afhankelijk van beleid. Hoewel de ambities continu worden aangescherpt, worden ze onvoldoende ondersteund door beleid. Zo ontbreken de bindende doelstellingen om GHG-emissies te reduceren in de transportsector na 2030. Ook is nog onduidelijk of er in Nederland aparte verplichtingen komen voor de binnenlandse mobiliteit en voor de scheepvaart- en luchtvaartbunkers.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 12
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Sturen op meerdere afhankelijkheden: een opgave van haven, bedrijven en overheid Ruimtelijke inpassing is alleen relevant als er een concreet perspectief is op realisatie van de infrastructuur. De beschikbaarheid van infrastructuur is weer alleen relevant als er daadwerkelijk een markt is voor duurzame producten. Deze onderlinge afhankelijkheden betekenen dat haven, bedrijven en overheden goed gecoördineerd moeten samenwerken. Het vraagt sturing om elkaars kritieke besluiten te kennen en erop te kunnen anticiperen. Dat is een rol die de haven goed kan, wil en gaat vervullen.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 13
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
De haven anno 2028
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 14
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
De haven anno 2028 De afgelopen vier jaar hebben we het voortouw genomen om de haven toekomstbestendig te maken. We gaan door. We versterken de komende vier jaar de concurrentiepositie van de Amsterdamse haven in transitie en we maken ons vestigingsklimaat klaar voor de Europese klimaatdoelen van 2030 (55% CO₂-reductie).
Koers houden De overslag van fossiele brandstoffen neemt af. Het belang van de haven blijft echter onverminderd groot en neemt door de aankomende transities alleen maar toe. De komende vier jaar versterken we de concurrentiepositie van de Amsterdamse haven. Om een optimaal vestigingsklimaat voor de toekomst te garanderen, creëren we nu de juiste condities.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
Dit betekent actieve gebiedsontwikkeling: we zetten ons in voor intensief ruimtegebruik, passende ruimte voor circulaire activiteiten en hernieuwbare brandstoffen, realisatie van energie-infrastructuur samen met netbeheerders, versterking van de bereikbaarheid via water, spoor en weg, en we waarborgen de veiligheid in het gebied. Met een solide basis geven we bestaande en nieuwe klanten, die passen bij onze duurzame ambities, het vertrouwen om te investeren. Dat zijn stuk voor stuk vraagstukken waar we samen met onze partners aan werken.
pag 15
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Samen met andere havens en partners in het NZKG Samenwerken is niet nieuw voor ons. Onze Divisie Havenmeester (DHM) voert al sinds jaar en dag het nautisch beheer uit vanaf 12 mijl voor de kust van IJmuiden tot aan de Oranjesluizen in Amsterdam. Samen met Port of Rotterdam hebben we Portbase opgericht om de havengemeenschap digitaal te verbinden en we werken nationaal en internationaal samen op het gebied van schone scheepvaart. Toch kan de samenwerking intensiever en beter. De komende jaren verbreden we onze strategische samenwerking met andere havens en partners in het NZKG. Door strategische samenwerking benutten we de beschikbare ruimte zo efficiënt en effectief mogelijk. Dit geldt voor de Energiehaven bij de IJmond tot aan de samenwerking met de havens van Beverwijk, Zaanstad en IJmuiden. Ook met Port of Den Helder werken we nauw samen om de uitrol, service en het onderhoud van de windparken op zee beter te organiseren. In 2040 kent de Amsterdamse haven een sterk geïntegreerd havensysteem, samenwerkend met andere havens in het NZKG, de haven van Den Helder en de rest van de Nederlandse havens, met een focus op zo efficiënt mogelijk ruimtegebruik.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 16
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Vijf meetbare doelen voor de voortgang We versterken de komende vier jaar de concurrentiepositie van de Amsterdamse haven in transitie en zijn door een goed vestigingsklimaat klaar voor de klimaatdoelen van 2030. We hebben vijf doelen geformuleerd om de voortgang meetbaar te maken. Doel 1: In 2028 realiseren we met bestaand terrein een overslag van 62 miljoen ton. Tegelijkertijd stimuleren we de opbouw van Green Energy Port Amsterdam door transport van pure renewable liquids via alle modaliteiten in de Amsterdamse haven met 25% te doen groeien ten opzichte van 2024. Doel 2: We diversifiëren ons verdienmodel met nonfossiele activiteiten verder. In 2028 is 73% van de totale omzet afkomstig uit non-fossiele activiteiten.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
Doel 3: We versterken onze positie als betrouwbare en voorspelbare Europese haven, met 95% van alle zeevaart op tijd en met handhaving van een hoog veiligheidsniveau. Doel 4: We investeren in toekomstbestendige haveninfrastructuur en reserveren daar150M€ voor. Tegelijkertijd realiseren we door zelf te investeren een fossiele CO₂-besparing in de haven van 125 kiloton. Doel 5: We zorgen voor een goed vestigingsklimaat. We scheppen de juiste randvoorwaarden om investeringsbereidheid te stimuleren en hierdoor stijgt de economische toegevoegde waarde met 20%.
pag 17
Inhoud
Inleiding
25% groei
De haven 2024
De haven 2028
20%
Pijlers
Begroting
Bijlagen
stijging economische toegevoegde waarde
renewable fuel
73% omzet in 2028 is non fossiel
€150M investering in toekomstbestendig havencomplex
95% op tijd alle scheepvaart
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 18
Inhoud
Inleiding
Doel 1: Diversificatie en intensivering
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Concreet: In 2028 realiseren we met bestaand terrein een overslag van 62 miljoen ton
We laten transport van pure renewable liquids via alle modaliteiten in de Amsterdamse haven met 25% groeien ten opzichte van 2024
De Amsterdamse haven is in transitie. Dat zien we de komende vier jaar terug in het type goederen dat hier wordt overgeslagen. De transformatie van de kolenterreinen gaat door en terminals diversifiëren hun overslagactiviteiten met andere bulkladingstromen. Het wegvallen van de kolenoverslag compenseren we binnen andere segmenten. Door samenwerking tussen terminals en Port of Amsterdam groeit de overslag in non-energy clusters met circa 4 miljoen ton, waardoor we in tijden van transformatie de overslag op peil houden.
Diversicatie en intensivering overslag
Samen met bestaande en nieuwe klanten bouwen we aan de Amsterdamse propositie voor groene brandstoffen. Binnen het eigen handelingsperspectief doet Port of Amsterdam alles om productie, import en opslag van fossielvrije brandstoffen op gang te krijgen. We bieden ruimte en we investeren in voorzieningen en randvoorwaarden zoals infrastructuur voor stoom- en waterstofleidingen, veiligheidscontouren en vergunningen. Hierdoor stijgt het volume aan hernieuwbare brand-
stoffen dat via terminals wordt getransporteerd van 7,8 miljoen ton in 2024 naar bijna 10 miljoen ton in 2028. Deze ontwikkeling van de overslag realiseren we op bestaand havenareaal. Bestaande terminals en overige bedrijven gaan hun kades en terreinen intensiever gebruiken en de haveninfrastructuur inzetten voor andere ladingstromen.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 19
Inhoud
Concreet: we bouwen ons toekomstige verdienmodel met non-fossiele activiteiten verder uit. In 2028 is 73% van de totale omzet afkomstig uit non-fossiele activiteiten
Niet-autonome omzet groei 15M€
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Doel 2: Toekomstbestendig verdienmodel Door nieuwe uitgiftes, transformatie van activiteiten en intensivering van ruimtegebruik werken we aan een toekomstbestendig verdienmodel. We bouwen nonfossiele clusters verder uit. We richten ons op circulaire proces-industrie op de circulaire schil, de voedingsmiddelenindustrie op Hoogtij, productie van hernieuwbare brandstoffen nabij en op bestaande terminals en stimuleren meerlaags ruimtegebruik. Daarnaast ontwikkelen we nieuwe verdienmodellen door, zoals de inzet van stroomcapaciteit om op land en water te laden. Hierdoor wordt onze inkomstenstroom diverser en robuuster. Ons aandeel non-fossiele omzet stijgt van 67% in 2024 (circa €128 miljoen) naar 73% in 2028 (circa €165 miljoen).
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 20
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Doel 3: Scheepvaart op tijd Betrouwbare en voorspelbare verbinding via het water is cruciaal voor een haven. De veiligheid in onze scheepvaartafhandeling dient in een veranderende wereld gewaarborgd te blijven. Daarbij spelen efficiëntie en verduurzaming een hoofdrol. Om zoveel mogelijk schepen volgens planning af te handelen werkt DHM met spelregels, bijvoorbeeld over de verkeers- en sluisplanning, en voeren we veelal digitale optimalisaties door. Met investeringen houden we de nautische infrastructuur op orde. We werken samen met stakeholders aan een goede bereikbaarheid van de haven en een toekomstbestendig havencomplex met goede voorzieningen voor de scheepvaart.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
Concreet: We versterken onze positie als betrouwbare Europese haven met 95% van alle zeevaart op tijd We handhaven een hoog nautisch veiligheidsniveau met een geaccordeerde normstelling van 67 punten
pag 21
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Doel 4: Haveninfrastructuur voor toekomstbestendig vestigingsklimaat We blijven investeren in haveninfrastructuur die noodzakelijk is voor het havencomplex. Dat doen we onder meer in klantgebonden activiteiten en nautische voorzieningen. Ook zetten we in op gebiedsontwikkeling binnen en buiten Westpoort en nemen we maatregelen om de effecten van klimaatverandering te mitigeren. We zijn vastberaden bedrijven in het havengebied te helpen hun uitstoot van broeikasgassen te reduceren. Dit doen we door de tracés voor toekomstige onder- en bovengrondse infrastructuur voortijdig in kaart te brengen. We houden hierbij onder andere rekening met een forse uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk, de verlenging van de CO₂-leidingen, de realisatie van de nationale waterstofbackbone tot in het havengebied, de bouw van een stoomnet en de uitbreiding van het warmtenetwerk. Ook zijn we bereid te investeren in kabels en leidingen om de tijdige realisatie veilig te stellen van kritische infrastructuur voor duurzame ontwikkeling van het havencomplex.
Concreet: We investeren in toekomstbestendige haveninfrastructuur en reserveren daar 150M€ voor. We investeren om in 2028 een besparing in de haven mogelijk te maken van 125 kiloton CO₂
Zelf investeren we in walstroomvoorzieningen voor de zeecruise, binnenvaart en short sea ships, reserveren we ruimte voor ontgassingslocaties op openbare kades en stellen we locaties beschikbaar voor de pioniers in emissiereductie (bijv. met truck-to-ship-bunkeringen voor nieuwe brandstoffen). Verder gaan we door met het reduceren van de CO₂-uitstoot van onze eigen organisatie.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 22
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Doel 5: We zorgen voor toegevoegde waarde Concreet: We zorgen voor een goed vestigingsklimaat en stimuleren investeringsbereidheid door de juiste randvoorwaarden te scheppen De economische toegevoegde waarde stijgt met 20% ten opzichte van 2023
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
Als Port of Amsterdam drukken we in de toekomst het succes van de Amsterdamse haven minder uit in groei van tonnages en meer in de toename van economische toegevoegde waarde in de Amsterdamse havenregio en het Noordzeekanaalgebied. We richten ons primair op industrie die waarde toevoegt in de sectoren waarin de haven in de transitie naar een duurzame samenleving een onderscheidende positie heeft en wil behouden: hernieuwbare energie, food en vitale grondstoffen. Door te investeren in een goed vestigingsklimaat vergroten we de investeringsbereidheid van bestaande en nieuwe klanten in deze clusters.
pag 23
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Pijlers
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 24
Inhoud
Uitvoeringsagenda 2025-2028 Onze visie op de haven kent vijf lagen. Aan die lagen hebben we een uitvoeringsagenda gekoppeld. Willen we onze strategische doelen bereiken, dan vraagt dat concrete handelingsperspectieven. Vijf pijlers bepalen de komende jaren onze inspanningen.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
Inleiding
De haven 2024
Visie (2040)
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Strategie (2025-2028)
Overslag & industrie 5.0
Duurzame economische waarde creëren met onze klanten
Slimme & schone scheepvaart
Veilige, efficiënte en schone scheepvaartafhandeling
Hernieuwbare energie-infrastructuur
Investeren in een toekomstbestendig havencomplex
Ruimte & regie in de regio
Randvoorwaarden voor transities op orde
Mensen & innovatie
Een wendbare & vitale organisatie
pag 25
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
Pijler 1: Duurzame economische waarde creëren met onze klanten We werken aan een toekomstige haveneconomie. Daarin maken bedrijven met het havenbedrijf, elkaar en andere stakeholders keuzes die op lange termijn winstgevend zijn en helpen de transities in de haven te realiseren. De Amsterdamse haven is gecommitteerd aan de doelstellingen van Parijs en ziet in dat de klimaatopgave om actie vraagt.
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
We maken onze inspanningen concreet door ons te richten op drie prioriteiten: We versterken de Amsterdamse marktpositie We intensiveren en transformeren
Daarom geeft de haven ruimte aan nieuwe industriële activiteiten die passen bij de voorliggende opgaven en trekken we via het water nieuwe overzeese ladingstromen aan die passen bij onze positie in de markt en onze verduurzamingsambities. Zo versterken we onze langetermijnpositie, creëren we welvaart voor de regio en borgen we leveringszekerheid van vitale goederenstromen naar het achterland. De komende vier jaar richten we ons op de ontwikkeling van nieuwe ketens en het versterken van het bestaande havenecosysteem. Dit is geen transactionele activiteit van onderhandelen en vestigen. Het is een opgave die vraagt om
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
We verduurzamen samen met bestaande en nieuwe klanten
samenwerking tussen bedrijven, met overheden en met het havenbedrijf. Win-win staat centraal in de manier van werken. Zo zorgen we ervoor dat nieuwe bedrijven profiteren van bestaande infrastructuur, expertise en bedrijvigheid in de haven en dat de haven profiteert van de aanwezigheid van deze bedrijven.
pag 26
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Hoe kunnen anderen ons helpen Innovaties raken in een stroomversnelling. De opschaling brengt echter nieuwe uitdagingen met zich mee, onder andere waar het gaat om betaalbaarheid en veiligheid. De gemeente en provincie kunnen het havengebied helpen zich sterk te positioneren, bijvoorbeeld via Amsterdam in Business of door mee te gaan met handelsmissies en door innovaties te stimuleren. Het Rijk en de EU zijn cruciaal voor een tijdig regelgevend en financieel kader. Daarnaast spelen de gemeente Amsterdam en de omliggende gemeenten een cruciale rol in het ontwikkelen van nieuwe waardeketens vanwege hun verantwoordelijkheid voor stadsplanning en vergunningverlening. De stad speelt ook een belangrijke rol bij stadlogistiek met de aanleg van voldoende laad- en losplekken in de stad. Als vergunningverlener is de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied verantwoordelijk voor de behandeling van een aanvraag voor een omgevingsvergunning. Binnen projecten zoals BOW is het essentieel om samen te werken met de Omgevingsdienst.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
Dit zorgt ervoor dat we de ruimte krijgen om met bedrijven nieuwe waardeketens te ontwikkelen. Netbeheerders en nutsvoorzieningen kunnen helpen door een tijdige levering en de energiecapaciteit uit te breiden.
pag 27
Inhoud
Inleiding
De Amsterdamse marktpositie versterken De Amsterdamse haven heeft een sterke positie in de energie-, bouwgrondstoffen- en voedselsector. Dit zijn markten waarin veel verandering optreedt. De Amsterdamse haven maakt zich hard om vanuit deze sterke positie de transitie te stimuleren. We versterken de marktpositie en relevantie als zeehaven en versnellen de transities in deze sectoren. Bovendien zijn het sectoren met een groot maatschappelijk belang. Hun transities zijn dus bepalend voor het succes van de transformatie naar een duurzamere samenleving.
De haven voor groene energie Port of Amsterdam vergroot zijn inspanningen om productie, import en opslag van duurzame brandstoffen op gang te brengen. In de komende vier jaar zetten we extra in op de ontwikkeling van ketens voor waterstofderivaten met partners en zorgen we dat de juiste nautische, ruimtelijke en infrastructurele condities voor de vestiging van productiefaciliteiten gerealiseerd zijn.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Sterk bouw- en grondstoffencluster De bouwopgaven zijn fors. De komende jaren wordt er veel geïnvesteerd in nieuwbouwwoningen, utiliteiten en infrastructuur. Verschillende terminals in de haven zijn betrokken bij de logistiek van bouwmateriaal over water. We faciliteren de groei van deze sector door extra ruimte beschikbaar te stellen voor havengebonden activiteiten. Zo zijn activiteiten van Graniet Import op het grondstoffeneiland gegroeid met 4,4 ha en ondersteunen we de gefaseerde groei van overslag. En wordt schroot- en bouwafval via water naar de haven gebracht om daar of elders omgevormd te worden tot nieuwe grondstoffen. Concreet zetten we in op het aantrekken van verwerkingsindustrie, circulaire activiteiten en recyclingactiviteiten die afhankelijk zijn van aan- of afvoer over water. Zo versterken we het ecosysteem en vervangen we de terugloop van kolenoverslag met nieuwe stromen. De aanvoer daarvan maakt de transformatie van bestaande kolenterreinen duidelijk zichtbaar. We blijven de komende jaren samen met de terminals werken aan proposities om nieuwe bulkstromen aan te trekken. Netbeheerders en nutsvoorzieningen kunnen helpen door een tijdige levering van de energiecapaciteit uit te breiden, waardoor de industrie in de haven sneller over kan op elektrificatie.
pag 28
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Toekomstig circulair industrieel ecosysteem
Versterken relevantie in offshore-windmarkt
Veel bedrijven in de haven zijn al actief om grondstofen materiaalstromen bestendig te verwerken en gebruiken. Wij verbinden de juiste klanten met elkaar, zodat reststromen hoogwaardiger gebruikt en installaties en ruimte efficiënter ingezet worden. Dat is hoe we ons waste-to-value-cluster versterken. In 2025 zullen we de circulaire schil bouwrijp maken om vervolgens ingezet te worden voor de circulaire procesindustrie
De komende jaren werkt Nederland hard aan de uitbreiding van de offshore-windparken. De parken voor de kust moeten in rap tempo gerealiseerd en onderhouden worden. Posities binnen de sluis lenen zich voor de strategische opslag en assemblage van onderdelen, zowel bij bestaande terminals als nieuw te ontwikkelen locaties. In de loop van 2025 wordt een nieuwe plug & play kade in de Afrikahaven-Oost opgeleverd. Deze (tijdelijke) locatie biedt mogelijkheden voor de offshore industrie.
Zo zetten we samen met bestaande klanten in op het ontmantelen, inzamelen en verwerken van offshorewindparken. Via co-siting bieden we ruimte voor lokale verwerking. We ontwikkelen de circulaire schil voor niet-havengebonden circulaire activiteiten die goed aansluiten bij ontwikkelingen in de Metropoolregio Amsterdam (MRA).
Buiten de sluis creëren we met Energiehaven IJmond een strategische locatie voor de installatie en het onderhoud van de windparken op relatief korte afstand, waaronder Hollandse Kust Noord en IJmuiden Ver. In nauwe samenwerking met Zeehaven IJmuiden, AYOP en Port of Den Helder werken we aan een verdere positieversterking in de offshore-windmarkt.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 29
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Energiehaven IJmond voor realisatie offshore-windambities De Energiehaven IJmond wordt een belangrijke uitvalsbasis voor de aanleg en het onderhoud van offshore-windparken. Het nieuwe bedrijventerrein omvat zo’n 15 hectare en is noodzakelijk voor de realisatie van de energietransitie en de regionale en nationale klimaatdoelen. Samen met Zeehaven IJmuiden, provincie Noord-Holland, gemeente Velsen bouwen we een nieuw haven-terrein. Het terrein krijgt een kade van 580 meter en is daardoor geschikt voor het afhandelen van jack-up-schepen. Met de ontwikkeling van deze locatie in de IJmond versterken we de positie van Amsterdam als offshore-haven en de economische samenwerking binnen de regio.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 30
Inhoud
Inleiding
Kansen creëren in de foodmarkt Van oudsher is in het NZKG een sterk foodcluster actief. Dit cluster is gebaat bij sterke verbindingen via het water, voor zowel de aanvoer van ruwe grondstoffen als de distributie van eindproducten. In de komende jaren zetten we erop in het cluster verder te versterken door nieuwe vestigingen naar de havenregio te halen die zich onderscheiden door hun focus op duurzaamheid. De steeds sterkere aanwezigheid van verwerkende industrie biedt ook perspectief om nieuwe pakketladingen aan te trekken die puur voor efficiënte aanvoer en herdistributie naar Amsterdam gaan. Hier werken we de komende vier jaar aan verder.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
We werken onder andere aan: De transformatie van circa 70 hectare activiteiten op huidige kolenterreinen door samen met de terminal operators proposities uit te werken om ok nieuwe bulkstromen aan te trekken De transitie van terminalactiviteiten door nieuwe ketens te ontwikkelen en bestaande ketens uit te bouwen. Het volume aan hernieuwbare brandstoffen groeit met 25%. Daarom zetten we ons in om de ruimtelijke contouren te realiseren die nodig zijn om deze groeiambitie waar te maken. De versterking van ons fundament in energie, food en bouwgrondstoffen door minimaal 30 hectare nieuwe activiteiten te vestigen
pag 31
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Nieuwe spelers in een markt met historie Het historisch sterke foodcluster van zo’n 150 jaar oud in het NZKG wordt met de komst van Bunge Loders Croklaan verder uitgebreid. De voorgenomen investering in een innovatieve en duur-zame fabriek verstevigt de positie van Zaanstad en Amsterdam binnen de foodindustrie. Bunge Loders Croklaan is de plantaardigeoliëndivisie van multinational Bunge. De nieuwe duurzame fabriek vervangt de verkochte productielocatie van Bunge in Rotterdam. Het bedrijf geeft aan dat het in 2030 op de nieuwe locatie zijn uitstoot vermindert met 90 procent ten opzichte van de huidige gezamenlijke uitstoot in Wormerveer en Rotterdam.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 32
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Intensiveren en transformeren De fysieke ruimte en milieuruimte in de haven zijn schaars. Tegelijkertijd vereist de transitie eerder meer dan minder ruimte. Dat betekent dat we slim moeten omgaan met de schaarse ruimte die beschikbaar is, waarbij we klanten voldoende ruimte blijven bieden om te ondernemen. Wij zijn daarom selectief in de bedrijvigheid die wij toelaten. Activiteiten die geen duidelijke havenbinding hebben, vestigen wij niet in het havengebied.
Visualisatie gebiedsclustering
Westpoort Hoogtij Niet-havengebonden stedelijke functies Industrie Droge bulk General cargo Logistiek & dienstverlening Natte bulk & energie
Bestaande markten en klanten intensiveren De haven is primair bestemd voor activiteiten waarvoor de verbinding via het water essentieel is. We sturen actief op een optimale benutting van nautische infrastructuur en fysieke ruimte. Zo werken we aan consolidatie van activiteiten om natte kavels vrij te maken voor activiteiten met intensiever kadegebruik, verkennen we contractuele mogelijkheden voor dynamisch kadegebruik om nautische ruimte te intensiveren en stimuleren we dubbellaags ruimtegebruik in het Vervoerscentrum en de Alfadriehoek.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
Amsterdam
Specifiek in het ro-ro-cluster en het schrootcluster proberen we met dezelfde ruimte meer lading te accommoderen. We zetten in op ruimte intensivering en onderzoeken – daar waar mogelijk - tijdelijk gebruik van ontwikkelruimte.
pag 33
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Cruise Amsterdam blijft onverminderd populair als toeristische bestemming. Het gemeentebestuur van Amsterdam wil overtoerisme aanpakken en neemt maatregelen om het aanbod van rivier-en zeecruiseschepen te beperken. Als Port of Amsterdam nemen we diverse initiatieven om verduurzaming van deze sector te faciliteren. Een aantal maatregelen die vallen binnen de strategische periode:
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
De capaciteit van Cruise Terminal Amsterdam (CTA) voor zeecruiseschepen wordt teruggebracht van maximaal drie naar één ligplaats en het aantal aanlopen gaat vanaf 2026 terug naar maximaal 100 per jaar. Bestaande ligplaatsreserveringen voor 2025 worden gerespecteerd. In 2025 is de walstroom-installatie van Port of Amsterdam bij de CTA gereed. Vanaf 2027 zijn zeecruiseschepen in Amsterdam verplicht aan de walstroom te gaan. Hiermee lopen we vooruit op de inwerkingtreding van Europese regelgeving.
De gemeente Amsterdam, Port of Amsterdam, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de provincie Noord-Holland doen aanvullend onderzoek naar de consequentie en mogelijkheden van verplaatsing van de CTA naar de Coen- en/of Vlothaven. Dit onderzoek is medio 2025 gereed. Aantal aanlopen riviercruise (nu 2.350) in het centrum halveren in 2028, waarbij de meest duurzame riviercruiseschepen voorrang krijgen.
pag 34
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Transformatie kolenterreinen Momenteel zijn er in de haven twee kolenterminals actief. In 2030 vindt er geen kolenoverslag meer plaats in de haven. De terreinen blijven in eigendom van de huidige eigenaren. In nauw overleg met de terminals worden ze getransformeerd om andere producten over te slaan, zoals bouwgrondstoffen, recycling en agriproducten.
Ontwikkelruimte binnen en buiten het havengebied Als we fysieke ruimte, milieuruimte en veiligheidsruimte vrij willen maken, moeten we strategische grondaankopen doen en kwetsbare gebouwen slopen. Om de beschikbare ruimte efficiënt te benutten versterken we de samenwerking met partners in het NZKG, met de regio en met andere havens. We nemen de regie in het opbouwen van strategische allianties, zodat we elkaars krachten en ambities leren kennen en er synergie kan ontstaan.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
We werken onder andere aan: De transformatie van ongeveer 70 hectare activiteiten op huidige kolenterreinen door nieuwe bulkstromen aan te trekken Het verder ontwikkelen van Hoogtij en de Achtersluispolder met Zaanstad De ontwikkeling van de Energiehaven samen met Zeehaven IJmuiden, gemeente Velsen, de provincie Noord-Holland, het ministerie van I&W en Tata Steel De optimalisatie van kadegebonden gebruik door consolidatie van droge activiteiten
pag 35
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Circulaire schil voor droge circulaire activiteiten De energietransitie en de ontwikkeling naar een circulaire economie vragen ruimte in een regio waar ook behoefte is aan meer woningen, een gezonde leefomgeving en kwalitatieve natuurwaarden. We ontwikkelen de circulaire schil (ca. 10 ha) om ruimte te bieden aan ‘droge’ circulaire activiteiten die het haven-ecosysteem ondersteunen. Zo bekijken we samen met partners hoe we de beschikbare ruimte kunnen inzetten om afvalwater geschikt te maken voor industriële toepassingen en om reststromen vanuit de haven en stad op te waarderen naar hoogwaardige materialen en grondstoffen.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 36
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
Verduurzamen samen met bestaande en nieuwe klanten Samen met klanten maken we impact voor en voorbij de havenregio. We willen partijen vestigen die passen bij onze ambities en hun verantwoordelijkheid nemen. We verwachten van bestaande klanten dat ze samen met ons zoeken naar manieren om hun kernprocessen te verduurzamen. We wentelen de negatieve effecten niet af op andere regio’s en generaties, maar werken actief met onze lokale partners aan oplossingen.
Betrouwbare en duurzame energievoorziening De energievoorziening van de haven is aan grote veranderingen onderhevig. Ook de komende jaren zetten we in op opwekcapaciteit voor hernieuwbare energie, elektrificatie en verduurzaming van industriële processen en zoeken we naar aanvullende manieren om bij te dragen aan de flexibiliteit van ons energiesysteem. Zo zetten we ons in voor de uitbreiding van de Energie Coöperatie Amsterdamse Haven richting het westelijk havengebied, zoeken we naar passende locaties voor de ontwikkeling van 10MW aan wind capaciteit, breiden we de opwek door zon op daken verder uit naar 500.000 m2 en maken we waar wenselijk tijdige gronduitgiftes aan nutsbedrijven mogelijk.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Versnelling transitie- en innovatie De Amsterdamse haven staat voor grote uitdagingen door de energietransitie en verduurzamingseisen. Een transitie die gepaard gaat met hoge verwachtingen maar ook grote onzekerheden. Nieuwe technologieën moeten geïmplementeerd worden in nieuwe markten. Dit vraagt ook veel van ondernemers en toekomstige investeerders. Port of Amsterdam wil innovatieve initiatieven gericht op versnellen van de transitie in de haven actief ondersteunen. Hiertoe is Port of Amsterdam voornemens een transitie- en innovatiefonds in te richten om de Amsterdamse haven toekomstbestendig te maken. Dit fonds kan ‘early stage’ investeringen en/of FEED-onderzoeken stimuleren in schone technologieën, zoals waterstof, duurzame energiebronnen en circulaire economieprojecten. Dit zorgt niet alleen voor een schonere haven, maar ook voor behoud van werkgelegenheid en concurrentiepositie. Innovatie is essentieel om nieuwe bedrijfsmodellen te ontwikkelen die passen bij de veranderende markt en milieunormen, en het fonds kan de benodigde financiële steun bieden om deze transformatie te versnellen in de Amsterdamse haven.
pag 37
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Zoekgebied voor windturbines Tot op heden is 73MW van de 75MW-ambitie aan opgesteld vermogen van de gemeente Amsterdam gerealiseerd in of direct rond het havengebied. In 2021 hebben Port of Amsterdam en de gemeente in het kader van de RES1.0 de ambitie uitgesproken om bovenop de aanwezige en vergunde windturbines nog eens 10MW aan wind in het havengebied te realiseren. Het is complex om meer windturbines te realiseren. Er zijn negen posities in het havengebied geïdentificeerd. Momenteel onderzoeken we de knelpunten nader, waaronder de hoogtebeperking in verband met het vliegverkeer van Schiphol en de afstandseisen die voortkomen uit de aan- en uitvliegroute van de helikopterhaven. Aanvullend onderzoek moet uitwijzen in hoeverre de posities daadwerkelijk realiseerbaar zijn.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 38
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Ketenverantwoordelijkheid en transparantie We zetten ketenverantwoordelijkheid en transparantie over duurzaamheid voorop in onze klantrelaties. Onze focus ligt niet op wat goed of fout is, maar op hoe we het samen beter kunnen doen. We toetsen nieuwe vestigingen aan duurzaamheidsvereisten, werken aan actieve betrokkenheid bij bestaande klanten en ketenpartners, participeren in multi-stakeholderinitiatieven en werken aan duurzaam inkoopbeleid. Duurzaamheid is een vast onderdeel van elke interactie met klanten en toeleveranciers. Ook helpen we klanten om de mogelijke impact van klimaatverandering in beeld te brengen en dragen we suggesties aan voor klimaatadaptieve maatregelen.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
We werken onder andere aan: 500.000 m2 aan zon op daken en vergunningen voor 10MW aan wind Periodieke gesprekken met klanten over duurzaamheid en klimaatadaptieve maatregelen Verkenning van opties voor een stimuleringsfaciliteit voor Transitie en Innovatieprojecten in Haven van Amsterdam (TIHA).
pag 39
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
In gesprek met nieuwe klanten over duurzaamheid In 2022 hebben wij criteria opgesteld om bij de vestiging van nieuwe bedrijven te toetsen in hoeverre maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) onderdeel is van hun bedrijfsvoering. Sinds 1 januari 2023 gebruiken we het MVO-afwegingskader in het vestigingsproces. Dat kader helpt ons om met nieuwe klanten in gesprek te gaan over zaken als energieverbruik, lokale duurzaamheid en de innovatieagenda, maar ook over de herkomst en de mate van duurzaamheid van de grondstoffen en goederen die zij inkopen en verwerken. Op basis van het door ons vastgestelde ambitieniveau komen we tot contractuele afspraken op het gebied van ketenverduurzaming.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 40
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Pijler 2: Veilige, efficiënte en schone scheepvaartafhandeling Transities brengen onzekerheden met zich mee en hebben effect op de scheepvaartafhandeling. Vanuit DHM anticipeert Port of Amsterdam op transities, zodat we een veilige, efficiënte en schone scheepvaartafhandeling kunnen blijven waarborgen. We houden contact met de samenleving, reflecteren op ons eigen handelen en werken voortdurend aan innovatieve oplossingen om onze werkwijzen en processen te optimaliseren. Zo versterken we de functie van de haven als internationaal logistiek knooppunt en vergroten we de betrouwbaarheid van de haven gedurende grote veranderingen.
We maken onze inspanningen concreet door ons te richten op drie prioriteiten: Veiligheids- en beveiligingsincidenten voorkomen De scheepvaartafhandeling optimaliseren Faciliteren, stimuleren en reguleren
Hoe kunnen anderen ons helpen: De scheepvaart van en naar Amsterdam heeft een sterk internationaal karakter. Samenwerking is essentieel om met onze inspanningen daadwerkelijk impact te maken. We zijn daarom lid van diverse internationale samenwerkingsverbanden, zoals de IAPH, ESPO, IALA, IPCSA en IHMA. Samen met andere havens zetten we in op de realisatie van de benodigde wet- en regelgeving, standaardisering van
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
veiligheidsprocedures voor onder andere bunkeroperaties en de herziening van de internationale standaarden voor de wereldwijde incentivesystemen zoals de Environmental Shipping index (ESI). Daarnaast zoeken we actief de samenwerking met havenoverstijgende initiatieven, zoals het RH2ine-project.
pag 41
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Scheepvaartafhandeling De scheepvaartafhandeling, zoals Divisie Havenmeester dit uitvoert, maakt onderdeel uit van het totale port call proces van een zeeschip. De algehele keten bestaat uit meerdere schakels, die terug te zien zijn in de onderstaande 12 stappen. De keten begint met een eerste kennisgeving aan de haven en eindigt met de sluispassage, waarna het zeeschip naar zee uitvaart.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 42
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Veiligheids- en beveiligingsincidenten voorkomen Een haven zonder veiligheidsrisico’s is ondenkbaar. Wij streven continu naar een volledig en actueel overzicht van risico’s die de leefomgeving of onze processen bedreigen. Zo maken we veiligheidsrisico's van scheepsongevallen en havenbeveiliging inzichtelijk via de veiligheidsmonitor. Op basis daarvan werken we proactief aan belangrijke nautische veiligheidsvraagstukken. Vanuit de operatie begeleiden we de uitvoering van manoeuvres en handhaven we de regels in ons gebied. Veiligheid organiseren betekent afstemmen en keuzes maken. Als spelverdeler brengen we publieke en private veiligheidsnetwerken bij elkaar. Gezamenlijk werken we aan de effectieve beheersing van crises, rampen en incidenten die de scheepvaartafhandeling verstoren en aan veerkracht, zodat we zo snel mogelijk de normale situatie herstellen.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 43
Inhoud
Inleiding
Naast veiligheid werken we aan beveiliging. Het gaat dan bijvoorbeeld om cybersecurity, beveiliging tegen terrorisme en ondermijning. Onze aanpak kent meerdere lagen: we versterken onze eigen organisatie, richten ons op gebiedsgerichte beveiliging en werken ook effectief samen in publieke en private partnerschappen.
We werken continu aan: Het beleidsplan veiligheid CNB-gebied Risico-inzicht, incidentmonitoring en -analyse De 24/7-crisisorganisatie die aansluit op de landelijke lijn
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
De scheepvaartafhandeling optimaliseren Samen met klanten en dienstverleners zetten we ons in om de scheepvaartafhandeling te optimaliseren. Met de inzet van digitalisering in de scheepvaart is de planning van zee- en binnenvaart de afgelopen jaren efficiënter geworden. Dit zetten we voort door verder te investeren in het gebruik van onze informatiepositie en door onze operationele processen verregaand informatiegestuurd in te richten. We gebruiken onder andere nieuwe technieken als zoutmeetboeien en digitale diepgangsmetingen. Zo kunnen we het aanbod van scheepvaart nog beter plannen en het scheepvaartverkeer beter begeleiden. We faciliteren het delen van informatie indien dit vanuit onze rol waarde toevoegt en bijdraagt aan het aantal schepen dat op tijd aankomt of vertrekt.
pag 44
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Extra focus op veiligheid De actuele veiligheidspropositie is robuust. We maken stelselmatig werk van verkeersveiligheid door verkeersstromen te splitsen, maar veranderingen doen zich sneller voor dan ooit en zijn minder voorspelbaar dan voorheen. We zien een toenemende druk vanuit illegaliteit, van straatraces tot georganiseerde criminaliteit. Daarnaast hebben de toenemende geopolitieke spanningen het bewustzijn van de haven als vitale nationale infrastructuur verder aangescherpt. De geografische ligging en uitstekende infrastructurele voorzieningen maken de havenregio kwetsbaar voor misbruik
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
door criminele organisaties. Vooral drugs-smokkel is een probleem. Om dit een halt toe te roepen is samen met private en publieke partijen het Programma Sterk Noordzeekanaalgebied opgericht. Het programma helpt bedrijven en medewerkers zich weerbaar te maken tegen criminele inmenging. Het richt diverse barrières op met nieuwe technieken, ondersteunt informatie-uitwisseling tussen overheidsorganisaties en bedrijfsleven en zet in op handhaving en opsporing. Zo werken we samen aan een veilig en integer NZKG.
We zullen veiligheid organisatiebreed verder professionaliseren. Tegelijkertijd verwachten we een grote betrokkenheid en actiebereidheid van alle publieke en private partners. Zo kan de gemeente Amsterdam ons (en onze klanten) helpen door in het havengebied strenger te handhaven op het illegaal bewonen van vastgoed en de organisatie van illegale feesten, en vaker op te treden tegen het parkeren van trucks op de openbare weg en tegen streetraces.
pag 45
Inhoud
Inleiding
Ook zetten we de komende jaren in op geautomatiseerd beoordelen en toelaten van zeeschepen. Dit betekent dat onze rol geleidelijk verandert. Waar technologie nu de mens ondersteunt, controleert in de toekomst de mens de technologie en digitale afhandeling.
We werken onder andere aan: Het verbeteren van digitale informatieuitwisseling tussen nautische partners Het digitaal afhandelen van vergunningen en ontheffingen Het investeren in sensoren en meetpunten op cruciale punten in de scheepvaartafhandeling
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Faciliteren, stimuleren en reguleren We werken samen met stakeholders om een goede bereikbaarheid van de haven te garanderen. Dit doen we door het gebruik van het CNB- en havenwater te reguleren. Zo zorgen we voor volledige afstemming van de benodigde vaarweg en draaicirkels in de havenbekkens en de operationele ruimtes van de ligplaatsen. Om onszelf door te ontwikkelen tot toekomstbestendige haven, zetten we ons in om de lokale luchtkwaliteit te verbeteren en geluidsemissies te verminderen. Zo willen we stikstof, zwavel, fijnstof en geluid terugdringen. Ook werken we aan het faciliteren van maximale afvalafgifte door de bezoekende scheepvaart om te voorkomen dat afval in zee belandt. Zo ontwikkelen we een applicatie en dashboard voor met het havenafvalstoffenplan (HAP).
pag 46
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
Naast het faciliteren en stimuleren moeten we soms additionele maatregelen nemen om het lokale leefmilieu te beschermen. Zo reguleren we het hoofdmotor- en generatorgebruik op ligplaatsen dicht bij de stad. Lokale regulering passen we toe als nationale regelgeving (nog) géén uitweg biedt. Hierbij kijken we ook naar de praktijk in andere (internationale) havens. Zo nodig nemen we lokale maatregelen – zo overwegen we de mogelijkheid om lokaal het gebruik van 'open loop scrubbers' door de scheepvaart aan banden te leggen. We zijn een Multi Fuel Port, dus we faciliteren alle schone brandstoffen voor de scheepvaart. We stimuleren het gebruik van deze brandstoffen en mitigeren de veiligheidsrisico's die ze met zich meebrengen met een optimaal ingericht veiligheidsraamwerk.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
We werken onder andere aan: De optimalisatie van nautisch ruimtegebruik Het in kaart brengen en mitigeren van de risico’s voor het bunkeren van nieuwe brandstoffen Het voorkomen van illegale ontgassingen in ons beheersgebied Effectief en efficiënt scheepsafval-management
pag 47
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Pijler 3: Investeren in een toekomstbestendig havencomplex In 2040 hebben we een sterk verweven havencluster, zijn havenactiviteiten sterk gedecarboniseerd en zijn we weerbaar tegen de negatieve effecten van klimaatverandering. De transitie naar een bestendige en klimaatadaptieve haven heeft consequenties voor de voorzieningen en de inrichting van het gebied en het beheer van de openbare ruimte – op het water en op het land. Om ook in de toekomst een optimaal vestigingsklimaat te bieden is infrastructuur nodig die tijdig, toekomstbestendig en inpasbaar is. Infrastructuur is immers een van de belangrijke enablers voor investeringen in de transitie. Dit vereist actieve gebiedsontwikkeling, ook zonder dat er een rendabel businessmodel voorhanden is. Het vraagt soms om een voorinvestering met de kans dat we deze enkele jaren te vroeg doen. Tegelijkertijd moeten we de basis op orde hebben. Dat betekent dat we ons maximaal inspannen voor de veiligheid en bereikbaarheid van ons havencomplex.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 48
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Hoe kunnen anderen ons helpen: De komst van de Omgevingswet verandert de manier van werken. Veel zaken die momenteel alleen gemeld hoeven worden, moeten voortaan ook planologisch goedgekeurd worden. Dit maakt het voor de Omgevingsdienst lastig goedkeuring te geven aan aanvragen die onder de Omgevingswet vallen, zoals lozingen en baggerdepots. Een mogelijke oplossing is om bij soortgelijke projecten gezamenlijk een pilot op te zetten, waardoor procedures sneller doorlopen kunnen worden. Voor een aantal onderhoudstaken zijn we afhankelijk van partners als Rijkswaterstaat en ProRail. Voor ons is het van belang om samen met deze partners de mogelijkheden te verkennen om onderhoudstaken zelf op ons te nemen, bijvoorbeeld als onderaannemer. Zo kunnen we wellicht efficiënter werken en beter inspelen op onverwachte situaties.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
We maken onze inspanningen concreet door ons te richten op vier prioriteiten: We vergroten de bereikbaarheid en veiligheid van de haven We investeren in de klimaatbestendigheid en vestigingsklimaat van de haven We investeren selectief in kabels- en leidingeninfrastructuur voor de energietransitie We voegen meer waarde toe met onze eigen havenactiva
pag 49
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
Emissieloos materieel op de bouwplaats In 2024 is aan de Hornweg een elektrisch laadplein ontwikkeld voor zwaar materieel, zoals vrachtwagens, kranen en accupakketten. In totaal zijn er 28 laadplekken met elk een laadvermogen van 350kw. Deze ontwikkeling sluit aan bij de toenemende vraag naar duurzame energieoplossingen in de logistieke sector en ondersteunt de ambitie van Port of Amsterdam om zelf al in 2030 alleen volledig emissieloos materieel op de bouwplaats te gebruiken.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 50
Inhoud
Inleiding
De haven 2024
De haven 2028
Pijlers
Begroting
Bijlagen
De bereikbaarheid en veiligheid in de haven vergroten Zonder goede bereikbaarheid heeft de haven geen bestaansrecht. Het Amsterdamse havengebied heeft uitstekende verbindingen via water, weg, spoor en buisleidingen en we blijven investeren in de kwaliteit en capaciteit van onze voorzieningen. We zorgen voor adequate nautische haveninfrastructuur die past bij de ontwikkelingsopgave van bestaande en nieuwe klanten. Zo vergroten we het aantal kegelwachtplaatsen voor de binnenvaart om de transitie naar duurzame brandstoffen te ondersteunen, investeren we in nautische afmeervoorzieningen voor toekomstige klanten en faciliteren we (indien haalbaar) een permanente ligplaats voor ontgassing van binnenvaarttankers. Ook de flexibele schil met openbare kades voor ontgassing met mobiele installaties houden we hiervoor in stand.
Strategisch plan 2025-2028 Port of Amsterdam
pag 51
Inhoud
Inleiding
In de Amsterdamse havenregio werken dagelijks zo’n 70.000 mensen die allemaal vlot en veilig naar hun werk willen. We borgen de veiligheid en doorstroom van wegverkeer in onze haven door de scheiding van verkeersstromen op de weg te vergroten, door parkeergelegenheden te creëren voor vrachtverkeer en door fietspaden te verlengen. Met deze verbeteringen maken we een bezoek aan onze haven voor iedereen nog veiliger.
We werken onder andere aan: Voldoende openbare kegelwachtplaatsen met passende faciliteiten Een ligplaats voor een permanente ontgassingsinstallatie Het vergroten van de verkeersveiligheid door drie nieuwe vrachtverkeerparkeergelegenheden te realiseren