220929 commissie FKD definitief verslag

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit

FKD

Raadscommissieverslag, 29 september 2022

Vergadering Vergaderdatum Verslag vastgesteld op:

DEFINITIEF VERSLAG

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Donderdag 29 september 2022, van 9.00 tot 13.00 uur in Willem Kraanzaal Stadhuis Donderdag 1 november 2022 Voorzitter: R.P. Hofland Portefeuillehouders: wethouders H. van Buren, T. Meliani, S. Rijxman Commissiegriffier: M. Diemont Commissie-ondersteuner: G. Hoff Verslaglegging: G-J. Timmermans (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: M.S. Asruf (PvdA), M. Belkasmi (PvdA), Y.E. Bentoumya (GroenLinks), E. Bobeldijk (SP), D.T. Boomsma (CDA), A. Bouhassani (PvdA), H.C. Burgers (VVD), Z.D. Ernsting (GroenLinks), I. Garmy (Volt), S.N. Hijlkema (VVD), C. IJmker (GroenLinks), M. Lust (D66), E. Mangal (DENK), M.M. Meerburg (PvdD), B.M.H. Minderhout (PvdA), E.D.M. Moeskops (D66), F.A. Namane (PvdA), S.C. Nijssen (VVD), E. Schmit (D66), K.S.N. van der Veen (PvdA), B.B. Verschoor (FvD) Afwezig: Ja21, BIJ1 Overige aanwezigen: J. Sietsma, S. Lamers (insprekers), L. Saraber (directeur AFK)

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9.05 uur. Hij stelt vast dat er een quorum is. Hij verzoekt de fracties die met meer dan twee leden aanwezig zijn, per agendapunt met maximaal twee personen plaats te nemen aan de vergadertafel. b. Mededelingen Wethouder MELIANI deelt mee dat het Andreas Fonds zich als derde kandidaat gemeld heeft om de Gay Pride te organiseren. Zij gaat proberen de drie organisaties bij elkaar te krijgen zodat er in 2023 wel een Gay Pride wordt georganiseerd. Of dat gaat lukken valt echter niet met zekerheid te zeggen. Vanuit de gemeente wordt wel ondersteuning geboden. Verder heeft zij contact gehad met de organisator van het evenement op het Amstelveld en gaat ze de komende tijd ook gesprekken voeren met bewoners. In oktober volgt terugkoppeling naar de raad. Wethouder VAN BUREN deelt mee dat de toegezegde brief over Schiphol enige vertraging heeft opgelopen en over enkele dagen naar de raad komt. c. Vaststellen agenda Op verzoek van lid Ahmadi wordt agendapunt 11 van de agenda afgevoerd. Op verzoek van lid Verschoor wordt agendapunt 12 verdaagd naar de volgende vergadering. Voor het overige wordt de agenda conform het voorstel vastgesteld.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

d. Het conceptverslag van de raadscommissie FKD d.d. 8 september 2022 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Lid BOOMSMA vraagt hoe het staat met de toegezegde inzage in de notulen van de aandeelhoudersvergadering van Schiphol van 11 april jl. Hij vraagt waarom de wethouder de vorige vergadering ei dat dit pas zou kunnen als die door de volgende aandeelhoudersvergadering zijn goedgekeurd. Hij vindt dat hij als raadslid en dus medeaandeelhouder de notulen ook in de huidige niet formeel goedgekeurde staat mag inzien. Wethouder RIJXMAN zegt dat zij nog niet over voldoende informatie beschikt om te kunnen zeggen of en wanneer inzage mogelijk is. Zij merkt daarbij op dat Amsterdam een minderheidsaandeel heeft. Lid IJMKER vraagt wanneer de antwoorden op haar vragen over de digitale stad eindelijk te verwachten zijn. Wethouder RIJXMAN zegt dat de antwoorden vertraagd zijn omdat er veel te doen is rond Smart City en vanwege personeelsverloop. De antwoorden komen volgens haar in oktober. Lid MOESKOPS vraagt wanneer de antwoorden komen op haar schriftelijke vragen over toiletten bij evenementen en over de kaalslag in de nachtcultuur. Wethouder MELIANI zegt dat ze de eerste vraag moet uitzoeken en dat er binnen twee weken een antwoord op de vragen over de nachtcultuur te verwachten is.

De andere vragen denkt zij ook op korte termijn te kunnen beantwoorden. f. TKN-lijst Op schriftelijk verzoek van lid Mangal wordt TKN4 geagendeerd. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2. Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 9.14 uur. Vanaf dit moment gaan de spreektijden in, ook voor interrupties. b. Inspreekmoment Publiek J. SIETSMA van Extinction Rebellion vindt als bewoner van Spaarndam dat de gemeente Amsterdam moet kappen met kolen in de haven waarvan de gemeente 100% eigenaar is. Het jaarlijks dividend van de gemeente komt voort uit de overlag van fossiele

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

brandstoffen. Dat vertegenwoordigt een groot deel van de uitstoot in heel Nederland en als men de kolen zo uitstrooien zou de hele stad onder een laag van 71 cm kolengruis komen te liggen. Hij vraagt zich af waar deze gemeente mee bezig is als die tegelijkertijd zegt te streven naar een klimaatneutrale stad. Hij noemt deze stad een economische junk die verslaafd is aan de drug fossiele brandstof. Aan de andere kant trakteert de stad demonstranten die zich baseren op wetenschap, op boetes en celstraf. Hij vraagt welk belang Amsterdam met deze handel dient: de Amsterdammers of de industrie? Amsterdammers hebben volgens hem geen steenkool nodig, maar frisse lucht en politici met gezond verstand en leiderschap. Hij roept de raad op nu stappen te zetten in dit pijnlijk dossier. Lid MEERBURG vraagt of de inspreker denkt dat de gemeente met deze handel recht doet aan de oplossing van de klimaatcrisis. Inspreker SIETSMA zegt dat dit hiermee op geen enkele manier gebeurt en dat dit dus precies de reden is waarom hij hier komt inspreken. Lid VERSCHOOR vindt het getuigen van een apart gevoel voor timing om uitgerekend op het moment dat mensen de komende winter dreigen dood te vriezen vanwege energietekorten, hier de oproep te doen om te stoppen met de aanvoer van energiebronnen. Inspreker SIETSMA stelt dat mensen het ook zonder kolen warm kunnen houden.

De kolen uit de haven gaan volgens hem vooral naar Duitsland, maar ook daar kan men zonder. De vraag is volgens hem of men kiest voor de korte of lange termijn. De VOORZITTER stelt vast dat er geen vragen meer zijn en bedankt de inspreker. S. LAMERS, penningmeester van stichting IJopener, spreekt namens zijn eigen en andere wijkkranten in Amsterdam die allemaal kampen met grote financiële problemen. De wijkkranten informeren de bewoners in hun wijk over evenementen en bijzondere gebeurtenissen, over geschiedenis en actualiteit van hun wijk. Elke wijkkrant hanteert daarbij eigen accenten en formats met tekstschrijvers op vrijwilligersbasis. Tot voor enkele jaren kon men het blad uitbrengen dankzij subsidies en voor twee derde door advertenties. Door corona is er een gat gevallen in de advertentiemarkt en daar komen dit jaar hogere drukkosten en papierschaarste bij. Het gevolg is dat men het geplande vijfde nummer dit jaar niet kan maken. Aan de andere kant groeit het bezorgingsgebied. Als het zo doorgaat, zal IJopener ophouden te bestaan en veel andere wijkkranten wacht hetzelfde lot. De kranten hebben nu veelvuldig contact met elkaar en komen met een gezamenlijke brief naar de raad en gemeente. Zij hopen dat de raad die brief hier zal agenderen. Hij dankt bij voorbaat voor de aandacht.

Lid HIJLKEMA vraagt hoeveel geld men tekortkomt en of ook gekeken wordt naar besparingsmogelijkheden, bijvoorbeeld door de krant te verspreiden via supermarkten en openbare gelegenheden. Inspreker LAMERS zegt dat alle opties onderzocht worden. Voor dit jaar heeft IJopener een tekort van 16.000 euro. Lid MINDERHOUD vraagt of men ook kijkt naar mogelijkheden van gezamenlijke inkoop, bijvoorbeeld van papier. Inspreker LAMERS zegt dat dit niet gebeurt omdat de drukker zorgt voor papier en inkt. Hij weet wel dat het papier uit Scandinavië moet komen en momenteel slecht leverbaar is. De VOORZITTER stelt vast dat er geen vragen meer zijn en bedankt de inspreker. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten aangemeld.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

d. Rondvraag Lid MOESKOPS vraagt of er al gesprekken gevoerd worden met het Rijk naar aanleiding van de motie Paternotte in de Tweede Kamer over de energieproblemen bij culturele instellingen. Weyhouder MELIANI zegt dat de financiële situatie bij veel culturele instellingen zorgwekkend is, vanwege de energiekosten en de corona-effecten. Er worden veelvuldig gesprekken gevoerd met de staatssecretaris, ook over de energiekwestie. Er komt nog 170 miljoen euro van het Rijk vanwege corona. Zij weet nog niet hoeveel er komt voor compensatie van energiekosten, maar binnenkort is er weer een overleg van de G4 met de staatssecretaris. Lid BOOMSMA vraagt of het dan gaat om compensatie van de kosten of om steun voor isolatiemaatregelen en dergelijke. Wethouder MELIANI zegt dat het nu gaat om steun op de korte termijn, maar dat er ook gesprekken gaande zijn met Rijk en Provincie over verduurzamingsmaatregelen. Er is nog veel op te lossen voor de middellange termijn. Gisteren heeft zij bijvoorbeeld zelf kunnen waarnemen dat het dak van het Stedelijk Museum lekt. Het ontbreekt echter aan de middelen om die zaken aan te pakken. Zij zal de raad meenemen in het totale overzicht van de Rijksmiddelen. In monitoringgesprekken met de instellingen worden de kosten geïnventariseerd en wordt gekeken wat de gemeente kan doen uit eigen middelen die gelukkig ook nog beschikbaar zijn.

Lid MOESKOPS zegt dat de motie Paternotte juist aandringt op verduurzaming en dat hij dus verwacht dat er middelen van het Rijk beschikbaar komen. Wethouder MELIANI zegt dat ook te hopen en daar ook op te willen aansturen. Lid NAMANE heeft vernomen dat er bij de medewerkers van het OLVG sprake is van een toename van loonbeslagen. Zij vraagt of de gemeente die ontwikkeling ook ziet bij het eigen personeel en hoe daar dan mee wordt omgegaan. Zij wil geïnformeerd worden als er signalen van stijging komen. Wethouder VAN BUREN zegt dat de gemeente loonbeslagen monitort, mede vanwege het effect op ziekteverzuim. Het aantal ligt gelukkig minder hoog dan bij het OLVG. Bij een loonbeslag gaat de leidinggevende het gesprek aan met de betreffende medewerker en verwijst eventueel door naar het bedrijfsmaatschappelijk werk. De gemeente heeft ook een speciaal sociaal fonds voor renteloze leningen. Zij zal de raad op de hoogte stellen als zich een grote stijging voordoet. Lid BOOMSMA refereert aan een interview in Het Parool met de wethouder Financiën waarin die aankondigt te gaan onderzoeken welke programma’s en projecten geen effect sorteren om daar dan mee te stoppen. Hij is benieuwd of de wethouder daar voorbeelden van kan noemen. Wethouder VAN BUREN zegt dat de bestuursopdracht voor het doelmatigheidsonderzoek niet nodig zou zijn als ze die voorbeelden nu al had.

Er bestaan her en der wel vermoedens, maar het college wil eerst een gedegen onderzoek uitvoeren. Bij de Voorjaarsnota kan men meer informatie verwachten. . Lid BOOMSMA is erg benieuwd naar de uitkomsten. Hij vraagt hoeveel bestuursopdrachten er inmiddels zijn uitgezet en of de raad de teksten van die opdrachten kan krijgen.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

Wethouder VAN BUREN zegt dat de teksten naar de raad komen zodra die in het college zijn vastgesteld. Er is er nu al een uit om meer inzicht te krijgen in beleid en investeringen. Er komt verder een onderzoek naar een verantwoorde hoogte van de schuldquote. Lid BOBELDIJK merkt op dat de stijgende energiekosten bij veel instellingen voor bijvoorbeeld sport en Huizen van de Wijk, maar naar nu blijkt zelfs bij wijkkranten grote problemen veroorzaken. Zelfs woningcorporaties voelen volgens hem de gevolgen in hun bedrijfsvoering. Hij vraagt of er al specifieke vragen op het college afkomen of dat de gemeente eerst zelf de impact in kaart gaat brengen. Wethouder VAN BUREN zegt dat elke vakwethouder de gevolgen binnen zijn portefeuilles in kaart laat brengen. Het college is bezig met het ontwikkelen van criteria ter voorkoming van problemen bij maatschappelijke instellingen. Lid VAN DER VEEN meldt dat Spielraum, een begrip in de nachtcultuur van de lhbtq+ gemeenschap, op zoek is naar een locatie. Hij weet dat er voor de zomer een gesprek is geweest met de gemeente. Hij vraagt de wethouder dit onder de aandacht te brengen van de wethouder voor vastgoed vanwege het belang van een goede plek. Wethouder MELIANI zegt dat ze inderdaad een gesprek heeft gehad. Spielraum heeft nu tijdelijk onderdak gevonden bij De School, maar wil een eigen plak vanwege de ontvangst en de sfeer.

De gemeente helpt bij de zoektocht, maar vaak vormen de geldende bestemmingsplannen een beletsel. Daarbij is dus de hulp van de wethouder RO en bastgoed. Zij kondigt aan dat er over twee weken een brief komt. Lid VAN DER VEEN lijkt het voor de kersverse woordvoerders Kunst & Cultuur erg nuttig als er een technische sessie komt over het nieuwe kunstenplan dat in de maak is. Wethouder MELIANI zegt dat Amsterdam inderdaad zo ongeveer het meest ingewikkelde systeem ter wereld heeft op kunstgebied. Het Rijk hanteert weer een andere systematiek. Er zijn gesprekken gaande met elkaar over het vergemakkelijken en minder bureaucratisch maken van het stelsel. Eén technische sessie voor de raad lijkt haar een goed idee. De VOORZITTER stelt via handopsteking vast dat er voldoende steun is voor dit idee en dat het dus wordt doorgezet. Lid IJMKER vraagt naar aanleiding van een artikel in het VNG-magazine welke data de gemeente deelt met Google en andere commerciële partijen. Zij wil daar graag schriftelijk over geïnformeerd worden. Lid VERSCHOOR vraagt dan ook informatie te krijgen over het delen van dat met Chinese Big Tech. Wethouder RIJXMAN zegt dat de gemeente altijd terughoudend geweest is met het delen van data met derde (commerciële) partijen. Voor over zij weet worden er met Google data gedeeld over verwachtingen van verkeersdrukte zodat men routeplanners daarop kan aanpassen.

Er worden verder soms advertenties geplaats. Zij zal de raad schriftelijk informeren, ook over het delen van data met andere (Chinese) bedrijven. Lid. MEERBURG vraagt hoe voorkomen wordt dat Amsterdam dankzij de Living Labs bekend komt te staan als de onbelemmerde proeftuin van de Smart City-beweging. Wethouder RIJXMAN zegt dat Amsterdam met zijn uitvindersgenen graag dingen wil ontwikkelen en daarbij vaak vooroploopt. Niet omdat de stad per se voorop wil lopen, maar omdat hier veel expertise en een goed systeem aanwezig zijn. De gemeente wil graag inspelen op mogelijkheden die big data en Big Tech bieden.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

Lid VERSCHOOR vraagt waarom het hele Marineterrein dan is gereserveerd voor applicaties van Smart City. Wethouder RIJXMAN zegt dat op een afgesloten deel van dat terrein experimenten worden uitgevoerd om te onderzoeken naar mogelijkheden en beperkingen van camera’s en sensoren. Dat heeft dus geen gevolgen voor de rest van de stad. De stad is dus geen proeftuin, maar de gemeente wil wel ruimte bieden aan afgekaderde experimenten. De VOORZITTER merkt op dat hij voortaan geen aanvullende rondvragen meer zal toestaan. Lid Mangal heeft signalen opgevangen dat leidinggevenden bij het GVB meekijken als medewerkers hun medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) invullen. Bovendien heeft hij gehoord dat de resultaten van het MTO niet gedeeld worden met medewerkers. Hij vraagt die resultaten wel met de medewerkers en met de raad te delen. Wethouder RIJXMAN zegt die signalen verontrustend te vinden. Zij adviseert de betreffende personen zich te richten tot de vertrouwenspersoon of tot de OR. Zij kan als aandeelhouder van het bedrijf verder geen actie ondernemen, ook niet als het gaat om inzage in de MTO-resultaten. . Lid MANGAL zegt ervanuit te gaan dat het GVB een openbaar bedrijf is en dat hij daarom de MTO-resultaten als raadslid wil ontvangen. Hij wil ook de resultaten van het MTO onder medewerkers van de gemeente ontvangen.

Wethouder RIJXMAN zegt dat zij die eenvoudigweg niet kan delen, omdat dit helemaal aan het GVB is. De gemeente vormt niet de directie van dat bedrijf. Wethouder VAN BUREN zegt dat de onderzoeken nu aan de gang zijn en dat zij de raad daar op grote lijnen over zal informeren als die zijn afgerond. Zij kan nu niet zeggen wanneer dat zover is. Lid MANGAL zegt dat de RvC in met benoemd is buiten de raad om. Hij betreurt het dat de raad daar pas nu over geïnformeerd is en vraagt of hij als raadslid alsnog bezwaar kan aantekenen. Wethouder RIJXMAN zegt dat de voordracht voor de RvC binnenkort in het college komt en dat de raad daarna geïnformeerd wordt over de recente benoemingen. Zij tekent daarbij aan dat het hier gaat om een collegebevoegdheid. BESPREEKPUNTEN Kunst en Cultuur 3. Jaarverslag 2021 Amsterdams Fonds voor de Kunst (VN2022-028489) De directeur van het AFK, Laurien Saraber, geeft een korte presentatie over het fonds dat volgen jaar vijftig jaar bestaat. Het fonds ondersteunt honderden kunstenaars en culturele instellingen in de stad. Zij wil graag ook deelnemen aan de technische sessie. Het fonds streeft naar een sterke en toekomstbestendige cultuursector voor profs en amateurs in alle delen van de stad. Door het unieke weefsel van ondersteuningsmogelijkheden komt ook minder voor de hand liggend talent aan bod.

Van de 1300 aanvragen kan een flink aantal worden toegekend. ER is vorig jaar voor 18 miljoen euro aangevraagd en 10 miljoen toegekend. ER zijn instellingen die zich bewezen hebben en een vierjarige subsidie ontvangen. Dat gaat in totaal om 21 miljoen euro. Daarnaast zijn er tweejarige subsidies om instellingen verder op weg te helpen. Maar het overgrote deel van de aanvragen gaat om projecten. Daar valt volgend jaar een gat te

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

verwachten omdat er in het nieuwe kunstenplan minder geld beschikbaar komt. Aan de toekomstbestendigheid wordt gewerkt door beginnende kunstenaars en instellingen te begeleiden, onder meer via cultuurcoaches. ER wordt goed gekeken naar de spreiding over de stad. Voor Zuidoost. Nieuw-West en Noord vinden inhaalslagen plaats. Zuidoost heeft bijvoorbeeld veel talent in huis, maar weinig presentatieplekken zodat men ook wel ziet dat kunstenaars uitwijken naar andere stadsdelen. Nieuw talent wordt opgespoord door cultuurverkenners en via programma’s als Mijn Eerste Aanvraag, speeddates en het zorgen voor culturele voorzieningen in de buurt en broedplaatsen. Dankzij het steunplan van de wethouder kon vorig jaar de coronacrisis enigszins opgevangen worden en kon coulance worden betracht als door omstandigheden wijzigingen in goedgekeurde plannen onvermijdelijk waren. Het fonds wordt door kunstenaars, organisaties en gemeente gezien al kennispartner. Dit jaar zal de sector betrokken worden bij de ontwikkeling van het kunstenplan voor de volgende vier jaren. Het blijft erom gaan de cultuursector open en toegankelijk te houden, ook aan de randen van de stad. Belangrijk blijft verder de doorstroom en samenhang tussen de verschillende regelingen en het investeren in de werving van nieuw publiek. Er komt aandacht voor digitale cultuur in de nacht- en buitencultuur.

Ook gaat het erom slim gebruik te maken van bestaande voorzieningen en culturele ruimtes betaalbaar te houden. Het fonds streeft daarbij naar samenwerking met m maatschappelijke en private partners. De VOORZITTER biedt gelegenheid voor het stellen van technische vragen aan de directeur. Lid MANGAL vraagt of heel Amsterdam bediend wordt, dus ook de nieuwe Amsterdammers uit Weesp. Lid BOBELDIJK vraagt een toelichting op het financiële gat bij projectsubsidies en vraagt naar het doel van de tweejarige subsidies in vergelijking met de vierjarige. Lid GARMY vraagt wat de meest voorkomende reden is om een aanvraag niet te honoreren, bijvoorbeeld voor digitale kunst, en is benieuwd of het fonds vindt dar er voldoende spreiding is over de hele stad. Lid VERSCHOOR vraagt of bekend is hoe groot de overloop is van Zuidoost naar het naburige Diemen dat volgens hem bekend staat als een bruisend gebied. Lid HIJLKEMA vraagt of het in tien minuten bereiken van het subsidieplafond voor eigentijdse dans betekent dat hier het principe van wie-het-eerst-kom-het-eerst-maalt gehanteerd wordt. Hij wil graag iets meer horen over de achtergronden van de twee rechtszaken. Lid MINDERHOUD vraagt of er bij de groeispurt in sommige stadsdelen ook gekeken wordt of de aanvragers een afspiegeling vormen van de bewoners in het stadsdeel en of niet alleen de zelfredzamen aan de bak komen.

Directeur SARABER zegt dat sinds begin dit jaar ook Weesp bediend wordt. Er is daar ook gerichte communicatie geweest om de mogelijkheden van het fonds onder de aandacht te brengen, Het gat van zes ton bij de projectsubsidies is ontstaan omdat de raad na de besluitvorming over het vierjarig kunstenplan alsnog besloten heeft Onze Lieve Heer op Zolder toch een vierjarige subsidie toe te kennen. Bovendien voerde de gemeente toen een korting van een half miljoen door, die door de huidige coalitie weer is teruggedraaid. De tweejarige subsidieregeling is er voor jonge organisaties voor wie de stap naar een vierjarige subsidie nog te groot is. Het is een soort tussenstation waarbij ze begeleiding krijgen om te bewijzen dat ze bij een volgende ronde wel die stap kunnen maken. Zij zegt geen meest voorkomende reden voor afwijzing van een aanvraag te kunnen noemen. Er zijn per regeling lijsten met criteria om aanvragen te beoordelen. Het gaat meestal om een samenspel van factoren. Als geslaagd voorbeeld van een samenwerkingsproject noemt zij de muziektheaterwereld op het NDSM-terrein dat als een laboratorium fungeert voor een

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

hele serie digitale producties. Zij vindt dat het aanbod nog niet voldoende verspreid is over de hele stad en daarom richt het fonds ook extra aandacht op de genoemde stadsdelen. Sommige stadsdelen missen een goed infrastructuur. Er gebeurt overal veel, maar vaak in tijdelijke locaties en dat baart haar zorgen. Zij heeft geen zicht op een eventuele overloop van Zuidoost naar Diemen, maar die zou er wel kunnen zijn. In Zuidoost is een groot gebrek aan accommodaties. Voor eigentijds was er altijd al meer belangstelling voor de studioruimtres dan die aankunnen. Aanvragers hebben als het ware in een digitale slaapzak gebivakkeerd om er op tijd bij te zijn. Voor 42 aanvragers heeft het fonds wel de aanvraag kunnen honoreren. Meer geld zou een oplossing bieden, maar dat geldt voor alle regelingen. Het is een groot goed dat aanvragers bezwaar kunnen maken tegen een beluit om hun aanvraag niet toe te kennen. Daar wordt zorgvuldig naar gekeken en er is een bezwaarcommissie die ook weleens tot herziening van een beluit komt. Soms is een aanvrager het niet eens met een besluit op het bezwaar en spant dan een rechtszaak aan. Dat komt vooral bij de vierjarige subsidies voor omdat daar nu eenmaal de belangen groter zijn. Tot nu toe is het AFK in alle rechtszaken in het gelijk gesteld. Er loopt nog een zaak, maar daar kan zij nu verder geen mededelingen over doen vanwege de privacy.

Ze begrijpt de afspiegelingsvraag goed. Een stadsdeel als Noord is voor een deel gegentrificeerd en dus is het zaak goed te letten op spreiding. Daarom wordt er samengewerkt met instellingen in de buurten en worden speeddates en andere instrumenten ingezet om nieuwe groepen en aanvragers te bereiken. Ook de cultuurverkenners verrichten veel werk op dat gebied. Er is gelukkig een apart budget voor culturele voorzieningen in wijlen en daar wordt dankbaar gebruik van gemaakt. Dat werk aan de grassroots wil het fonds graag voortzetten en zij hoopt dat daar een stevig budget voor blijft. Als voorbeelden van grassroots-organisaties noem zij Parels voor Zwijnen in Noord, het Productiehuis Noord, Heesterveld, Oskam en Kazerne Reigersbos in Zuidoost. De VOORZITTER bedankt de directeur voor haar toelichtingen en geeft gelegenheid voor politiek debat. Hij neemt de resterende spreektijden per fractie door. Lid HIJLKEMA vraagt of de organisatie rond de 88 cultuurcoaches voor 80 scholen niet efficiënter kan worden opgezet. Nu zijn zij ondergebracht bij 42 stichtingen en is er een bedrag van acht ton mee gemoeid. Verder is hij benieuwd of het niet verstandiger zou zijn de pilot eerst nog eens te verlengen voordat men het omzet in een driejarenprogramma. Door alle coronaperikelen is het immers moeilijk de resultaten van de afgelopen periode te beoordelen.

Lid MINDERHOUD vraagt wat er gedaan wordt om meer diversiteit bij de afnemers van cultuur voor elkaar te krijgen. Verder is hij benieuwd wat er gedaan wordt om het probleem van het tekort aan accommodaties aan te pakken. Lid VAN DER VEEN is benieuwd wat de wethouder zelf meeneemt uit het jaarverslag voor het lopende en volgende jaar. Lid MOESKOPS vraagt in welk type instellingen de dansruimtes van het AFK zijn ondergebracht. Als daar ook broedplaatsen bij zijn, dient de extra subsidie voor die dansruimtes dus eigenlijk een dubbel doel, namelijk ook de instandhouding van die broedplaatsen. Zij complimenteert de cultuursector met de resultaten van het afgelopen roerige jaar. Zij is benieuwd of er lessen getrokken zijn uit de ervaringen met de pandemie om beter voorbereid te zijn als zich weer een vergelijkbare situatie voordoet en dan waarschijnlijk met minder beschikbare middelen. Wethouder MELIANI merkt op dat de presentatie vrij volledig was. De raad heeft het beleid op hoofdlijnen vastgesteld en het AFK is de uitvoeringsorganisatie voor de gemeente. Zij vindt het mooi om te zien hoe al dat werk is geland in de stad. De bedoeling is kunst toegankelijk te maken voor alle Amsterdammers en er gebeurt gelukkig veel om op dat gebied een inhaalslag te maken.

Het college heeft jaarlijks 73 miljoen gereserveerd voor de BIS, de culturele basisinfrastructuur met de gevestigde instellingen en hun unieke functies. Ook daar gebeurt veel om die inhaalslag te realiseren. Maar daarnaast blijft er een grote behoefte aan

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

culturele voorzieningen, vooral in Nood, Zuidoost en Nieuw-West. Daarom heeft zij het strategisch huisvestingsplan voor plekken in die stadsdelen getekend en gaat zij zich daar de komende tijd op richten om daar permanente plekken voor elkaar te krijgen. Maar er liggen nog meer problemen in de sector, onder meer het weer goed gevuld krijgen van de theaterzalen en het opkrikken van de kaartverkoop voor alle culturele instellingen. Daarom is zij verheugd dat er via het Cultuurherstelplan nu ook financieringsvormen en ondersteuning van buiten de gemeente komen. Zij gaat de vinger aan de pols houden en zal de raad informeren over wat er naar Amsterdam komt. In Zuidoost is een specifiek cultureel manifest uitgebracht waarin de structurele behoeften en de vormen van samenwerking staan aangeduid. Zij is van plan bij elke gebiedsontwikkeling samen met de wethouder RO te kijken naar permanente plekken voor culturele voorzieningen. Er blijkt een grote vraag te zijn naar de diensten van de cultuurcoaches. Tijdens de pilot heeft men ervaren dat de vraag amper bij te houden valt. Daarom wordt dit programma voortgezet. Het geld wordt niet gestoken in organisaties, maar in de lessen van vakdocenten. Het college vindt deze functie essentieel en daarom is besloten tot meerjarige voortzetting. Er zou juist meer in dit programma geïnvesteerd moeten worden want kinderen vragen erom.

Zij ziet niet hoe dit programma effectiever en efficiënter te maken valt dan het in de huidige vorm is. Zij si wel voortdurend in gesprek met de wethouder Onderwijs om te blijven inspelen op de wisselende vragen. Bij broedplaatsen gaat het in eerste instantie om het inspelen op de behoeftes van kunstenaars door de hele stad heen. Maar bij locaties als de Rietwijk leeft ook een behoefte aan maatschappelijke activiteiten. Dus wordt gekeken naar goede aansluitingen op de behoeftes van bewoners in de buurt en dan gaat het niet allen om kunst en cultuur. Daarbij stuit men al vlug op het gegeven dat de kosten voor een debat- en ontmoetingsruimte een stuk lager zijn dan bijvoorbeeld die voor dansers. Daarom is in het vorig broedplaatsenbeleid de vierkantemeterprijs verhoogd zodat men ook kan investeren voor nieuwe kunstvormen die zich aandienen. Een programmeur bij de Chassékerk signaleerde dat het geld voor dans in de praktijk te weinig terechtkwam bij de dansers zelf. Daarom is er een apart loket gemaakt waar dansers zelf een aanvraag kunnen doen om ruimte te huren om vlieguren te maken. Zo probeert zij in het beleid nieuwe invalshoeken aan te brengen om verschillende ontwikkelingen in vragen en behoeftes te kunnen faciliteren. De VOORZITTER constateert dat het punt nu voldoende besproken is en schorst de vergadering om 10.47 uur tot 10.55 uur.

Inclusie en Antidiscriminatiebeleid 4. Beantwoording raadsadres uitvoering 9-puntenplan tegen antisemitisme in Amsterdam (VN2022-029406) Lid NIJSSEN stelt vast dat het gaat om een hardnekkig veelkoppig monster. Vorige week werden in Zuid hakenkruisen aangetroffen en er werden Stolpersteine vernield. Hij heeft drie vragen. Ten eerste wil hij weten of het college van scholen hoort of ze tevreden zijn over het lespakket ter bestrijding van vooroordelen dat gelukkig veel scholen gebruiken. Ten tweede vraagt hij hoe het grote verschil verklaard kan worden tussen het grote aantal meldingen bij CIDI en het relatief geringe bij het MDRA. Een goede en betrouwbare monitor is immers nodig om te weten hoe het er werkelijk mee staat. Ten derde is hij benieuwd naar de uitkomsten van het gesprek met de nationaal coördinator bestrijding antisemitisme en de andere aangekondigde gesprekken. Hij vraagt hoe het daarmee staat. Lid BOUHASSANI is trots op de diversiteit in de stad, maar is gekant tegen uitsluiting en discriminatie die een blokkade vormen voor zelfontplooiing. Zij vindt het goed dat er nu een routekaart en een toolkit komen, maar vraagt hoe en wanneer die onder de aandacht van het publiek worden gebracht, onder meer via de website.

Zij is benieuwd hoe de wethouder, eventueel samen met het MDRA denkt het verkeerde idee weg te nemen dat een aangifte toch niets uithaalt en dus net zo goed niet gedaan hoeft te worden.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

Lid BENTOUMYA vindt dit belangrijk in aanloop naar een nieuw beleidskader. Zij wijst op het belang van uitwisseling van ervaringen en ontmoetingen tussen verschillende bevolkingsgroepen om de betekenis van gewoonten en rituelen te leren kennen. Het komt haar nog te veel voor dat het woord jood als scheldwoord wordt gebruikt of in misplaatste zogenaamde grappen. Zij merkt op dat de joodse gemeenschap heel divers is en vraagt hoe de gemeente die in de volle breedte denkt te kunnen betrekken voor de inbreng van ervaringsdeskundigheid bij het huidige beleid voor de aanpak van antisemitisme. Lid BOOMSMA bedankt voor de beantwoording van het raadsadres en de update over de uitwerking van het initiatiefvoorstel van het CDA en andere raadsfracties. Hij noemt het afschuwelijk dat restaurant Carmel de deuren heeft moeten sluiten en dat het nog steeds nodig is joodse gebouwen en gebeurtenissen te beveiligen. Hij noemt het project Oorlog in mijn Buurt een goed educatief middel. Hij pleit ervoor antisemitisme te blijven behandelen als apart onderwerp en het niet te laten opgaan in algemene lessen over discriminatie en dergelijke. Hij begrijpt dat veel leraren moeite hebben het onderwerp Holocaust aan de orde te stellen in de klas. Het onderzoek uit april toonde veel terughoudendheid aan op dat punt en een grote behoefte aan pedagogische handvatten.

Daarnaast vindt hij het ook nodig positieve aandacht te schenken aan het joodse leven in de stad. Hij pleit voor een lage drempel voor alle mogelijke vormen van aangifte doen, ook in 3D. Hij vraagt welke inzet de gemeente daartoe doet. Hij signaleert ook veel onduidelijkheid over de strafbaarheid van antisemitische uitingen en vindt het goed dat de zogenaamde kakkerlakvlag nu echt verboden is. Toch blijft hij pleiten voor meer duidelijkheid over die strafbaarheid zodat de politie weet wanneer optreden geboden is. Lid GARMY dankt lid Nijssen voor het agenderen van dit punt en vindt het een geode zaak dat er nu een plan van aanpak op tafel ligt. De meest vragen die hij had willen stellen, zijn intussen al gesteld. Hij is benieuwd wat de wethouder allemaal hoort tijdens de gesprekken met de joodse gemeenschap en ziet daar graag verslagen van. Het valt hem op dat bij de campagne Kom op Amsterdam nergens iets vermeld wordt over betrokkenheid van het MDRA. Hij is benieuwd of de campagne effectief is en heeft geleid tot een stijging van aangiftes bij alle meldpunten of dat daar nog steeds grote verschillen zijn. Verder is hij benieuwd hoeveel scholen geen aandacht besteden aan dit thema en om welke redenen dat dan is, en hoe de wethouder kan bevorderen dat ze dat wel gaan doen.

Lid LUST signaleert eveneens dat de monitor van het CIDI heel andere resultaten oplevert dan die van het MDRA. Zij is benieuwd hoe de MDRA-cijfers zich verhouden tot die van de politie over aangiftes. Er wordt gesteld dat het verhogen van de aangiftebereidheid een taak is van het MDRA in samenspraak met joodse organisaties. In de opsomming van die organisaties mist zij echter het joods politienetwerk, in haar ogen een onmisbare schakel als men samenwerking zoekt met specialisten op het gebied van antisemitisme. Zij pleit ervoor in navolging van haar maidenspeech dat netwerk op te nemen, ook in de routekaart. Wethouder MELIANI zegt dat het actie-onderzoek en goed beeld geeft van hoe de joodse gemeenschap antisemitisme ervaart in deze stad. Het verschil in aantallen meldingen tussen CIDI en MDRA lijkt te wijzen op een daling bij het MDRA. Dat is merkwaardig omdat het MDRA de laatste jaren juist versterkt is om de aangiftebereidheid te bevorderen. In absolute aantallen is ook bij MDRA een stijging te zien van het aantal aangiftes, maar bij de aparte kop over antisemitisme is inderdaad een daling te zien. Daar heeft zij nog geen goed zicht op en ze is van plan daar de komende tijd de nodige aandacht op te richten. Het verschil kan eraan liggen dat het CIDI veel meer bekendheid heeft in de joodse gemeenschap.

Er moet dus kennelijk veel meer werk verzet worden om de relatie met de joodse gemeenschap te versterken. Uit het onderzoek kan men opmaken dat er al veel meer gesprekken plaatsvinden. Lid NIJSSEN zegt die uitleg tot op zekere hoogte te begrijpen, maar te blijven zitten met de vraag of het CIDI aangiftes anders aanpakt dan het MDRA.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

Wethouder MELIANI merkt op dat er verschillende manieren zijn in de stad om een melding te doen. De opvolging van een melding is overal gelijk, met een verwijzing naar het joods maatschappelijk werk. Het echte verschil zit volgens haar in de bekendheid onder de joodse gemeenschap. Zij constateert dat het vertrouwen in het MDRA moet groeien en dat dit een aandachtspunt is voor het nieuwe beleidskader. Zij wil de komende tijd meer stappen zetten voor gesprekken met de joodse gemeenschap in al zijn diversiteit. Over de vertrouwelijke gesprekken die de burgemeester in het kader van de driehoek voert met religieuze groepen, kan zij uiteraard geen verslag doen. Maar over haar eigen gesprekken zal zij een terugkoppeling geven bij het nieuwe beleidskader. De kennismaking met de nationaal coördinator tegen racisme en discriminatie moet nog plaatsvinden. Het was in de vorige periode een collega-wethouder in Den Haag. De nadruk heeft de afgelopen tijd gelegen op de relatie met joodse organisaties in de stad. Onderwijs zit niet in haar portefeuille maar zij kan er vanuit de gedeelde verantwoordelijkheid wel iets over melden. Er zijn wel 40 onderwijspakketten beschikbaar. Oorlog in de Wijk is goed om verhalen op te halen in de buurt over oorlogservaringen. Het programma kost veel tijd, maar is een goede manier om zaken invoelbaar te maken voor de leerlingen.

Maar bij het onderwerp zou meer bestreken dienen te worden onder andere over de voorgeschiedenis. Zij vindt het essentieel dat bevolkingsgroepen elkaar leren kennen om te komen tot gedeelde verantwoordelijkheid. Onderwijs is volgens haar daarvoor essentieel ook voor burgerschapsvorming in brede zin. Maar antisemitisme moet ook specifiek benoemd en behandeld worden. Diversiteit heeft een waarde op zich, dat moet ook getoond worden. Het gaat niet alleen om de oorlog. Amsterdam heeft de VLOA als instrument om subsidie aan te vragen voor zulke onderwijsprojecten. Zij zal collega Moorman vragen of daarmee iets specifieks gedaan kan worden om de aandacht voor dit onderwerp in de klas te bevorderen. Volgens haar is het joods politiewerk wel degelijk betrokken bij dit programma, maar is dat per abuis niet vermeld. Zij zal nagaan of het ook is op te nemen in de routekaart en zal dat laten weten. Zij heeft geen cijfers over aangiften bij de politie, maar zal daar navraag naar doen. De campagne spreekt omstanders aan om met elkaar in actie te komen als men getuige is van voorvallen. Het MDRA is bij die campagne niet betrokken omdat het een meldpunt is. In een volgende campagne wil zij de relatie met het MRDA wel leggen. Het kan immers de bekendheid van het meldpunt vergroten en daarmee de aangiftebereidheid bevorderen. Ook dat wil zij meenemen in het nieuwe beleidskader.

De toolkit is nog niet klaar, maar zodra dat het geval is zal er zeker ruim bekendheid aan gegeven worden bij alle groepen die hem kunnen gebruiken. Het is voor sommige mensen inderdaad niet helder wat er gebeurt als zij aangifte zouden doen en dat is vaak een reden om maar helemaal geren aangifte te doen. Daarover moet meer duidelijkheid komen via gesprekken met de nationaal coördinator, het MDRA en andere instanties die daar iets aan kunnen doen. Zij deelt de zorgen op dat punt omdat meldingen van groot belang zijn om een goed beeld te krijgen van de omvang van het probleem. Uit het onderzoek blijkt de meerstemmigheid en diversiteit binnen de joodse gemeenschap. De jongere generaties reageren weer heel anders dan de oudere. Maar op één punt bestaat grote eenstemmigheid en dat is het gevoel dat het antisemitisme groeit in de stad en dat men vaak beter tekens van een joodse identiteit verborgen kan houden. En daar moet iets aan gedaan worden en wil zij de raad graag bijpraten bij het nieuwe beleidskader. De VOORZITTER constateert dat het onderwerp nu voldoende besproken is. Lucht- en Zeehaven 5.

Raadsinformatiebrief over rapport gezondheidsrisico’s ultrafijn stof rond Schiphol van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (VN2022-029401) Lid SCHMIT vraagt hoe het staat met het voornemen om Schiphol in 2030 emissievrij te krijgen en welke stappen daartoe worden ondernomen. Verder is hij benieuwd hoe het college denkt over het idee om meer fijnstofmeetpunten in de stad te maken buiten het ene dat er nu is.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

Lid MEERBURG brengt in herinnering dat er de vorige commissievergadering enige verwarring ontstond over het effect van de extra terminal. Daar wil men grotere vliegtuigen kunnen bedienen en dat betekent volgens hem dus meer uitstoot. Hij vraagt of de wethouder nu wel kan bevestigen dat er door die extra terminal meer uitstoot zal komen. Lid MANGAL vraagt hoe de gemeente omgaat met het gegeven dat de binnenkomende luchtvaart zwavelhoudende kerosine gebruikt. Hij is benieuwd welk effect dat heeft. Er lijken nu afspraken te zijn over emissieloze grondafhandeling op de luchthaven, maar hij is benieuwd hoe het staat met de ambitie om ook de luchtvaart zelf emissieloos te krijgen. Hij vraagt verder of het vertrek van de CEO tot vertragingen in de plannen gaat leiden. Wethouder VAN BUREN zegt dat het college op het standpunt staat dat iedereen gezond moet kunnen wonen en werken rond Schiphol. De ambitie is de luchthaven zelf in 2030 emissievrij te krijgen en in het jaarverslag wordt daarover gerapporteerd dat men op schema zit. Er komt een raadsbrief over de gesprekken met de FNV en de Arbeidsinspectie over de werkomstandigheden. Lid ERNSTING vraagt wat het aandeel van de grondoperaties qua uitstoot is in relatie tot het vliegverkeer en of daar ook over gerapporteerd wordt in het jaarverslag. Wethouder VAN BUREN blijft daarop het antwoord schuldig.

Fijnstof is volgens haar vooral belangrijk voor arbeidsomstandigheden. Lid VERSCHOOR vraagt welke mogelijkheden het college ziet voor elektrificatie gezien het verlies aan koopkracht, de stijgende energieprijzen en de schaarste aan grondstoffen die daarvoor nodig zijn. Wethouder VAN BUREN zegt dat de gemeente in gesprek is met Schiphol over fijnstof en emissieloze grondoperaties. Het gaat volgens haar nog wel een hele tijd duren voordat elektrische vliegverkeer mogelijk is. Lid VERSCHOOR zegt dat bedrijven nu al vaak met problemen te maken krijgen als ze op het elektriciteitsnetwerk willen worden aangesloten. Er is een capaciteitsprobleem en hij wil weten hoe het college daarmee denkt om te gaan. Wethouder VAN BUREN zegt dat er afspraken zijn en worden gemaakt met Schiphol en dat de gemeente daar als aandeelhouder ook op kan aandringen dat die nageleefd worden. Wethouder RIJXMAN zegt dat de gemeente geen zeggenschap heeft over de personeelsbenoemingen van Schiphol; dat is een bevoegdheid van de RvC. De gemeente voert wel gesprekken met de voorzitter van de RvC en kan langs dat kanaal wel enige invloed uitoefenen. Wethouder VAN BUREN zegt dat er momenteel inderdaad alleen een meetpunt staat in Osdorp, maar dat het RIVM de opdracht heeft te komen tot een landelijk dekkend meetnetwerk. Zij verwacht meer duidelijkheid op dit punt in 2023.

Lid MANGAL waardeert het dat gesproken wordt over de gezondheid van het grondpersoneel. Volgens hem is het starten van de motoren een van de grootste bronnen van fijnstof. Hij is benieuwd of het testen van het vliegtuig in de toekomst dan ook pas gaat gebeuren op de startbaan. Wethouder VAN BUREN zegt dat zij daarover geen duidelijkheid kan bieden, maar aan te nemen dat deze aspecten zijn meegenomen in het onderzoek. Lid MEERBURG vraagt hoe het staat met het zwavelgehalte van de kerosine die via de zeehaven naar de luchthaven gaat.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

Wethouder VAN BUREN zegt dit niet te weten, maar zegt toe dit te laten uitzoeken en daarover dan terug te koppelen. is.

De VOORZITTER constateert dat het onderwerp voor dit moment voldoende besproken Coördinatie Inkoop

6. Kennisnemen van de Raadsinformatiebrief voortgang aanbeveling 2020-02 van ACAM en Rekeningencommissie incl. stand van zaken 12-maands 2021 onrechtmatigheid (VN2022-029405) Lid IJMKER merkt op dat dit deels al besproken is bij het jaarverslag 2021, maar dat zij hier wil herhalen dat haar fractie zich zorgen maakt over de toegenomen onrechtmatigheid bij inkoop. Zij is verheugd over de maatregelen die het college wil treffen, maar vraagt of in de begroting voor komend jaar wel voldoende middelen zijn gereserveerd om die uit te voeren. Verder is zij benieuwd hoe het staat met de doelmatigheid van de inkoop en wanneer de raad een update van het rapport Inkopen met Invloed kan verwachten. Lid VERSCHOOR vraagt hoe het staat met de implementatie van structurele verbeteringen. Daar zou het college op terugkomen, maar hij heeft er niets over aangetroffen. Hij vraagt wat er concreet gebeurt en of alles op schema ligt. Wethouder VAN BUREN zegt dat de ambtelijke acties uit de raadsbrief zijn gedekt in de begroting. Zij deelt mee dat zij als wethouder coördinatie inkoop op 13 oktober het manifest Maatschappelijk verantwoord opdracht geven en inkoop zal ondertekenen waar Amsterdam een belangrijke bijdrage aan geleverd heeft om die kant van het opdrachtgeverschap meer gestalte te geven.

Binnen de organisatie is het CIS samen met verschillende beleidsdirecties bezig met de actualisatie van Koen met Invloed. Zij verwacht in het eerste kwartaal van 2023 nadere informatie te kunnen verstrekken aan de raad. Zij vindt de aandacht van de raad terecht omdat de bestuursopdracht afloopt, maar nog niet alles klaar is. Er zijn volgens haar voldoende extra maatregelen getroffen. De beleidsdirecties die boven de tolerantiegrens van 1% zitten, moeten een plaan van aanpak maken om de rechtmatigheid te herstellen. Daar zal zij de raad over informeren in het ritme van de P&C-cyclus, dus de eerstvolgende keer bij de Najaarsnota. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende besproken is. Deelnemingen 7. Raadsinformatiebrief over het vervolg van de AEB-Raadsenquête (VN2022029404) Lid BURGERS merkt op dat het college in de brief van 12 juni 2022 constateert dat bij de verzelfstandiging van het AEB in 2016 enkele weeffouten zijn gemaakt bij de gemeentelijke herijking van de deelnemingenportefeuille. In 2018 is het AEB onder verscherpt toezicht geplaatst en in het najaar komt het bedrijf met een winstwaarschuwing. Zijn fractie ziet in dit alles een bevestiging van het idee dat deelnemingen van de gemeente tijdelijk dienen te zijn en in aantal niet mogen stijgen.

Een belangrijke aanbeveling uit de raadsenquête is dat bij elke deelneming het publieke belang geoperationaliseerd dient te worden. Uit de QuickScan is echter duidelijk dat bij 14 van de 24 deelnemingen onduidelijk is of nader onderzoek is vereist en welke bestuurlijke en ambtelijke afstemming heeft plaatsgevonden voorafgaand aan besluitvorming. Hij vraagt of de wethouder het met zijn fractie eens is dat die afstemming over het publiek belang verbeterd moet worden. Hij is benieuwd welke mogelijkheden de wethouder daarvoor ziet bij die 14 deelnemingen. De QuickScan duidt enkele heroverwegingen aan en hij is benieuwd welke de wethouder er wil overnemen. De VVD kijkt uit naar de herijkingen van het publieke belang van alle deelnemingen en dringt aan op verkoop van deelnemingen waar geen

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

publiek belang mee gediend is. Hij is benieuwd of de wethouder kan aangeven om welke deelnemingen het dan zou gaan. Lid MEERBURG zegt dat uit de QuickScan blijkt dat er meer grip nodig is op de bedrijfsprocessen in de haven. Volgens de Rekenkamer gebeurt daar te weinig aan het bevorderen van duurzaamheid. De haven is 100% eigendom van de gemeente en er gaan veel grondstoffen in om. Hij vraagt welke middelen de gemeente heeft om te sturen in het grondstoffenbeleid van de haven. Hij zegt geen genoegen te nemen met het antwoord dat de gemeente daarover in gesprek is. Hij wil weten wat de statutaire instructiebevoegdheid van de gemeente als aandeelhouder is om actief te sturen op bedrijfsprocessen. Of is het een geval van ‘ik stond erbij en keek ernaar’, vraagt hij zich af. Lid ASRUF noemt de raadsenquête het stevigste instrument van de raad en spreekt zijn waardering uit voor de vijf raadsleden die daar met ondersteuning hard aan gewerkt hebben. Een onderdeel van die enquête was de QuickScan als uitvloeisel van een motie van de VVD. In de reactie van het college staat dat er nog stappen kunnen worden gezet in het afwegen van het publieke belang van deelnemingen. Verwezen wordt onder meer naar de visies op de haven en de RAI. De PvdA is benieuwd hoe dit het beleid rond deelnemingen gaat beïnvloeden en wanneer de raad daar nadere informatie over krijgt.

Lid SCHMIT bedankt lid Burgers voor de agendering. Hij waardeert het dat de wethouder bij alle aanbevelingen stelt die te zullen opvolgen. De fractie kijkt uit naar de herijking van deelnemingen in 2023.Hij vindt het van belang dan goed te kijken waar de gemeente wel invloed op wil uitoefenen en waar niet. D66 wil dan vooral de bevordering van sociale rechtvaardigheid en duurzaamheid als criteria hanteren. Lid BOBELDIJK is ook blij met de agendering, zij het waarschijnlijk met een andere reden dan de VVD. De SP maakt zich zorgen over de invloed van de gemeente op de uitvoering van beleidsuitgangspunten. Bij verkoop van deelnemingen verliest de gemeente immers elke invloed en geeft die over aan de markt. Hij is wel blij dat de gemeente via inkoop enige invloed wil uitoefenen, maar de invloed is groter als de gemeente ook aandeelhouder is. Hij is benieuwd of het college het daarmee eens is. Deelnemingen vervullen veelal een cruciale functie in de stad. Het AEB vervult zo’n cruciale functie en is nu in handen van een Chinese beleggingsmaatschappij. Hij is benieuwd wat er gebeurt als die besluiten de zaak stil te leggen omdat die niet winstgevend genoeg is. Hij vraagt of Amsterdam dan nog enige invloed heeft of dat er alternatieven zijn en of dit onderdeel is van onderzoek. Wethouder RIJXMAN bedankt lid Burgers voor de agendering van dit belangrijke punt.

In de vorige raadsperiode hebben enkele raadsleden veel werk verricht om een belangwekkend rapport voor elkaar te krijgen waar men nu de vruchten van kan plukken om een scherpe blik op alle deelnemingen te richten. Zij gaat dit dan ook doen om tot een herijking te komen. Zij wil daarbij kijken naar publieke belangen bij aandeelhouderschappen en daarbij de lat hoog leggen. Alleen waar publiek belang aantoonbaar is, wil zij deelnemingen voortzetten. In het eerste kwartaal van 2023 wil zij de raad een plan van aanpak presenteren en de herijking volgt dan in de loop van het jaar. Lid BURGERS vraagt waarom afgeweken wordt van de eerder in stukken toegezegde termijn van het eerste kwartaal van 2023 voor de herijking zelf. Wethouder RIJXMAN zegt dat zij haar best wil doen om die termijn te halen, maar te vermoeden dat het later in het jaar zal worden. Zij vindt het vooral belangrijk dat het een goede doorlichting wordt en daar heeft zij als kersverse wethouder enige tijd voor nodig. Zij wil de operatie ook doen in afstemming met alle deelnemingen en kijken naar goede praktijkvoorbeelden zoals de haven en de RAI. Zij streeft actief aandeelhouderschap na, maar benadrukt dat de gemeente niet op de stoel van directies of RvC’s kan gaan zitten. Als aandeelhouder voert de gemeente wel regelmatig gesprekken met de leiding van deelnemingen.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

Lid BOBELDIJK zegt het criterium van echt publiek belang te delen. Hij vraagt of dat betekent dat de wethouder dus ook geen stappen terug wil doen qua gemeentelijke invloed. Wethouder RIJXMAN zegt dat de gemeente als aandeelhouder niet aan alle knoppen kan draaien, maar dat zij wel met de bril van het publiek belang voor ogen al gaan kijken naar de herijking. Lid BOBELDIJK stelt nogmaals dat de gemeente invloed kwijtraakt op maatschappelijke doelstellingen als aandelen in deelnemingen verkocht worden. Hij dringt erop aan geen stappen terug te zetten bij belangrijke publieke functies. Wethouder RIJXMAN zegt dat aspect te zullen meenemen bij de herijking. Lid BURGERS zegt dat de wethouder het eerder met hem eens was dat voor een goed functioneren van een deelneming het nodig is dat er afstemming plaatsvindt met de directie over het publiek belang. Uit de QuickScan blijkt dat dit bij veertien deelnemingen niet gebeurd is en dat vindt de VVD een kwalijke zaak. Wethouder RIJXMAN is het daarmee eens en daarom zal de herijking ook gebeuren met afstemming met de directies. Zij wil contact hebben met elke deelneming over de standpunten van Amsterdam. Lid MEERBURG vraagt of de raad moet wachten op de herijking voordat er meer duiding kom over de duiding van bedrijfsprocessen.

Desgevraagd verwijst hij de wethouder naar de vermelding in de QuickScan dat niet duidelijk is of in deelnemingen als bijvoorbeeld de haven, sprake is van falende bedrijfsprocessen. Wethouder RIJXMAN zegt dat ze zelf nog op werkbezoek moet naar de haven en daar dus nu niets over kan zeggen. Bij de herijking zal zij kijken welke gemeentelijke invloed mogelijk is. Zij zegt toe dan ook naar dit aspect te zullen haan kijken. Lid MEERBURG mist het gevoel van urgentie over de mogelijkheid van falende bedrijfsprocessen. Bij het AEB gingen de alarmbellen te laat af. Hij vindt dat de gemeente tijdelijk moet weten of er bij een deelneming sprake is van falende bedrijfsprocessen. Wethouder RIJXMAN herhaalt haar toezegging dat zij per deelneming zal bekijken welke invloed de gemeente kan uitoefenen. Zij zegt dat zij de QuickScan bekeken heeft en de zorgen op dit punt heeft gesignaleerd, maar dat ze nog niet zo ver is dat ze weet welke bedrijven ze op bedrijfsprocessen kan aanspreken als aandeelhouder. Lid MEERBURG vraagt welke mogelijkheden de wethouder ziet om de afstemming over publiek belang te verbeteren. Hij is bang voor herhalingen van het AEB-echec en mist het gevoel van urgentie bij de wethouder. Wethouder RIJXMAN zegt die urgentie wel te herkennen na lezing van het AEBdossier.

Zij voert intussen ook wel gesprekken, maar vraagt iets meer tijd om nader terug te komen op dit element. Lid MEERBURG kondigt aan dat hij dit onderwerp wil piepen naar de raad. Lid BOBELDIJK herhaalt zijn vraag wat de gemeente kan doen als een private partij na overname van de aandelen besluit de onderneming te staken ook al is er een cruciaal publiek belang mee gemoeid. Wethouder RIJXMAN zegt dat daar regelmatig over gesproeken wordt omdat de gemeente essentiële publieke functies goed in de gaten houdt.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

Lid BOBELDIJK vindt dat logisch, maar blijft zitten met de vraag of de gemeente scenario’s in huis heeft voor zulke gevallen of dat men die pas gaat ontwikkelen als de nood aan de man komt. Wethouder RIJXMAN zegt dat het gaat om hypothetische gevallen, maar dat er altijd wel scenario’s paraat zijn voor als zaken in gevaar komen. Lid BOBELDIJK vraagt daar bij de herijking dan inzicht in te geven. Wethouder RIJXMAN zegt dat zij dit zal meenemen, maar dat het om vertrouwelijk informatie gaat. Lid VERSCHOOR vraagt waarom de wethouder niet kan toezeggen dat deelnemingen met een aantoonbaar publiek belang niet verkocht mogen worden. Wethouder RIJXMAN zegt dat dit bij de herijking aan de orde zal komen. Wethouder VAN BUREN stelt dat bij het Havenbedrijf geen sprake is van falende bedrijfsprocessen. Het gemeentelijk team heeft vrijwel dagelijks contact met het bedrijf en er is frequent overleg met de havenmeester en de directie. De vragen die lid Meerburg nu stelt, lijken volgens haar sterk op de eerder ingediende schriftelijke vragen van de PvdD. De brief met de antwoorden is zo goed als klaar en komt dus binnenkort naar de raad. Er worden al jaren geen contracten meer afgesloten voor de opslag van fossiele brandstoffen en de er worden ook contracten teruggenomen. Er is overeengekomen dat in 2050 alle fossiele operaties zullen zijn afgesloten.

De terminals zullen ook nodig zijn voor andere energiedragers. De doelstellingen staan nog steeds overeind, maar sinds Oekraïne-oorlog is de energiemarkt veranderd en is de opwekking van elektriciteit met steenkolen weer toegenomen. Maar de doelstellingen op het gebeid van duurzaamheid blijven oevereind. Lid MEERBURG zegt te zijn afgegaan op de opmerkingen in de QuickScan en hij is nu benieuwd hoe actueel die nog is. Wethouder VAN BUREN zegt dat die QuickScan onder de verantwoordelijkheid van wethouder Rijxman valt en dat er voor zover zij weet bij het havenbedrijf geen sprake is van falende bedrijfsprocessen. Wethouder RIJXMAN bevestigt dit. Volgens haar blijft de QuickScan actueel als focuspunt waar het college naar handelt. Lid MEERBURG signaleert tegenstrijdigheden tussen de antwoorden van de twee wethouders. Wethouder RIJXMAN zegt dat de antwoorden elkaar niet tegenspreken. Wethouder Van Buren heeft het volgens haar over de situatie op dit moment, maar onderkent ook de zorgen uit de QuickScan. Zij vindt de antwoorden volledig met elkaar in overeenstemming. De VOORZITTER concludeert dat het stuk voor een middellange behandeling naar de raad van.30 november wordt doorgeleid op verzoek van lid Meerburg. ICT en Digitale Stad 8.

Kennisnemen van de voortgangsrapportage i-domein gemeente Amsterdam 2021 en de Cloudstrategie gemeente Amsterdam 2022-2025 (VN2022-029402) Lid GARMY vindt in deze tijd een goede en veilige digitale organisatie van wezenlijk belang voor Amsterdammers die immers steeds meer aangewezen zijn op digitale dienstverlening van de gemeente. ER zijn gelukkig de afgelopen jaren stappen in de goede

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Raadscommissieverslag, 29 september 2022

FKD

richting gezet, maar er is nog veel te doen. Zo voldoet Amsterdam nog niet helemaal aan de huidige landelijke en Europese wetgeving en moet er geanticipeerd worden op de nieuwe regelgeving die eraan zit te komen. Hij vindt het belangrijk dat Amsterdam voorloper blijft als digitale stad, maar dan wel met de nodige veiligheid en transparantie. Hij vindt het daarom jammer dat een groot Amerikaans bedrijf is ingeschakeld als beheerder van de Cloud. Dat betekent volgens hem dat de gemeente de controle over data voor een deel prijsgeeft. Hij is benieuwd hoe het i-domein wordt voorbereid op alle nieuwe Nederlandse en Europese wetgeving, bijvoorbeeld rond veiligheid. De brief spreekt van kwaliteitseisen voor nieuwe partners met wie de gemeente in zee gaat. Hij is benieuwd of die eisen ook gelden voor bestaande partners. Hij is benieuwd naar de voortgang in het business continuity management, welke risico’s zich daar aandienen en welke maatregelen genomen worden om die te mitigeren. Hij vraagt hoe de wethouder aankijkt tegen de transitie in het i-domein en of ze aanleiding ziet daar versnellingen of vertragingen in aan te brengen. Bij de cloudstrategie mist hij een analyse van de risico’s die daaraan zijn verbonden en hoe daarmee om te gaan, zeker waar het gaat om een derde partij. Hij leest dat er ook steeds meer gebruik gemaakt wordt van software van derden.

Hij vraagt of daar voldoende overzicht van is en of de risico’s in beeld zijn. Lid IJMKER deelt de zorg over het ontbreken van een risicoanalyse. Zij complimenteert de gemeente met het vooroplopen in het maken van een dergelijke uitgebreide strategie. Maar zij is teleurgesteld over de keuze voor een Amerikaans bedrijf als Microsoft. Zij vindt die keuze strijdig met de inzet van afgelopen jaren om kansen te bieden aan andere technologiebedrijven. Zij had het juist een goed moment gevonden om niet langer afhankelijk te zijn van Amerikaanse bigtech bedrijven. Vooral in samenwerking met de G4 waren er volgens haar geschikte alternatieven te vinden. Die zijn er en daar zou de gemeente juist een stevige opsteker voor hebben kunnen betekenen. Zij vraagt hoe de wethouder deze keuze te rijmen vindt met andere ambities van de gemeente rond digitalisering. Lid BELKASMI vraagt hoe de betrouwbaarheid van de dienstverlening wordt gewaarborgd. Er wordt gesteld dat bij diverse clusters de dienstverlening aan Amsterdammers kan worden versneld naar een excellente betrouwbare dienstverlening aan kwetsbare Amsterdammers. Hij vraagt de wethouder dat voor hem te concretiseren. Lid MANGAL vraagt of de keuze voor Microsoft betekent dat dit bedrijf nu ook de geheime n achter zijn software openbaar gaat maken omdat de overheid en Amsterdam zeggen alleen met openbare software te willen opereren.

Hij mist de term ethiek in de documenten, een begrip dat volgens een professor kunstmatige intelligentie aan de TU Delft een kritische factor in digitale zaken. Hij vraagt waarom daar niets over wordt gemeld. Wethouder RIJXMAN zegt dat zij nog maar kort te maken heeft met het i-domein waarvan nu een rapportage voorligt naast de cloudstrategie en een verkenning van de grenzen aan het informatieregime. Zij merkt op dat technische vragen altijd aan haar ambtelijk apparaat kunnen worden voorgelegd. Zij benadrukt dat de servers in eigendom blijven van de gemeente Amsterdam. Aanpassingen in software, updates en dergelijke zijn tijdrovend als die individueel op elke terminal moeten worden uitgevoerd. Daarom is besloten dat werk als dienst uit te besteden zodat het centraal kan worden uitgevoerd. Als het gaat om informatiebeveiliging merkt zij op dat voortdurend wordt geanticipeerd op wetgeving en gekeken wordt hoe Amsterdammers beschermd kunnen worden tegen technologiegiganten, hoe de positie van kleinere technologiebedrijven kan worden verbeterd en hoe de toegankelijkheid van websites kan worden verbeterd. De kwaliteitseisen voor privacy en veiligheid gelden ook voor bestaande relaties van de gemeente. Zij verzekert de raad dat de transitie ongelooflijk snel gaat en eigenlijk niet sneller kan omdat de vraag nu al groter is dan de organisatie aankan.