20260331 Verslag Gemeenteraad
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
De VOORZITTER: Dank u wel, lid Emmerik. Het lid Staartjes, Laurent, geboren in het Slotervaartziekenhuis en getogen in postcode 1107, zoals u in uw maidenspeech aangaf. U stapte in op 19 juli 2023 als opvolger van Yolanda Hoogtanders. Meteen was helder wie u bent, een man met het uiterlijk van een Franse musketier, het moet een keer gezegd worden, maar de idealen van een echte Amsterdamse liberaal. U bent zeer scherp op democratisering en zocht de verbinding met stadsdeelcommissie en hoe die verbeterd kan worden, hoe richten wij participatie in, hoe versterken wij de stadsdeelcommissie werkelijk, niet voor de schijn maar oprecht. U gelooft in een stad die ruimte biedt voor ondernemen, voor vrijheid en voor een gelukkige jeugd in elke buurt. En daarbij legde u de lat hoog. Dat deed u in de raad, maar ook in de kroeg. Daar was u voor een duveltje niet bang. We hopen u daar nog eens te zien en het ga u goed. Het lid STAARTJES: Dank. Na acht jaar lokaal Amsterdams politicus zijn geweest in het stadsdeel en in de raad neem ik afscheid. De komende jaren staan in het teken van huisje-boompje-beestje en eerlijk gezegd kijk ik daar ook erg naar uit. Maar voorzitter, ik heb genoten. De politiek deed mij regelmatig denken aan mijn studententijd bij de UvA, sociologie en staatsrecht. Veel sociaal bewogen mensen met toch wel een grotere cirkel van betrokkenheid op hun invloed.
Het huiswerk werd niet altijd gedaan maar dat stond verhitte debatten in de commissie zelden in de weg. En de kenmerkende uiteenzettingen van wethouder Moorman droegen bovendien bij aan het hoorcollegegevoel. Een omgeving waar je als liberaal een minderheid bent en waar standpunten als doe het goed of doe het niet, al snel heel radicaal lijken. Gek, maar tegelijkertijd ook prikkelend. Voorzitter, als laatste kijk ik terug op een aantal mooie debatten, zoals die over community wealth building. Terwijl Ajax het kampioenschap verloor debatteerden wij nog in de zaal over de verhouding tussen markt en overheid. Daarnaast kon ik ook erg genieten van het vele uitzoekwerk. Als een Woodward en Bernstein heb ik soms half het land afgebeld om te achterhalen wat er werkelijk bedoeld werd met cryptische formuleringen in raadsinformatiebrieven. Veel van geleerd en daar dank ik iedereen hartelijk voor. Ik wil graag mijn fractie bedanken dat ik jullie vicefractievoorzitter mocht zijn en natuurlijk ook voor de vele moeilijke debatten over waar wij als fractie zouden gaan eten. Eveneens wil ik Enrico, Marijn, Alicia en Yara bedanken voor fantastische ondersteuning. Tot slot wil ik natuurlijk ook de pers bedanken. Zo heb ik geleerd in de podcast, zonder krantenartikelen zouden raadsleden eigenlijk niet weten waar ze schriftelijke vragen over moeten stellen, dank jullie wel.
Voorzitter, om af te sluiten even een serieus punt. Over de positie van de raad ten opzichte van het college heb ik mij vaak zorgen gemaakt. Als staatsrechtjurist ben ik opgegroeid met artikel 125 van de Grondwet, de raad als hoogste orgaan. Natuurlijk weet ik dat dat fictie is maar de Amsterdamse raad staat vaak op hele grote afstand. Geen klein kloofje, maar echte de Grand Canyon. De raad zou op papier het vlaggenschip van de dualisering moeten zijn dankzij de hoge vergoeding, sterke griffie en ruime ondersteuning. Maar juist van dat dualisme is in onze stad zelden sprake. Maar is dat erg? Ja en nee. Soms is het alleen gek, moties die afgestemd moesten worden met de PA van de wethouder en niet met andere raadsleden, dat gebeurt in Amsterdam. De raad heeft daarnaast de neiging tot by settling zoals dat heet, bij een regeling van 100 miljoen debatteerden we niet over de hoofdlijnen maar wel over broodjes vlees omdat dat nu eenmaal aanspreekt maar ook omdat de tijd en ruimte soms alleen dat toeliet. Na veel reflecteren is mijn blik op de raad de afgelopen jaren veranderd. De kracht van de raad ligt niet zozeer in het kaderstellen en controleren. Dat kan de raad beperkt en daar hebben we gewoon de ruimte eigenlijk niet
21
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
voor, maar het zit echt in het volksvertegenwoordigen en dat kan deze raad als geen ander. Toch hoop ik, en daarmee doe ik ook een appel op u als voorzitter van de raad, dat de toekomstige colleges toch actief blijven proberen de raad al vroeg bij bepalende besluiten te betrekken, ook als dat soms wat extra energie kost. Want democratie kan soms ook wat langzaam en soms wat rommelig zijn. Ik wens mijn opvolger succes, maar vooral ook veel plezier. Hopelijk krijgt de stad een wat liberaler college en anders beschermen wij de vrijheid vanuit de oppositie. De VOORZITTER: Dank u wel, lid Staartjes. En dat was inderdaad zoals een ware liberaal betaamt. Geachte mevrouw De Jager, beste Daniëlle, we kennen u als een betrokken en gedreven raadslid. Tijdens uw periodes in de raad heeft u zich met hart en ziel ingezet voor een toekomstbestendig Amsterdam. U heeft laten zien waar u voor staat, meer groen in de stad, gelijke kansen voor kinderen en een openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is. Dankzij u hebben we meer bomen en gezonde lucht in de stad. Ook was u het financiële geweten van uw fractie waarbij u altijd oog had voor de verhalen achter de cijfers. U heeft laten zien dat ambitie en moed hand in hand gaan, zowel in uw werk als in uw persoonlijke keuzes. Dank voor alles wat u heeft betekend voor deze raad en onze stad en het ga u goed. Het woord is aan u.
Het lid DE JAGER: Dank u wel, voorzitter. Dit is niet de eerste keer dat ik afscheid neem, zoals u weet, en met al die mooie woorden die gesproken worden vandaag is het verleidelijk om gewoon nog een paar keer als afscheid te nemen in de toekomst. Maar voor nu wil ik heel graag mijn dank uitspreken aan alle raadsleden, het college en alle mensen om ons heen die deze raadsvergaderingen mogelijk maken. In 2018 werd ik duo en in 2020 raadslid en ik hield me eigenlijk het liefst bezig met gezonde financiën, met geen financiële stress voor mensen thuis en ook hier op het stadhuis. En dat was mijn streven voor de portefeuille schuldhulpverlening, erfpacht en gemeentelijke financiën. En toen ik hier ooit het financiële geweten van de raad werd genoemd, was ik daar gewoon oneindig trots op. Wat ik eigenlijk wil zeggen is dat samen met Jannes, mijn partner in alles, kreeg ik in 2019 een zoon en dat was eerst een extra motivatie om me in te zetten voor de stad en dankzij Jannes kon ik dat ook blijven doen. En ik ben er heel erg trots op hoe wij het ouderschap honderd procent samen doen, maar na de geboorte van onze tweede zoon kon ik het gewoon even niet meer combineren met mijn baan bij de AFM en alle zorgtaken. En daarom stopte ik in 2022 en Kiki Norbruis verving mij en deed fantastisch werk hier in de raad. Maar vorig jaar stopte ook zij, eigenlijk om precies dezelfde reden.
Na het krijgen van haar tweede kind werd het onmogelijk om met twee banen en twee kinderen te jongleren. We hebben deze periode eigenlijk een beetje samen gedaan als een soort duobaan of estafette. Dat is natuurlijk niet hoe ik het vooraf had bedacht, maar het werkte als een oplossing voor een systeem dat niet zo heel goed werkt voor jonge ouders. En er zitten ook genoeg vaders in de zaal die het zwaar valt om het raadswerk te combineren met een baan en kleine kinderen en daarom misschien nu niet doorgaan voor een tweede periode. Deze rol is toch eigenlijk veel te belangrijk om ernaast te moeten doen. Maar goed, voor nu trek ik hier een conclusie uit en dat is dat ik enorm veel waardering heb voor al die jonge ouders in deze zaal die doorgaan als raadslid of wethouder en hun ervaring in het ouderschap vertalen naar het raadswerk. Daar wordt Amsterdam mooier van. Dan wil ik graag afsluiten met onze burgemeester te bedanken. Niet alleen voor mij telkens opnieuw installeren in deze raad, maar ook met behulp van een heel bekende
22
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
dichtregel. Alles van waarde is weerloos. En dat is misschien zo, maar niet in Amsterdam. Want onze stad heeft een burgemeester die juist het kwetsbare altijd met vuur verdedigt en dat maakt het waardevolle weerbaarder. En dank je wel voor het koesteren van ons stipje op de wereldkaart. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw De Jager. Het lid Wehkamp, beste Anne, bij u voelt het alsof we afscheid nemen van meer dan één raadslid. U was namelijk uiterst actief in de raad. U weet graag het naadje van de kous en het liefst nog iets meer dan dat. Het kenmerkt uw grote gedrevenheid om te werken aan beter onderwijs, het tegengaan van armoede onder kinderen en gendergelijkheid. Samen met het lid Bentoumya bracht u deze raad een nieuwe term bij, ik moet er nog steeds een beetje aan wennen als ik eerlijk ben, gendermainstreaming. Aanvankelijk leidde het bij sommigen misschien tot licht onbegrip, maar inmiddels werkt de gemeente er actief aan om het perspectief van vrouwen mee te nemen bij het maken van nieuwe plannen. En u wist op effectieve wijze aandacht te vragen voor seksuele gezondheid onder de noemer Amsterdam sexy city. Wie zou daar op tegen kunnen zijn? De spreektijden in deze raad zijn niet ingericht op uw mate van betrokkenheid en daar liep u weleens tegenaan, ik begrijp dat overigens. Maar met uw toewijding wist u het college altijd scherp te houden. En het ga u goed.
Het woord is aan u. Het lid WEHKAMP: Dank voorzitter, voor de mooie woorden. Acht jaar geleden las ik in het Bijlmer buurtkrantje een verhaal, één op de drie kinderen ging zonder ontbijt naar school. Dat raakte me en ik wilde daar iets aan doen. En zo begon mijn tijd als stadsdeelcommissielid voor D66 in Amsterdam Zuidoost. Er zijn inmiddels wel meer partijen die zich progressief noemen, maar voor mij is D66 de partij voor vooruitgang, hoop en vrijheid, de vrijheid om je eigen leven vorm te geven hoe jij wil. Maar die vrijheid is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Je kunt niet goed leren op een lege maag en zo goed aan je toekomst bouwen. Daarom heb ik me de afgelopen jaren ingezet voor gelijke kansen voor kinderen en voor vrouwen. En ik ben er heel trots op dat uiteindelijk ook het schoolontbijt er is gekomen. Een van mijn eerste moties in de raad ging over het toetsen van zorgbeleid aan het vrouwenrechtenverdrag. We stelden ons te weinig de vraag, bleek, werkt dit beleid voor iedereen, voor mannen en voor vrouwen. Samen met Yasmine Bentoumya hebben we ervoor gezorgd dat Amsterdam als eerste gemeente gaat werken aan gendermainstreaming. Ik weet, het is echt inderdaad een heel stom woord, maar wat we doen is eigenlijk heel erg logisch, namelijk beleid maken dat werkt voor iedereen en heel veel landen en steden doen dit al.
De afgelopen vier jaar sprak ik veel organisaties in de stad, zoals Dokters van de Wereld. Die vertelden over ongedocumenteerde vrouwen die ongewenst zwanger zijn maar geen abortus kunnen betalen. En daarom ben heel erg blij dat het abortusnoodfonds er nu is zodat vrouwen zelf die keuze kunnen maken. Ik sprak ook moeders die geen kinderopvang konden vinden en organisaties die geen plek of personeel kunnen vinden. En daarom ben ik heel trots dat we als Amsterdam meer ruimte gaan maken voor kinderopvang, dat is goed voor kinderen en voor ouders. Maar misschien wel de mooiste verhalen kwamen van kinderen zelf. Via de Amsterdamse Verhalenprijs schreven zij over hun Amsterdam van de toekomst. Ik hoop dat daar een liefde voor taal is ontstaan, want ik maak me ernstig zorgen over de taalvaardigheid van jongeren. Verhalenschrijver Jan Terlouw zei ooit, we zijn pas vrij als we allemaal vrij zijn. Ieder kind heeft recht op goed onderwijs, het leerrecht, maar toch zitten
23
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
nog veel te veel kinderen thuis. Dus als ik één boodschap mee mag geven, blijf deze kinderen zien en zorg dat hun recht op onderwijs echt wordt verankerd in de stad. Voorzitter, het was een eer om me in te zetten voor deze vrije stad. Dank aan D66 voor het vertrouwen, aan de collega's in de raad, het college, het fractiebureau, de griffie, de bodes, de ambtenaren. Dank aan de journalisten, het is al heel vaak gezegd maar ik ook in de podcast, voor hun scherpe blik. Dank aan de organisaties en de Amsterdammers die zich inzetten voor gelijke kansen. En tot slot, dank aan de mensen dichtbij mij, de vrienden die ik hier heb mogen maken, mijn familie en bovenal mijn man Bart voor alles. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Wehkamp. Het lid Runderkamp, beste Igor, we hebben in de afgelopen vier jaar verschillende kanten van u leren kennen. In de raadscommissie OZA was u met uw betrokkenheid en kennis van de praktijk een baken van rust. Uw bijdrages waren altijd helder en beknopt, opvallend. Maar tijdens de voetbalwedstrijden voor de Raadscup of de jaarlijkse wedstrijd tussen politiek en Parool zagen we heel andere Igor. Bloedfanatiek en zeker niet bereid om verlies te accepteren, luid coachend. Iedereen op en rondom het veld kon u verstaan. Gelukkig heeft u zelf het initiatiefvoorstel Actief beleid tegen gehoorschade aangenomen gekregen in de raad.
Beste Igor, uw ambtstermijn komt ten einde en u en uw gezin, die ik heb mogen trouwen, u en uw vrouw, kiezen nu voor een andere koers met een verhuizing naar Brussel. Wij wensen u, Emma en de kleine Max daarbij heel veel geluk en succes. We gaan u missen, het ga u goed. Het woord is aan u. Het lid RUNDERKAMP: Dank voorzitter, voor uw prachtige woorden. Het lid Van Berkel en ik passen ons altijd moeiteloos aan het nieuwe interieur van deze raadszaal aan, dus ik ben blij. De afgelopen raadsperiode, twee keer Nederlands kampioen zaalvoetbal maar ook drie keer gevoetbald op een groot veld tegen Parool, drie keer verloren. De conclusie Amsterdam, is in ieder opzicht de zaalvoetbalhoofdstad van Nederland. Vrijwel iedereen die hier staat is ooit de politiek ingegaan vanuit een gevoel van onrecht, onrecht waar je iets aan wilt doen. Voor mij was dat het onrecht over de wijze waarop onze samenleving is ingericht voor mensen met een beperking. Mijn focus in de raad lag dan ook op het toegankelijker maken van het onderwijs, van de zorg, van de daarbij behorende voorzieningen voor iedereen. En het vervult mij met enorme vreugde dat we vandaag hier staan in deze nieuw gerenoveerde raadzaal die nu ook toegankelijk is voor Amsterdammers in een rolstoel. Voorzitter, graag bedank ik hier een aantal mensen.
Allereerst mijn fractie met wie ik ontzettend prettig heb samengewerkt, het fantastische fractiebureau van de PvdA, Awi, Béla, Jip, Jacob, Hennie, Sophie en Femke, jullie strijden iedere dag voor de sociaaldemocratie. Dan de bodes, de gehele Amsterdamse griffie, de journalisten, iedereen van de beveiliging. Een voormalige politieke partij hier actief in deze stad voerde ooit campagne met de slogan, voor de ziel van de stad. Voor mij zijn jullie de ziel van de Stopera. En dan wil ik ook graag het college, de burgemeester en de wethouders bedanken. Wethouder Mbarki is op de voet van mevrouw Moorman doorgegaan in het bestrijden van kansenongelijkheid in het onderwijs. Wethouder Scholtes straalt altijd en immer rust en vertrouwen uit. Ik wilde graag hier een impressie doen van uw lage stem, maar dat mocht niet van mijn vrouw vanwege de dermate gênante imitatie. En dan kom ik bij de Amsterdamse gemeenteraad zelf en dan heb ik nog wel een paar aandachtspunten sociologisch van aard. Ooit bevond ik mij na afloop van de raad bij een borrel in De Gaeper in het gezelschap van de raadsleden IJmker, Havelaar en
24
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
Staartjes. Op dat moment werd het debat om elf uur ’s avonds over de vergunningen van de rondvaartboten uitvoerig geanalyseerd. En dit betrof niet het debat wat die middag was gevoerd in de gemeenteraad. Nee, dat betrof het interpellatiedebat over hetzelfde onderwerp uit 2017. En voorzitter, nu kan ik u haast horen denken dan ga je toch ergens staan. Dat hangt wel af van het alternatief. Want op dat moment in De Gaeper was er nog een gezelschap aanwezig, het driemanschap Van Munster, Von Gerhardt en Minderhoud. En laat mij even hier schetsen het niveau van het daar gevoerde gesprek, allereerst qua volume. Dit was nadat het initiatiefvoorstel over gehoorschade was aangenomen, dat was een hoog niveau, veel decibel. Vanuit deze raadszaal hadden we alles kunnen verstaan wat daar werd gezegd. Maar als je kijkt naar de diepgang, naar de kwaliteit? Wanneer mijn mentorleerlingen van drie havo daarbij aanwezig waren geweest, dat was niet bevorderlijk geweest voor het vertrouwen van onze jeugd in de Amsterdamse democratie. Voorzitter zoals u zult begrijpen, ik ben die avond maar naar huis gegaan en ik heb alle interpellatiedebatten van de afgelopen tien jaar integraal teruggekeken. Tot slot wil ik mijn beeldschone vrouw Emma en mijn liefhebbende ouders bedanken, ze zijn hier aanwezig, voor het onvoorwaardelijke steun en vertrouwen.
Het raadslidmaatschap was een grote eer en een groot genoegen. De VOORZITTER: Dank u wel, lid Runderkamp. Het lid Noordzij, beste Geert, de meeste jonge klimaatactivisten gaan bij Greenpeace, Extinction Rebellion of de Partij voor de Dieren. U werd raadslid voor een partij die de klimaatbeweging niet altijd radicaal genoeg vindt, de Partij van de Arbeid, omdat u de sociaaldemocratie ziet als oplossing voor een grotere systeemcrisis. Hieruit bleek dat u niet bang bent om uw eigen keuzes te maken. Dat zagen we de afgelopen jaren terug in de raad. U was het jongste raadslid van Amsterdam, dat zegt nogal wat, maar schuwde het debat niet. Ook niet en juist niet wanneer het ging om lastige discussies over thema's als inclusie en diversiteit. U ging de raad in onder het motto van de overleden tennisser Arthur Ashe. Begin waar je bent, gebruik wat je hebt, doe wat je kan. U gebruik uw raadslidmaatschap om een stem te geven aan Amsterdammers die ver van de Stopera af staan. U verloor kwetsbare inwoners niet uit het oog en had altijd aandacht voor NieuwWest, Zuidoost en Noord. U vindt in de toekomst ongetwijfeld nieuwe manieren om uw rechtvaardigheidsgevoel in de praktijk te brengen, in de eerste plaats door maar eens werk te gaan maken van uw studie rechten. Wij wensen u daarbij heel veel succes en het ga u goed. U heeft het woord. Het lid NOORDZIJ: Dank u wel, voorzitter.
Larissa, oprichter van Samen Slotervaart, met een prikker in de hand en elk plein van de buurt in haar hoofd. Als iemand de buurt, haar buren en de ondernemers goed kent, was zij het. Met een enorm enthousiasme en liefde voor haar omgeving kreeg ze het voor elkaar om haar buurt kleur te geven en op te laten knappen. Omdat haar buurt dat verdiende. Niet gevraagd, wel gedaan. Stefanie, de baas bij de Boshalte die ziet wie wordt overgeslagen en niemand overslaat. De Beste Baas, Barista en nog zoveel meer met een ongelooflijk hart voor iedereen die Amsterdammers een thuis en een kans geeft. Geen groot verhaal, maar gewoon elke dag opnieuw kiezen om er voor hen te zijn. Dessa en Hanna die doorgingen waar heel veel anderen zouden stoppen, tegen de stroom in zich inzetten voor een fijne en veilige plek voor hun klasgenoten. Omdat elk kind elke dag opnieuw moet weten, ik hoor erbij en ik mag er zijn, onvoorwaardelijk. Zij hebben de strijd gevoerd voor nieuwe generatie scholieren op hun school om hen de kans te geven zonder angst op te komen voor vrijheid.
25
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
Zij kwamen op voor Amsterdammers die wij nog te vaak vergeten, voor de Amsterdammers die niet stemmen, niet inspreken, niet melden. Ook zij zijn Amsterdam. En zo zijn er nog zoveel meer. De vuilnismannen en -vrouwen die de stad dragen voor ze wakker is, de koffiegesprekken in buurthuizen, de helden van VuilnisOproer in Nieuw-West, met alle blikvangers en Martine van De Schoonste Straat en de ruim honderd aangesloten straten. Stefano die alle hoeken van het Bijlmerplein kent en vol passie hierover kan vertellen. De mensen van Pink Nieuw-West die nu met een queerhub een veilige plek en een thuis regelen. De Amsterdammers met wie ik het soms oneens was over windturbines of het rondvaartbeleid, of de Pride maar toch dat gesprek aan blijven gaan. De collega's van het waterschap met hun eindeloze kennis, de geweldige griffie, bodes, de rekenkamer, de pers, het fractiebureau. Zij spreken hier nu niet, maar zonder hen gebeurt er niets. Dank jullie wel. De VOORZITTER: Dank u wel, lid Noordzij. Het lid Lust is vandaag niet aanwezig en ze was ook niet in de gelegenheid om een brief te schrijven. Ik verwijs u wel alvast voordat ik haar toespreek naar haar mooie afscheidsbijdrage in de commissie AZ waarin zij ook veel heeft gezegd over haar motivatie om gemeenteraadslid te zijn.
Geacht lid Lust, beste Marja, u heeft bij de politie gezeten en misschien heeft u daar nauw samengewerkt met toenmalig politiechef Frank Paauw. Want net als hij heeft u een opmerkelijk gevoel voor taal en uitdrukkingen. Frank Paauw kon bijvoorbeeld midden in een driehoeksvergadering zeggen, het is tijd om de burgemeester de schuur uit te rijden. Hij zei het vrijwel elke vergadering. Van u is de gevleugelde uitspraak bekend, al is een pannenkoek nog zo dun, hij heeft altijd twee kanten. Dat vind ik van dezelfde categorie. Hoewel we onze politiemensen natuurlijk kneiterhard nodig hebben, is het toch ook mooi als er af en toe iemand uit het korps onze lokale democratie komt versterken, zeker op de wijze waarop u dat heeft gedaan. Als actief lid van Roze in Blauw was u in de raad natuurlijk ook een hartstochtelijk pleitbezorger voor de strijd tegen de discriminatie van lhbti'ers die tot onze schande nog altijd heel hard nodig is, zoals ook het lid Van Berkel nog eens opmerkte. U kwam niet alleen op voor uw eigen gediscrimineerde groep, maar ook voor anderen. U heeft zich uw hele raadsperiode hardgemaakt voor de aanpak van moslimdiscriminatie. Sommige mensen noemen dat intersectioneel, ik noem dat Amsterdamse solidariteit. En van die solidariteit gaat onze stad hopelijk ook de komende jaren nog veel merken. Het ga u goed, we gaan nu missen. Dan het lid Belkasmi.
Geachte heer Belkasmi, beste Mohamed, behendig, tactisch sterk, een echte teamspeler. Ik heb het natuurlijk over uw kunst op het voetbalveld. Naar verluidt had u een groot aandeel in de winst van de Raadscup. Maar de kwaliteiten die u tot een goede voetballer maken, liet ook zien in de raad. Hoewel het lid Noordzij u net te snel af was als jongste raadslid ontpopte u zich ook als een onmisbare jongerenvertegenwoordiger, vaak door aandacht te vragen voor het belang van sport en van mbo'ers in onze stad. Rondleidingen, debatten, pizza-avonden, u deed er alles aan om jonge Amsterdammers te betrekken bij ons werk. Bovendien bleef u als trotse inwoner van de Vogelbuurt altijd trouw aan Noord. Ik kan me de Aanpak Noord bijna niet voorstellen zonder uw betrokkenheid. Maar we zullen ons best doen, ook als u er niet bij bent. We gaan u missen, het ga u goed. Het woord is aan u. Het lid BELKASMI: Beste allemaal, officieel moet ik dus afscheid nemen. Maar ik hoop dat het van korte duur is en dat ik hier dus snel weer terug ben. Ik ga mezelf alleen in jinxen dat het dus maar een paar maanden duurt, want we hebben gezien wat jinxen soms
26
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
oplevert hier in deze raad. Dus laten we daarmee voorzichtig zijn. Maar hopelijk ben ik enig moment heel snel terug, dus ik ga het ook kort houden. Ik wil mijn fractie en fractiebureau heel erg bedanken en in het bijzonder twee mensen die voor mij ontzettend veel hebben betekend, mijn matties en inmiddels ook grote broer en zus, Anissa en Farley. Jullie waren echt mijn steun en toeverlaat deze afgelopen periode en daar ben ik jullie ontzettend dankbaar voor. En voor de rest een shout out naar iedereen en thanks iedereen en hopelijk zijn we snel weer terug. De VOORZITTER: Dank u wel, lid Belkasmi. Dan het lid Garmy. Beste Itay, vanaf uw indrukwekkende maidenspeech was duidelijk wat u dreef. De bescherming van vrijheid en democratie, het besef dat wegkijken nooit neutraal is en de overtuiging dat verbinding onmisbaar is in een diverse stad. Met Bekend maak bemind samen met Sheher Khan gaf u misschien wel het duidelijkst vorm aan waarvoor u stond. In een tijd van polarisatie en wantrouwen koos u niet voor de tegenstelling maar voor ontmoeting, kennis en gesprek. Jullie gezamenlijke optreden liet zien dat verschil geen reden hoeft te zijn om tegenover elkaar te blijven staan, maar juist een uitnodiging kan zijn om elkaar beter te leren kennen.
En juist in een tijd waarin anderen tegenstellingen willen benadrukken zijn jullie beiden, en bent u lid Garmy, beste Itay, onvermoeibaar doorgegaan. Met het voorstel Verstoten uit de raad, vergeten door de stad bracht u samen met Lian Heinhuis niet alleen geschiedenis terug in de raadszaal maar ook het besef dat een democratie alleen sterk blijft als zij haar eigen geschiedenis onder ogen ziet. We weten dat uw afscheid niet losstaat van het verharde publieke debat van deze tijd. De vele haatreacties, persoonlijke aanvallen en bedreigingen waarmee u te maken kreeg hebben zwaar gewogen. Dat u onder die omstandigheden met waardigheid, nuance en openheid uw werk bent blijven doen, verdient groot respect. Ik ga u missen, wij gaan u missen, het ga u goed. Het lid GARMY: Voorzitter, vier jaar geleden stond ik hier voor het eerst. Toen zei ik dat het misschien toeval was dat ik in deze stad terechtkwam, maar geen toeval dat ik bleef. En nu begrijp ik wat blijven betekent. Blijven is kiezen voor verantwoordelijkheid, juist wanneer het schuurt. Ik wilde raadslid worden omdat ik geloof dat je verantwoordelijkheid moet nemen voor de wereld om je heen, ook in hoe we met elkaar omgaan en spreken. Maar ik heb gezien hoe kwetsbaar dat is, hoe politiek haar waarde verliest wanneer zij niet langer dienstbaar is maar bezig is met profileren en gelijk krijgen.
En dat werd voor mij pijnlijk zichtbaar in het debat over Israël en Palestina, zowel hier in deze zaal als daarbuiten. Te vaak werd er gesproken over mensen in plaats van met mensen en te vaak werd het gesprek afgebroken door het wegzetten van anderen. Ik zat hier en ik dacht hoe gaat het eigenlijk met de mensen om wie het gaat. En eerlijk gezegd, dat is mij de afgelopen jaren nauwelijks gevraagd. Voor mij ging het over familie en vrienden, over mensen van wie ik hou. En ik vind het zorgelijk wanneer internationale conflicten als politiek instrument worden gebruikt met stellingname en met symboliek. En als wij in de politiek niet in staat zijn om zorgvuldig en verbindend te blijven, hoe kunnen we dat dan van de stad verwachten? Wat mij misschien nog wel het meest heeft verrast is hoeveel mijn identiteit een rol ging spelen in dit werk. Ik kan hier praten over mijn portefeuilles, maar mijn identiteit werd vaak het vertrekpunt van hoe mensen naar mij keken. En tegelijkertijd werd het persoonlijk gemaakt, zonder dat er altijd ruimte was voor mijn eigen verhaal. En precies daar gaat het mis. Want politiek gaat niet alleen over standpunten. Het gaat over mensen. En ik heb geprobeerd te blijven, juist wanneer dat moeilijk was. Want voor mij is identiteit nooit een eindpunt geweest, het is een vertrekpunt om verbinding te leggen en daarom geloof ik dit.
27
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
Verbinding is geen gevoel, het is een keuze. En ik heb deze jaren ook veel warmte en steun ervaren van collega's, van Amsterdammers en van mensen die het gesprek bleven zoeken. Die menselijkheid is er ook en die verdient het om benoemd te worden. En wat ik deze raad wil meegeven is eenvoudig en moeilijk tegelijk. Wees je bewust van de verantwoordelijkheid die deze plek brengt, vertegenwoordig iedereen in deze stad, blijf nieuwsgierig, blijf dienstbaar en toon moed. Ook wanneer dat geen applaus oplevert. Want uiteindelijk gaat dit werk niet over gelijk krijgen. Het gaat over mensen. Tot slot, als ik meer tijd had gehad, dan had ik velen van jullie hier publiekelijk bedankt, maar dat zal ik nog persoonlijk doen. Maar laat ik beginnen bij de mensen die dit werk elke dag mogelijk maken. De bodes, de ambtelijke ondersteuning en in het bijzonder de griffie, dank voor jullie geduld en steun. Ook aan in het college en in het bijzonder de burgemeester, dank voor de samenwerking en steun. In moeilijke omstandigheden heb ik gezien wat zorgvuldig leiderschap inhoudt. En daarnaast zijn er voor mij mensen die in deze jaren persoonlijk vel voor mij hebben betekend. Bart Vink, mijn raadsbuddy in het begin die helaas niet meer onder ons is, altijd gul met zijn tijd en advies. Het lid Khan, ik heb veel van je geleerd en wat begon met een gesprek werd samenwerking en uiteindelijk vriendschap.
Niet altijd makkelijk, maar we zijn blijf praten en daar ben ik trots op. Mijn team, Merle, Ian, Daan, Nelleke Sam en Femke, zonder jullie waren deze vier jaar niet mogelijk. Jullie stonden er altijd en jullie kregen mezelf zo ver om hier een gedicht van Annie M.G. Schmidt voor te dragen. En tot slot Juliet, met jou begon dit avontuur. Vanaf dag één trokken we samen op met dezelfde overtuiging dat politiek menselijker kan. We verschillen van stijl, maar daardoor vulden we elkaar juist goed aan. Dank je voor de samenwerking en voor de ruimte die je me gaf. Ik heb er alle vertrouwen in dat jij dit werk samen met Pim goed gaat voortzetten. En na alles wat ik heb genoemd, blijft voor mij vooral dit over. Mensen, gesprekken en lessen, de overtuiging dat verbinding geen zwakte is maar kracht. Ik neem afscheid omdat dit voor mij een afgeronde fase is, omdat blijven soms ook betekent dat je weet wanneer je ruimte maakt. En wat telt is de keuze om er te zijn en steeds opnieuw te kiezen voor verbinding. Dat is wat Amsterdam heeft geleerd en dat is wat ik meeneem en wat ik doorgeef. De VOORZITTER: Dank u wel, lid Garmy. Het lid Asruf, beste Farley, een uw maidenspeech vertelde over een middelbare scholier Farley.
Zes jaar lang pendelde u met uw tweelingbroer tussen Zuidoost en het Barlaeus, trotse nakomelingen van Hindoestaanse voorouders die ooit een lange reis aflegden op weg naar een betere toekomst. Deze achtergrond vormde uw motivatie om te werken aan een bereikbare stad en betaalbaar openbaar vervoer. U maakt ze zich hard voor veilige metrostations, voor roltrappen en liften op die stations die wel werken en voor gratis ov voor kinderen. U nam uw raadswerk uiterst serieus, maar had ook vaak genoeg lol. Soms had u het lid Noordzij nodig om niet van uw stoel te vallen van het lachen. Ik begreep dat u soms de halve commissie meekreeg met uw aanstekelijkheid. Toch vergat u nooit kritisch te zijn op het college, ook niet vanuit de coalitie. U vertelde bij uw aantreden dat u vastberaden was om uit de schaduw van uw voorouders te treden. Ik kan u zeggen, dat heeft u met verve gedaan. We zijn u dankbaar en het ga u goed. Het lid ASRUF: Voorzitter, leden van de gemeenteraad, het college en lieve Amsterdammers, toen ik vier jaar geleden begon als raadslid nam ik me voor om dicht bij mezelf te blijven, concrete veranderingen te brengen en de afstand tussen het stadhuis en
28
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
de buitenwijken, vooral Zuidoost, te verkleinen. Vier jaar in de raad voelt soms als een achtbaan met hoogte en dieptepunten. Het hoogtepunt, gratis ov voor kinderen tot elf jaar. Het dieptepunt, de verdeeldheid haat en het verdriet die onze stad raken van de genocide in Gaza tot de Maccabi-rellen en het gif dat daarna onze stad in werd gespoten. Op zulke momenten lijkt de wereld in brand te staan. Maar nog pijnlijker, onze stad waar we allemaal zo van houden. De stad van verbinding, tolerantie, hoop en oog voor elkaar, die stad stond onder druk. Maar geen stad is veerkrachtiger dan Amsterdam. De veerkracht van mensen die na de toeslagenaffaire probeerden op te krabbelen, van Amsterdammers die huis en haard moesten verlaten door oorlog en hier opnieuw beginnen, van iedereen die elke dag onze stad maakt, dat is Amsterdam. Voorzitter, dit werk vroeg ook veel privé. In november 2021 kreeg ik te horen dat ik op plek vijf stond en vrijwel tegelijk dat onze lieve Sarah onderweg was. Jaïr was toen nog maar vier maanden oud. Razia en ik besloten samen deze reis aan te gaan. Zonder haar liefde, kracht en onvoorwaardelijke steun had ik hier vandaag niet gestaan. Geen woord kan beschrijven hoe dankbaar ik ben. Er is iemand hier die ik de afgelopen jaren vaker sprak dan mijn vrouw, Mohamed. In de politiek maak je niet snel vrienden maar met Mo vond ik een broertje.
Samen met Anissa vormden we de buitenwijkstrijders, Noord, Zuidoost en Nieuw-West united. Anissa, dank voor je loyaliteit, je eerlijkheid en je kracht, ik ben trots op je. En voorzitter, wij hadden echt de leukste fractie van de raad. Ik kan niet iedereen noemen maar jullie zijn me allemaal een voor een dierbaar. Lian, als mama van twee moet ik je toch even uitlichten. En ik als papa van twee, ik vind het knap hoe jij alle ballen in de lucht houdt. Dank aan de wethouders en hun geweldige PA’s. En een speciaal woord voor Demis, inmiddels papa Demis, voor de vele telefoontjes, zijn geduld en zijn eindeloze ritjes terug naar de ambtenaren. Dank ook aan collega's van andere partijen van Jim en Remine tot Tanay en Suleyman, Sheher je staat ertussen, Elise, Elizabeth, Kune, Daan, Kevin, Itay, Judith, Anke en Dave, voor de eerlijke samenwerking in het belang van de Amsterdammer. Mijn diepe dank ook aan ons fractiebureau, eerder Karim, Souferdas en Anna en nu Hennie, Sophie, Awi, Béla, Jacob, Femke en Jip, heel erg bedankt. Jullie waren er altijd, avonden, weekenden, eindeloos meeluisterend, dank jullie wel. Dan ook natuurlijk de griffie, bodes en beveiligers, achter de schermen echt de liefste mensen die er zijn. En natuurlijk onze journalisten, de waakhonden van onze democratie, Marijn, David, Tim en Nicolai, dank jullie wel.
Voorzitter, de afgelopen jaren waren intens, hoopgevend, verbindend en eervol. Eervol om dit ambt te mogen bekleden voor al die Amsterdammers die minder vaak gehoord of gezien worden. Aan mijn opvolgers, 45 mensen hebben de sleutel van een stad met ruim 900.000 inwoners. Met een opkomst die in Nieuw-West en Zuidoost rond de 30 procent ligt, is het essentieel om beleid te maken dat echt voor iedereen is, consequent en constant. Blijf dicht bij jezelf, doe wat goed is en hou de stad bij elkaar. Ga alsjeblieft geen Den Haagje spelen, Amsterdam is veel te mooi. De VOORZITTER: Dank u wel, lid Asruf. Het lid Ahmadi, lieve Nilab, u kwam als vluchteling samen met uw moeder naar ons land. En volgens mij strijdt u ongeveer al sinds uw vierde jaar voor een wereld waarin vluchtelingen en alle andere kwetsbare groepen menswaardig en rechtvaardig worden behandeld. En voor een wereld waarin vluchten niet meer nodig is, omdat oorlogen en wrede regimes verdwijnen. Die wereld is nog ver weg en daarom pleit u in deze raad regelmatig voor een radicale omwenteling. Daar waar anderen het college het stempel kneiterlinkse gaven, vond u eigenlijk dat het nogal slap was. Veel meer sociale woningen bouwen, veel meer ongedocumenteerde vluchtelingen opvangen.
29
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
Onrecht bestreed u niet alleen in de raad maar ook op straat en op de barricade. Daar was u regelmatig te vinden, de grenzen opzoekend van wat in een veilige stad ook nog toelaatbaar is. Maar het bleef bij u niet bij revolutionaire vergezichten en radicale strijdkreten. U nam uw raadswerk wel degelijk heel serieus. U kreeg in de raad ook dingen voor elkaar. Zo was mede-indiener van twee aangenomen initiatiefvoorstellen, een over de verduurzaming van erfgoed en de ander over de aanpak van menstruatiearmoede. Bovendien was mede-indiener van meer dan honderd aangenomen moties die vaak gericht waren op het beschermen van kwetsbare Amsterdammers. Wat fijn dat u zo hartstochtelijk voor hen bent opgekomen in deze raad. En daar gaat u ongetwijfeld mee door op een andere plek en wij wensen u daar veel succes mee. Het ga u goed. Het woord is aan u. Het lid AHMADI: Dank u voorzitter, voor de prachtige woorden. De afgelopen tijd hebben heel veel mensen me gevraagd hoe het voelt dat er een einde komt aan deze termijn als raadslid en ik ben daar eens op gaan reflecteren.
Ik ben gaan nadenken over hoe steden in Nederland de uitwas van falend rijksbeleid op hun schouders moeten dragen, hoe de parken vollopen met arbeidsmigranten die uitgebuit worden door bedrijven die hier ongestraft geld aan kunnen verdienen en mensen dan afdanken, soms letterlijk afzetten voor de deur van de koudweeropvang van een grote stad. Over hoe de stijgende prijzen door alweer een oorlog elders mensen diep in de portemonnee raken. En terwijl het rijk met zichzelf discussieert over of, wanneer en wat te doen, steden vaak nog jaren de slepende armoede die hierdoor ontstaat moeten oplossen. Over hoe de wooncrisis door de uitverkoop en afbraak van de sociale woonvoorraad wanhoop creëert onder inwoners van steden die niet kunnen doorstromen of uitstromen. Een wooncrisis waardoor dakloosheid en opvang veel langer duurden dan ooit de bedoeling was geweest en dat het antwoord daarop van het Rijk het bouwen van nieuwe steden zou zijn. Het deed me beseffen dat de strijd die een stad voert om te mogen staan voor iedereen er een is die je vaak pas goed kunt waarderen als je doorhebt hoeveel tegenwind er waait. Maar ook dat een stad het kloppende hart is van haar honderdduizenden inwoners, dat hun bloed door haar vaten stroomt en dat hun honderdduizenden dromen haar drijven om voorbij de grenzen van beleid te groeien.
Het was een enorme eer om voor zulke bijzondere inwoners en zo'n mooie stad vertegenwoordiger te mogen zijn. En nu voelt het alsof ik haar in de meest zorgzame handen achterlaat. Niet alleen door de gedrevenheid van dit stadsbestuur, maar ook door elke Amsterdammer die hier haar heil vindt en deze lieve stad overeind houdt, ongeacht welke uitdaging haar toegeworpen wordt. Wiens vlaggen stickers, vele lieve berichten, overweldigende moed en steun en vooral de vele glimlachen op straat me elke dag doen beseffen dat rechtvaardigheid en zachtheid in overvloed aanwezig zijn in onze stad en misschien wel harder dan ooit tevoren nodig zijn voor de veiligheid en het welzijn van onze kwetsbaarste inwoners. Lieve Amsterdammers, ook allemaal hier in de zaal, een bijzonder groot dankwoord voor alle inzet voor onze eigen republiek Amsterdam, ze is harder nodig dan ooit tevoren. Aan de griffie, de bodes, de raad, het college, onze burgemeester, mijn eigen fractie en alle fractiemedewerkers, de politiek assistenten, de journalisten en ook de receptie hier beneden. en natuurlijk in het bijzonder mijn lieve vriendin Brigit en mijn moeder voor alle inspiratie, dank jullie wel voor deze vier mooie jaren. Ik heb ontzettend van jullie genoten. De VOORZITTER: Dan het lid Namane.
Beste Amel, de allermooiste stad van de wereld noemde u Amsterdam in uw eerste speech in deze raad en daar zijn we het natuurlijk allemaal mee eens. Maar het verbaast me dus wel om te horen dat u niet opnieuw
30
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
verkiesbaar bent en verhuist naar Utrecht. Uw vertrek markeert het einde van een lange periode op het stadhuis. U liep hier rond als stagiair bij wethouder Carolien Gehrels, als medewerker van de PvdA-fractie en als raadslid. In al die jaren zette u zich steevast in voor goede arbeidsomstandigheden en eerlijke lonen. De hotelschoonmakers, flitsbezorgers, medewerkers van Schiphol, ze konden altijd op u rekenen. Net als de Amsterdamse ambtenaren en de flexwerkers die volgens u eigenlijk in dienst van de gemeente moeten zijn. U nam niet gauw genoegen met nee en vroeg altijd nog even door. En tegelijkertijd was u altijd benaderbaar, vriendelijk en in voor een borrel na de vergadering. Het was gezellig met u in De Gaeper en dat maakte u ook tot een graag gezien raadslid. Ik wens u heel veel geluk toe in Utrecht, zolang u maar niet vergeet welke stad de mooiste is. Het ga u goed. Het woord is aan u. Het lid NAMANE: Toen ik ooit begon hadden we nog dit logo inderdaad, maar we zijn een stukje verder in ieder geval. Maar nog eerder, een jaar of twintig geleden, heb ik een doosje begraven onder het gras hier een paar honderd meter verderop op het Rembrandtplein, vraag me niet waarom, maar met daarin wat herinneringen en wat wensen voor later. Met het idee, over twintig jaar graven we het op en dan zien we of die wensen uit zijn gekomen.
Volgens mij is het Rembrandtplein in de tussentijd al vier keer heringericht, dus de kans dat we dat doosje nog gaan terugvinden is denk ik best wel klein. Dus deze keer begraaf ik mijn wensen niet, maar ik spreek ze hier voor de allerlaatste keer uit. En dan hoeven we over twintig jaar geen filmpje maar alleen het archief om te ploegen om het te vinden. Lieve Amsterdammers, als ik over een tijdje terugkijk, misschien wel op het moment dat ik weer terugverhuis naar deze stad, dan hoop ik dat het volgende is uitgekomen. Dat is als allereerste dat meer Amsterdammers beseffen wat voor mazzel ze hebben dat ze hier mogen zijn in deze rijke stad, rijk in diversiteit, in verhalen en in mensen. En ik hoop dat die rijkheid nog meer wordt beleefd door mensen. En dat mensen een stukje dichter bij elkaar zijn gekomen door nieuwsgierigheid, door oprechte interesse in elkaar, ook in deze zaal, en natuurlijk omdat de gemeenteraad hele goede plannen heeft gemaakt voor meer ontmoeting en uitwisseling. Ik hoop dat de toekomst van kleine Amsterdammers minder te voorspellen is aan de hand van hun achtergrond en dat mensen die hulp nodig hebben dat ook krijgen en nog meer vanuit vertrouwen worden benaderd omdat het besef hier nog meer is ingedaald, we zijn allemaal mensen, we moeten elkaar optillen, omkijken naar elkaar. Zo gaan we nu eenmaal met familie om.
Ik wens dat Amsterdam plekken blijft kennen vol karakter, nieuw en oud, van buurthuis tot broedplaats, van kroeg tot kledingzaak, ik wens Amsterdam eigenheid toe. Wie weet wel omdat de raad toch heeft gevonden hoe eenheidsworst kan worden bestreden via een slim bestemmingsplan en het meeste geld daardoor niet altijd wint. Ik wens alle Amsterdammers een baan waar ze veilig kunnen werken en zekerheid over hun inkomen, hoog genoeg om gewoon mee te kunnen doen. En aan alle Amsterdammers die zich onzichtbaar voelen of denken dat ze zich zichtbaar moeten maken, wens ik een plek in het volle licht toe en ik hoop dat deze nieuwe raad hen opzoekt. En ik wens tot slot dat ik terugkom naar deze stad. Want inderdaad, ik had nooit durven denken dat ik Amsterdam zou verlaten maar de liefde heeft me naar Utrecht gelokt, Amsterdam zuidoost-zuidoost zou ik het liever willen noemen, voor mijn man Ahmed zeker ook voor de twee liefste kinderen Sara en Yuri die hier graag hadden willen zijn. Eigenlijk om de burgemeester een keer te ontmoeten, maar ja leerplicht.
31
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
Voorzitter, ook ik wil iedereen die elke dag helpt om de stad een beetje mooier te maken bedanken, alle ambtenaren, het college, de griffie, de bodes, inderdaad de pers en natuurlijk het onmisbare fractiebureau en mijn allerliefste fractie en alle andere collega's van de afgelopen twaalf jaar PvdA. En zeker ook de beveiligers die mijn allerlaatste wens krijgen, ook voor hen drie Andrea’s kruisen op de borst, maar dan wel eerder dan over twintig jaar. De VOORZITTER: Dank u wel. Het lid Kabamba, beste Carla, we hebben u leren kennen als een markant raadslid dat nooit klein dacht. In uw maidenspeech sprak u open over uw eigen weg naar Amsterdam. U noemde zichzelf toen ook een politieke bemoeial. Dat was geestig en ook veelzeggend. U zat nooit om ideeën verlegen en zag steeds nieuwe mogelijkheden om onderwerpen te agenderen. Zo zette u zich in tegen menstruatiearmoede, voor kinderopvang, grondrechten, erfgoed en de leefbaarheid in onze stad. En dat allemaal vanuit een eenmansfractie. En wie dacht dat u het aan het einde wat rustiger ging doen had het mis. Bij een raadsborrel afgelopen december ging u vol overgave de dansvloer op. Een lelijke val maakte een abrupt einde aan uw avond en bezorgde u wekenlang gips. Maar daarin was u ook onmiskenbaar uzelf, vol emotie, vol hartstocht en vol inzet. We danken u wel en het ga u goed. Aan u het woord.
Het lid KABAMBA: Dank u wel voorzitter, voor de mooie woorden. Laat ik beginnen met dank, iedereen die in mijn fractie is geweest voor het bouwen, voor het dragen en voor het volhouden. En alle collega's, ik zal niet alle namen opnoemen, het zijn er te veel die zo goed zijn geweest voor het debat, de scherpte en alles daartussenin. En aan de griffie, de ambtenaren, maar ook aan de media. Met name David waar ik mijn verhaal kon doen, voor het zichtbaar maken, bevragen en aanscherpen van ons werk. Aan mijn gezin, mijn vrienden en mijn familie voor het opvangen van wat deze rol van mij vroeg. Ik had geen idee waar ik aan begon. En aan mijn ouders die altijd in me hebben geloofd, altijd. En mijn lijf, want inderdaad zoveel commissies, zoveel avonden, zoveel momenten waarop ik dacht wie heeft dit rooster gemaakt, om vervolgens door te hebben dat ik zelf in het presidium zat. Maar we zijn hier gekomen. In mijn cultuur draag je wit als je rouwt, vandaar deze witte paaltje. Niet omdat iets eindigt, maar omdat iets nieuws begint. En ja, vandaag neem ik afscheid. Maar dat doe ik niet in het zwart, al ben ik zwart. Ik sta in transitie, drie maanden geleden heb ik inderdaad mijn achillespees gescheurd. Voor het eerst in mijn leven had ik gips, voor het eerst in mijn leven had ik krukken en ik wist niet of ik normaal weer zou lopen. Maar hier sta ik dan, zonder krukken.
En zo zie ik ook het raadswerk. Het herstel is werk, elke dag oefeningen, discipline, opnieuw oefeningen doen. En waar ik normaal liever langs een gym liep en vol bewondering keek naar al die mensen die renden naar nergens, zit ik daar nu twee keer in de week. Ik stapte deze zaal in zonder blauwdruk, als zwarte vrouw, als zwarte Afrikaanse vrouw, als moeder van eerst één en daarna kwam ik erachter dat ik een tweede kreeg. En na een chaotische periode werd ik ook nog fractievoorzitter. Maar ik moet je wel bedanken, Jazie, want je hebt voor me gestaan in 2021. Ik heb ruimte gemaakt. Ik heb niet alleen ruimte genomen, ik heb vragen gesteld, wie profiteert, wie betaalt, wie beslist en wie wordt niet gezien. En daarmee hebben we iets gedaan wat politiek soms probeert te vermijden, we hebben macht zichtbaar gemaakt en we hebben dingen weggehaald van plekken die verzadigd waren en gebracht naar plekken die het meer nodig hadden, zoals de OBA Next. De demonstraties voor free Congo die uitgegroeid zijn tot praatavonden, praten over
32
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
Soedan. Praten over wat is die energietransitie precies aan de andere kant van de wereld en hoe zorgen we ervoor dat we geven om die aardbol waar we toch allemaal wonen. Gastcolleges geven over 600 jaar migratiegeschiedenis in een land dat het verhaal nog steeds aan het inhalen is. En hier dan staan en zeggen, dit kan anders. Met 1 meter 58 is dat niet altijd even makkelijk maar ik heb het toch gedaan. En dan tegen telkens opnieuw beleid dat wijken onder druk zet, opkomst die laag blijft, betaald parkeren dat uitgebreid wordt alsof ongelijkheid een parkeerprobleem is. Tegen fatbikeverbod zijn waar anderen opgelucht over zijn maar kleine meisjes van veertien dan naar Het Parool schrijven dat ze daar wel bang van worden. En tegelijkertijd heb ik gebouwd aan herstel, onder andere de 150.000 euro die dankzij GroenLinks, in samenwerking met GroenLinks, beschikbaar zijn gemaakt op het laatste moment in november voor de zwarte gemeenschappen. Niet als eindpunt maar als een begin. Route naar herstel is namelijk geen project. Het is een belofte voor een stad die dat nog waar moet maken. En ik heb hier gestaan, ik heb hier zwanger gestaan en ik heb hier hoogzwanger. Ik heb hier gestaan post partum gestaan, ik heb zelfs een keer mijn baby hier meegenomen.
Maar wat ik vooral hier altijd heb bedacht is, ik ben toch het kind van migranten en het kleinkind van mensen die kolonialisme nog levend hebben gezien. Dus ook al was ik een eenpitter, was ik nooit alleen. Er zijn mensen in deze stad die zich niet kunnen permitteren om hiernaartoe te komen. Ze kunnen amper de dingen volhouden, ze proberen vast te houden aan het leven. Dus kijk ik terug naar zowel Jürgen die in mijn fractie zat als anderen die hebben geprobeerd om bij te dragen, wetende dat dit een stad is waar wij lokaal zitten te praten over nationale problemen en soms internationale problemen op proberen te lossen. We hebben veel getrotseerd, tegenmacht is geen bijzaak, het is noodzakelijk onderhoud voor deze stad. Ik hou het niet droog, maar dat hoort erbij. Laat me eerlijk zijn, het is soms zwaar, het is soms eenzaam en er waren momenten waar ik niet wist of ik door zou gaan. Maar dan sprak ik mensen zoals Aslami, zoals Nadif. Die zeiden, aan het einde van de dag sta je daar en mensen hebben je al gezien en mensen zien dat je je inzet voor de mensen. Ik ben gedragen en ik geef het nu niet op, maar ik geef het wel door. Ik leer nu verder beter lopen en anderen zullen leren om deze rol helemaal op te pakken. En aan hen zeg ik, neem geen afscheid van je menselijkheid en vergeet niet wat de kwetsbaarheden zijn van deze rol. Want je zit nu hier en morgen zit je ergens anders.
En je weet niet wie naar je opkijkt, je weet niet wie die blauwdruk nu nodig heeft. Luister goed naar deze stad voorbij de stemmen, voorbij de zichtbaren. De onzichtbaren, ook als het gaat om de opkomst, die 50 procent hebben je nodig. Beoordeel ze niet over waarom ze onzichtbaar zijn geweest. Maak gebruik van het feit dat hun menselijkheid jou ook mogelijkheden kan bieden. Ik heb het geprobeerd voluit en ik hoef nooit meer te leven met wat als. Ik ben trots op mijn kinderen. Mijn dochter zei, Kabamba’s never give up. En haar zeg ik, dank je wel. Maar vergis je niet, I’ll be back. De VOORZITTER: Dank u wel, het lid Kabamba. Het lid Burgers, beste Kune, vanochtend hebben wij samen deze prachtige nieuwe raadszaal feestelijk geopend en u verdient als voorzitter van het presidium veel lof voor het feit dat deze er nu is. Als kersvers raadslid werd u al snel voorzitter van het presidium en dat ging u meteen goed af, ook bij de moeilijke dossiers. U wist de rol als voorzitter en als partijpoliticus altijd zuiver gescheiden te houden. En bovendien heeft u in Den Haag aandacht gevraagd voor de hoge, vaak te hoge, werkdruk waaraan onze raadsleden worden blootgesteld. Iedereen heeft de afgelopen jaren kunnen zien dat u zich op de voorzittersstoel als een vis in het water voelt.
33
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
Vergaderingen leidt u met rust en humor en daarom kon ik als de plicht elders riep sommige vergaderingen met een gerust hart aan u overlaten. Sommige mensen zijn bewust heel grappig, andere mensen zijn onbewust heel grappig, u bent het allebei. U beheerst als geen ander de kunst van de droge humor, bijvoorbeeld in uw speeches bij de raadsborrels maar uw onbewogen gezichtsuitdrukking, ook als er bijvoorbeeld een haardvuur op u wordt geprojecteerd terwijl u spreekt, maken uw optredens echt onvergetelijk. U bent natuurlijk niet de politiek ingegaan om vergaderingen voor te zitten en uw ambtsgenoten onbedaarlijk aan het lachen te maken. U bent de politiek ingegaan omdat u een liberaal geluid wil laten horen. Zo stak u elk jaar veel werk in een echte tegenbegroting die u officieel in een koffertje aanbood aan de wethouder Financiën. U waarschuwde consequent om de schuld niet te laten oplopen en zo nodig aandelen te verkopen in bijvoorbeeld de haven of het Afval Energie Bedrijf. De overheid is immers geen ondernemer. U bent dat wel, want u gaat zich weer vol richten op uw eigen bedrijf en nieuwe dingen die ongetwijfeld op u af zullen komen. U zei eens over het raadswerk, je moet wel tegen een stootje kunnen, heel veel complimenten ga je niet krijgen op je werk.
Vandaag krijgt u van deze raad, via mij, wel een groot compliment voor de plezierige samenwerking en voor uw leiderschap in de afgelopen jaren. We gaan u missen, ik ga u missen, het ga u goed. Het woord is aan u Het lid BURGERS: Ik wacht even tot de camera wat hoger staat, dat vindt mijn moeder fijn. Voorzitter, ik kom bij u terug. Ik ben nog steeds mijn fractie dankbaar dat ik vier jaar lang de financiën mocht doen, dat ik al die tijd van de daken heb mogen schreeuwen dat de schuld hoog was en dat ik vier keer een tegenbegroting kon presenteren. In de fractie hadden we het goed. We hadden geen ellenlange discussies, we hadden veel grappen en we hadden samen een teamgevoel, wij tegen de rest. En de rest is links. Maar omdat links zo groot is leerde ik nieuwe dingen en ik hoorde het voor mij onbekende woord inclusiviteit. En dan kijk ik weer naar mijn fractie en dan zag ik allemaal jonge mannen. Dat is niet inclusief, dus ik dacht het wordt tijd dat ik mij wend tot vrouwen meer van mijn eigen leeftijd. En voor het eerst kwam ik tegen wethouder Van Buren en zij vroeg aan mij, weet u hoe je een financiële app download. Daar hebben we het een paar vergaderingen over gehad, toen kwam er een olifant met een lange snuit en die blies het verhaal uit.
Geachte wethouder Van Buren, ik wil u bedanken voor het steeds maar weer in ontvangst nemen van de tegenbegroting en voor uw immer sportieve houding. Ik was inmiddels presidiumvoorzitter geworden en ik vond daar altijd aan mijn zijde de griffier. Zeer geachte griffier, heel veel dank voor de goede samenwerking al die tijd. Nooit kritiek in het openbaar, altijd een goede voorbereiding en alles in gezamenlijkheid. En ik bewaar goede herinneringen aan dat wij 's avonds in een raadsvergadering om elf uur nog het gezwam van deze of gene wethouder samen moesten aanhoren en dan maakten we een grap en dan weet je dat de samenwerking wel goed zit. Ik ga je missen. Maar ik wil ook de goede griffiemedewerkers bedanken en in het bijzonder de plaatsvervangend griffier in de afwezigheid van de griffier. De goede griffiemedewerkers staan voor liefde voor lokaal bestuur, gedegen werk, zeer professioneel en altijd, hoe kan dat nou toch, vriendelijk naar de raadsleden. Dan de burgemeester, dank voor het kijkje in de keuken, voor je opgewektheid, meestal, naar mij. Maar ook voor al het goede dat je doet voor deze stad. Geachte raad, dank dat ik al die tijd jullie presidiumvoorzitter mocht wezen. Het was een voorrecht en ik had het voor geen goud willen missen.
34
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
De VOORZITTER: Dank u wel, lid Burgers. Daar werd ik weer opgewekt van. Het lid Veldhuyzen, beste Jazie, als de activist die u bent hebben we u in de afgelopen jaren op veel momenten luid en duidelijk gehoord, zowel hier via de microfoon als vanuit een dakgoot bij de Oudemanhuispoort. En ik zou u over dat laatste natuurlijk streng moeten toespreken, en dat heb ik volgens mij ook weleens gedaan, maar op een moment als dit houden we ons maar even bij het gezegde, wie zonder zonde is, werpe de eerste baksteen. Hier in deze stad maken we ons allemaal weleens schuldig aan een zekere mate van rebellie, u alleen wat meer dan een ander. Als er iemand schaamteloos links was in deze raad, dan was u het wel. Zo liet uw maidenspeech al zien dat u niet zoveel op hebt met het kapitalistische systeem of überhaupt met geld. U streed samen met een aantal collega's succesvol voor het afschaffen van boetes voor buiten slapen en u trok naar eigen zeggen de linkerkant van de raad nog net wat verder naar links, wat best een verdienste is. Helaas kon u vanwege uw kwetsbare gezondheid niet altijd aanwezig zijn. We hebben ons, en ik in het bijzonder, ook wel een beetje zorgen gemaakt als u hier afwezig was. Des te fijner is het dat we u inmiddels alweer een tijdje hier zien.
Hopelijk zorgt uw afscheid van de raad voor meer energie, voor meer fitheid, voor meer activiteiten, en ik ben ook bang voor wat meer activisme. Het ga u goed, het woord is aan u Het lid VELDHUYZEN: Dank u wel voor de mooie woorden, voorzitter. Als ik een blik werp op alles wat er gebeurt in de wereld om ons heen, dan motiveert mij dat eigenlijk juist om politiek actief te blijven op lokaal niveau. Want politici in Den Haag durven geen duidelijke stelling in te nemen tegen de illegale invasie in Iran door Israël en de Verenigde Staten. Er zijn wel miljarden voor wapens, maar niet voor huisvesting. De Nederlandse belastingbetaler gaat zo meteen de kas spekken van diezelfde wapenindustrie in de Verenigde Staten die de genocide in Gaza mogelijk heeft gemaakt. En tegelijkertijd wordt er bezuinigd op de zorg en de sociale zekerheid. Ik hoop dat de nieuwe raad een duidelijk tegengeluid laat horen en hier in Amsterdam gaat laten zien dat het anders kan en dat het anders moet. Het was een eer om volksvertegenwoordiger te zijn in Amsterdam. Ik werd acht jaar geleden als activist geïnstalleerd als duoraadslid en vandaag neem ik ook als activist afscheid van deze raad. De afgelopen jaren hebben we voor mij bevestigd waar ik al in geloofde, echte verandering komt altijd van onderop.
Daarom wil ik mijn waardering en dank uitspreken aan alle Amsterdammers die zich op hun eigen manier hebben ingezet voor een mooiere stad. Ik heb de eer gehad om met zoveel verschillende solidaire en strijdbare mensen en organisaties te spreken, samen te werken, te mobiliseren en organiseren. En ik heb mijn best gedaan om de straat naar de raad en de raad naar de straat te brengen en dat heeft me inderdaad ook wat gekost. Maar de strijd gaat door. De Vonk bouwt verder aan macht van onderop, in de wijken en op de werkvloer. Een keer in de vier jaar stemmen, is dat democratie? Niet genoeg wat mij betreft. Maar gelukkig is er het initiatief voor het Amsterdam-Palestina-referendum en ik kijk uit naar de stemming hierover in de raad en indien nodig staan wij klaar om 10.000 handtekeningen op te halen. Ik wil mijn fractie, de strijders die de beveiliging doen, die werken aan de receptie, die de kantine en de catering runnen en zeker ook de bodes en de griffie bedanken. Want dankzij jullie heb ik me altijd thuis gevoeld in de Stopera. Ik wens iedereen hier succes met wat er op jullie pad komt, zij het in deze raad, het nieuwe college of daarbuiten. Bedankt voor jullie inzet voor deze mooie stad.
35
Jaar
2026
Vergaderdatum 31 maart 2026
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen
R
De VOORZITTER: Dank u wel, lid Veldhuyzen. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER: We zijn aangeland bij het lid Van Pijpen, beste Jenneke, sommige raadsleden hebben even nodig om hun plek te vinden. Bij u had iedereen al snel het gevoel, die zit hier al jaren. U wist dan ook heel goed met welk doel in de raad kwam, namelijk om het systeem te veranderen. Ik citeer uit uw maidenspeech, geen hyperconsumptie maar welzijn, geen kapitaalaccumulatie maar verdeling, groen zijn is links zijn, het gaat om verdelingsvraagstukken, verdeling van dat wat de aarde beschikbaar heeft, verdeling van dat wat we als mensen met elkaar produceren. En toch hield u het niet alleen bij utopische vergezichten. U spande zich in voor de Amsterdammers in het hier en nu en voor het functioneren van de gemeente, bijvoorbeeld als voorzitter van de rekeningencommissie. De raad is u dankbaar voor al uw werk maar ook voor uw voorzitterschap van diverse commissies en uw bereidheid om voor collega-voorzitters in te springen. Als commissievoorzitter was u de rust zelve. Als het om de ouderenzorg ging, dan ontstak een heilig vuur in u. Dat zullen we niet snel vergeten. De ouderen van Amsterdam hebben dat ook gezien en het heeft velen van hen goed gedaan dat er iemand was die zo hard voor hen heeft gevochten.