20260331 Verslag Gemeenteraad

Ik twijfel er niet aan dat u op een andere plek hetzelfde zal blijven doen en ik wens u daarbij heel erg veel succes. Het lid Van Pijpen, het ga u goed. Het woord is aan u. Het lid VAN PIJPEN: Dank u wel. En dank voorzitter, voor de mooie woorden. En ik verzeker u dat ook in deze afscheidsspeech een aantal van die onderwerpen ook zeker terugkomen. Dus wat dat betreft is het inderdaad heel passend. En ik wil eigenlijk nu ik hier sta in deze nieuwe prachtige raadszaal, voor de eerste en ook voor de laatste keer, beginnen met dat gevoel. Want hier staan, dat is bijzonder. En mijn maidenspeech was online thuis aan tafel, vanwege corona vergaderden we online, en ik miste het toen, hier staan naast die prachtige drie kruizen. Want deze zaal heeft iets magisch en iets eervol en dat besef om de mooiste stad van de wereld mee te mogen besturen en om volksvertegenwoordiger te mogen zijn. En ik heb ervan genoten om mee te werken aan het verhaal van de stad, aan betere zorg, meer groen, de strijd voor de krimp van Schiphol en voor het klimaat, voor eerlijke financiën, een organisatie waarin racisme en discriminatie wordt bestreden. En nog zoveel meer onderwerpen. En aan die eer en aan dat plezier komt vandaag geen einde. We leven in een stad vol verhalen. Verhalen van mensen, van wijken, van groen en steen, van zorg en gezondheid en van jong en oud.

En hier in deze raad hebben we samen aan die verhalen bijgedragen, nieuwe verhalen gemaakt, oude herschreven en sommige verhalen ook afgesloten. We doen dat voor onze superdiverse heerlijke stad met ook een diverse raad, gelukkig, waarin iedereen zijn eigen verhalen meebrengt. En een van mijn verhalen, het zijn er meerdere maar een van mijn verhalen was inderdaad dat van ouderen. Hun verhalen in een stad waarin ruim 14 procent van de Amsterdammers 65-plus is en dat aandeel gaat de komende jaren alleen maar groeien. En dus moeten we verhalen maken voor alle generaties, een stad waarin je niet wordt afgeschreven als je ouder wordt, waarin we leeftijdsdiscriminatie tegengaan, waarin generaties samenleven in plaats van langs elkaar heen. En democratie zoals we hier met

36

Jaar

2026

Vergaderdatum 31 maart 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

zijn allen hebben is ook representatie, we willen in deze raad onze superdiverse stad terugzien, in alle aspecten. Maar helaas moet ik ook constateren dat op dit punt dat achterblijft en we staren ons blind op landelijke cijfers waarin er een oververtegenwoordiging is van ouderen en meestal ook mannen in lokale politiek. Maar in Amsterdam is daar geen sprake van. In de nieuwe raad en in de fracties zit geen enkele oudere. En dat in een vergrijzende stad. Representatie doet ertoe, ervaringskennis doet ertoe als je de verhalen van de stad maakt, als je met elkaar het gesprek aangaat. En als die ervaring dan niet in de nieuwe raad zit, dan moet je die inderdaad dus ook actief gaan opzoeken. En daarom heb ik een afscheidscadeau, een cadeau vol verhalen van oudere generaties, van oudere rolmodellen, voor inspiratie en voor alertheid. En ik wil het zo graag aan de voorzitter overhandigen maar het is nadrukkelijk voor iedereen. En ik u verzekeren, de financiële positie, zeker van vertrekkende raadsleden, is niet dusdanig dat ik 45 keer dit boek cadeau kan geven. Dus vandaar er maar één, maar ik zou zeggen leg het in de koffiekamer ter inspiratie en ook als alertheid. Voorzitter, dan is het ook voor mij tijd voor de bedankjes en ik wil beginnen met iedereen die hier ons werk mogelijk maakt, de bodes en zeker ook de beveiliging. Altijd het warme welkom als ik hier binnenkwam.

Ze zeiden, ben je daar weer en morgen ben je er weer. Ik deed nogal veel commissies, dus ze zagen me nogal vaak. Dat was echt zo ongelooflijk en het maakt ons werk echt mogelijk en ook fantastisch. Mijn fractie en ons GroenLinks-bureau, dank voor zes jaar steun om ideeën werkelijkheid te laten worden, om met elkaar te staan voor GroenLinkse waarden. En laat deze PRO-positief ook in de toekomst bloeien. Het presidium en de griffie, wat een fijne samenwerking. En speciaal voor Jolien, dank je wel voor je samenwerking en ik hoop dat we elkaar blijven zien. En de politiek assistenten, Femke, Demis en Frederieke met wie ik veel werkte. En ook alle ambtenaren, want ik heb er zovelen gesproken met zoveel hart voor de stad, dank. Collega-raadsleden hier, oppositie en coalitie, als raadslid alleen kun je echt helemaal niets, je hebt elkaar nodig en dat hebben we ook gedaan. En ook vaak over de coalitie- en oppositiegrenzen heen en ik denk ook met warmte terug aan ons politiek bevochten voorstel samen met Anke om de fossiele en vleesreclames te verbieden. Dat was echt een staatje van en dualisme en samenwerking met de oppositie en coalitiepartijen. Wethouders, burgemeester, dank voor het met hart en ziel besturen van onze stad. Ik had zelf geen portefeuilles met GroenLinks-wethouders dus ik kon lekker knokken met Melanie, Hester en Alexander.

En vaak met wederzijds plezier en resultaat, alhoewel ik weet niet weet of het laatste stukje Melanie altijd blij was met dat wederzijds plezier, toen het ging over die reclames. Maar we hebben heel veel momenten gehad waarin dat wel het geval was, als het ging over bomen bijvoorbeeld. En zonder de andere te kort te willen doen wil ik toch Alexander uit de grond van mijn hart, dank je wel voor je inzet en je samenwerking. We delen onze passie voor welzijn, zorg en ouderen. Je stond altijd open voor mijn inbreng en wat hebben we met elkaar veel bereikt en wat ga ik het ontzettend missen. Mijn thuisfront, hoe had ik het ook zeker de laatste maanden zonder jullie kunnen doen? Er zitten een aantal op de publieke tribune, heel veel dank daarvoor, voor jullie liefde en steun, dank jullie wel. Dank aan alle Amsterdammers met wie ik samen verhalen maakte en de stad kon veranderen. Ik ben schaamteloos trots op deze mooie, lieve, linkse stad. Houd hem links en schrijf samen verder aan haar verhaal. Dus Zita en alle anderen, zet hem op.

37

Jaar

2026

Vergaderdatum 31 maart 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Dank u wel, lid Van Pijpen. Dan het lid Kreuger. Beste Kevin, laat ik maar eerst zeggen goed om u hier gezond en wel te zien. Twee weken geleden werden we opgeschrikt door het nieuws over de mishandeling toen een groepje jongens een vrouw lastigviel, zei u daar wat van. En zeker gezien de prijs die u daarvoor moest betalen, verdient dat niets dan respect en applaus. Het kenmerkt misschien ook wel een beetje wie u bent en ook hier in de raad was, voor de duvel niet bang, met het hart op de tong, een geboren en getogen Amsterdammer. Stiekem heb ik altijd met grote bewondering naar uw bijdrages geluisterd. U kon de meest ingewikkelde dossiers scherp duiden, liet de inhoud altijd lijdend zijn tijdens uw betogen, immer genuanceerd, afgewogen en bedachtzaam. Grapje. Die kon u natuurlijk wel een beetje zien aankomen. U stelde vaak de vraag, wat heeft Wesley uit Nieuw-West hieraan? Wat heeft Wesley uit Nieuw-West aan een windmolen naast de deur? Wat heeft Wesley uit Nieuw-West aan betaald parkeren of autoluwe straten? En na acht jaar raadslidmaatschap is wel duidelijk dat Wesley uit NieuwWest zich opvallend goed zou kunnen herkennen in Kevin uit Nieuw-West. Je zou bijna denken dat het familie zou kunnen zijn. Kortom, hij heeft zich door u vertegenwoordigd gevoeld.

Ondanks dat wij op de inhoud nog weleens een ietsepietsie konden verschillen en de waardering niet altijd wederzijds was, vond ik uw stijl een toevoeging aan het raadsdebat, en een belangrijke toevoeging. Democratie en het politieke debat zijn gebaat bij stevige oppositie en het college is dat zeker. En die stevige oppositie heeft u zonder meer gevoerd. Die erfenis laat u ook achter voor uw opvolgers. Het ga u goed en het woord is aan u Het lid KREUGER: Dank u, voorzitter. Voor mij de laatste keer hier en ik sta hier wel met wat gemengde gevoelens. Vooral omdat je natuurlijk weet dat je lieve woorden gaat krijgen, dat iedereen deze gelegenheid gebruikt om te benadrukken dat je goed hebt samengewerkt met iedereen die er is, dat je mensen gaat missen. En hoe verleidelijk ook, ik voel die behoefte niet. Grapje. Ik heb, en dat meen ik echt, dat meen ik echt oprecht, ik heb altijd achter de schermen hier in de raadszaal ging het natuurlijk altijd heel hard, maar ik heb altijd heel veel waardering gevoeld van iedereen achter de schermen. En ook de afgelopen twee weken heb ik echt, zelfs de avond dat het gebeurde van alle kanten, van links tot rechts, progressief, conservatief, het college, gemeenteraad, noem het allemaal op, van iedereen heel veel lieve berichtjes gehad en dat heeft me echt heel veel steun gegeven.

En daar wil ik jullie echt voor bedanken, dat jullie dat voor mij hebben gedaan. Dat heeft me echt goed gedaan. Dan heb ik nog maar drie minuten en dan zijn we eigenlijk alweer bij de bedankjes. Te beginnen natuurlijk met de mensen die dit allemaal mogelijk maken, de griffie, het college, de gemeenteraad, de beveiliging. Sommige mensen in deze gemeenteraad waar ik eigenlijk ook meer dan gewoon alleen maar collega's van ben geworden, dat zijn er hier twee specifiek buiten mijn fractie. En ik weet niet of zijn baan in gevaar komt als ik dat zeg, dat wij vrienden zijn. Maar Gerjan, ik heb altijd verschrikkelijk veel aan jou gehad en datzelfde geldt voor Daan, ook jou ben ik echt als een vriend gaan zien. Ik weet niet of het wederzijds is, maar ontzettend dank daarvoor. En ook andere mensen die hier niet in de zaal zijn op dit moment, maar dat is bijvoorbeeld Jan-Bert waarmee ik altijd nog steeds verschrikkelijk goed contact heb. En ik denk niet dat ze nu aan het kijken is naar deze stream, maar de VVD kan het misschien doorgeleiden naar Claire die altijd ontzettend lief voor mij is geweest. En dan verder natuurlijk mijn eigen fractie, Cas, de medewerkers die dag en nacht voor ons klaar stonden als er weer zaken geregeld moesten worden. En dan tot slot vier mensen die in de afgelopen periode ontzettend belangrijk voor mij zijn geweest.

Te beginnen met Maarten, een van onze medewerkers die mij altijd

38

Jaar

2026

Vergaderdatum 31 maart 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

ontzettend heeft gesteund. En we zitten nu zelfs op zo’n punt, Maarten heeft een podcast gemaakt voor GeenStijl en hij stond bij ons op de lijst en dat kon natuurlijk weleens gevaarlijk worden omdat daar natuurlijk allemaal grapjes in zitten. En toen hebben we wel tegen hem gezegd, stel je nu voor dat een grapje problemen geeft dan moet je wel je plek opgeven. Ik ben nu inmiddels op een punt dat wat er ook gebeurt, dat ik altijd voor, naast en achter hem zal staan en dat ik hem verdedig. Ik ga nooit meer aan de kant voor Maarten. En datzelfde geldt voor Annabel die in periode dat wij wat gedoe hadden met een partij een ontzettend grote steun voor mij is geweest. Heel veel mensen denken altijd dat ik het mannetje was en zij het vrouwtje, maar dat was andersom. Dus ook Annabel, aan jou ontzettend dank. En in de laatste plaats twee mensen die hier ook aanwezig zijn en dat zijn mijn fantastische ouders die altijd voor mij klaarstaan en me nog steeds elke dag helpen. Papa en mama, ik hou echt ontzettend veel van jullie en ontzettend bedankt voor alles. De VOORZITTER: Dank u wel, lid Kreuger. Dan het lid Nadif. Beste Imane, na acht jaar raadslidmaatschap waarvan de laatste twee jaar als fractievoorzitter komt er een einde aan uw tijd in de Amsterdamse raad.

Uw werk werd gekenmerkt door een grote mate van persoonlijke betrokkenheid, zowel in de fractie, bij de andere raadsleden, als ook bij de Amsterdammers. Ik denk daarbij met name aan onze jonge stadsgenoten, zij konden rekenen op uw steun, tijd en aandacht. U organiseerde een expertmeeting over kinderen met autisme, een rondetafelgesprek over de overgang van jeugdzorg naar volwassenenzorg en een gesprek over genitale verminking bij meisjes. Maar u beperkte zich niet alleen tot de jonge Amsterdammers. Zo kreeg u een initiatiefvoorstel aangenomen voor de verduurzaming van erfgoed, of een voorstel voor het terugclaimen van het centrum. Daar zijn we op zijn zachtst gezegd nog niet klaar mee. Om de breedte van uw werk te beschrijven zou ik natuurlijk ook nog kunnen noemen een gedragscode voor oudbestuurders of een kinderdonuts. Uw inhoudelijke betrokkenheid legde u ook aan de dag als voorzitter van de raadscommissie ZJS. U trad op als een rustige scherpe voorzitter met kennis van de materie, in het bijzonder in de coronatijd toen u de vergadering op afstand digitaal moest leiden. Tot slot, uw betrokken opstelling beperkte zich niet alleen tot de persoonlijke verhoudingen, inhoudelijke bijdrages of goed voorzitterschap. Ook non-verbaal kon u altijd uitstekend uw instemming of afkeuring laten merken. Er is niemand in de Amsterdamse politiek die de eye roll zo beheerst als u dat kunt.

Die zullen we helaas moeten gaan missen, net als uw stralende persoonlijkheid. Het ga u goed. Het woord is aan u Het lid NADIF: Over de eye roll wil ik wel zeggen dat de burgemeester een hele sterke concurrent is. En voordat ik ook begin, jullie weten dat ik ook in het partijbestuur zit, ik heb veel appjes van jullie gekregen over de naam. Ik wil jullie echt laten weten dat de andere opties echt slechter waren en dat ik heel dankbaar ben met deze naam. Voorzitter, er zijn soms momenten dat je even stil moet staan en dit is er zo een. Want dit is mijn laatste bijdrage als raadslid en ik ben ook, en ik vind het heel gek om dan ons logo dan denk ik voor het laatst te zien, maar de laatste fractievoorzitter van GroenLinks Amsterdam. En dat is heel gek, moet ik zeggen. Ook al zitten we al zo lang in die procedure van die samenwerking die ik echt wel omarm, is het toch ook gek om daarvan afscheid te nemen en dat voelt heel erg dubbel. En als ik dan terugkijk op de afgelopen jaren, dan is er echt één gevoel dat heel erg sterk terugkomt en dat is dankbaarheid. Dankbaarheid voor het vertrouwen dat ik heb gekregen van Amsterdammers, voor de ruimte dat ik dit werk heb mogen doen en vooral

39

Jaar

2026

Vergaderdatum 31 maart 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

voor de mensen met wie ik dat heb mogen doen. Want politiek lijkt soms alleen maar te draaien om wat er hier gebeurt, om de headlines, om de scherpe debatten. Maar het is veel meer dan dat. En het zijn de mensen die dit werk mogelijk maken, van de beveiliging die ervoor zorgt dat wij ons werk veilig kunnen doen, de bodes die altijd voor ons klaarstaan, echt altijd, ik ben daar heel dankbaar voor. De griffie voor jullie professionaliteit en jullie eindeloos geduld, ook als ik me niet heb aangemeld voor de commissie. Of als ik heel laat bij een debat, en dat was dan met Rob Willems, vroeg hoe zit dat eigenlijk met de raadscommissie of de raadsenquête, en die dan helemaal wit wegtrok en we een raadsenquête gingen aanvragen. Maar Jolien ook met jou, echt enorm veel dank voor de samenwerking, dat was heel erg fijn. Voorzitter, ook alle andere medewerkers die zich dag in, dag uit inzetten voor deze stad, alle ambtenaren, de mensen, de handhaving, iedereen die ervoor zorgt dat onze stad draaiende blijft. Want wij hebben ook de mooiste stad van de wereld. En ook de pers die ons scherp houdt, die tot vermoeiend aan toe de telefoontjes, de appjes, de quotes, et cetera. Ik ben jullie enorm dankbaar voor de scherpe vragen, want het heeft mij ook scherp gemaakt als raadslid. En de fractiemedewerkers. Zonder jullie heb ik dit werk niet kunnen doen.

Ik ben echt zo erg dankbaar, of het nu ging om de inhoudelijke ondersteuning, of Raiza die achter me aanging voor weer een TikTok, dank jullie wel voor al jullie werk. En natuurlijk ook het college en alle collega's in de raad, ik ben jullie heel dankbaar voor al het werk dat ik met jullie heb mogen doen, of we het met elkaar eens waren of niet. Want we hebben ook wat scherpe momenten met elkaar gehad. Ik ben jullie heel erg dankbaar voor de ervaring die ik hier heb mogen opdoen. En dat geldt ook voor de stadsdeelcommissieleden en voor het dagelijks bestuur die op hyperlokaal niveau natuurlijk hetzelfde werk uitvoeren. Voorzitter, we hebben elkaar niet altijd gevonden. Sterker nog, vaak ook niet. En dat is precies zoals het hoort, want politiek mag schuren en het hoeft niet altijd gezellig te zijn. Het mag scherp zijn, maar wat ik altijd heb gevoeld is dat we hier allemaal staan vanuit een betrokkenheid voor deze stad. En dat geldt voor iedereen in deze raadszaal. Ik heb het als een voorrecht ervaren om hier te mogen staan, om deze stad te dienen. Voor mijn vrienden en familie, zonder jullie had ik dit nooit kunnen doen. En het name voor mijn vrienden, de appgroepen die wij met elkaar hebben die nooit gelekt zijn, heel veel dank daarvoor. Anders was ik al lang gecanceld, zeg ik alvast. En voor mijn kinderen, want zonder jullie had ik dit nooit gedaan.

Amsterdam, dank je wel De VOORZITTER: Dan zijn er nog twee leden over en de eerste is Anton van Schijndel, die er niet is. En ik ben een beetje bang dat hij denkt dat het morgen is. Ik denk dat ik toch de afscheidsspeech vandaag hou, want dan kan hij hem toch terugzien. Geachte heer Van Schijndel, beste Anton, met uw afscheid dreigt verdere ontideologisering van de lokale politiek. Aan de linkerkant werden vroeger nog weleens Antonio Gramsci en Rosa Luxemburg aangehaald, maar nu is het gewoon schaamteloos links. Zelf heeft u een interessante ontwikkeling doorgemaakt. Voortkomend uit de Bolkestein-school van het liberalisme stapte u over naar de ultraconservatieve Hegeliaan Baudet maar uw intellectuele ontwikkeling stond niet stil en zo ontpopte u zich tot de politieke vertegenwoordiger van het gedachtegoed van professor Ira Helsloot. De afgelopen acht jaar in de gemeenteraad waren door wisselingen in fracties mogelijk net zo onstuimig als uw periode in de Tweede Kamer zo'n twintig jaar geleden. Die heb ik meegemaakt overigens. Uiteindelijk werd u hier de afgelopen jaren het onmiskenbare gezicht van Forum voor Democratie en dat is als eenpitter niet altijd makkelijk. Selectief zijn is het devies. U koos daarbij vaak voor een technisch-juridische insteek op vele dossiers

40

Jaar

2026

Vergaderdatum 31 maart 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

en u vond daarbij de commissie Algemene Zaken vaak de meest geschikte plek om bijvoorbeeld over internationale jurisprudentie en over klimaatrapporten van gedachten te wisselen. En ik weet dat de wethouder Duurzaamheid dat zeer heeft betreurd. Maar wie uw afscheid nog het meeste zal betreuren is naar ik aanneem het vaste advocatenkantoor waar u uw adviezen dikwijls inkocht. Die zullen nu denk ik voor de helft moeten inkrimpen. Een eenmansfractie betekent ook dat je veel zelf moet doen en op onorthodoxe tijden moet werken. Ik begreep van enkele politiek assistenten dat u bij voorkeur tussen halftwaalf ‘s avonds en halfdrie ‘s nachts contact zocht voor afstemming. Ik hoop dat u vanaf heden, alhoewel ik er vandaag een beetje een hard hoofd in krijg, dat u vanaf heden de avonden en nachten wat meer ontspannen zal gaan doorbrengen en het ga u goed. Dan tot slot het lid Alberts. Beste Remine, dit najaar kopt Het Parool al dat reminosauris na 24 jaar de Amsterdamse politiek gaat verlaten. En in dat artikel typeerde u zichzelf als ombudsman en ideoloog. Twee functies waarin ik, zoals u allen weet, mij graag door laat corrigeren. Als nestor en geheugen van de raad gaf u in dat artikel dan ook een paar goede lessen mee voor uw collega's. Vertrek niet te snel, laat de raad geen duiventil zijn, ogen op de bal, het gaat om de Amsterdammers en de realiteit van alledag.

En, verlies je niet te veel in ambtelijke details, houd het politiek en op hoofdlijnen. Dan bereik je uiteindelijk het meest. Het zijn lessen die uw eigen raadswerk ook karakteriseren. U kwam zonder laptop of lappen tekst het debat binnenlopen maar u luisterde altijd scherp, schreef in uw boekje op wat u hoorde en waar u op wilde reageren, uit het hart en het hoofd in klare taal met de vinger precies op de zere plek. Wat vaak resulteerde in de simpele vraag, en dan vraag ik me af, waar zijn we nou helemaal mee bezig? Hoewel u als commissielid zelf niet altijd een brave leerling was, u was nog weleens geneigd om buiten de microfoon te spreken, had u als voorzitter veel profijt van uw tijd in het onderwijs. Als een ervaren docent hield u de klas in toom. Als een raadslid of een wethouder te lang aan het woord was kregen ze een reprimande om de oren. Na al die jaren in de Amsterdamse politiek waarin u verschillende rollen heeft gehad komt daar dan nu echt een einde aan. Het was voor mij een eer geweest, moet ik zeggen, als ik u daarbij de versierselen had mogen opspelden. Want als iemand die verdient, dan bent u het wel. Maar gezien uw rol in de provincie moeten we daar allemaal nog even op wachten en het nu laten bij een daverend applaus. Het lid Alberts, liever Remine, we gaan u missen, het ga u goed en het woord is voor de laatste keer aan u. Het lid ALBERTS: Dank je wel.

Lieve aanwezigen, daar sta je dan als raadslid dat nooit een maidenspeech hield. Ik was uitgesproken, geïnterrumpeerd en de burgemeester zei toen, ik geloof dat het uw maidenspeech was. Maar wel tweemaal een afscheidsspeech. Het waren 24 mooie jaren. En ik sta al is het maar voor deze ene keer in een volledig vernieuwde raadszaal, en ik vind hem mooi. Met 24 jaren in de raad maak je heel veel mee, vijf burgemeesters, tientallen wethouders, honderden raadsleden en een heleboel veranderingen. En het voelt voor mij nu als het alsof het archief straks de raadszaal verlaat. Er is nogal wat veranderd. Toendertijd stemden we door opstaan en zitten, de begrotingsbehandeling voor de kerst en de voorjaarsnota voor de zomer zorgden voor uitgebreide gymnastiek en al bewegend haalden we met het grootste gemak 150 voorstellen. De stukken voor de raad kwamen in die tijd nog allemaal op papier en dat was per keer al gauw een stapel van een halve meter. Toen we eenmaal digitaal gingen veranderde er heel veel, dat wil zeggen voor de bodes. Want zij hoefden eindelijk niet meer bij elk raadslid langs te rijden om de stukken thuis af te leveren. De hoeveelheid tekst bleef. Ook het indienen van moties ging op zeker moment

41

Jaar

2026

Vergaderdatum 31 maart 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

digitaal en de bodes hoefden ze ook niet meer te kopiëren. En ook niet meer de raadzaal rond te lopen om dus bij ieder raadslid een exemplaar op de desk te leggen. En denk eens even mee, 150 moties en minstens 40 keer werden er ook nog een of twee keer wijzigingen in aangebracht. We noemden dat dan de motie 140 driehoog bijvoorbeeld heette dat zo. Onze bodes kregen in dat tijdperk niet de kans om zich te vervelen en dat hebben ze de raad een keer goed laten weten ook. Bij zo'n begrotingsraad hebben zij toen de dinerpauze gebruikt om de achterstallige uitdeel in te halen en toen we terugkwamen van het eten, toen waren al die overbodige moties overbodig, overvloedig hoe je wil, maar inclusief die ene en die was in het Chinees. En iedereen zei, wat is dit? Het bleek het menu te zijn van de Chinees hierachter. En er waren ook historische momenten. Ja, als je lang zit kun je veel vertellen. En hij was al eerder in Amsterdam geweest kort na zijn vrijlating, maar in 1999 kwam hij nogmaals en nu als president van Zuid-Afrika, Nelson Mandela. En Nederland en Amsterdam onthaalden hem als de held die hij was, de ware held. En dat was echt kippenvel. Maar eerder ook al vandaag herdacht, het eerste homohuwelijk ter wereld. Ik geloof dat ik nu die term niet meer mag gebruiken, homohuwelijk, maar het is een historisch verhaal dus dan kan het nog. En het was in deze zaal, in 2001.

En historisch was het ook in 2002, het huwelijk van Willem-Alexander en Maxima. De stad stond op kop, evenals bij de inhuldiging van Willem-Alexander tot koning in 2013. De stad was in 2004 ook op een heel andere manier ook ergens ondersteboven van en dat was de schok van de moord op Theo van Gogh. En dat sidderde ook nog lang na. En Amsterdam demonstratiestad, heel vaak gedoe. En ik noem bijvoorbeeld de grote demonstratie tegen de oorlog in Irak, maar ook de demonstraties in coronatijd, de lijst is lang, wat was het ook weer, 300 per jaar, 3.000. Ja, ze zeggen altijd de nullen maken de miljoenen. Maar met ernaast steevast een pittig debat, want er was altijd iets mis waar we het over moesten hebben als raad en dat sidderde ook nog lang. Panta rhei, alles vloeit. En waar de stad en dus de raad mee te maken kreeg was het veranderen van de tijdgeest, ook in de politiek. Met name de ideologie van het privatiseren, eufemistisch op afstand zetten genoemd. Het privatiseren van de publieke taken en dat heeft er nogal ingehakt. En we zitten nog steeds met de gebakken peren. Denk aan het omzetten van het gemeentelijk energiebedrijf tot Nuon naar een bedrijf met overheidsaandelen. De volgende stap was het verkopen van die aandelen aan staatsbedrijf Vattenfall uit Zweden. En de markt mocht het allemaal bepalen.

En zo ook was de bruteringsoperatie het begin van het omvormen van de volkshuisvesting. Woningbouwverenigingen werden corporaties met alle grillen en nukken die bij het bedrijfsleven hoorden. En ook het GVB moest naar de markt. Dat laatste is met een referendum tegengehouden, gelukkig maar. Ik kan er nog steeds met mijn verstand niet bij dat de sociaaldemocraten dat allemaal een goed idee vonden, dat liberaliseren. Ik weet wel dat het nu wordt berouwd, maar het is wel berouw na de zonde, het kwaad is geschied. En dat privatiseren sloop ook binnen met decentralisatie van bepaalde overheidstaken voor de jeugdzorg, de gehandicaptenzorg, de Wmo namelijk, en kwam het erop neer dat er ook op deze terreinen moest worden aanbesteed. En prompt gingen de zorgorganisaties zich gedragen als bedrijven. Al deze bewegingen volgens de liberale ideologie hadden als resultaat dat de overheid geen grip meer had op deze zaken. Wel was de overheid daardoor steeds meer geld kwijt, om toch alsjeblieft nog enige kwaliteit te kunnen garanderen. En Amsterdammer, die was de klos. Voor hem of haar kwam er minder service en meer bureaucratie.

42

Jaar

2026

Vergaderdatum 31 maart 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En ondanks deze in mijn ogen verslechteringen denk ik graag terug aan deze raadsperiode. Ik mocht werken met markante figuren. Om te beginnen Willem Paquay in 1998 mijn fractievoorzitter en leermeester. Wanneer een motie van de SP werd weggestemd, en dat gebeurde nogal eens, zei hij steevast, dat bromde hij dan, dat was een goede motie. Als die werd aangenomen had hij ook een tekst, dan was hij slecht. Of mijn fractiegenoot Hans Bakker, gelijk met mij begonnen, bijna gelijk. Hans was onze woordvoerder Financiën in de beginjaren. Ooit begon hij zijn begrotingsbijdrage met de woorden, het lijkt hier wel een oorlogsgebied. En de verwondering in de raad was groot. Wat bedoel je nou? En hij zegt, het antwoord was heel eenvoudig. Want bij elk voorstel wat er wordt ingediend wordt er geroepen, waar is de dekking? Ook markante mensen bij andere partijen. Vorige week overleed er een, ze is vandaag al eerder herdacht, 93 jaar oud, Saar Boerlage. Raadslid en ook een inspreekster, over groen, over schone lucht zonder ultrafijnstof, over wat al niet? Ze zat er gewoon elke keer. En samen zaten wij, Saar en ik, in het referendumcomité Ons GVB geen NV. En we wonnen. Maar ik denk ook aan Hansje Kalt, het enige raadslid dat ooit tegen haar eigen motie stemde omdat die van een ander beter was.

Een motie intrekken, waarom zou je? Of Gonny van Oudenallen, heel bewonderenswaardig hoe zij het bij elk willekeurig onderwerp het presteerde om binnen drie zinnen het over parkeren te hebben. Maar ja, Mokum Mobiel. En vader en zoon Bakker van Leefbaar Amsterdam, ik durf te wedden dat hier heel veel mensen zeggen, waar heeft ze het over. Maar ik haal ze toch even terug. Hun enige wapenfeit was dat zij per motie vonden dat er in de raad gewoon Nederlands gesproken moest worden. En toenmalig burgemeester Job Cohen vroeg me toen, hij kwam naar me toe en hij zegt, wat moeten we nou met die motie? Ik zeg, gewoon een positief advies geven. De motie werd aangenomen, de uitvoering laat nog regelmatig op zich wachten. Ook onze burgemeesters mag ik niet overslaan. Zo verzuchtte burgemeester Schelto Patijn eens, dames en heren, mag ik u verzoeken om tot een afronding te komen want buiten lonken de terrassen. U begrijpt, het was de voorjaarsnota. Burgemeester Job Cohen vond dat hij de boel bij elkaar moest houden en dat was een hele moeilijke taak. Hij sprong voor mij in de bres toen een wethouder een nogal schofferend antwoord gaf op mijn bijdrage. Hij zei, ik ga niet over de woorden van raadsleden maar ik wil er bij mijn wethouder wel op aandringen om op de woorden te letten.

Voor burgemeester Eberhard van der Laan was het belangrijk dat ik als voorzitter van de commissie Algemene Zaken op tijd een pauze inlaste. Hij fluisterde dan, wanneer stoppen we even, want ik wil roken. Burgemeester Jozias van Aartsen vindt het vast niet erg dat ik uit zijn kortdurende waarneming als burgemeester geen anekdote kan benoemen. Maar burgemeester Femke Halsema verdient iets meer woorden. Ze is zeer rechtsstatelijk, sterk in het debat, heel fel en heel puntig en zeer betrokken bij de stad. Maar lieve Femke, soms is het genoeg om gewoon burgemeester te zijn, of burgermoeder, dat kan ook. En het is beter om wat meer afstand van de politiek te houden, je krijgt al van zoveel schuld. Zelfs als het slecht weer is. Maar het mooiste wat ik als raadslid altijd heb gevonden is het praten met de mensen, horen wat hen bezighoudt, horen waar ze vastlopen, horen waar ze zelf oplossingen denken te hebben. En ze helpen met te organiseren, helpen om voor zichzelf op te komen en laten zien dat ze heus invloed hebben op de politiek. En dat ze zelf eigenlijk de politiek zijn, soms met succes, soms ook niet, maar laten zien dat opgeven niet bestaat. Lieve mensen, ik wil mijn dank uitspreken aan de bodes, anderen deden het ook. Mijn motto is, een dag niet gelachen is een dag niet geleefd en ik weet zeker dat het ook hun motto is. Het ga je goed.

Maar ook de griffiers kan ik niet overslaan. Van de beginjaren van Ab van der Neut en Rob Pauw die fantastisch konden uitleggen hoe je een motie schrijft

43

Jaar

2026

Vergaderdatum 31 maart 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

of schriftelijke vragen kon stellen, tot aan de organisatie die het nu is. Altijd dienstbaar, dank jullie wel. En natuurlijk de ambtenaren, veel werk en inzet voor de stad en soms ook net zo eigenwijs als al die Amsterdammers zijn en kunnen zijn, ook als ze van buiten de stad komen. Ten slotte het journaille, een klein stichtelijk woord wil ik jullie meegeven. Politiek is niet alleen maar sensatie. Ik snap die drift wel. Dat is mensen eigen, maar heb ook oog voor de gewone zaken die gewoon goed geregeld worden. Je zult zien dat er meer goed gaat in de stad dan fout, soms dankzij, soms ondanks de politiek. En als aller-aller-allerlaatste mijn mede raadsleden, ook voor jullie en je opvolgers een stichtelijk woord. Stichtelijk en praktisch, het is namelijk niet noodzakelijk om bij elk agendapunt het woord te voeren en ook niet om alle spreektijd op te maken. Want wie spaart, die heeft wat. Ik heb het voorbeeld altijd gegeven om binnen de spreektijd te blijven en nu maak ik het allemaal op. Ik kijk terug op een mooie tijd, ik kijk terug op een hele mooie tijd, ik heb altijd goed met jullie kunnen samenwerken. Ik ben trots dat onze partij ook ooit heeft kunnen meebesturen en daarmee zaken heeft kunnen verbeteren op het gebied van wonen en op het gebied van armoedebestrijding. En dat was zo geslaagd dat het huidige college, en ik hoop ook het komende college, dat zal voortzetten.

Ik zal jullie en het raadswerk best wel missen. Het is toch, partir c'est mourir un peu. Of zal ik een van de versprekingen gebruiken die John O'Mill heeft opgeschreven van een van zijn leerlingen? Hij was leraar op een hbs, partir c'est mourir de rire. Voor nu, volgens mij is het tijd voor de borrel. Dank jullie wel. De VOORZITTER: Dank u wel, lid Alberts, Remine, het ga je goed. Ik wil alle leden danken voor de afscheidsspeeches die ze hebben gehouden en dit is hiermee ook het afscheid van de raad in de huidige samenstelling. En ja u, heeft elkaar de afgelopen jaren af en toe achter het behang kunnen plakken. Maar u heeft ook intens en goed met elkaar gedebatteerd en vaak ongelooflijk constructief samengewerkt. Ik heb altijd eigenlijk met trots naar deze raad gekeken en dat heeft ermee te maken dat er eigenlijk haast nooit op de persoon en altijd over de inhoud werd gedebatteerd. U laat daarmee een mooie erfenis achter voor de volgende raad. 4 De VOORZITTER sluit de vergadering.

Index 044.26 Motie-Havelaar inzake vaste contracten voor tijdelijke krachten na 12 maanden bij Inzameling ....................................................................................................................1, 8 VN2026-002686 Instemmen met het proces-verbaal van het centraal stembureau inzake de uitslag van de verkiezing van de gemeenteraad van Amsterdam van 18 maart 2026 3 VN2026-002861 Instemmen met het proces-verbaal van het centraal stembureau inzake de verkiezing van de stadsdeelcommissieleden van stadsdeel Centrum ........................3 VN2026-002898 Instemmen met het proces-verbaal van het centraal stembureau inzake de verkiezing van de bestuurscommissieleden van stadsgebied Weesp ........................5 VN2026-003331 Instemmen met het proces-verbaal van het centraal stembureau inzake de verkiezing van de stadsdeelcommissieleden van stadsdeel West ..............................3 VN2026-003335Instemmen met het proces-verbaal van het centraal stembureau inzake de verkiezing van de stadsdeelcommissieleden van stadsdeel Nieuw-West...................4

44

Jaar

2026

Vergaderdatum 31 maart 2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

VN2026-003339 Instemmen met het proces-verbaal van het centraal stembureau inzake de verkiezing van de stadsdeelcommissieleden van stadsdeel Zuid ...............................4 VN2026-003368 Instemmen met het proces-verbaal van het centraal stembureau inzake de verkiezing van de stadsdeelcommissieleden van stadsdeel Oost ..............................4 VN2026-003369 Instemmen met het proces-verbaal van het centraal stembureau inzake de verkiezing van de stadsdeelcommissieleden van stadsdeel Noord ............................4 VN2026-003370 Instemmen met het proces-verbaal van het centraal stembureau inzake de verkiezing van de stadsdeelcommissieleden van stadsdeel Zuidoost ........................4 VN2026-003500 Onderzoek van de geloofsbrieven van de nieuw benoemde raadsleden ........................................................................................................................................10 VN2026-003501 Onderzoek van de geloofsbrieven van de nieuw benoemde stadsdeelcommissieleden van stadsdeel Centrum ........................................................10 VN2026-003502 Onderzoek van de geloofsbrieven van de nieuw benoemde stadsdeelcommissieleden van stadsdeel West ..............................................................................11 VN2026-003527 Onderzoek van de geloofsbrieven van de nieuw benoemde stadsdeelcommissieleden van stadsdeel

Nieuw-West ...................................................11 VN2026-003531 Onderzoek van de geloofsbrieven van de nieuw benoemde stadsdeelcommissieleden van stadsdeel Zuid ...............................................................12 VN2026-003532 Onderzoek van de geloofsbrieven van de nieuw benoemde stadsdeelcommissieleden van stadsdeel Oost ...............................................................12 VN2026-003535 Onderzoek van de geloofsbrieven van de nieuw benoemde stadsdeelcommissieleden van stadsdeel Noord ............................................................13 VN2026-003537 Onderzoek van de geloofsbrieven van de nieuw benoemde stadsdeelcommissieleden van stadsdeel Zuidoost ........................................................13 VN2026-003547 Onderzoek van de geloofsbrieven van de nieuw benoemde bestuurscommissieleden van stadsgebied Weesp .........................................................14

45