20250611 gemeenteraad verslag middag

Is het lid Hofland het met me eens dat die dan wel kan gaan sanctioneren als je niet op tijd binnen die termijn hebt gemeld?) Nee, ik ben heel blij dat het demonstratierecht er is, dat dat in de wet verankerd is en dat dus niet een andere burgemeester iets heel anders kan doen. (Het lid AHMADI: Ik voelde me toch geroepen om ertegenin te gaan dat het lid Hofland zegt we hoeven dat niet op de website te zetten. Het is toch alleen maar van grote meerwaarde dat je het recht goed op de website hebt staan voor de mensen voor wie het niet duidelijk is? Maar als ik u verkeerd begrepen heb, dan hoor ik dat ook graag.)

38

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Nee, ik ben echt niet tegen dat je dingen op een website goed uitlegt. Het enige wat ik heb gezegd is dat ik dit debat zoveel verwarring vind veroorzaken dat daar bijna niet tegenop te communiceren valt op je website. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. Ik wil de leden van harte bedanken voor hun inbreng. Ik moet wel zeggen dat er een heel hardnekkig misverstand in deze discussie zit en ik heb toch behoefte om dat nog even uit te leggen. In de Wet openbare manifestaties, een landelijke wet, zit een kennisgevingsplicht. Die bestaat al heel lang, wordt niet door mij geïntroduceerd, die is er al. Verschillende gemeentes houden verschillende termijnen aan. Bijvoorbeeld Utrecht kent in sommige opzichten een langere termijn dan wij, Den Haag kent een langere termijn. Wij hebben altijd met een minimale termijn gewerkt. Maar de plicht is niet nieuw. Dat je verplicht bent om een demonstratie aan te melden, dat is bij wet vastgesteld en in artikel 11 van de Wet openbare manifestaties wordt gesteld dat het niet voldoen aan de kennisgevingsplicht een geldboete in de tweede categorie kan opleveren en een overtreding is. Dus of u hier nu mee akkoord gaat of niet, het is al zo. Het is voor de Dam al zo, het is voor het Museumplein al zo, het is voor alle demonstraties. Dus er wordt hier geen moeten aan toegevoegd.

Er verandert niks nieuws. Nee, alleen de termijn waarop je een kennisgeving moet doen, die wordt wat verruimd. Waarom gebeurt dat nu? Omdat de politie dan beter voor kan bereiden dat er een demonstratie komt. Daarbij moet onmiddellijk weer aangetekend worden dat de kennisgevingsplicht weliswaar in de Wom staat maar dat het demonstratierecht sterker is en dat altijd spontane demonstraties worden gehonoreerd. Dat is niet afhankelijk van een burgemeester, dat is niet afhankelijk van de wetgever op dit moment, daar ligt gewoon jurisprudentie op. Wat niet wegneemt dat de hele reden waarom wij dit doen is dat wij ervoor willen zorgen dat we gewoon op de Dam wat beter kunnen plannen, dat de politie iets beter kan plannen met zijn inzet van mensen, dat dat gewoon af en toe helemaal spaak loopt. Ik heb u verteld, we hebben op een gewone zaterdag negen demonstraties op de Dam. In een gemiddelde Nederlandse stad hebben ze negen demonstraties per jaar, wij hebben er gewoon op een zaterdag negen op de Dam. Dus wat proberen wij? Ervoor te zorgen dat we dat wat beter van tevoren weten, dat de politie daar rekening mee kan houden bij de inzet van mensen, vooral ook vredeseenheden, zorgen dat ze vrij zijn, dat ze op de Dam zijn zodat het goed begeleid kan worden en de demonstraties veilig zijn.

Want onaangekondigde demonstraties lopen ook een groter risico op verstoring door anderen omdat wij dan slechter in staat zijn om ze te beschermen. Dus u doet eigenlijk alsof het een beperking is en dat vind ik naarmate het hardnekkiger wordt, dat geluid, iets bezwaarlijker worden. Omdat het namelijk geen beperking is, maar het is het reguleren van het vreedzaam verkeer op de Dam. Dat is wat wij ermee proberen. Waarbij wij geen enkele verdere beperking aan een demonstratierecht geven, maar wel zorgen dat mensen gestimuleerd worden om eerder een kennisgeving te doen. Dat is het. Nu zijn ze ook al verplicht om het te doen en waar wij voor zorgen is dat het om 72 uur in plaats van 48 uur gaat. Dus goed, ik hoop hiermee zoveel uitleg te hebben gegeven dat je daar geen principiële discussie over hoeft te voeren. Want het is dus niet zo dat wij het demonstratierecht op enige manier beperken. De beperking bestaat in de wet, de sanctiemogelijkheid bestaat in de wet, het demonstratierecht is in jurisprudentie sterk geworden waardoor het een kennisgevingtermijn is waarvan wij willen dat zoveel mogelijk mensen die volgen want dan kunnen we beter plannen.

39

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het kan ook betekenen bijvoorbeeld, dat voeg ik er nog aan toe, dat heb ik ook al in de commissie gezegd, dat het ertoe kan leiden dat we niet meer hoeven te verplaatsen. Ik heb bijvoorbeeld voor Black Friday demonstraties moeten verplaatsen omdat ze dan kort van tevoren bekend worden, het samenloopt met een enorme hoeveelheid bezoekers. En als je het veel ruimer van tevoren weet kun je misschien meer maatregelen nemen waardoor het wel plaats kan vinden en vreedzaam kan plaatsvinden. Dat in antwoord op het lid Bakker. Het lid Alberts zegt een plicht zonder sancties is onlogisch. Volgens mij heb ik dat net uitgelegd. Er staat in de Wom een plicht met een sanctiemogelijkheid van een boete in de tweede categorie, maar het demonstratierecht is sterker en in Amsterdam is er nog nooit een sanctie opgelegd. En wij hebben ook geen plannen om dat te gaan doen, maar die wettelijke mogelijkheid is er gewoon. Die is er al heel lang, die verandert niet met deze termijn. Wij voegen niks toe. Wij voegen geen sanctiemogelijkheid toe, die is er gewoon. Dus die kan ook bij andere termijnen op andere plekken opgelegd worden en ook door andere burgemeesters. U zegt, het geeft u een onlogisch gevoel. Gevoelens kun je niet ontkennen maar met gevoelens kun je ook niet discussiëren. Dus dat vind ik een beetje lastig, eerlijkheidshalve.

Want volgens mij bewandel ik gewoon een strakke lijn waarin ik uitleg dat er geen beperking in de APV wordt opgelegd aan het demonstratierecht, maar dat we alleen de kennisgevingtermijn verruimen. Ik heb in de commissie al gezegd dat als de omstandigheden wijzigen ook de regels kunnen wijzigen. Dus dat betekent, geen enkele regel is wat mij betreft onomkeerbaar die in de APV is opgenomen. En ja, als de demonstraties plotseling naar een heel laag niveau terugzakken, de politie dat prima allemaal kan plannen, dan is het met mij heel goed bespreekbaar dat je die kennisgevingstermijn weer verkort. Natuurlijk, het is een middel om een doel te bereiken van betere planning. Dan wou ik nog even stilstaan bij de opmerkingen over de site. Ik moet zeggen dat ik de discussie ook een beetje gek vind. We hebben namelijk zelf aangekondigd dat we de site gaan verbeteren. En op de site staat al een link naar demonstreren bijkans heilig. Die is daar al toegankelijk. Er stonden ook allemaal plaatjes bij. Eerlijkheidshalve, ik vond de site al prachtig maar mijn demonstratie-experts vinden dat die nog veel beter kan. Dat hebben wij zelf al aangekondigd, daar zijn wij mee bezig. En dan eigenlijk in uw enthousiasme gaat u mij nu opdragen om de site te verbeteren. Ja, dat heb ik echt niet nodig. Dus ik ontraad de motie want we deden het zelf al. De discussie wordt gesloten.

Openbare Orde en Veiligheid 13. Vaststellen van het Preventie- en handhavingsplan middelen 2025-2026 VN2025007115 Motie van het lid Khan inzake alcoholvrije jeugduren in sportkantines, nr. 198.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om in samenspraak met sportverenigingen, stadsdelen en GGD te komen tot een plan voor alcoholvrije jeugduren bij sportverenigingen (bijvoorbeeld tot 19:00 uur); - de raad hierover zo snel mogelijk te informeren.

40

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van het lid Khan inzake geen alcoholreclame in de openbare ruimte, nr. 199.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om in de eerstvolgende aanbesteding of contractonderhandeling met exploitanten van buitenreclame, een verbod op alcoholreclame (met eventuele uitzondering van alcoholvrij) op te nemen voor alle gemeentelijke abri’s en billboard. Motie van het lid Khan inzake nieuwe norm voor het terugdringen van alcoholgebruik, nr. 201.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om bij de volgende update van het preventie- en middelenbeleid, zowel in taal als in uitvoering, uit te dragen dat alcoholgebruik in Amsterdam een ernstig volksgezondheidsprobleem vormt, dat de huidige aanpak onvoldoende effect sorteert en dat daarom een nieuwe norm wordt vastgesteld die gelijkwaardig is aan de normering rond het terugdringen van tabaks- en nicotinegebruik; - in dit licht meetbare indicatoren te ontwikkelen en op te nemen die vergelijkbaar zijn met die van het rookvrij beleid; - deze indicatoren te richten op het verminderen van alcoholgebruik, het creëren van alcoholvrije omgevingen en het bevorderen van normverandering; - en deze indicatoren zoveel als mogelijk in lijn te brengen met de doelstellingen van het Nationaal Preventieakkoord. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan.

Het lid KHAN: Voorzitter, het moeten vier moties in totaal zijn van mijn kant. De eerste, zoals ik ook in de commissie aangaf, ik denk dat het veel meer nodig is om het problematisch alcoholgebruik tegen te gaan. Ik stel dat gelijk aan hoe er wordt omgegaan met het tegengaan van tabaksgebruik en zie dat daar nog veel winst te behalen valt. Het begint met de eerste motie en die gaat over taal. Spreek ook in het preventieplan in woord en daad uit dat we dit echt serieuzer moeten aanpakken en moeten terugdringen in lijn met het Nationaal Preventieakkoord, en daar horen ook meetbare indicatoren bij. Ten tweede, de gemeente moet ook zelf het goede voorbeeld geven. Net zoals vlees niet meer de norm is bij gemeentelijke evenementen vraag ik ook om alcohol niet meer de norm te laten zijn, maar ga in plaats daarvan voor alcoholvrij. Ten derde, alcohol drinken in sportkantines, dat is net zoiets als afvallen door een Big Mac te eten met een Cola-light. Ik snap ook wel dat het voor de derde helft, om het zo maar te zeggen, heilig is en dat sommige sportverenigingen ook die inkomsten nodig hebben. Maar laten we alsjeblieft wel kijken naar welke invloed dit heeft op de jonge generatie. Maak bijvoorbeeld afspraken met sportverenigingen om pas te gaan tappen na zes of zeven uur als de jongeren tot achttien jaar klaar zijn.

En tot slot, er is geen enkele discussie onder wetenschappers dat om dit problematisch gebruik terug te dringen je moet werken aan de zichtbaarheid. Op dit moment kunnen we niet ongezonde frisdranken promoten maar alcohol, daar kunnen we gewoon reclame voor blijven maken via de gemeentelijke abri's. Ik vind dat we daarmee moeten stoppen, net zoals ook gedaan wordt met bijvoorbeeld andere zaken die betrekking hebben op het normeren van goed gedrag.

41

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid HAVELAAR: Voorzitter, tijdens de commissie deed de burgemeester een toezegging rondom sportclubs, ook om met hen in gesprek te gaan om te kijken hoe ze minder afhankelijk kunnen worden van die opbrengsten. Voor mij was die toezegging reden om hier geen bijdrage te leveren. Wat wil het lid Khan nog meer dat de burgemeester doet dan wat ze al toegezegd heeft?) Die toezegging is eigenlijk al eerder gedaan door de wethouder Zorg een tijd terug. En het gaat erom dat er met de sportverenigingen wordt gekeken of een andere businesscase, een ander verdienmodel gerealiseerd kan worden. Ja, ik vind dat we echt veel, veel, veel meer stappen vooruit kunnen zetten. Als ik kijk naar de NIX18-campagne, het naleven van het houden aan de alcoholregels bij sportverenigingen is het laagste van alle sectoren. De sportverenigingen komen daar het laagste onder, met 8 procent uit mijn hoofd. Dus dat moet echt veel meer. (Het lid HAVELAAR: Maar wilt u, ik kom even niet op het woord, ik noem het nu even mystery shopping, maar wilt u zoiets dan? Dat op die manier handhavers incognito bij sportverenigingen langsgaan?) Als we een mystery guest zover kunnen inzetten, dan zou dat mooi zijn. Maar de realiteit is ook dat we te maken hebben met een handhavingstekort. Dus daarom heb ik dat zelf niet opgenomen. Maar ik heb in de motie staan, ga naar die sportverenigingen toe en maak met hen afspraken.

Op een positieve en constructieve manier insteken in plaats van zeggen we gaan handhaving daar meer op inzetten. Dus ik wil in gezamenlijkheid met die sportverenigingen dat er veel meer actie komt om die ongebreidelde aanwezigheid en daarmee ook de normalisering van alcohol tegen te gaan. (Het lid HAVELAAR: Maar los van de precieze formulering, dat is toch ongeveer exact wat de burgemeester toegezegd heeft in de laatste commissie? Dus wat gaat dan de motie anders doen dan de toezegging die we al gekregen hebben van de burgemeester?) Die toezegging lijkt helemaal niet op datgene wat ik beoog met mijn motie. Dus ik zie die overeenkomst niet op die manier. En ik denk ook dat het goed is om deze afspraken te maken met sportverenigingen. (Het lid NADIF: Ik vind het een beetje een gekke discussie want we hebben het preventiebeleid vastgelegd bij Zorg en daar hebben we al deze maatregelen als het gaat over ervoor zorgen dat we eerst het gebruik bijvoorbeeld gaan uitstellen en allemaal dat soort zaken, dat zit er allemaal in. Dus ik vind het ook een beetje ongemakkelijk dat we nu deze discussie voeren terwijl dit eigenlijk bij Zorg hoort. Want het preventiebeleid valt gewoon onder Zorg.

Dus ik zit ook een beetje te zoeken naar wat zijn we nu hier opnieuw aan het bespreken als we dit vorig jaar al vast hebben gelegd?) Aan de ene kant begrijp ik deze vraag, aan de andere kant is dat meer probleem voor het college. Want alcoholgebruik tegengaan, dat beslaat zoveel verschillende terreinen, niet alleen Zorg. Ik bedoel een andere motie gaat over gemeentelijke abri's, dat is Openbare ruimte, sport gaat over de portefeuille Sport. Ja het is ingewikkeld, maar dan wordt dat probleem van mij gemaakt als raadslid in plaats van dat het college gewoon met duidelijkheid moet komen over wat de gevolgen zijn van deze moties. En dit is een goed moment om dat in te brengen. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema.

42

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. En ik wil het lid Khan danken voor zijn inbreng. En het is net alsof hij naast mij heeft gestaan in de Burger King, want ik ben inderdaad de enkele keer dat ik zo’n Big Mac iemand die dan ter compensatie een Cola-light bestelt, dat klopt. Omdat ik dan denk dan val ik tegelijkertijd nog af ook. Dat is overigens nooit gelukt. Ik ga meteen naar uw motie. Ik moet wel zeggen, ik sluit me wel een beetje aan bij het commentaar dat het lid Nadif ook heeft omdat het plan ook besproken is met wethouder Scholtes die natuurlijk een veel sterkere verantwoordelijkheid heeft dan ik voor preventie, bijvoorbeeld bij sportkantines en op andere plekken. Maar ik loop er even met u langs. Want wij spreken vanzelfsprekend met één mond. Maak alcoholvrij standaard bij gemeentelijke evenementen, ik ontraad deze motie. De verantwoordelijkheid ligt bij de medewerker zolang zij alcohol buiten de werktijden nuttigen. Het is niet aan het college om aan die keuzevrijheid te tornen. Wel staat in het preventie- en handhavingsplan het volgende. Doel 4, de borrels, bijeenkomsten en bedrijfsuitjes van de grote werkgevers in Amsterdam zijn nicotinevrij, drugsvrij en alcoholarm. Actie 5, alcohol, drugs en medicijnbeleid op de werkvloer van de gemeente Amsterdam ... Deze zin wordt niet afgemaakt maar vinden we ook niet goed, bedoel ik maar te zeggen.

In ieder geval, het college gaat er daarbij vanuit dat daarmee voldoende maatregelen zijn genomen en wil niet een stap verder gaan en ontraadt dus de motie. Dan de alcoholvrij jeugduren in sportkantines, ik weet niet meer wie u de vraag stelde maar daar wil ik mij wel even bij aansluiten omdat er natuurlijk al is gezegd dat er overleg plaatsvindt met de sportkantines. Een van de strategische doelen is, verenigingen schenken geen alcohol in bijzijn van minderjarigen, dat staat er al in. Actie 7, daarbij is opstellen en naleving van alcoholbeleid als onderdeel van de gezonde sportomgeving en een businesscase wordt er gemaakt voor de alcoholarme sportverenigingen en dat heb ik u ook uitgelegd hoe dat in zijn werk zal gaan. Dat zijn de maatregelen die worden genomen, dus ik ontraad daarbij uw motie. Ja, ik wou dat ik ook wat beter nieuws voor u had maar het is in deze ronde niet heel positief. Dan geen alcoholreclame in de openbare ruimte, het contract voor abri’s en mupi's in Amsterdam loopt tot 31 december 2028. Bij een nieuw contract kunnen verboden op inhoud worden meegenomen in de aanbesteding voor een nieuw contract en voor deze concessie zal het beleidskader buitenreclame worden geactualiseerd en voor deze actualisatie zal er een gesprek gevoerd worden in de commissie MOW. Dus tegen die tijd is het waarschijnlijk zinvol om met deze motie te komen, maar nu niet.

Dus ik ontraad deze motie ook. Dan inzake een nieuwe norm voor het terugdringen van alcoholgebruik. Ja, er zit toch een verschil tussen alcohol en roken. Bij alcohol richten we ons voornamelijk op de honderd procent naleving van NIX18 in 2030, geen alcoholgebruik tijdens de zwangerschap, geen alcoholgebruik onder de achttien en minder overmatig en zwaar alcoholgebruik. En daarmee sluiten wij ons volledig aan bij de doelen die zijn vastgesteld in het preventieakkoord. De extra stappen die u wil zetten, die steunen wij niet. Dus ik ontraad deze motie. (Het lid KHAN: Voorzitter, ten aanzien van motie 199, dus als het gaat om de alcoholreclame bij de abri's verbieden. Ik snap de redenering van de burgemeester. Ik wil daarbij dan toevoegen, als er bij het nieuwe beleidskader dat hierover gaat, als dan vanuit een het college ook een reactie kan komen wat het college hiervan vindt om die alcoholreclame bij de gemeentelijke abri's, om dat te verbieden, dan wil ik die wel intrekken.) U heeft het nu over de aanloop naar 2028, dan zit er echt een ander college. Ik kan daar op dit moment echt niets over zeggen. Dat zijn politieke afspraken die na verkiezingen

43

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

worden gemaakt tussen coalitiepartijen en ik kan echt geen uitspraak doen over wat er dan in het beleidskader zal worden opgenomen. (Het lid KHAN: Nee maar dat is volgens mij helemaal niet aan de orde. Ik bedoel, het college zit er nu tot het volgende college, er worden nu allerlei afspraken gemaakt bij elke portefeuille, op elk terrein. Ik bedoel, dat betekent dat we niks zouden vooruit kunnen plannen wat er na 2026 komt. Ik denk dat het college prima nu kan zeggen we vinden het nu wel belangrijk om hiernaar te kijken, om wel onze mening hierover te geven dat we het ook onwenselijk vinden, net zoals er brede consensus is onder de medische wetenschap. En dan kan inderdaad een later college misschien iets anders vinden. Maar nu zou ik dat wel willen horen van de burgemeester.) Voorzitter, ik heb net al aangegeven dat in de commissie MOW dat uitgebreid besproken zal worden tegen die tijd. Ik ga die nu niet beleggen met een uitspraak van mijn kant. De commissie heeft dan alle tijd. U kunt dan een motie indienen als u hem niet ver genoeg vindt gaan. Maar ik ga er nu niet op vooruitlopen dus ik ontraad de motie. (Het lid KHAN: Dan nog even een laatste check, want ik ben even benieuwd.

Wat is dan nu het collegestandpunt over de inhoud van de deze motie? Niet per se of het dan tegen die tijd besproken moet worden, maar wat is het standpunt van het college op dit moment?) Ik zou u willen vragen om dat bij de commissie MOW aan de orde te stellen. Het lid KHAN: Een andere vraag van de orde, voorzitter. Want ik denk dat het de bedoeling is hier bij een raadsvergadering, ik snap dat het verschillende beleidsterreinen beslaat maar dan zou ik verwachten dat de verantwoordelijke wethouder hier dan aanwezig is. Burgemeester HALSEMA: Voorzitter, laat ik er dan even precies in zijn. Zoals u weet is er nu geen verbod op alcoholreclame buiten. Dus dat is het standpunt van het college. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Khan inzake maak alcoholvrij standaard, nr. 221.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om voortaan bij gemeentelijke catering en gesubsidieerde evenementen het uitgangspunt te hanteren van alcoholvrij, tenzij; - en alcohol alleen op uitdrukkelijk verzoek en onder voorwaarden beschikbaar te stellen. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De discussie wordt gesloten. Voorzitter: burgemeester Halsema Dierenwelzijn 3.

44

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Instemmen met het initiatiefvoorstel Amsterdam een duifvriendelijke stad van het lid Krom en kennisnemen van de bestuurlijke reactie VN2025-006027 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Voorzitter, de wereld staat in de fik en dan kom jij aan met een plan om het leven van duiven te verbeteren. Dat was de strekking van de bespreking in de commissie van dit voorstel en een drogredenering die je in de huidige tijd voor veel onderwerpen kunt gebruiken, lijkt me. Ook in deze zware tijden verdienen de meest kwetsbaren in onze samenleving aandacht en hulp als dat nodig is. En voorzitter, ik kan niet ontkennen dat ik na afloop van de commissie verdrietig was en boos omdat ik gewoonweg niet begrijp dat je dierlijk leed kan ontkennen, of alleen het leed van honden en katten belangrijk vindt en dat je weigert je te verdiepen in hoe dieren emoties kennen, pijn kennen, kunnen lijden aan de dingen die wij mensen ze aandoen. En ik begrijp dan ook echt niet dat je dan niet serieus wilt uitzoeken als college en raad of dit voorstel echt het verschil kan maken voor een dier dat in grote getalen met pijn leeft of ongezond moet leven door selectief om te gaan met dieren. Alleen de populaire dieren verdienen onze steun. En we vragen niet om veel, het is best wel simpel.

In de versteende delen van de stad leven groepen duiven waarvan bijna de helft met ontstoken en afstervende poten moet leven. En ze zijn ongezond door alle voedselresten die wij mensen op straat gooien en door een gebrek aan beschikbaar gezond voedsel. En daarom willen we dat deze dieren de zorg krijgen die ze nodig hebben vanuit de gemeente en daarnaast een pilot te doen met een duiventil, zodat we ze gezond voedsel aan kunnen bieden en ook zo de overlast voor de mensen kunnen verminderen. En het ontkennen van de wetenschap omdat het om dieren gaat, het verdraaien en niet serieus nemen van feiten, de cognitieve dissonantie die plaatsvindt rondom het leed van de meest kwetsbaren in onze samenleving, we zullen daar als Partij voor de Dieren altijd voor blijven strijden. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels. Wethouder PELS: Voorzitter, dank. Ik heb geen vragen gehoord dus ik gebruik vooral dit moment om de Partij voor de Dieren complimenten te maken voor het indienen van het voorstel. Want ik denk dat u daarmee wel weer ook dit thema en deze dieren op de kaart heeft gezet. En als mededierenvriend ben ik daar natuurlijk heel erg blij mee. Ik snap ook de teleurstelling maar tegelijkertijd hebben wij natuurlijk ook aangegeven vanuit het college, in 2006 hebben we al zo'n pilot gedaan in Amsterdam, die was niet succesvol.

Dat is ontzettend jammer maar dat kunnen we dus niet gaan herhalen omdat het binnen een hele kleine begroting van de Agenda Dieren dan geld gaat kosten dat we dan bijvoorbeeld bij de dierenambulance weg moeten halen, terwijl die juist ook voor de duiven zo ontzettend belangrijk werk doen, net als de vrijwilligers die zich hiervoor inzetten. (Het lid KROM: Voorzitter, die duiventil op de Dam werd door een stadsdeelbestuurder toendertijd wel degelijk als succesvol beschouwd. Dat was ook terug te lezen in het Parool. En daarnaast zijn we inmiddels bijna twintig jaar verder en zijn er onderzoeken die een positief resultaat laten zien rondom de duiventil in overvloed. Dus ik denk dat het dan toch een wat oude manier van denken is om, het zo maar te zeggen, door te zeggen dat het niet succesvol is. Dat is het wel degelijk. En we stellen ook voor om de dekking te halen uit het schoonmaken van de monumenten en de

45

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

gebouwen, want omdat je een duiventil neerzet zal je minder overlast qua poep en zo krijgen. Dus we hebben ook een dekking die niet binnen dierenwelzijn valt. Dus op zich zou ik tegen de wethouder willen zeggen, denk er nog eens heel goed over na. Want dat is echt een serieus probleem en ik nodig haar graag nog een keer uit om dat met mij te bekijken als ze daar nog steeds aan twijfelt.) Volgens mij ontken ik op geen enkel moment dat deze dieren in de knel kunnen komen in de stad. Daar ben ik ook de vrijwilligers die zich daarvoor inzetten ontzettend dankbaar. Maar bijvoorbeeld, ik ga niet over het budget van monumenten. Dus als mijn collega zegt nee, dan moeten we het toch uit de Agenda Dieren halen. En naast dat de evaluatie intern is dat de pilot niet succesvol is geweest, hebben we natuurlijk ook een ronde gedaan bij andere gemeenten en die kwamen tot eenzelfde conclusie. Dus het is breed gedragen dat we denken dit is niet de oplossing om hiermee aan de slag te gaan, dus daar sta ik bij. Dus in die zin, ik vind ik waardeer de uitnodiging enorm maar ik heb ook tijdens de commissie gezegd, duiven hanteren en andere vogels en daar de touwtjes vanaf knippen, dat deed ik allemaal in mijn vorige werk. Dat kan ik, ik weet wat het is, dus ik ontken dat op geen enkele manier.

Ik moet alleen ook even nadenken over hoe ik mijn agenda inricht en dit is gewoon iets wat ik al ken en niet nodig vind om dat nog een keer te bekijken of te doen. Ondanks dat ik het best leuk zou vinden. Maar het is gewoon een drukke week voor een wethouder. (Het lid KROM: Ik zou de wethouder nog een keer willen uitnodigen om echt naar de recente wetenschappelijk onderzoeken te kijken ten aanzien van de duiventil. De succesverhalen zijn echt talloos. Dus ik denk dat de wethouder daar winst te behalen heeft. En daarnaast, ik heb niet de illusie dat ik haar vandaag ga overtuigen, helaas. En ik vind het jammer en ik heb het idee dat er toch gewoon een groep dieren over het hoofd gezien wordt die echt gewoon lijden. Ja, daar ga ik het bij laten. Ik weet niet wat ik verder moet zeggen.) Zoals ik eerder aangaf, wij moeten een afweging maken helaas tussen verschillende dieren en het leed wat we zien omdat ze ook een beperkt budget hebben binnen de Agenda Dieren. Dan kijken wij naar wat succesvol is gebleken en wat we ook goed kunnen toepassen. Dat is dit helaas niet. Maar laten we gezamenlijk verder blijven zoeken wat we kunnen doen tegen dierenleed. Want volgens mij vinden we dat beide heel erg belangrijk.

De VOORZITTER: In de richting van het lid Krom zou ik nog willen zeggen dat we altijd als raad en college zeer veel waardering hebben voor de moeite die men zich getroost om initiatiefvoorstellen te doen. De discussie wordt gesloten. Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling 4. Overnemen van de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport Wmo-hulpmiddelen VN2025-006574 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen:

46

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van de leden Runderkamp, Alberts, Van Pijpen, Wehkamp en Staartjes inzake ga ruimhartiger om met complexe hulpvragen voor Wmo-hulpmiddelen, nr. 207.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de aanbeveling van het rekenkamerrapport om ruimhartiger om te gaan met complexe hulpvragen voor hulpmiddelen die strikt gezien niet medisch noodzakelijk zijn, maar wel de zelfredzaamheid van de Amsterdammer in kwestie kunnen vergroten, over te nemen in haar beleid; - dit beleid samen met betrokken partijen uit te werken in concrete afspraken voor in de uitvoering. Motie van de leden Runderkamp, Alberts, Van Pijpen, Wehkamp en Staartjes inzake maak afspraken over reparatietijden Wmo-hulpmiddelen, nr. 208.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in de komende inkoopprocedure voor Wmo-hulpmiddelen expliciete afspraken te maken over de reparatietijden, zodat Amsterdam de leveranciers contractueel kan aanspreken indien de afgesproken reparatietijden niet worden gehaald. Motie van de leden Van Pijpen, Wehkamp, Runderkamp, Staartjes, Alberts en Kabamba inzake versterk de rechtspositie van Amsterdammers met complexe ondersteuningsvragen in het proces van verstrekking en gebruik van hulpmiddelen, nr.

210.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in het op te leveren plan van aanpak voor de verbetering van het proces rondom hulpmiddelen de verbetering en/of versterking van de rechtspositie van aanvragers op te nemen; - hierbij creatief te kijken welke instrumenten voor gebruikers zijn toe te passen om indien nodig druk uit te oefenen om sneller en/of betere hulpmiddelen en aanpassing en reparatie daarvan door en voor gebruikers te (kunnen) realiseren; - hierbij ook te kijken naar mogelijkheden om bijvoorbeeld een second opinion in te voeren in plaats van direct in de bezwarenfase terecht te komen; - hierover in overleg te gaan met de gebruikers van hulpmiddelen zelf om ideeën hiervoor op te halen en te bespreken. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Dank u wel, voorzitter. De voorbeelden van Amsterdammers die lang moeten wachten op de levering of reparatie van hun hulpmiddel zijn talrijk en het zijn ook pijnlijke voorbeelden. Een jaar bezig zijn om de juiste passende rolstoel te krijgen, het is ronduit gekmakend. In het commissiedebat erkende de wethouder dat er zaken niet goed gaan en beter moeten als het gaat om de levering en reparatie van hulpmiddelen. De grondhouding van de wethouder om zaken op te pakken en te verbeteren beoordelen wij als SP positief.

Het is ook hard nodig en laat dat maar eens duidelijk zijn. Een aantal aanbevelingen uit het rapport willen we er voor nu extra uitlichten. Namelijk, luister in het aanvraagproces naar de zorgprofessionals zoals ergotherapeuten. We hebben gehoord dat die niet meegenomen worden tot nu toe, dus dat moet nu wel.

47

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Dan het volgende is, wees als gemeente niet star maar ruimhartig als om een tweede hulpmiddel wordt gevraagd. We hebben het erover gehad, een rolstoelfiets naast een rolstoelbus is geen luxe maar nodig om goed te kunnen meedraaien in de stad. En op dit punt steunen we dan ook de motie van het lid Runderkamp. Eventjes voor degene die het niet meegekregen hebben, dat debat, mensen die niet fysiek beperkt zijn, die hebben ook een fiets en een auto. Waarom zou je dat als fysiekbeperkte dan niet mogen? Want de ene keer ga je met de fiets en de andere keer met de auto. Dan, stimuleer samenwerking tussen leveranciers van hulpmiddelen. Concurrentie en marktwerking is namelijk niet de oplossing, samenwerking wel, zowel bij complexe als bij standaardhulpmiddelen. Wanneer leveranciers samenwerken zul je zien dat er wel een leenrolstoel beschikbaar is of onderdelen op voorraad zijn. Dan nog een aanbeveling, maak afspraken over de reparatietijden en onderzoek de mogelijkheden om de rechtspositie van Amsterdammers te verbeteren. En op dit punt steunen we de moties van het lid Runderkamp en het lid Van Pijpen, PvdA en GroenLinks. Tot slot nog één vraag. Het is een langgekoesterde wens van de SP en andere partijen in de raad om waar het kan bij mensen met een levenslange beperking meerjarige indicaties af te geven voor hulpmiddelen. Dit zodat mensen niet steeds de papiermolen door hoeven.

Er waren verder dat ICT-perikelen op het vlak. Liggen we nog steeds op koers om vanaf 2026 met meerjarige indicaties te gaan werken? En we zouden graag een terugkoppeling van de wethouder willen wanneer hij met de betrokken partijen uit het veld zoals Cliëntenbelang heeft gesproken over het verbeterplan en het proces van participatie. En dan heb ik nog een laatste vraag, dat is grappig, elke keer een laatste vraag. Maar dit is echt de laatste en dat heeft te maken met, dat heb ik al eerder met de wethouder besproken, dat is het omkeren van hoe je nu omgaat met een indicatie bij een kind wat nog in de groei is. Dus tegen de tijd dat je dat hele proces hebt doorgewerkt is die rolstoel alweer te klein, want het kind dat groei. En wij vonden het handiger als daar een soort omkering van zou zijn. Je gaat dus eerst dat hele gedoe, dat ding neerzetten en daarna werk je misschien de indicatie nog af. Heel lang geleden heb ik daar ooit eens een motie over ingediend. Hij blijkt te zijn verdwenen. Ik weet niet hoe het archief hier in het stadhuis werkt, maar hij is weg. Maar ik heb hem wel ingediend ooit, honderd jaar geleden, en ik zou graag willen dat we daar nog eens een keertje op terugkomen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen. Het lid VAN PIJPEN: Voorzitter, dank u wel.

Zoals wij hier zitten in deze raadzaal en besluiten nemen heeft invloed op het leven van mensen en hun omgeving. Dat is onze verantwoordelijkheid. Mensen zijn afhankelijk van onze besluiten, van ons beleid en van de uitvoering door het college en het ambtelijk apparaat. En als er nou één onderwerp is waarbij dat zo ontzettend belangrijk is, is het dit, hulpmiddelen. Mensen met een beperking zijn als geen ander afhankelijk van ons, van onze besluiten om gewoon hun leven binnenen buitenshuis te leven. En ik ben dan ook heel blij dat we dit onderzoek van de Rekenkamer hebben, ook op verzoek van ons als raad, om dit proces hoe dat gaat te onderzoeken. En het is goed nieuws dat het proces voor mensen met een eenvoudige ondersteuningsvraag relatief op orde is. Maar juist zij die het meest afhankelijk zijn, zijn dus niet goed bij ons af. En er moet echt heel veel gebeuren om dit te verbeteren. We hebben daar vorige week al uitgebreid over gesproken in de commissie en ik ga dat niet allemaal herhalen. En ik ben heel blij met de inzet van deze raad en ook van de wethouder om het echt ook aan te gaan pakken. De uitgebreide bestuurlijke reactie en het rapport zelf kunnen we wel grotendeels delen, maar

48

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

op een aantal punten mag en moet het wat ons betreft echt nog versterkt worden. En dat er nog een plan van aanpak komt biedt dus ook kansen, en ik heb ook heel goed gehoord dat de wethouder heeft gezegd dat het voor hem een erezaak is om dat te verbeteren en daar zullen we me ook zeker aan houden. Want ik vind dat dat het van ons allemaal een erezaak moet zijn om mensen die zo afhankelijk zijn ook goed te bedienen. Maar als ik dan kijk naar de bestuurlijke reactie, ik heb dat vorige week ook gezegd, dan moet daar echt ook de bril waarop we naar het proces kijken, maar ook naar dit rapport kijken, echt nog wel verbeterd en nog wat scherper gesteld worden, die rode draden, op de belangen en de rechtspositie van de gebruikers. En ook door ruimhartiger te zijn, door het reparatieproces te verbeteren. En dank ook aan collega Runderkamp voor de moties die ik ook zeer ondersteun daarvoor. En ook om de rechtspositie en de positie echt van de gebruikers zelf te versterken, daar heb ik ook een motie voor en die dien ik ook met een groot deel van deze raad in en ik beveel hem dus van harte aan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Runderkamp. Het lid RUNDERKAMP: Dank, voorzitter. Het rekenkamerrapport over de toegankelijkheid tot rolstoelen en scootmobiels in Amsterdam, de conclusie van de Rekenkamer is kraakhelder.

De ondersteuning van Amsterdammers met een complexe hulpvraag moet beter. En we hebben het er uitvoerig over gehad vorige week in de commissie, dus dat hoeven inderdaad niet hier over te doen. Maar ik wil wel graag alvorens we overgaan tot de moties illustreren waar het nou over gaat. En daar wil ik het voorbeeld aanhalen wat in het ervaringsboek van Cliëntenbelang staat over een meisje van veertien, volledig rolstoelafhankelijk. Sinds de zomer van 2024 heeft zij een nieuwe rolstoel nodig, was daar maandenlang op aan het wachten. Er zijn een aantal dingen verkeerd gegaan in het bestelproces, in het meetproces en na maanden wachten was de rolstoel klaar. De nieuwe rolstoel bleek echter niet te passen en nu moet zij weer opnieuw het hele meetproces in en is de rolstoel pas na de zomer van 2025 klaar. En ik wil hier benadrukken, dit is de uitzondering, dit is niet de regel, maar het illustreert wel de noodzaak om hier gewoon iets aan te gaan doen. Dit kunnen we niet accepteren. En ik ben blij met de reactie van het college op het rekenkamerrapport. Ik zie uit naar het plan van aanpak in september, maar vooruitlopend daarop alvast twee moties. De behandeling van mensen met complexe hulpvragen, uit het rekenkamerrapport blijkt heel helder dat Amsterdammers met een complexe hulpvraag slecht toegang hebben tot hulpmiddelen die niet strikt noodzakelijk zijn.

Het lid Alberts illustreerde dat ook mooi met de fiets, maar deze verhogen dus wel enorm die zelfredzaamheid. En te vaak worden deze aanvragen in eerste instantie afgewezen om dan in tweede instantie alsnog te worden toegewezen. Daar gaat het college ook onderzoek naar doen, hoe kan dat nou dat er zo'n verschil zit tussen die eerste en die tweede aanvraag. Maar ik roep ook op middels een motie om nu in eerste instantie die aanvragen al ruimhartiger te indiceren, ook conform het convenant, het VNG-convenant wat het college heeft ondertekend. En dan de tweede motie, die gaat over de reparatietijden. Momenteel zijn er geen afspraken met leveranciers over de reparatietijden en als rolstoelbezitter wil je wanneer je rolstoel kapot is gewoon duidelijkheid wanneer is je rolstoel ongeveer klaar. Anders dan zit je gewoon maanden, weken, ik weet niet hoe lang in onzekerheid wanneer je weer in je eigen rolstoel terechtkunt. En volgend jaar komt er een nieuwe inkoopprocedure. De voorbereidingen daartoe starten deze zomer en in mijn motie roep ik het college op om nu expliciete afspraken te maken met de nieuwe leveranciers over deze reparatietijden zodat de gemeente ook kan sturen op contractuele afspraken met de leveranciers.

49

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wehkamp. Het lid WEHKAMP: Dank u wel, voorzitter. Veel dank aan de Rekenkamer voor het rapport en ook aan het college voor de beantwoording. Ik ben blij hoe het college hiermee omgaat. En ook dank aan Cliëntenbelang voor het ervaringsboek dat zij hebben gemaakt, het kleurde dat rekenkamerrapport wat meer in. En je kunt je voorstellen als je dan zo lang moet wachten op een rolstoel, zoals het lid Runderkamp net deelde, dat dan je autonomie of je zelfbeschikking ook enorm naar beneden gaat. En ik vind het dus heel belangrijk dat wij daar iets aan doen. Ik steun ook de moties van GroenLinks en PvdA die ze hierop hebben ingediend. Ik heb nog één vraag die bleef na de commissie, uit het ervaringsboek ook. Dat gaat over een ergotherapeut en die zegt in andere gemeenten kunnen we een Wmoaanvraag gewoon schriftelijk indienen of via DigiD. Hier kan dat niet. Kunnen we daar ook niet mee aan de slag? En dat lijkt me ook wel een goed idee, want als je het schriftelijk indient dan heb je zelf het verhaal. Want ik lees ook in het ervaringsboek dat soms gewoon verhalen of informatie kwijtraakt of niet goed worden overgenomen en misschien is het daar ook wel een oplossing voor. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Dank u wel, voorzitter.

De Vonk onderschrijft uiteraard ook het belang van goede, toegankelijke en rechtvaardige ondersteuning voor mensen met zorgbehoeftes. Het rekenkamerrapport onderstreept dat er dringend verbeteringen nodig zijn, vooral voor mensen met complexe zorg en hulpvragen. We zien dit dan ook als een kans en een verplichting aan de gemeentelijke dienstverlening om te verbeteren vanuit een sociaal, rechtvaardig en inclusief perspectief. Eigenlijk is de belangrijkste strekking die hieruit voortkomt dat Amsterdam tot nu toe onvoldoende een visie heeft ontwikkeld op de Wmo en daardoor soms mensen enigszins in een limbo belanden. Niet met opzet, maar dat is wel een beetje het gevolg van het gebrek aan visie en regie die dan gepakt wordt door private partijen, omdat de juiste kaders ontbreken. We hopen dan ook dat de wethouder hier inspiratie uit kan putten, inspiratie om de positie van kwetsbare cliënten als uitgangspunt te nemen voor een te ontwikkelen visie hierop. Een visie waarin mensen met een beperking en vooral zij met complexe hulpvragen centraal komen te staan. We willen dan nog eens benadrukken dat de uitvoering niet alleen maar aan de maatstaven van wettelijke verplichtingen zouden moeten voldoen, maar ook moeten inspelen op de diversiteit van de levensbehoeftes en omstandigheden van Amsterdammers. Want juist in Amsterdam zouden we voorop moeten lopen.

Dat vraagt om maatwerk, respectvolle communicatie en actieve cliëntenparticipatie. Het college moet de gemeenteraad niet alleen informeren, maar betrek ons bij het monitoren van de verbeteringen. Transparantie over afspraken met leveranciers, prestatie-indicatoren en aanbestedingen zijn essentieel, maar ook het recht van cliënten en de belangenorganisaties om invloed uit te oefenen op dit beleid en de uitvoering moet praktisch gewaarborgd worden. De aanbestedingsprocedures zouden tenslotte niet alleen maar gericht moeten zijn op kostenefficiëntie en technische kwaliteit, maar ook op inclusiviteit, culturele sensitiviteit en sociale duurzaamheid. Eigenlijk kunnen we het heel specifiek samenvatten in deze oproep. Neem niet alleen die vijf aanbevelingen van de Rekenkamer onverkort over, maar voeg hier een zesde aanbeveling aan toe. Namelijk het richten op het borgen van de inclusie en sociale

50

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

rechtvaardigheid in het hele Wmo-hulpmiddelenbeleid. Het gaat hier namelijk juist om kwetsbare mensen voor wiens behoeftes meer begrip en ruimte moet komen vanuit een brede integrale blik. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes. Wethouder SCHOLTES: Dank u wel, voorzitter en ook dank aan de raad. Ik denk dat we ook een goede bespreking hebben gehad in de commissie waarbij we allemaal voelen dat dit echt beter moet. We zijn natuurlijk langer bezig met dit onderwerp en het lid Runderkamp heeft er ook veel aandacht voor gevraagd. En ik heb u aangegeven, we hebben intensiever contact met die leveranciers, we hebben verbeterplannen die ook echt tot verbetering leiden. Ik heb al aangekondigd dat we in de aankomende inkoopprocedure meer afspraken willen maken, bijvoorbeeld ook over die reparatietijden. De basis is redelijk op orde, zegt de Rekenkamer en tegelijkertijd het is gewoon echt niet goed genoeg voor Amsterdammers die een hulpmiddel nodig hebben. En ik wil niet dat Amsterdammers voelen dat ze altijd moeten vechten om de zorg te krijgen die zij of hun kinderen nodig hebben. En daarom heb ik het ook een erekwestie genoemd inderdaad om dit beter op orde te gaan krijgen. En zo voel ik het ook echt oprecht. En ik weet dat dat ook geldt voor deze gemeenteraad. Ik wil de Rekenkamer in ieder geval ook bedanken voor dit onderzoek.

We hebben het ook gehad in de commissie over volgt het college alle aanbevelingen wel op. Ja, zo voel ik dat. We hebben wat discussie gehad over hoe dan. Maar de houding moet zijn hoe dan wel en niet hoe dan niet. En dat heb ik ook goed gehoord vanuit de raad. En laat ik daarmee snel naar de moties en ook de vragen gaan die mij zijn gesteld. Allereerst constateer ik dat het lid Alberts nog langer actief is op het stadhuis dan ik. Ik liep voor het eerst in 2007 hier rond maar uw motie, is 25 jaar oud en die konden we inderdaad niet vinden. Tegelijkertijd kan ik daar wel iets over zeggen. Dus we kunnen daar denk ik op een later moment nog op terugkomen, maar ik weet in ieder geval dat nu kinderen die hulpmiddelen aanvragen kunnen bij Reade aankloppen voor de Wmo-accenten en dienstverlening en dan krijg je ook een casemanager en een productadviseur. En daarmee lopen de stappen van het indiceren en het selecteren parallel, dus dat moet daardoor ook beter lopen en indiceren is niet opnieuw nodig bij vervanging van de rolstoelen. En ik denk ook dat het belangrijk is om te melden dat meerjarige indicaties bij hulpmiddelen en rolstoelen, die zijn er al. Ik denk nu maximaal vijf jaar, dat moet ik even checken. Bij de andere Wmo-voorzieningen, dat komt eraan als we ICT op orde hebben.

Ik ga er nog steeds vanuit dat het voorjaar 2026 lukt maar u krijgt van mij een update over de vervanging van het ICT-systeem op korte termijn. En ik wil toch ook even een compliment uitspreken aan het lid Haijen, dat in de commissie OZA vanuit een persoonlijke ervaring ook vertelde hoe het is als je moet kiezen tussen hulpmiddelen die je eigenlijk allemaal nodig hebt. Ik heb ook vaker daar mensen over gesproken, dus ik heb ook toegezegd dat ik ook daarnaar ga kijken hoe we dat kunnen gaan aanpassen, zodanig dat er niet onnodig veel mensen wordt gevraagd om iets te kiezen wat ze allemaal toch gewoon nodig hebben om zelf of met hun kinderen deel te kunnen nemen aan de maatschappij. Het lid Wehkamp heeft mij gevraagd kunnen we meer digitaal doen. Het college is bereid om te kijken naar de mogelijkheden voor die aanvragen ook inderdaad digitaal te gaan doen. Dat kan misschien via MijnAmsterdam, dat kan ik met collega Van Buren bespreken of op een andere manier, maar daar ga ik in ieder geval naar kijken.

51

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De bijdragen van de leden Van Pijpen en Runderkamp zal ik verder beantwoorden in de preadvisering voor de moties. Ik ga gewoon bij voorbaat zeggen, ik ben positief over alle moties. Ik denk dat die onderstrepen het belang dat we met zijn allen hebben. Ik denk dat die ook nader vormgeven en sturen de uitwerking van de aanbeveling van de Rekenkamer waar ik natuurlijk nog later op ga terugkomen. Ik zal ook bij de uitwerking van deze moties kijken naar hoe dan wel en niet naar hoe dan niet. En ik wil eigenlijk alle leden bedanken voor deze moties en dus aandacht voor dit belangrijke onderwerp. De discussie wordt gesloten. Grond en Ontwikkeling 7. Vaststellen van de actuele saldi van actieve grondexploitaties Vereveningsfonds en Zuidas en kennisnemen van het Meerjarenperspectief Grondexploitaties Vereveningsfonds 2025 VN2025-004703 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Havelaar en Von Gerhardt inzake stop structurele uitname uit het Vereveningsfonds, nr.

212.25 Verzoek het college van burgemeester en wethouders: - per direct te stoppen met alle structurele uitname uit het Vereveningsfonds; - de huidige structurele afdracht van 24 miljoen euro per jaar aan de algemene middelen met ingang van het begrotingsjaar 2025 te beëindigen; - bij de Voorjaarsnota 2025 met voorstellen te komen hoe eventuele incidentele uitnamen in de toekomst alleen nog kunnen plaatsvinden bij een positief saldo van het Vereveningsfonds; - de raad halfjaarlijks te informeren over de financiële gezondheid van het Vereveningsfonds, inclusief prognoses en risico's. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar Het lid HAVELAAR: Dank u wel, voorzitter. En ik heb het commissiedebat over het Vereveningsfonds met groeiende verbazing gevolgd. Dit college heeft het talent om mensen die langskomen bij de enkels vast te pakken, om te keren, leeg te schudden en als ze niks meer hebben te zeggen ja maar wij hebben geen geld en de markt verdient zoveel. De feiten liegen er niet om. Het Vereveningsfonds is geslonken tot een schamele 41 miljoen. Dit college haalt er structureel enorme bedragen uit en slaagt er ook nog eens in om er het minste in terug te laten vloeien. Want de grondopbrengsten zijn de laagste sinds 2013, lezen we in de Voorjaarsnota.

Ondertussen lezen we in de stukken dat de grondprijzen vooral hoog moeten blijven, want anders komt er niks meer binnen. Maar de prijzen zijn al torenhoog en juist daarom komt er niks binnen. Het rekent niet meer rond. De wethouder deed in de commissie zijn best om ons gerust te stellen. Het fonds is solide, zei hij, terwijl de cijfers het tegendeel bewijzen met 100 miljoen verlies en de laagste inkomsten sinds 2013. Ik heb daarom twee vragen aan de wethouder. De eerste is, wat zijn nou de concrete plannen om de negatieve kasstroom per jaar te stoppen? En mijn

52

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

tweede vraag is, wat is de vroegst mogelijke datum waarop het structureel uitnemen uit het Vereveningsfonds voor algemene middelen kan stoppen? Want wat het CDA betreft stoppen we per direct met structureel geld uit het fonds te halen. En daarvoor heb ik een motie ingediend. We moeten stoppen om het Vereveningsfonds te behandelen als een linkse pinautomaat. We moeten er weer geld op zetten en daarom steun ik ook de motie die het lid Von Gerhardt zo meteen gaat indienen om het bedrag snel weer op peil te brengen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Taj. Het lid TAJ: Dank, voorzitter. En voor ik verderga wil ik mijn collega Anneke Veenhoff natuurlijk danken voor het harde werken in de commissie hiervoor. En ik ben eigenlijk blij met de antwoorden van de wethouder tijdens het commissiedebat. Want hij onderschreef eigenlijk onze lijn die duidelijk werd benoemd door collega Veenhoff waarin we eigenlijk zeggen het fonds is robuust, we hebben bewuste keuzes gemaakt de afgelopen periode om betaalbare woningen toe te voegen aan de stad en we moeten vooral voor de lange termijn, dat betekent na vijf jaar, gaan kijken hoe houden we het fonds robuust. Wij kijken dan ook met smacht uit naar de uitwerking van de menukaart, zoals toegezegd door wethouder Van der Horst eerder en zullen dan ons beraden natuurlijk op wat wijsheid is.

(Het lid VON GERHARDT: Ik vroeg me af wat GroenLinks precies robuust vindt aan het feit dat het fonds eigenlijk twee keer op rij meer dan honderd miljoen verlies heeft gemaakt.) Het fonds is robuust omdat we kunnen zien in de risicoanalyse zoals in de MPG geschetst, dat we zelfs in het meest slechte scenario eigenlijk boven de bufferzone blijven. En dat is voor ons robuust. (Het lid VON GERHARDT: Dat is natuurlijk een manier hoe je daarnaar kunt kijken. Maar wat je wel ziet is dat we daardoor geen plannen meer vast kunnen stellen. We hebben nog 40 miljoen om plannen vast te stellen. Die gaan we allemaal in 2025 opmaken, dan is dat potje leeg, is er geen ruimte meer. En dan zegt GroenLinks dat vind ik robuust. Dan vraag ik me af, wat is daar precies robuust aan.) Volgens mij heb ik net gezegd wat ik robuust vind en wat ik ook zie in de MPG is dat we dus negatieve plannen zoals die geschetst zijn voor de komende vijf jaar kunnen we gewoon waarmaken. Ik zie ook positieve plannen die geschetst staan. Zoals u zelf aangaf tijdens het debat kunnen we de winstneming daarvan pas later doen. Dus ik ga ervan uit dat het fonds robuust blijft. Dat neemt niet weg dat we voor de lange termijn inderdaad met zijn allen moeten kijken wat willen we dan. (Het lid VON GERHARDT: Hier maakt GroenLinks een klein foutje. Dat is niet erg, dat kan gebeuren.

Maar er kunnen alleen nog maar in 2025 plannen vastgesteld worden. Daarna is dat geld op. Dus in 2026, 27, 28 en 29 moeten we het doen met het feit dat daar geen ruimte meer voor is. Vindt GroenLinks het werkelijk robuust om te zeggen, na 2025 gaan wij geen nieuwe grondexploitaties meer vaststellen, dus het maakt ons niet uit dat we dan de jaren daarna eigenlijk veel minder woningen kunnen gaan bouwen?) Nee, volgens mij is ligt het denkfoutje bij de VVD juist heel erg. Want wat ik heb gelezen in het MPG, is dat we de plannen voor de komende jaren, dus niet alleen voor 2025, kunnen waarmaken. Er is genoeg vereveningruimte, om die plannen uit te voeren. En we gaan kijken met zijn allen naar de uitwerking van die menukaart hoe doen we dat

53

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dan voor de langere termijn. Maar de komende vijf jaar, dat is duidelijk geschetst in het MPG, is er voldoende ruimte. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Von Gerhardt, Havelaar en Van Berkel inzake voldoende vereveningsruimte, nr. 224.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - maatregelen te nemen die ervoor zorgen dat er in 2026 minimaal voor 50 miljoen aan vereveningsruimte beschikbaar is. Motie van het lid von Gerhardt inzake versnel de woningbouw, nr. 225.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om het gebrek aan vereveningsruimte geen belemmering te laten zijn voor het versnellen van de woningbouw door komende grondexploitaties financieel zo positief als mogelijk te maken. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, na twee jaar 100 miljoen verlies geleden te hebben op de woningbouwplannen van deze gemeente en na het toch wel luttele 300 miljoen of 400 miljoen trekken van het geld uit het Vereveningsfonds voor leuke dingen voor links is het potje op. En dat betekent dat de woningbouw gaat stilvallen in Amsterdam. Tenminste, we kunnen op termijn geen negatieve plannen meer vast gaan stellen.

En de VVD ziet dat als een probleem, want de vereveningsruimte gaat nu een reden zijn wat het tempo van onze bouw gaat bepalen. En dat is zorgwekkend omdat we zoveel mooie betaalbare woningen nodig hebben. (Het lid ASLAMI: Voorzitter, alle steun voor mooie betaalbare woningen, daar vinden de fracties van D66 en de VVD elkaar in. Maar het lid Von Gerhardt noemt net de grepen uit het Vereveningsfonds. Kan het lid Von Gerhardt noemen waar dat allemaal naartoe is gegaan?) Nee, dat kan ik niet want het is zo bam in de algemene middelen gestort en gegaan waarschijnlijk naar alle leuke dingen die links anders niet kon betalen. (Het lid ASLAMI: Dit wordt wel heel interessant. Want vindt het lid Von Gerhardt bijvoorbeeld het herstellen van de kades en muren in Amsterdam een leuke linkse hobby?) Nee, dat vind ik noodzakelijk. (Het lid ASLAMI: Dan constateer ik dat het lid Von Gerhardt en daarmee de fractie van de VVD het noodzakelijk vindt dat er af en toe ook wat middelen van het Vereveningsfonds naar de algemene middelen gaan.) Nee, dat vind ik helemaal niet. Want je kunt natuurlijk ook gewoon bezuinigen, 20 procent van de ambtenaren eraf. Je kunt stoppen met allemaal diversiteitsprogramma's, geen nieuwe Meervaart doen, je kunt ook geen OBA Next gaan bouwen. Je hebt honderden manieren om voor tientallen miljoenen extra capaciteit te hebben om te kunnen investeren.

Maar nee, wat doet dit college dat zo graag zegt betaalbare woningen te willen bouwen? We pakken het potje om betaalbare woningen te bouwen en we gebruiken dat voor onze plannetjes. Nee, als je dat dan echt zegt, dat je betaalbare woningen wil bouwen, waar we

54

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

het allemaal volgens mij over eens zijn, dan moet je ook water bij de wijn doen. Dan moet je zeggen dat potje dat voor betaalbare woningen is dat gebruiken we voor betaalbare woningen en als je allemaal leuke linkse plannetjes uit wil voeren, dan ga je bezuinigen op andere dingen die je minder belangrijk vindt. Het is niet en, en, en, want dan zie je waar we nu komen en dat is namelijk dat we nu geen woningen meer kunnen bouwen. (Het lid TAJ: Volgens mij is daar het verschil tussen de VVD en wat mij betreft de fractie van GroenLinks. Wij vinden al die zaken belangrijk en OBA Next is ook belangrijk. Maar ik heb een andere vraag voor de VVD. Hoe reflecteren zij op het feit dat er eigenlijk voldoende in het Vereveningsfonds zat, ruim voldoende zelfs, te veel eigenlijk als je terugkijkt door de winsten die in het verleden zijn gemaakt. En dan is het toch logisch dat je dan middelen inzet die extra zijn om die terug te laten vloeien naar dit soort belangrijke infrastructurele projecten, naar herstel van kades en muren, et cetera?) Het grote verschil tussen de VVD en GroenLinks is dat de VVD voor prudent financieel beleid is en dat GroenLinks, zoals ze zelf zeggen inderdaad, is voor we willen maar alles, keihard rijden we ergens tegenaan en dan komen we erachter dat we al het geld hebben opgemaakt. Dat is inderdaad een groot verschil.

Dat kan, dat mag, maar de VVD is voor financieel prudent beleid. (Het lid TAJ: Nee, volgens mij is GroenLinks juist voor prudent beleid. En dat heb ik ook duidelijk gemaakt, net in mijn bijdrage. Het fonds is robuust en blijft robuust. We moeten voor de lange termijn keuzes maken om het fonds robuust te houden. Daar kunnen we samenwerken. Dus mijn hand steek ik graag uit naar de VVD om samen daarin op te trekken, hoe kunnen we het fonds robuust houden terwijl we nog steeds betaalbare woningen mogelijk maken in Amsterdam. Want dat is volgens mij het verschil. De VVD wil een stad voor alleen maar mensen die in de vrije sector kunnen huren en de rest niet. En dat is volgens mij het verschil tussen de VVD en GroenLinks.) Nee, hier maakt GroenLinks weer een fout. Ik wil vooral koophuizen gaan bouwen, dus minder huur, meer koop. Dat is volgens mij ontzettend belangrijk. En daarnaast zie ik deze handreiking van GroenLinks, ik heb een motie ingediend om ervoor te zorgen dat ook de komende jaren nog voldoende vereveningsruimte is om plannen vast te stellen. Dus ik neem aan dat GroenLinks daar voor gaat stemmen. Ik was eigenlijk al bijna klaar met mijn betoog, want we hebben al heel veel in de commissie gezegd. Er is volgens mij één ding hartstikke belangrijk en dat is niet dat het financiële beleid van Amsterdam ervoor zorgt dat we geen betaalbare woningen meer kunnen bouwen.

Want we zijn het in deze raad over heel veel dingen oneens, over één ding zijn we het eens en dat is dat we meer betaalbare woningen nodig hebben. Laten we er dan ook voor zorgen dat wij als gemeente geen belemmering zijn en dat de financiële situatie van Amsterdam op orde is zodat we ook die woningen kunnen gaan bouwen. Laten we dat niet voor na de verkiezingen doen. Laten we die keuzes nu maken, vandaag de dag, want uiteindelijk mag er geen dag verloren gaan in het bouwen van woningen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u, voorzitter. Een prachtig bureaucratisch onderwerp, dat Vereveningsfonds. Maar inderdaad, met hele grote gevolgen voor de woningbouw in de stad. Het fonds is nu aan de lage kant. Ik zie eigenlijk twee factoren. Het

55

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

lid Havelaar wees erop het grondbedrijf rekent zulke hoge grondprijzen dat de projectontwikkelaars het niet meer kunnen rondrekenen en dan komt er dus niks meer binnen. Dat is één factor. De andere factor die steeds belangrijker wordt is de netcongestie, het gewoon niet kunnen aansluiten van nieuwe gebouwen op het stroomnet. Hoe hebben we ooit aan die energietransitie kunnen beginnen? It beats me. Dan wil ik dus van de wethouder horen wat nou die onderlinge verhouding is van die twee factoren die ik noem, te hoge grondprijzen en de netcongestie. Dan heb ik gezien in de stukken dat de corporatiesector, die wordt heel erg begunstigd in het Vereveningsfonds en zo. Dus de grondprijzen de vrije sector zijn veertien keer duurder voor dan de corporatiesector. Misschien dat daar iets aan kan gebeuren. Ik wil dan wijzen ook op wat ligt tussen vrije sector en woningcorporaties, namelijk de wooncoöperaties, mensen die zelf hun gebouw oprichten. En de grondprijzen daarvoor vind ik zouden richting de corporatiesector moeten omdat het is ook collectief opdrachtgeverschap, zogezegd, en het is heel mooi dat mensen dus zich aaneensluiten om hun eigen gebouw op te richten. Amsterdam heeft daar goede ervaringen mee. Dus wat wil de wethouder doen om die wooncoöperaties meer van de grond te krijgen? Dank u. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts.