2026.02.12 Conceptverslag FKD

Ze benadrukt dat het initiatiefvoorstel van de raad niet alleen ging over Europese aanbestedingen, maar ook over duurzaamheid, open-source interoperabiliteit en publieke technologie voor kritieke processen, en vraagt hoe dit nu in de strategie wordt meegenomen. Ze wijst op een specifieke passage in de stukken waarin staat dat extra opslagcapaciteit automatisch bij Microsoft wordt ingekocht, terwijl de raad eerder heeft aangegeven dat dit niet de bedoeling was. Ze vraagt waarom dit zo wordt geregeld en ziet hier juist een kans om de opslagcapaciteit bij een andere partij te beleggen. Tot slot legt ze de nadruk op interne communicatie en bewustwording binnen de organisatie. Ze verwijst naar mogelijke belangen van Microsoft binnen Amsterdam en stelt voor om weerstand weg te nemen door bijvoorbeeld een stresstest te organiseren, zodat medewerkers ervaren wat er gebeurt bij uitval. Ze sluit af met de vraag hoe dit thema verder kan worden doorgevoerd bij andere Amsterdamse deelnemingen, zoals het openbaar vervoer en het Havenbedrijf, omdat dit ook kritieke onderdelen van de stad betreft. Lid GARMY (Volt) benadrukt dat digitale autonomie niet alleen een technisch onderwerp is, maar ook een geopolitieke kwestie.

Hij wijst erop dat overheden in Europa steeds afhankelijker zijn geworden van enkele buitenlandse techbedrijven en dat handelsconflicten en sancties laten zien dat digitale infrastructuur een publieke functie heeft, vergelijkbaar met energie of water. Daarom vindt Volt dat de overheid zelf controle moet houden en steunt de fractie de strategie, die volgens hem terecht autonomie als norm stelt en realistisch is over de tijd, kosten en beperkte beschikbare alternatieven. Hij noemt drie concrete spanningen in de uitvoering. Ten eerste wordt sterk gebouwd op de Rijkscloud, die nog niet volledig operationeel is. Autonomie mag niet afhankelijk worden van een voorziening die nog in ontwikkeling is, dus hij vraagt hoe Amsterdam het tempo kan behouden als Den Haag vertraging oploopt. Ten tweede vereist autonomie eigen kennis: minder afhankelijk zijn van leveranciers betekent dat de stad architecten, ingenieurs en securityexpertise in huis moet hebben, en hij vraagt hoe hierin wordt geïnvesteerd. Ten derde wijst hij op het tijdelijke karakter van sommige migraties naar Microsoft, ook tijdelijk gebruik kan afhankelijkheid vergroten zonder duidelijke exit-strategieën. Tot slot vraagt hij de wethouder te reflecteren op de inspreker van die dag, die aandacht vroeg voor communicatie met Amsterdammers en samenwerking met maatschappelijke

33

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 12 februari 2026

FKD

organisaties die ook digitale autonomie nastreven. Hij benadrukt dat het succes van digitale autonomie uiteindelijk afhankelijk is van praktische keuzes binnen Amsterdam, in kennis, governance en organisatie, en dat de stad hiermee een voortrekkersrol kan vervullen. Lid BELKASMI (PvdA) sluit aan bij de zorgen die eerder door lid Garmy zijn geuit en richt zich specifiek op de tijdelijke migratie naar de Microsoft-cloud. Hij vraagt hoe het college borgt dat deze tijdelijke stap daadwerkelijk leidt tot minder afhankelijkheid van Microsoft, hoe tijdelijk precies wordt gedefinieerd, en op welk moment de omslag naar meer autonomie wordt ingezet. Daarnaast wil hij weten welke concrete stappen het college neemt om te voorkomen dat de tijdelijke migratie juist leidt tot een langdurige afhankelijkheid van Microsoft. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat digitale autonomie een prioriteit is voor Amsterdam en erkent dat het een complex traject is dat tijd, middelen en expertise vraagt. Hij legt uit dat het stappenplan richting 2030 en 2035 gericht is op het onderbrengen van alle bedrijfsprocessen en gevoelige data op een autonome, soevereine cloud, maar dat dit proces gefaseerd verloopt en nu al concrete pilots plaatsvinden, bijvoorbeeld met alternatieve Europese werkplekoplossingen.

De tijdelijke migratie naar de Microsoft-cloud is een praktische noodzaak, omdat veel applicaties en data nog niet op een autonome cloud beschikbaar zijn, maar deze migratie is strikt tijdelijk en gebonden aan korte contracten om afschaling mogelijk te maken zodra alternatieven beschikbaar zijn. Hij benadrukt dat Amsterdam actief blijft samenwerken met andere gemeenten, deelnemingen en Europese aanbieders om onafhankelijkheid te vergroten en niet volledig afhankelijk te worden van het Rijk. Voor de interne organisatie wordt expertise opgebouwd via het digitale autonomie competentiecentrum, en externe expertise wordt indien nodig tijdelijk ingezet. Wat betreft de inkoop en aanbestedingen legt hij uit dat ervaringen uit lopende aanbestedingen worden gebruikt om toekomstige opdrachten beter te sturen op publieke waarden zoals autonomie en eigenaarschap, hoewel de mogelijkheden qua contracteisen nog beperkt zijn. Extra opslagcapaciteit kan eventueel elders worden ingekocht, maar dit kan hogere kosten met zich meebrengen vanwege differentiatie en beheercomplexiteit. Hij geeft aan dat, ondanks hogere initiële kosten, afschaling van Microsoft-diensten op termijn winst en kostenbesparingen kan opleveren.

Hij verwijst ook naar voorbeelden in andere landen waar alternatieven voor Microsoft worden toegepast, en benadrukt dat Amsterdam hiervan kan leren door kennisuitwisseling en werkbezoeken. Interne communicatie over digitale autonomie wordt actief opgepakt, en er wordt gekeken naar mogelijkheden voor onder andere stresstests om bewustwording en draagvlak binnen de organisatie te vergroten. De VOORZITTER concludeert dat dit agendapunt tijdens de raadsvergadering van februari verder besproken zal worden. Deelnemingen (excl. Schiphol) 14. Bespreken van raadsinformatiebrief over onderzoekopzet en planning van extern onderzoek GVB na incident bussen in Amsterdam Noord (VN2026-001809) Lid KOYUNCU (DENK) geeft aan dat het GVB-incident in september, waarbij de gehele vloot in Noord stilviel doordat de politie veel bussen weghaalde, aanleiding geeft tot agendering. Hij verwijst naar de brief van 18 november waarin staat dat de directie van GVB de verantwoordelijkheid voor het incident heeft genomen, en naar de onderzoeksopzet waarin het extern onderzoek zich richt op de primaire processen en het volwassenheidsniveau daarvan. Hij benadrukt dat processen goed ingericht, gemonitord en aangestuurd moeten worden, waarbij de directie eindverantwoordelijk is.

Hij vraagt de wethouder te bevestigen dat de directie inderdaad eindverantwoordelijk is en of bij een incident van deze omvang ook beoordeeld moet worden hoe de bestuurlijke verantwoordelijkheid is ingevuld.

34

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 12 februari 2026

FKD

Wethouder SCHOLTES antwoordt dat de directie heeft aangekondigd een interne audit uit te voeren naar wat er precies is gebeurd. Hij benadrukt dat hij heeft gevraagd dat dit extra wordt gevalideerd, zodat er inzicht komt in hoe het incident heeft kunnen plaatsvinden en welke conclusies daaruit getrokken kunnen worden. Lid KOYUNCU (DENK) vraagt vervolgens of dit onderzoek zich alleen richt op de processen en de vraag hoe het incident heeft kunnen gebeuren, of dat er ook wordt gekeken naar bredere aspecten, zoals waarom het niemand eerder is opgevallen en of de directie haar werk goed heeft uitgevoerd. Wethouder SCHOLTES licht toe dat er twee afzonderlijke onderzoeken plaatsvinden. Het externe onderzoek richt zich op de vraag of het GVB de processen op orde heeft, met name het passagiersproces en de communicatie, terwijl het interne onderzoek kijkt naar hoe het incident überhaupt heeft kunnen gebeuren en hoe dit opgelost kan worden. Lid KOYUNCU (DENK) vraagt of de wethouder inzage krijgt in het interne onderzoek en hierop zal toezien. Wethouder SCHOLTES bevestigt dat hij dit zeker zal doen en dat de interne bevindingen ook extern worden gevalideerd, zoals eerder op voorstel van de PvdA is afgesproken. Lid KOYUNCU (DENK) vraagt of het mogelijk is om de uitkomsten van het interne onderzoek later met de raad te delen, eventueel in een vertrouwelijke setting.

Wethouder SCHOLTES bevestigt dat alle raadsleden zijn uitgenodigd voor een technische sessie op 3 maart, waarin de uitkomsten van het externe onderzoek worden gepresenteerd door de externe onderzoekers. Hij geeft aan dat hij ook een mogelijkheid ziet om de bevindingen van het interne onderzoek terug te koppelen, omdat hij mede-opdrachtgever is van dat onderzoek. Lid KOYUNCU (DENK) geeft aan hiermee akkoord te gaan en verwacht dat collega’s zich ook zullen aanmelden om met interesse deel te nemen. De VOORZITTER concludeert dat het agendapunt voldoende is besproken. SLUITING De VOORZITTER bedankt alle leden, de aanwezigen op de publieke tribune en de kijkers thuis voor hun aanwezigheid. Ze geeft aan dat het een eer was om de vergadering voor te zitten en erkent dat de lat hoog lag na het voorzitterschap van collega Rob Hofland. Lid KROM (Partij voor de Dieren) brengt een punt van orde naar voren en spreekt de voorzitter persoonlijk toe. Ze bedankt eerst Rob Hofland voor zijn eerdere voorzitterschap en complimenteert de huidige voorzitter voor haar rust en gezag, en het vermogen om de zaal stil te krijgen wanneer nodig. Daarnaast spreekt ze waardering uit voor lid Aslami, die veel heeft ingevallen als voorzitter, en voor lid Burgers, die vier jaar plaatsvervangend voorzitter is geweest. De VOORZITTER sluit de vergadering om 21.11 uur

35