20250611 gemeenteraad verslag middag

Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, misschien moet er toch eens even een juridisch adviesje worden ingewonnen want het staat mij bij dat festivals een vergunning nodig hebben vanwege geluid en lawaai, enzovoort. En dan zou je dus aan die vergunningseisen kunnen stellen dat het een stand alone-operatie moet zijn, dus niet in handen van een enorme investeerder die daarboven hangt. Dat zou een vergunningsvereiste kunnen zijn. Wethouder MELIANI: Ik heb het vermoeden dat we dit al een keer hebben gedaan maar ik ga dit toch nog even voor u checken. Dus dank voor de suggestie. Vragen van het lid Von Gerhardt inzake suggestief taalgebruik in het boek Mijn Jarige Stad 750 jaar Amsterdam De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: Je hebt vast weleens gehoord dat de prijzen van huizen steeds hoger worden. Dat is al heel lang zo en daarom zijn er rijke mensen die huizen kopen om die later weer met winst te verkopen. Lekker makkelijk. Je koopt een huis, wacht tot dat duurder is geworden en verkoopt het later weer met winst. Je hoeft niets te doen om rijk te worden, alleen even geduld te hebben. Die boodschap staat in een kinderboek dat wij als gemeente Amsterdam naar basisschoolkinderen sturen.

Voorzitter, hiermee vertellen wij tegen onze jeugd, tegen onze kinderen van een jaar of acht, negen, tien of elf dat het fout is om een huis te kopen, dat het alleen maar is voor rijke mensen. En daar kun je om lachen en daar kunnen jullie hier nu allemaal om lachen, maar dit is heel serieus. Want hiermee zeg je als gemeente eigenlijk tegen iedereen die in deze stad zijn best heeft gedaan om een huis te kopen, u doet dat alleen maar om lekker een smak met geld te verdienen terwijl die mensen gewoon een woning willen hebben om te wonen. En tegen al die mensen die in onze stad investeren, institutionele beleggers maar ook mensen die zelf een huisje verhuren, vaak ook gewoon tegen een hele normale huurprijs, zeggen we u doet dat alleen maar om rijk te worden, om te graaien. En als de boodschap is die wij als gemeente

21

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Amsterdam naar onze jeugd willen geven dan denk ik dat we ons echt achter onze oren moeten krabben. Want we gooien hier een grote groep over één lijn. En daarom vraag ik aan de wethouder, vindt deze wethouder echt dat iedereen die een huis koopt een graaier is? Is dat de mening van dit college? Vindt de wethouder ook dat we op deze manier met onze institutionele beleggers om moeten gaan die zorgen voor huurhuizen voor heel veel Amsterdammers? Vindt de wethouder ook dat we op deze manier met onze particuliere beleggers om moeten gaan die vaak ook tegen hele normale prijzen huizen verhuren? En hoe kijkt de wethouder terug op het feit dat dit in een boekje is gekomen dat naar basisschoolkinderen is gestuurd. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Moorman voor de beantwoording. Wethouder MOORMAN: Voorzitter, het is niet aan het college om te oordelen over de inhoud of over de kwaliteit van sommige mondelinge vragen maar sommige vind ik wel leuker om te beantwoorden dan andere. Ik heb eerder al een vraag beantwoord over het boek. Daarbij heb ik ook gezegd dat het boek juist bedoeld is voor alle kinderen in Amsterdam om er zo veel mogelijk bij te horen. Het boek is niet onder onze redactie uitgebracht, de auteursrechten liggen bij de auteur, een vermaarde kinderboekenschrijver, en bij de uitgever.

Maar het boek is, naast het feit dat iedereen er een fijn plezier van moet krijgen, ook bedoeld om met elkaar het gesprek aan te gaan over de geschiedenis van Amsterdam. En zo is een van de dingen in de geschiedenis van Amsterdam, en als het lid Von Gerhardt de pagina iets verder had doorgelezen, had hij dat ook kunnen zien, dat vijftig jaar geleden, want zo is dat ingeleid inderdaad, vijftig jaar geleden er veel rijke mensen waren die gebouwen in de binnenstad kochten om eraan te verdienen. Die panden stonden verder gewoon leeg, want ze hadden al een huis waarin ze woonden. En tegelijkertijd waren heel veel mensen op zoek naar een betaalbare woning in Amsterdam. Deze pagina gaat over het kraken in Amsterdam en is bedoeld om met elkaar vervolgens het debat aan te gaan, wat vind jij? Mening 1, kraken moet weer mogen, huizen zijn om in te wonen. Mening 2, van andermans spullen afblijven. Ik zou zo maar zeggen dat is een mening die de VVD hier in de gemeenteraad heel vaak debiteert. Andere meningen worden ook gedebiteerd. Het is belangrijk dat Amsterdamse kinderen de geschiedenis van Amsterdam leren, waarin kraken absoluut een punt is geweest, dat zal je toch niet kunnen ontkennen, en tegelijkertijd met elkaar daar het gesprek over aan gaan. Dat staat op deze pagina en dat is wat ik te antwoorden heb aan het lid Von Gerhardt.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt voor een vervolgvraag. Het lid VON GERHARDT: Ik heb helemaal niks tegen die stelling die eronder staat. Dit is de inleiding, want in die inleiding had ook het hele verhaal geschetst kunnen worden. Bijvoorbeeld dat deze gemeente huiseigenaren als een soort melkkoe gebruikt door jaar op jaar de ozb te verhogen, bijvoorbeeld dat het grootste deel van de waardestijgingen van huizen via erfpacht weer wordt afgeroomd en dat de grootste afromer van die stijgingen van huizenprijzen de gemeente zelf is door middel van erfpacht. Dan had je een neutrale inleiding gehad. In deze inleiding wordt gezegd, check huizen kopen, mensen willen er geld aan verdienen, lekker makkelijk eventjes rijk worden. En daarmee zetten we eigenlijk een hele grote groep huizenbezitters, maar ook een hele grote groep verhuurders die hier ook terecht boos over zijn, weg als mensen die alleen maar willen graaien, alleen maar geld

22

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

willen verdienen. En als dat de houding is die Amsterdam tegen onze particuliere en institutionele beleggers en verhuurders heeft, dan maak ik mij zorgen of wij in de toekomst überhaupt nog wat woningen gaan bouwen. Want dat is hetgeen wat Amsterdam ook jaar op jaar maar niet lukt. Wethouder MOORMAN: Voorzitter, we hebben het hier over een kinderboek, woorden als ozb en erfpacht komen er inderdaad niet in voor. En, voorzitter, dan wil ik ook nog, en dat denk ik zeker in de richting van een partij die zich liberaal noemt, de auteursrechtelijke vrijheid die niet bij de gemeente ligt maar bij de auteur, moeten we denk ik ook echt in ogenschouw nemen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Berkel voor een vervolgvraag. Het lid VAN BERKEL: Dank, voorzitter. Ja, ik moet nog even bijkomen over waarom ozb niet in het boek zou moeten maar de kraakhistorie van deze stad wel. We vieren 750 jaar Amsterdam, een stad met toch een behoorlijk roemrijke historie zou je denken. Hoe moeilijk kan het dan zijn om een leuk boekje, een spelletje, wat dan ook te maken dat bij kinderen in het ergste geval een beetje interesse in lezen en in de geschiedenis losmaakt? In plaats daarvan krijgen ze een verkapt starterpakket marxisme voor de allerkleinsten en dat zou komen door de vrijheid van drukpers. Wat een verrassing moet dat zijn geweest hier op de Stopera.

Het college laat twee boekjes maken voor de kinderen in een oplage van zestigduizend en alsof de duvel ermee speelt worden het allemaal knijterlinkse indoctrinatiepamfletjes. Wat een heerlijk toeval. Voorzitter, denkt de wethouder dat de Amsterdammers knettergek zijn geworden en dat ze dat geloven? Wethouder MOORMAN: Nee. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts voor een vervolgvraag. Het lid ALBERTS: Dank voorzitter, die er volledig bekend is met het feit dat wij niet over de inhoud gaan. Maar ik zou toch ook de mening van de wethouder willen horen of zij het ook betreurt dat er niet in dit verhaal is opgenomen dat de huurbevriezing niet is doorgegaan. Wethouder MOORMAN: Ik laat het aan de gemeenteraadsleden om daar met elkaar het gesprek over te voeren. En gelukkig nodigen we ook heel vaak kinderen uit om bij de gemeenteraad te komen om daarvan te leren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba voor een vervolgvraag. Het lid KABAMBA: Voorzitter, ik ben zo blij dat deze kinderen deze informatie hebben gehad. Krijgen volwassenen ook op deze manier educatie over de huizenmarkt en de huisjesmelkers? Wethouder MOORMAN: Ik wil graag alle volwassenen stimuleren om voor te lezen. De VOORZITTER sluit het mondelinge vragenuur. De VOORZITTER schorst de vergadering.

23

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Voorzitter: het lid Burgers De VOORZITTER heropent de vergadering. 2. Interpellaties en actualiteiten a. Actualiteit van het lid Havelaar inzake ambulancezorg tijdens Koningsdag en komende evenementen De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Khan inzake maak van Koningsdag weer een Amsterdams feest, nr. 196.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - een beleidslijn te ontwikkelen waarin het uitgangspunt wordt dat Koningsdag voornamelijk een Amsterdams buurtgericht feest is, met: - actieve ondersteuning van kleinschalige en buurtgerichte initiatieven in wijken en stadsdelen; - geen grootschalige feesten zonder lokale binding meer in de openbare ruimte binnen de ring, tenzij volledig beheersbaar vanuit veiligheids- en volksgezondheidsoverwegingen. Motie van het lid Khan inzake neem Koningsdag op als prioritaire preventiedag in het Preventie- en handhavingsplan middelen 2025-2026, nr.

197.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Koningsdag vanaf 2026 aan te wijzen als prioritaire preventiedag binnen het Preventie- en handhavingsplan middelen; - hieraan concreet invulling te geven door extra inzet op het voorkomen van binge-drinken door jongeren, door te zorgen voor een structureel pakket aan maatregelen zoals gerichte handhavingsacties op leeftijdscontroles en publiekscampagnes die jongeren én ouders aanspreken op de gezondheidsgevaren van binge-drinken. Motie van de leden Havelaar, Alberts, Van Berkel en Khan inzake toetsing evenementen op capaciteit hulpdiensten, nr. 204.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - voor 20 juni 2025 voor het Feest op de Ring, met alle betrokken partijen in de veiligheidsketen te spreken om te inventariseren of de risico’s voor de veiligheid voldoende gemitigeerd zijn en of er voldoende scenario’s zijn voor als het toch verkeerd gaat, zoals het vroegtijdig beëindigen van festiviteiten te controleren op beschikbaarheid van politie, boa’s én ambulancediensten en de witte beroepen zoals huisartsen en spoedeisende psychiatrische zorg.

- vóór 1 juli 2025 in beeld te brengen wat de stapeling van overige evenementen in de periode juni-september doet met de hulpdienstcapaciteit, aan te geven hoe minimale capaciteit voor reguliere noodhulp geborgd wordt wanneer meerdere evenementen tegelijk of kort na elkaar plaatsvinden, en concrete

24

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

-

R

scenario's vast te stellen voor wanneer de stad te vol wordt, inclusief wie de beslissing neemt om evenementen af te schalen of te annuleren; als uitbreiding op het evenementenbeleid dat nu in de inspraak ligt voor 1 oktober 2025 een onafhankelijk onderzoek uit te voeren naar in hoeverre het evenementenprofiel van Amsterdam past bij huidige capaciteit, formatie, roosters, materieel van nood- en hulpdiensten zoals ambulance, politie, brandweer, boa's, toezichthouders, verkeersregelaar en op basis daarvan een herbeoordeling van de evenementenkalender te maken; de raad te informeren welke evenementen eventueel geschrapt of verplaatst worden als onvoldoende hulpdienstcapaciteit beschikbaar is.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dank u wel. Mijn vader werkte eind jaren zeventig op de Amsterdamse ambulance als verpleegkundige en hij vertelde mij afgelopen weekend over de ziekte van Heinekenmeldingen die hij kreeg. Die noemde ze ook wel C2H60 meldingen, dat is de scheikundige term voor alcohol. En gekscherend zei hij dat maar bij navraag deze week begreep ik dat het op de ambulancepost nog steeds zo genoemd wordt als mensen zoveel alcohol gedronken hebben dat er een ambulance voor nodig is. Alleen wat toen eind jaren zeventig een incident was lijkt nu gemeengoed. Mensen lijken het op Koningsdag pas gezellig te vinden wanneer ze straalbezopen zijn. En bij ons in de Jordaan is dat al vanaf een uur of half elf in de ochtend. Ook dit legt zijn beslag op de hulpdiensten. En mijn eerste vraag aan de burgemeester is, kan de burgemeester aangeven hoeveel meldingen voor politie en ambulance gerelateerd zijn aan alcohol of drugsgebruik? Het AT5-bericht loog er niet om. De veiligheidssituatie was onbeheersbaar, medewerkers moesten machteloos horen hoe mensen om hulp vroegen terwijl er geen ambulances beschikbaar waren.

En ondanks die terugblik wil ik in deze bijdrage vooral vooruitblikken en niet te veel stilstaan bij het interne rapport, wat als ik goed geïnformeerd ben ook nog intern besproken wordt en later verwerkt zal worden in een bredere evaluatie. Ik heb daar vertrouwen in en ik vraag aan de burgemeester wanneer en in welke vorm we deze evaluatie tegemoet kunnen zien. In mijn bijdrage vandaag wil ik vooral vooruitkijken naar komende zomer. Met het feest op de ring, de NAVO-top, Pride en Sail voor de deur zijn mijn zorgen groot. De hulpdiensten waarschuwen voor extreme verkeersdrukte. Bij de Weesperstraat zagen we wat er kan gebeuren als je dat niet goed regelt, namelijk ambulances met 41 minuten vertraging. De nood- en hulpdiensten trokken afgelopen december aan de bel met grote zorgen over het feest op de ring en het college zei toen voldoende vertrouwen te hebben dat het goed komt maar de hulpdiensten spraken over grote risico's en onveilige situaties. Ik heb acht vragen voor de burgemeester. Ze zijn ook geappt als het goed is.

De eerste vraag, oh die heb ik al gesteld, kan de burgemeester aangeven hoeveel meldingen met Koningsdag gerelateerd waren aan alcohol- en drugsgebruik? Ten tweede, wanneer we bespreken we die evaluatie van Koningsdag in de raad maar welke lessen zijn nu al mee genomen voor het feest op de ring, Pride en Sail? 3, de hulpdiensten stuurden in december die brandbrief over zorgen rondom veiligheid. Hoe is het college daarmee omgegaan? Er is in februari een gesprek geweest, begrijp ik, maar zijn hun zorgen nu voldoende weggenomen? 4, hoe is de veiligheid rondom het feest op de ring geborgd met betrekking tot nood- en hulpdiensten? We hadden het daar van de week al over in de

25

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

commissie AZ maar welke maximale wachttijden voor hulpdiensten vindt het college acceptabel tijdens het festival op de ring, de NAVO-top, Pride en Sail? Welke scenario's liggen er klaar als de stad toch dichtslibt? Heeft het college een vergelijkende analyse gemaakt van bereikbaarheidsproblemen en wat gaan we doen dan? Vraag 5, heeft de burgemeester zicht op geplande illegale feesten die worden verwacht tijdens het feest op de ring? Voor de nood- en hulpdiensten is het namelijk onmogelijk om je daarop voor te bereiden omdat locaties en bezoekersaantallen onbekend zijn. Hoe gaan we daarmee om? 6, is de bereikbaarheid van het VU en het AMC-ziekenhuis inclusief heeft de shockruimte voldoende geborgd, kunnen medewerkers naar hun werk komen en hoe zit het met andere witte beroepen zoals verloskundigen en huisartsen? 7, de weergoden verwachten temperaturen van rond de dertig graden tijdens het feest op de ring. Is er een hitteplan beschikbaar, ook in relatie tot nood-en hulpdiensten wanneer mensen oververhit raken? En ten slotte vraag 8, is er een scenario denkbaar waarin je het feest op de ring of een ander evenement eerder stopt omdat het verkeer te vast staat of omdat de veiligheid in het geding is? Deze zomer staat vol van grote evenementen waarvan ik me afvraag of we die veilig kunnen organiseren.

Veel van de medewerkers bij de hulpdiensten willen ook in de zomer op vakantie met hun gezinnen. Wordt het niet allemaal te veel voor onze stad en voor onze hulpdiensten? Is de evenementenkalender hier wel voldoende op getoetst? Om die reden dien ik een motie in om dit nader uit te werken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Dank u wel, voorzitter. Onlangs is de SP op werkbezoek geweest bij het BovenIJ Ziekenhuis om met de medewerkers van Ambulance Amsterdam te praten en daar kwam van alles en nog wat uit. Maar los van Koninginnedag zijn er al meerdere keren signalen geweest dat de ambulance moeite heeft om in het zomerseizoen de roosters rond te krijgen en de paraatheid van de ambulances op orde te houden. Als SP kaarten we die problemen met het zomerrooster al jarenlang aan en nu hebben we van de ondernemingsraad en de medewerkers van Ambulance Amsterdam wel begrepen en te horen gekregen dat de knelpunten met de roosters voor de zomer nu worden opgelost. Maar de evaluatie van Koningsdag en de signalen die daarin worden afgegeven zijn zeer zorgelijk, tientallen spoedmeldingen in de wacht, er wordt gesproken over een onbeheersbare situatie.

Maar welke maatregelen gaat het college in samenwerking met de Ambulance Amsterdam nemen zodat de ambulancezorg goed functioneert bij drukke evenementen? Er staat ons namelijk een zomer met heel veel drukke evenementen te wachten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants. Het lid WIJNANTS: Voorzitter, ik moet zeggen een wat merkwaardige discussie dit waarin eigenlijk drie dingen nogal door elkaar heen aan het lopen zijn. Koningsdag één ding, het feest op de ring en alcohol. En nu ben ik overigens als inmiddels tweejarige geheelonthouder zeer gesympathiseerd aan de verkapte islamisering, wat het lid Khan het altijd noemt tegen alcohol, maar dat is op dit moment niet aan de orde. Als het gaat om Koningsdag zou je toch eigenlijk zeggen daar hebben we sinds het feest op de ring, dat is dan wel een link, eigenlijk een heel goed middel voor. Als we nu gewoon schaarse tickets uitgeven aan ongeveer een kwart van Amsterdam dan kunnen we dat probleem daar ook weer mee oplossen. Maar voor die hulpdiensten is dit natuurlijk

26

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

helemaal geen nieuw signaal. Dat heeft het lid Alberts denk ik heel terecht gezegd. We hebben hier al veel vaker deze discussie erover gevoerd. Sterker nog, ik was het zelf die in een discussie over de Weesperknip eigenlijk als eerste het punt van de slechte bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten hier in Amsterdam aanhangig maakte. Dat is echt een goede uitkomst geweest bij de Weesperstraat-knip en dat wordt door het college ook veel beter gedaan. Er is veel meer samenwerking met de nood- en hulpdiensten, heb ik zelf ook mogen leren in gesprekken met de nood-en hulpdiensten. Dus daar wordt heel veel aan gedaan. Natuurlijk zijn er nog de nodige uitdagingen als het gaat om autoluw en hoe wil je dat dan tot elkaar verhouden, maar er wordt best wel veel aan gedaan. En ik moet zeggen, ik heb er eigenlijk best wel veel vertrouwen in dat het feest op de ring goed wordt gemanaged. Daar hebben we in AZ ook over gesproken. Het zou fijn zijn, en volgens mij vroeg het lid Havelaar dat ook, als de burgemeester daar in de brief die nog komt een uitgebreid antwoord op zou willen geven hoe dat precies wordt ingeregeld. Maar volgens mij wordt dat wel gemanaged. En ik denk eigenlijk specifiek voor Koningsdag, laten we daar ook gewoon een keer apart een gesprek over voeren, want dat is natuurlijk ook een heel reëel probleem wat zich op een aantal punten plaatsvindt.

Het is niet overal druk, het is op een selecte plek echt druk en ook problematisch druk en ook dit wordt al vaker gezien. Maar ik heb er eigenlijk best wel veel vertrouwen in dat dat ook op een goede manier wordt gemanaged. Dus daar moeten volgens mij op een ander moment het gesprek over voeren en dat is niet nu per actualiteit aan de orde. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Wat ons betreft moet iedereen hier kunnen dansen, vieren en samenkomen, of het nu Koningsdag, een buurtfestival of Pride, feesten horen bij de stad en bij onze vrijheid. Maar die vrijheid draagt ook een verantwoordelijkheid en als we die verantwoordelijkheid niet nemen dan brengen we precies dat in gevaar wat we willen beschermen, de veiligheid en de ruimte om te vieren. Want hoe vrij ben je nog op een festival als de hulpdiensten overbelast zijn? Daarom schrik ik wel van de signalen van de ambulancezorg, een situatie die nauwelijks beheersbaar was, dertig spoedmeldingen in de wacht, dat is zorgelijk. En eerlijk gezegd, als gewone bezoeker voel je dat ook op grote evenementen. Afgelopen Koningsdag moet ik eerlijk zeggen dat ik me echt kapot schrok ook van het aantal laveloze tieners op straat, iets wat in de evaluatie bijvoorbeeld ook werd benoemd.

En het eerlijke verhaal is, de druk op die diensten neemt de komende maanden niet af met een feest op de ring, Pride en alles rondom Amsterdam 750. En daar, specifiek over de veiligheid van die grote evenementen, hebben we een aantal vragen en daarbij staan wat ons betreft een paar dingen centraal. Allereerst inzicht in de knelpunten, het blokkeren van straten, een tekort aan posten, meldkamercapaciteit. Heeft het college goed in beeld wat deze knelpunten zijn en wordt hieraan gewerkt? En daarnaast ligt er ook een verantwoordelijkheid voor de gemeente om de regie te nemen, zoals bijvoorbeeld de timing van bepaalde evenementen. Kan de burgemeester hierop reflecteren? In eigenlijk het zicht van dit debat gaat het hier wat ons betreft absoluut niet om een pleidooi tegen het feest, wat hier af en toe wel op die manier eigenlijk benoemd wordt. Maar als we straks niets doen of niet uitkijken, dan kan de hulpverlening in gevaar komen en daarmee ook het vertrouwen van Amsterdammers dat de stad in drukke situaties werkt zoals het moet.

27

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN: Dank, voorzitter. Het is door velen voor mij al gezegd, het rapport van Ambulance Amsterdam over Koningsdag is schokkend. Tientallen spoedmeldingen konden niet worden opgevolgd en misschien wel schrijnender, opvallend veel veertien- tot zestienjarigen, eigenlijk gewoon kinderen, die met alcoholvergiftiging in de ambulance belandden. De ambulancedienst noemt de Koningsdag onhoudbaar. De burgemeester bevestigt dat beeld. Ze heeft ook gesproken over het feit dat steviger maatregelen nodig zijn en ze heeft ook haar zorgen geuit over toenemende binge-drinken onder jongeren. Maar laten we ook eerlijk zijn, dit is geen nieuw probleem. We weten al langer dat Koningsdag onhoudbaar is voor de zorg en veiligheid en dat alcoholgebruik onder jongeren zeker op deze dag haast gewoon epidemische vormen aanneemt. Het probleem is niet dat we het niet weten. Maatregelen tegen een volksfeest en een volksharddrugs maken je niet bepaald populair. Ik snap het maar de fluwelen handschoenen moeten er toch af, zeker na dit zorgelijke rapport. Daarom heb ik twee moties. De eerste motie gaat over het karakter van Koningsdag.

Wat ooit begon als een buurtfeest is uitgegroeid tot een massaal soms onbeheersbaar, nationaal en internationaal evenement, op zich een mooi compliment dat in strijd is met de recente berichtgeving over de vermeende impopulariteit van onze stad. Maar belangrijker vind ik dat we oog moeten hebben voor datgene wat druk zet op onze inwoners en hulpdiensten op deze dag. De burgemeester heeft al gehint op een koerswijziging in gesprek met AT5 maar ik wil dat beklinken met een raadsuitspraak. Deze motie roept op om toe te werken naar een beleidslijn waarin Koningsdag meer een Amsterdams karakter krijgt, kleinschaliger, buurtgericht, gedragen door en voor bewoners. Iedereen blijft welkom maar de veiligheid van eenieder moet wel voorop blijven staan. De tweede motie gaat over een nieuw en zorgelijk fenomeen, binge-drinken. In het algemeen daalt het middelengebruik onder jongeren maar deze specifieke vorm, comazuipen, is fors toegenomen. Jongeren raken de controle kwijt, vaak zonder dat iemand het doorheeft en dan kan het te laat zijn. Daarom stellen wij voor om Koningsdag aan te wijzen als een prioritaire preventiedag binnen het gemeentelijke middelenbeleid. Dus dat betekent vaste inzet op toezicht, controles en publiekscampagnes voor jongeren en ouders. (Het lid NADIF: Ja even over dat we het weer een Amsterdams feest moeten laten maken.

Is het niet beter om eerst de Amsterdammer aan het woord te laten wat zij willen voordat wij hier besluiten maken van bovenaf naar beneden toe? Want ik zou dat echt zonde vinden.) In mijn bijdrage had ik het ook over het feit dat we dit al weten. Daarmee refereer ik naar de opstapeling van rapporten die in de afgelopen jaren zijn verschenen. We konden ook lezen bij de berichtgeving van AT5 dat eerder burgemeester Van der Laan ook zei we stoppen met grootschalige evenementen op het Museumplein, één-blikjes-bier-beleid. En nu dit rapport waarin Ambulance Amsterdam zegt het is onhoudbaar, dan is de grens echt wel bereikt in mijn ogen. Dan moeten we niet gaan wachten op wat de stad alleen hiervan vindt maar hebben wij een verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat die onhoudbare situatie die tot in de praktijk uitkomt met welke gevolgen ook dat zou toe kunnen leiden. (Het lid NADIF: Nee, ik zeg niet dat we de veiligheid opzij moeten zetten en dat we daar niks mee moeten doen. Maar dit gaat ook over een andere invulling van het feest en dat vind ik wel dat we dat in gesprek moeten doen met burgers. En ik zou het jammer vinden met deze motie om het zo topdown op deze manier te organiseren. Dus ik zou het juist mooi vinden om

28

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dat op een andere manier met elkaar dat gesprek aan te gaan, ook met de burgers.) Dat zou een route kunnen zijn maar ik denk ook, zoals ik ook al eerder aangaf, de geschiedenis laat wel zien dat die grootschalige, die superevenementen als ik het zo mag duiden, dat die toch de kernoorzaak zijn van het aantrekken van dat hoge volume bezoekers wat weer leidt tot een hele reeks aan gevolgen als het gaat om veiligheid en gezondheid. Ter afsluiting, mijn moties gaan over weliswaar minder onbegrensde feesten maar zal daarom ook leiden tot meer feestplezier voor iedereen. Ik ben benieuwd naar de reactie van het college. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND: Dank u wel, voorzitter. En mocht u nu net zijn ingeschakeld, u kijkt naar de gemeenteraad van Amsterdam, het is juni 2025 en we hebben hier een spoeddebat over Koningsdag 2026. Over Koningsdag één vraag, ik denk dat een van de grootste problemen is dat er te veel mensen zijn en we willen dat liever weer wat terugbrengen. Er komen nu allemaal onderzoeken aan over wat mensen dan willen en hoe je mensen dan kunt verleiden, want het is namelijk de enige reële manier om hier echt verandering in te brengen, hoe je mensen kunt verleiden naar andere plekken te gaan in de stad, aan de rand van de stad of misschien wel plekken om Amsterdam heen.

En in dat kader wil ik de burgemeester vragen om in die onderzoeken en beleidsbrieven hierover ook de optie mee te nemen dat in omliggende gemeenten waar misschien nog niets wordt georganiseerd misschien meer georganiseerd zou kunnen worden. Zodat het daar leuker wordt en een deel van de mensen ervoor kiest om daarnaartoe te gaan. Dan over Amsterdam 750, dat wordt ontzettend leuk maar ik vind dat ook spannend. En ook deze signalen dragen daar natuurlijk ook aan bij. Want we gaan iets doen wat we nog nooit hebben gedaan, de ring afsluiten en daar een feest op vieren. En dat is altijd spannend. Het grootste risico zie ik tot toch nog steeds wel in feesten die spontaan ontstaan of als alternatief ontstaan omdat je een ticket voor het ene niet hebt kunnen krijgen en de fomo je dan ergens anders naartoe leidt. En wij weten nu dan niet precies waar dat is. Daar maak ik me het meest zorgen over. Dus ik zou het fijn vinden als de burgemeester specifiek op dat punt nog kan ingaan hoe mitigeren we de risico's die we nu nog niet kennen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif. Het lid NADIF: Voorzitter, heel veel vragen die gesteld zijn, zijn eigenlijk technische vragen dus ik zit daar ook een beetje mee te zoeken van hoe kunnen we dat op een goede manier doen als raad.

En ik denk eerlijk gezegd dat het ook handiger is als we gewoon gezamenlijk op werkbezoek gaan, want de een is wel geïnformeerd, de ander niet. Het lijkt me gewoon goed dat we dat in gezamenlijkheid doen en ook even in gesprek gaan ook met ambulancezorg, want we weten dat de zorg, dat ziekenhuizen, ambulancezorg, iedereen, de politie onder druk staat ook omdat er gewoon een personeelstekort is en dat er ook gewoon veel gaande is. Dus ik stel voor dat we dat ook op een later moment ook technisch met elkaar bespreken met een werkbezoek of wellicht een technische sessie. Voor zover als het gaat over de evenementen, ja we maken ons natuurlijk ook zorgen. Als er heel veel mensen bijeenkomen is er natuurlijk, als het gaat om veiligheid moet je voorzorgsmaatregelen nemen. Ik weet dat in het verleden, en dat dat ook gewoon protocol is, dat daar maatregelen voor worden getroffen en dat dat ook wordt gedaan door ambulancezorg, door politie, door handhaving, et cetera. Ik ben ook heel erg benieuwd naar

29

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

hoe de voorbereidingen eruitzien. Ik denk dat dat ook heel erg belangrijk is als we daarin worden meegenomen zodat ook mensen daar ook een wat meer zeker gevoel over hebben van hoe dat wordt georganiseerd. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, om te voorkomen dat we het slechts afdoen als een technische discussie, er zit natuurlijk ook een politieke component aan. Namelijk de vraag is zit niet te veel, doen we niet te veel. Ik had het debat aangevraagd en in een voordebatje bij AT5 werd me al verweten dat ik zou pleiten om iedereen alleen maar karnemelk te laten drinken. Dus ik denk dat er veel meer aan ten grondslag ligt dan alleen maar technisch. Maar dat zijn natuurlijk wel de signalen uit de stad, in dit geval de ambulancedienst waar in een intern rapport gesproken wordt over een onhoudbare situatie, waar we het hier wel met elkaar over moeten hebben.) De veiligheid van burgers zie ik niet als politiek. Dat is gewoon een verantwoordelijkheid die wij allemaal dragen. Volgens mij ben ik heel helder dat we dat goed moeten uitvragen, dat met elkaar moeten bespreken. Want nu wordt het opeens politiek gemaakt alsof dat niet een prioriteit is van andere partijen die dan aangeven laten we ervoor zorgen dat de juiste informatie op tafel ligt. Dit is gewoon een verantwoordelijkheid, dat horen wij gewoon te regelen.

(Het lid HAVELAAR: Dat klopt, maar de politieke vraag die natuurlijk wel gesteld moet kunnen worden, is de stapeling van alles wat deze stad organiseert en alle evenementen die we onder andere goed goedkeuren, leidt dat met elkaar niet tot een onacceptabel veiligheidsbeeld? En dat is meer dan gewoon even regelen. Dat vraagt ook politieke keuzes.) Voorzitter, ik vind het ook heel gek hoe deze interruptie gaat, eerlijk gezegd. Ik heb het niet over dat doen we gewoon even. Het is een groot evenement, daar horen veel voorbereidingen bij, we willen daar goed over geïnformeerd worden. Dat is wat ik ook aangeef. Dat is ook wat ik vraag en wat ik zeg. Maar ik ga niet opeens dit politiek maken door te zeggen ja de veiligheid, om daar een politieke kwestie van maken. Dat vind ik heel erg gek want daar hebben hier gewoon afspraken over, bij alle evenementen overigens, dat de veiligheid van burgers goed gewaarborgd moet zijn. (Het lid HAVELAAR: Ja dat klopt en nu zijn er signalen, in dit geval in een artikel op AT5 dat we recent Koningsdag gehad hebben waar die veiligheid onvoldoende geborgd was.

Bijvoorbeeld de motie die we nu met een aantal partijen indienen is dat we zeggen als je nou naar dat hele spectrum in de komende tijd kijkt, niet per evenement zelf waar een vergunning voor is en waar een individueel veiligheidsbeeld voor is, maar over de hele linie heen welk beeld ontstaat er dan. Ik denk dat dat een hele terechte vraag is om hier te stellen. Hoe ziet het lid Nadif dat?) Maar ik heb ook niet gezegd dat de vraag niet gesteld mag worden. Ik zeg stel vooral de vraag, zorg ervoor dat we daarover goed geïnformeerd zijn. Wellicht kunnen we nog een stap daarin nemen door daar een werkbezoek aan toe te voegen, door ook in gesprek te gaan met alle partners die bezig zijn met juist die veiligheid te waarborgen. Dus ik zie de tegenstelling niet. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis. Het lid HEINHUIS: Dank u wel, voorzitter. Er zijn ongelooflijk veel vragen gesteld dus laat ik daar vooral geen extra vragen aan toevoegen maar mij aansluiten bij een aantal

30

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

van de vragen die juist gaan over die urgente zorgen bij de komende grote evenementen. Ik snap dat. Het is wel inderdaad, zoals het lid Wijnants al zei een beetje een verwarrend debat, mogelijk omdat een aantal dingen door elkaar lopen. Maar ik denk dat we die signalen heel serieus moeten nemen. Ik heb ook het vertrouwen dat dat heel serieus wordt genomen door de driehoek. En als ik ook kijk naar bijvoorbeeld de motie van onder andere het lid Havelaar, dan zegt hij als de veiligheid niet geborgd kan worden om dan evenementen te schrappen of te verplaatsen. Ik ga ervan uit dat dit precies de afweging is die de driehoek maakt, omdat de driehoek altijd kijkt naar de veiligheid van de mensen in onze stad. Maar misschien wil de burgemeester daar nog wat verder op reflecteren. Maar ik ga ervan uit dat die veiligheid altijd vooropstaat en als die niet gegarandeerd kan worden, dat dan ook evenementen niet door zouden kunnen gaan eventueel. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. Ik dank de leden voor hun inbreng en ik begrijp natuurlijk heel goed dat men schrikt van de berichten die via AT5 publiek werden over de ambulancedienst.

Ik vermeld er wel even bij, na bericht van de directeur van de ambulancedienst dat het hier gaat inderdaad om een interne evaluatie, een vragenlijst die was uitgezet onder twintig medewerkers, zestien hebben we daaraan meegedaan. Het is geen directiestandpunt maar een weergave van de feedback waarbij ook vanuit de ambulancedienst wordt gevraagd om ook niet te veel te citeren uit de standpunten van die ambulancemedewerkers omdat hen dat ook ongemak geeft. Wat niet wegneemt, want beschouwt u het niet als een relativering, dat vanzelfsprekend daar ook zorgen over kunnen zijn en niet voor niets heb ik en heeft de gemeente natuurlijk ook dit jaar veel pertinentere waarschuwingen afgegeven over aankomende Koningsdag. Omdat wij dat ook voelden dat het echt aan het overlopen is en daar hebben we het afgelopen donderdag in de commissie AZ ook uitgebreid met elkaar over gehad. Daarom heb ik ook aangekondigd dat er een onderzoek komt naar de toekomst van Koningsdag. Dat is zowel een publieksonderzoek waarbij wij zullen nagaan wat de wensen van Amsterdammers zijn, welke rol georganiseerde evenementen kunnen spelen in de spreiding van bezoekers door de stad. Want evenementen kunnen een probleem zijn, maar kunnen soms ook juist een oplossing zijn voor de concentratie van bezoekers bijvoorbeeld in de Jordaan.

Daarnaast zullen we ook nagaan of maatregelen werken, welke maatregelen werken en of we meer maatregelen zullen moeten gaan nemen. De suggestie die gedaan wordt om te kijken of omliggende steden ook meer geactiveerd kunnen worden, die neem ik graag ter harte maar mijn ervaring is wel dat men niet altijd staat te popelen om evenementen van ons over te nemen. Dan een andere opmerking die wel echt van belang is in dit verband, Koningsdag is geen georganiseerd evenement. Waar wij bij andere evenementen veel meer controle kunnen uitoefenen op de voorschriften, de naleving ervan en via de jaarlijks vast te stellen evenementenkalender precies nagaan samen met de nood- en hulpdiensten of de evenementenkalender voldoet voor de nood- en hulpdiensten. Dus daar is het ingeschaald over het hele jaar. Dat maakt ook uw motie overbodig omdat dit namelijk elk jaar gebeurt. Evenementen worden doorgelopen. En dat geldt ook dit jaar zijn de evenementen van Amsterdam 750 opgenomen in de evenementenkalender. En dat betekent dat die ook besproken zijn met alle nood- en hulpdiensten en is nagegaan of daarbij de hulp toereikend zou kunnen zijn. Dus verwar alstublieft niet alle georganiseerde evenementen waar we heel nauwkeurig van tevoren nagaan of alles loopt. En het koningsdagfeest is natuurlijk een heel lastige gebeurtenis in onze stad in die zin dat die zich slecht laat plannen. Het is een

31

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

volksfeest dat zich verspreidt door de stad. Mensen verzamelen zich, gaan naar buiten, ontmoeten elkaar en het is geen afgescheiden evenemententerrein zoals je ook op Koningsdag bijvoorbeeld rond het Olympisch Stadion of de RAI hebt en die laten zich veel beter beheersen en controleren. Dan even een opmerking over de ring. Ik ben in de veronderstelling dat we de afgelopen donderdag echt uitgebreid met elkaar erover hebben gepraat en dat ik daarbij heb toegezegd dat op de operationele uitwerking op een aantal onderdelen, waar ik natuurlijk ook uw vragen snap, ik vind het ook een spannend evenement, want we hebben zoiets nog nooit gedaan, u aanstaande maandag nog een heel concrete uitwerking krijgt. Dat gaat over inklimmen, de contacten met de nood-en hulpdiensten die overigens heel intensief zijn, de operationele voorbereiding van de politie, de verwachting van alternatieve feesten. Die overigens op dit moment helemaal niet groot zijn, zoals bijvoorbeeld ook het feest Krijgt de tering, wat ik wel een overigens leuke Amsterdamse woordspeling vind, al heeft laten weten dat men dat niet groots gaat opzetten ernaast omdat men ook begrip heeft voor de noodzaak om het feest op de ring zo goed mogelijk te beheersen.

Dus met andere woorden, Koningsdag wordt onderzocht en veel van de vragen die worden gesteld, ook de vragen door het lid Havelaar zijn gesteld zullen daarin worden meegenomen. En ruim voor Koningsdag 2026 ga ik ervanuit daarover met de raad een uitgebreid debat te hebben over de aanvullende maatregelen die wij zullen nemen om te beperken. Over het feest op de ring krijgt u een uitgebreide brief nog aankomende maandag. Ten aanzien van evenementen in het algemeen hebben wij de evenementenkalender waarbij heel nauwkeurig wordt nagegaan of het houdbaar is voor de nood-en hulpdiensten. En volgens mij heb ik daar eigenlijk met een grote slag alle vragen mee beantwoord omdat u nog antwoorden krijgt op papier. Dan is er als eerste de motie van het lid Khan, maak van Koningsdag weer een Amsterdams feest. Ja, u loopt eigenlijk vooruit op het onderzoek dat wij gaan doen en ik wil u dan ook vragen om deze motie nu niet in te dienen want die is eigenlijk op dit moment overbodig. Ik heb zelf al in een aantal uitspraken, ook bijvoorbeeld bij AT5 en vorige week in de commissie gezegd dat vanzelfsprekend zijn we ook een stad die bezoekers ontvangt maar ik hoor van te veel Amsterdammers dat ze zich overlopen voelen op Koningsdag, met name in het centrum en daar zullen we maatregelen tegen nemen. Maar we hebben uw motie gewoon niet nodig op dit moment.

Dan de prioritaire preventiedag, het is mij eigenlijk onduidelijk op dit moment wat u daarmee wil bovenop de bestaande maatregelen en ook daarmee loopt u vooruit op het onderzoek dat we doen. Dus ook daarvan vraag ik u hem verder in te trekken. Hij is overbodig. Dient u hem toch in, ontraad ik hem. (Het lid KHAN: Inderdaad de eerste motie is op inspiratie van de burgemeester zelf, in gesprek met AT5. Maar ik ben daarom juist benieuwd, waarom komt de burgemeester niet tot een oordeel raad? Want het zou ook wel mooi zijn dat de raad in meerderheid de lijn van de burgemeester steunt in deze.) Uiteindelijk is altijd de raad aan het woord, ongeacht het preadvies dat ik geef. Maar ik heb het nu niet nodig dus ik ontraad de motie. (Het lid KHAN: En dan betreffende de tweede motie, prioritaire preventiedag, vond ik mooi allitereren, maar daarover een vraag. Zo'n dag kan denk ik bijdragen aan het feit dat het explicieter naar voren komt in de planning en dergelijke. Daarover zegt de burgemeester we hebben het op dit moment niet nodig. Maar een andere redenering zou kunnen zijn dat je juist omdat je al ziet dat er een groot probleem is met het specifiek binge-

32

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

drinken en problematisch alcoholgebruik op zulke dagen in het algemeen, dat je nu ook zegt het is wel goed dat ik hier geen bezwaar op heb en dat de raad zich in hier in meerderheid over uitspreekt. Waarom volgt de burgemeester deze redenering dan niet? De vraag is waarom u het wel wil, want hij is overbodig. De maatregelen die we nu al nemen één-stuks-beleid waarbij bezoekers slechts één blikje of flesje mee mogen nemen, overigens waar ook altijd ongelooflijk veel commentaar op komt. Winkeliers bij binnen de S100-zone mogen alleen losse eenheden verkopen en particulieren mogen geen alcohol aanbieden op de vrijmarkt. Handhaving is altijd echt wel een uitdaging op Koningsdag vanwege de enorme hoeveelheden mensen. Dus hij is overbodig op dit moment. Het zou onfortuinlijk zijn als hij nu niet wordt aangenomen. Ik ontraad hem. Ik zou u adviseren om hem in te trekken, omdat ik gewoon de ruimte wil hebben om bij het onderzoek te kijken naar extra maatregelen op elk gebied. (Het lid KHAN: De tweede motie, ik ben bereid om die in te trekken met ook de verwachting dat de burgemeester hier ook naar gaat kijken, dus deze optie daarin meeneemt. En bovenal ook zo direct komt dit onderwerp ook weer aan bod bij het agendapunt preventie en middelengebruik waar ik ook het een en ander heb te vertellen op de inzet om alcoholgebruik tegen te gaan vanuit het college.

Maar met die uitleg wil ik hem wel intrekken.) De motie-Khan inzake neem Koningsdag op als prioritaire preventiedag in het Preventie- en handhavingsplan middelen 2025-2026, nr. 197.25, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging Burgemeester HALSEMA: Dank u wel. Dan de motie van het CDA over de toetsing evenementen op capaciteit hulpdiensten. Deze ontraad ik ook, die is echt volstrekt overbodig. Want bij het jaarlijks vaststellen van de evenementenkalender wordt niet alleen gekeken naar het verdelen van de schaarse ruimte maar de kalender wordt ook gebruikt om de impact van de stapeling van evenementen op de capaciteit van nood-en hulpdiensten vast te stellen en na te gaan of er voldoende inzet beschikbaar is. Dat gaat in overleg met de nood- en hulpdienst en de evenementenkalender wordt pas vastgesteld nadat bijvoorbeeld de politie ermee ingestemd heeft. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, als dat ook geldt voor de brandweer, ambulance en andere nood- en hulpdiensten dan kan ik die motie om die reden wel intrekken. Maar daar zou ik ook nog een vraag bij willen stellen aan de burgemeester. Want ik heb net acht vragen gesteld, wij krijgen maandag een brief, volgende week is een vergadervrije week. Daarna is het feest op de ring al geweest.

Dus wat ik er lastig aan vind, had ik in AZ vorige week ook scherper op moeten zijn, is dat er dus geen moment meer is om met elkaar over die brief te spreken.) Ja, ik wist ook niet dat het een vergadervrije week is. Heerlijk voor u trouwens, want voor mij is het geen vergadervrije week, volgende week. Maar laat ik daar ook maar even heel precies over zijn. U ontvangt deze brief ter kennisname. Hier gaat het om een ambtelijke en politieoperatie, ik ga ver de details in omdat ik het ook van belang vind dat u daar kennis van neemt. Maar het is ook niet zo dat wij een operatie aanpassen op basis van raadscommentaar. (Het lid HAVELAAR: Dan zou ik de burgemeester in ieder geval willen vragen om de vragen die ik net gesteld heb, dat lijstje, daar stonden ook

33

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

een aantal specifieke in, om die dan mee te nemen in de brief dat we daar in ieder geval wat antwoord ook op hebben.) Wij zullen gewoon bij het opstellen van de brief ook langs uw vragen lopen, dus omdat veel vragen eigenlijk ook in het verlengde liggen van de vragen die vorige week gesteld zijn. Dus daar zullen we zorgvuldig mee omgaan. De motie-Havelaar, Alberts, Van Berkel en Khan inzake toetsing evenementen op capaciteit hulpdiensten, nr. 204.25, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De discussie wordt gesloten. Openbare Orde en Veiligheid 12. Aanwijzen van de Dam als een gebied waarvoor 72 uur van tevoren een kennisgeving van het houden van een betoging, vergadering of samenkomst gedaan moet worden VN2025-006929 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bakker. Het lid BAKKER: Dank u wel, voorzitter. Ik heb in de commissie vorige week al mijn zorgen geuit over het voorstel wat voorligt. En dat is namelijk om de aanmeldtermijn te verruimen op de Dam voor het houden van demonstraties. Natuurlijk heeft mijn fractie alle begrip voor de moeilijke situatie. Het is echt een ontzettend aantrekkelijke plek om te gaan demonstreren en het is ingewikkeld met de capaciteit van de politie en verkeersregelaars.

En we zien ook, als ik de commissie zo beluister, dat de burgemeester echt zoveel mogelijk probeert om alle demonstraties die worden aangemeld of die verschijnen zoveel mogelijk te faciliteren en ook als je niet op tijd hebt gemeld. Dat ze dus als je je niet binnen die termijn hebt aangemeld, dat je dan niet gaat sanctioneren. Wij vinden dat echt heel belangrijk, want het demonstratierecht moet volgens de Partij voor de Dieren ruim overeind blijven. Mensen moeten zo veel mogelijk ongeremd de aandacht kunnen vragen voor wat ze aan het hart gaat, waar ze willen dat de politiek nu eindelijk eens wat mee gaat doen, waar andere mensen over gaan nadenken. Dat is wat ons betreft een onderdeel van de gezonde democratische samenleving, om dat ruim baan te geven. Daarom vindt de Partij voor de Dieren ook dat je heel terughoudend moet zijn met regels die mogelijk een ontmoedigende werking kunnen hebben. En vandaar dus onze zorgen en die zijn eigenlijk na de commissie niet helemaal weggenomen. Want deze verordening bepaalt dus dat mensen een kennisgeving moeten doen 72 uur van tevoren, ook al zegt de burgemeester dus dat ze niet gaat sanctioneren als het niet gebeurt. Maar de grond om dat wel te gaan doen is er dus wel en die wordt dus nu ook verruimd.

Dus ik wil graag herhalen, het valt echt te prijzen dat deze burgemeester zo veel mogelijk demonstraties faciliteert, maar dat is deze burgemeester. Op schrift staat wel degelijk dat het verruimd is en dat dus ook in de toekomst op gesanctioneerd kan worden. Dus de vorm van deze verordening, daar kunnen wij niet achterstaan. En de burgemeester neemt meer maatregelen, wat ons betreft is dat voldoende voor nu. En daarbovenop zouden we dan de informatievoorziening veel beter moeten regelen. De burgemeester heeft dat al toegezegd in de commissie dat ze de website onder handen neemt. Er valt heel veel te verbeteren, het kan uitnodigender en informatiever dat

34

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

het je recht is dat je altijd mag demonstreren. Dus ik wil ook de burgemeester vragen om eens naar de website te kijken zoals de gemeente Utrecht die heeft over demonstreren en het demonstratierecht. Ik denk dat we daar echt een voorbeeld aan kunnen nemen dus ik wil haar vragen of zij die als leidend voorbeeld kan nemen bij de verdere invulling van de vernieuwde website en of zij ook wat meer een tijdpad kan geven wanneer we die kunnen verwachten. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Alberts. Het lid ALBERTS: Dank u wel, voorzitter. Ja, een hele goede bijdrage van het lid Bakker van de Partij voor de Dieren en ik heb natuurlijk in de commissie ook al een en ander daarover gezegd. De kern van het verhaal is natuurlijk dat demonstratierecht onderdeel is van de democratie en dat voelt dan heel ongemakkelijk als je dat op deze manier toch een beperking oplegt. De burgemeester gaat straks antwoorden, nee hoor, dat ga ik helemaal niet doen. Maar dat is dus het gekke, want als je zegt ik ga geen sancties opleggen dan kan je hem ook weglaten die regel, zou ik zo zeggen. Want een regel zonder sancties of we gaan er niks mee doen, dat komt heel vreemd over. Wij zien het nut er niet van in. We hebben al eerder gezegd dat we wel begrijpen dat het inderdaad wordt gedaan, want de politiecapaciteit.

Maar de politiecapaciteit hebben we net ook besproken in feite bij het beheersen van van alles en nog wat en het komt een beetje onnatuurlijk over. Dus om die reden zien wij niet een reden om het te steunen. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, we hebben dit debatje natuurlijk ook in de commissie al gevoerd. Maar nogmaals de vraag aan het lid Alberts, in de commissie zei zij mensen kunnen hiervan het gevoel krijgen dat het demonstratierecht wordt ingeperkt terwijl ze ook ziet dat dit juist bedoeld is om het demonstratierecht juist te kunnen garanderen en juist meer demonstraties mogelijk te maken, maar wel op een veilige manier. Nu doet zij opnieuw een bijdrage waarin zij eigenlijk dat gevoel versterkt met haar bijdrage. En ik zou haar toch willen vragen om daarop te reflecteren als zij in de commissie ook duidelijk zei, ik wil dat juist niet.) Net als dat ik het in de commissie heb gezegd, zeg ik dat nu weer. Het punt is namelijk, het komt ongemakkelijk over als je aan de ene kant zegt het is een onderdeel van de democratie en aan de andere kant zegt maar we gaan het wel op deze manier inkaderen. Want dat is een gevoel en dat kun je niet ontkennen. Gevoelens kun je niet ontkennen.

(Het lid HEINHUIS: Nee gevoelens zou ik niet willen ontkennen maar toch de vraag aan het lid Alberts omdat ik het lastig vind dat deze maatregel juist is genomen, nogmaals, om die demonstratievrijheid te beschermen. En ik zie dat de burgemeester van deze stad alles op alles zet om demonstraties mogelijk te maken in de stad. Ik vind dat dat lof verdient en het lid Bakker verwees naar Utrecht, nou ik denk dat veel steden in de wereld van Amsterdam ook wat kunnen leren als het gaat over het beschermen van demonstratievrijheid. En ik zou toch het lid Alberts dan willen vragen waarom kiest zij ervoor om een tegenstelling hier neer te zetten die er eigenlijk niet is.) Ja het lastige is natuurlijk, STER-reclames werken natuurlijk heel goed als je ze vaak herhaalt. Nou hoop ik dat ik met twee keer nu klaar ben, want ik heb het ook twee keer in de commissie gezegd en twee keer hier. Ik ervaar het niet als zijnde een tegenstelling. U maakt het zo. Ik zeg alleen maar dat het onlogisch overkomt.

35

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En ik had in de commissie nog de vraag gesteld om er een tijdelijke maatregel van te maken, want eenmaal opgenomen in de APV komt het niet zo makkelijk meer uit. En waarom vroeg ik daarom? Omdat het onze indruk was dat het grote aantal demonstraties van de afgelopen tijd een reden was om het in te voeren, namelijk van vijftienzestienhonderd naar drieduizend, was het verhaal. Voor hetzelfde geld verandert de temperatuur in het land zo dat we er nog maar negenhonderd hebben, dat zou zomaar kunnen, maar hoe zitten we dan met deze maatregel? Want hij is door omstandigheden in het leven geroepen. Daarom. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Er zijn natuurlijk al veel belangrijke dingen gezegd, die onderschrijven wij ook. En daarbij willen we benadrukken dat Amnesty International stelt, demonstreren is een recht, geen gunst. Ze onderschrijven het belang van een tijdige kennisgeving bij de meeste demonstraties wanneer dit tot doel heeft burgers te ondersteunen bij het zo goed mogelijk uitoefenen van dat recht. Die insteek lijkt ons ook de juiste en gelukkig weerklinkt dat hier ook. Een niet-tijdig kennisgeving mag volgens Amnesty dan op zichzelf staand ook geen reden zijn om de demonstratie te verbieden of te beëindigen. Ik ben heel benieuwd naar het voorstel wat lid Alberts net deed.

Past het dan niet ook om te zeggen dat zo'n maatregel tijdelijk van aard zou moeten zijn? Want hoewel wij deze burgemeester zeker vertrouwen met het recht weten we nooit wat er gebeurt in de toekomst. En een regel blijft nou eenmaal staan. Ook hier in de raad is vaak aangestipt dat het demonstratierecht in Nederland onder druk staat terwijl de meeste demonstraties vreedzaam en rustig verlopen. Het lijkt ons heel goed om hier nog eens te benadrukken dat mensen niet de straat op gaan omdat alles heel goed gaat. Ze gaan de straat op omdat ze aandacht willen voor een onderwerp wat hen aan het hart gaat, ze willen verandering teweegbrengen. Het is vaak het enige middel dat burgers hebben om voor hun rechten of plichten of die van anderen op te komen. Een uitlaatklep in tijden van wanhoop, moedeloosheid en verdriet. Wanneer mensen niet meer weten wat ze moeten kunnen ze in ieder geval hiermee nog het gevoel hebben dat ze gehoord worden, dat hun zorgen zichtbaar zijn en dat zelfs als niets meezit ze in ieder geval onder gelijkgestemden staan. Dat betekent dat sommige demonstraties ook wat spontaner tot stand zullen komen. Dat hoort nou eenmaal binnen de aard van dat recht.

De Vonk staat dan ook pal voor demonstratierecht en zou dan ook graag willen vragen of de gemeente online, in aanvulling op wat lid Bakker ook zei, wil specificeren hoe dat recht in elkaar steekt en wat dat recht inhoudt naast de kennisgevingsplicht. Want wanneer er meer aandacht gaat naar de plicht en niet het recht, dan kan dat wel degelijk voor verwarring zorgen. We zijn dan ook zeer benieuwd wat de insteek daarvan gaat zijn. En mocht daar een toezegging op komen, dan zijn wij ook bereid om onze motie daarover in te trekken. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie 220 van het lid Ahmadi inzake demonstratierecht uitgelegd, nr. 220.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - op de gemeentewebsite een pagina in te richten waar het handboek Demonstreren: bijkans heilig in makkelijke taal wordt samengevat, met als doel Amsterdammers te informeren over hun rechten en plichten omtrent demonstraties, en hoe die zich tot elkaar verhouden; - deze informatie, met het oog op toegankelijkheid, zowel in tekst als in video te presenteren.

36

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants. Het lid WIJNANTS: Voorzitter, de burgemeester zal niet ontkennen dat zij en ik nogal wat robbertjes vechten over demonstraties en hoe het demonstratierecht of vrijheid precies moet worden ingevuld. Maar deze discussie is echt een storm in een glas water. Want artikel 2.32 APV geeft nu al dit soort termijnen, die uitbreiding van 72 uur geldt ook al voor bepaalde soorten evenementen. Er is helemaal geen sanctiemogelijkheid waar door bepaalde partijen aan werd gerefereerd. Dus een beetje doen alsof hiermee nou het demonstratierecht fors wordt ingeperkt, zou ik toch willen zeggen richt dan maar de pijlen op de VVD, die heeft daar landelijk nogal een andere mening over soms. Dat is dan toepasselijker denk ik dan in dit geval, want op deze manier vervuilen we ook een beetje denk ik het terechte debat over de druk op demonstraties en de impact ervan op de openbare ruimte. Want dat is op zichzelf wel een heel reëel probleem. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Voorzitter, dank. En ik zou toch eigenlijk wel even kort willen reageren op mijn voorganger van de VVD omdat ik niet vind dat de SP en het lid Bakker van de Partij voor de Dieren hebben gezegd dat dit ook daadwerkelijk gebeurt, maar dat dit gevoel ontstaat in de stad.

En daar hebben we vorige week ook een debat over gehad en daar kan ik me alleen maar bij aansluiten want ik denk dat dat er veel mensen zijn bij wie dat gevoel leeft. Desalniettemin ziet mijn partij ook dat het belang van die 72 uur op de Dam, dat dat belangrijk is omdat het gewoon een ontzettend drukke plek is waar veel gedemonstreerd wordt. Ik wilde graag wel even refereren naar de motie van De Vonk, die vraagt specifiek om op de gemeentelijke website een soort van samenvatting neer te zetten van een bepaald boek over het recht om te demonstreren. En mijn partij vindt dat nogal ver gaan maar echter, ook naar aanleiding van het debat van vorige week, ben ik er wel voorstander van dat we duidelijk gaan maken wat het demonstratierecht is, ook op de gemeentelijke website, en dat het ook ten alle tijden duidelijk moet zijn dat iemand het recht heeft om te demonstreren ook al is hij niet aangemeld. Dus daarin wil ik me eigenlijk aansluiten bij de vragen van het lid Bakker. (Het lid BAKKER: Ik ben wel benieuwd wat het lid Broersen dan de meerwaarde ziet in dit formeel nu besluiten dat er een kennisgeving gedaan moet worden ten opzichte van het verzoeken, het beter bekendmaken van dat die wens er is en dat dat heel behulpzaam zou zijn.

Dus waar staat Volt in dat opzicht?) Ik zie enorm de druk die er nu is in de stad en ook als het gaat om de specifieke de plek op de Dam om te demonstreren. En als ik dan ook kijk naar de enorme inzet die dit vraagt ook bijvoorbeeld van hulpdiensten, van politie, dan kan ik me voorstellen dat het heel erg wenselijk is om deze 72-uurstermijn op de Dam in werking te laten treden. Maar ik ben daarnaast er wel voorstander van dat we heel erg duidelijk gaan maken, ook op de gemeentelijke website, dat je altijd ten alle tijden moet kunnen demonstreren. Dus ik zou daarin eigenlijk ook voorstander zijn om op de website duidelijk te maken dat het wenselijk is om je aan te melden, maar dat het niet moet.

37

Jaar

2025

Vergaderdatum 11 juni 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid BAKKER: Ja, dat is toch geen antwoord op mijn vraag. Wat is dan de meerwaarde om dat als een verplichting dan nu wel vast te stellen met elkaar?) Volgens mij staat in de Grondwet dat je dan alle tijden mag demonstreren, dus is het in dat opzicht niet echt een verplichting als je het toetst aan de Grondwet. (Het lid BAKKER: Dus eigenlijk vindt Volt het geen meerwaarde? Dan hadden we het ook met een ruime oproep kunnen doen.) Ik denk dat het ontzettend fijn is, ook voor de politie, ook voor de gemeente, om dit altijd ten alle tijden in goede banen te leiden. Dus dan is dat de meerwaarde van de 72 uurmeldtermijn. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND: Ja voorzitter, want hier ligt dus geen beperking op het demonstratierecht voor. De wet is dacht ik duidelijk maar ik hoor dat die niet duidelijk is. Er is iets dat heet een plicht dat je het van tevoren aanmeldt, zodat de overheid kan zorgen dat je goed en veilig kan demonstreren. Als je dat spontaan wil doen kan het ook en dan kan niet op grond daarvan jouw demonstratie worden ingeperkt. Dat ligt hier ook niet voor. Ik vraag me zo onderhand af wat meer bijdraagt aan de duidelijkheid, iets op de website communiceren of gewoon stoppen met hier daar een heel onduidelijk debat over te voeren.

Het demonstratierecht wordt niet ingeperkt, we zijn iets organisatorisch aan het doen zodat we de veiligheid van demonstranten beter kunnen waarborgen. En daarom is het een goed idee en gewoon een organisatorisch puntje. (Het lid BAKKER: Ik ben het helemaal met het lid Hofland eens dat het geen beperking is op de manier waarop deze burgemeester er vervolgens mee om zal gaan. Maar is D66 het wel met ons eens dat het nu gaat om een verruiming van een formele plicht waar in principe een sanctie op mogelijk is als je hem niet nakomt?) In juridische zin is het een invulling van een formele plicht. Dus nee. (Het lid BAKKER: Misschien kan het lid Hofland dat uitleggen. Want er staat daar op dat grote scherm dat die kennisgeving gedaan moet worden. En er staat bij de onderbouwing van de APV dat er een sanctie kan volgen. Dus hoe kan het dan dat D66 de tekst tegenspreekt?) Nee, die spreekt D66 niet tegen. Die term verplichting komt uit de wet maar die neemt helemaal niet weg dat spontaan demonstreren mogelijk blijft. (Het lid BAKKER: Dit gaat weer over de manier waarop de burgemeester er vervolgens invulling aan geeft en dat prijs ik ook. Maar voor hetzelfde geld hebben wij binnenkort een andere burgemeester, dat zou zomaar kunnen.