20250515 verslag gemeenteraad middag

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2025 15 mei 2025 4 juni 2025 OPENBARE VERGADERING OP DONDERDAG 15 MEI 2025 Aanwezig: de leden Abdi (PvdA), Ahmadi (De Vonk), Alberts (SP), Aslami (D66), Asruf (PvdA), Bakker (Partij voor de Dieren), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Van Berkel (JA21), Bobeldijk (SP), Bouhassani (PvdA), Broersen (Volt), Burgers (VVD), Emmerik (Partij voor de Dieren), Garmy (Volt), Von Gerhardt (VVD), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), IJmker (GroenLinks), Kabamba (Lijst Kabamba), Van der Kamp (VVD), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Minderhoud (PvdA), Moeskops (D66), Van Munster (GroenLinks), Nadif (GroenLinks), Namane (PvdA), Noordzij (PvdA), Van Pijpen (GroenLinks), Runderkamp (PvdA), Van Schijndel (Forum voor Democratie), Schmit (D66), Staartjes (VVD), Taj (GroenLinks), Van der Veen (GroenLinks), Wehkamp (D66), Wijnants (VVD) en Yemane (GroenLinks) Afwezig: de leden Norbruis (D66) en Veldhuyzen (De Vonk) Aanwezig: burgemeester Halsema (Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Integraal Veiligheidsbeleid, Regelgeving en handhaving, Juridische Zaken, Communicatie, Bestuursdienst), wethouders Van Buren (Financiën, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering, Coördinatie Inkoop, Dienstverlening, Lucht- en Zeehaven en Afval en Reiniging), Groot Wassink (Sociale zaken, Opvang, Gemeentelijk vastgoed,

Democratisering, Masterplan Nieuw-West, Volwasseneneducatie, laaggeletterdheid en inburgering, Coördinatie Maatschappelijke voorzieningen), Van der Horst (Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare ruimte en Groen, Water, Aanpak Noord), Mbarki (Economische zaken, MBO en toeleiding arbeidsmarkt, Aanpak Binnenstad, Jongerenwerk, Sport en Bewegen), Meliani (Kunst en Cultuur, Evenementen, Inclusie en Antidiscriminatiebeleid), Moorman (Onderwijs, Jeugd(Zorg), Armoedebestrijding en schuldhulpverlening, Masterplan Zuidoost), Pels (Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie, Volkshuisvesting, Dierenwelzijn, Voedsel), en Scholtes (Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling, Publieke gezondheid en preventie, ICT en digitale stad, Lokale media, Deelnemingen en Monumenten en Erfgoed), Van Weyenberg (Woningbouw, Grond en Ontwikkeling, Ruimtelijke ordening) Afwezig bij de stemmingen: de leden Aslami (D66), Havelaar (CDA), Khan (DENK), Nadif (GroenLinks), Norbruis (D66) en Veldhuyzen (De Vonk)

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Middagzitting op donderdag 15 mei 2025 Voorzitter: Femke Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: Kune Burgers Plaatsvervangend griffier: Dafne Struijk Verslaglegging: Nina Post, Notuleerservice Nederland Voorzitter: het lid Burgers De VOORZITTER heropent de vergadering om 13:00 uur. Openbare Orde en Veiligheid 4. Vaststellen van het horecabeleid 2025 VN2025-005784 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende amendementen zijn ingekomen: Amendement van de leden Von Gerhardt en Broersen inzake sociëteiten uit categorie zware horeca, nr. 132accent.25 Besluit: het beleidskader Horecabeleid 2025 vast te stellen, met dien verstande dat op pagina 14 in hoofdstuk 2.3.5 Zware horeca (uitgaan) de tekst: studentenvereniging/sociëteiten te verwijderen. Amendement van de leden Hofland, Von Gerhardt, Broersen, Ahmadi, Kabamba en Van Berkel inzake sluitingstijden reguliere horeca en reguliere horeca-fastfood, nr. 179.25 Besluit: de voordracht Horecabeleid 2025 vast te stellen met dien verstande dat: op pagina 1 van de voordracht de tekst bij besluitpunt 2b: b. bestaande horecazaken die passen binnen de categorie reguliere horeca of reguliere horeca fastfood krijgen na een overgangstermijn een aangepaste sluitingstijd van 02.00 uur in het weekend, waarbij enkele uitzonderingen kunnen gelden. te vervangen met: b.

bestaande horecazaken die passen binnen de categorie reguliere horeca of reguliere horeca fastfood behouden de huidige sluitingstijden. De uitzonderingen die per stadsdeel van kracht zijn, blijven daarbij gelden. en de toelichting dienovereenkomstig aan te passen. het beleidskader Horecabeleid 2025 vast te stellen, met dien verstande dat in het gehele document het volgende uitgangspunt wordt opgenomen, specifiek in hoofdstuk 3 op pagina 25. Het uitgangspunt omdraaien waarbij stadsdelen op basis van overlast kunnen besluiten in te perken. De amendementen maken deel uit van de beraadslaging.

2

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hofland. Het lid HOFLAND: Voorzitter, ik wil graag intrekken de amendementen 140 en 141 sluitingstijden reguliere horeca en reguliere horeca-fastfood. En in plaats daarvan dien ik met alle indieners een nieuw amendement in, eentje, en die krijgt het nummer 179. misschien ter verduidelijking. Het is een zuiver technische aanpassing, niets inhoudelijks. Desalniettemin, als partijen nu denken ik stem toch voor zou ik het wel leuk vinden. Het amendement-Hofland, Von Gerhardt, Broersen, Ahmadi, Kabamba en Van Berkel inzake sluitingstijden reguliere horeca, nr. 140.25, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. Het amendement-Hofland, Von Gerhardt, Broersen, Ahmadi, Kabamba en Van Berkel inzake sluitingstijden reguliere horeca-fastfood, nr. 141.25, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: We hebben ook amendement 132, een 132accent-motie van gemaakt en die gaat over die categorieën van de sociëteit. We hebben er alleen het gedeelte in laten staan waar de burgemeester gisteren positief over was, namelijk om het woord sociëteit weg te halen bij zware horeca. Dus ik denk omdat dat wel een wijziging is, dat daar de burgemeester wel nog even nu moet zeggen of dat op die manier goed is gewijzigd.

De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema in tweede termijn. Burgemeester HALSEMA: Ik heb het amendement eens even grondig bestudeerd, 132accent. En het klopt inderdaad dat u het in overeenstemming met mijn advies heeft gewijzigd. En dat betekent dat wij geen bezwaar hebben tegen het amendement. De discussie wordt gesloten. Voorzitter: burgemeester Halsema Inclusie en Antidiscriminatiebeleid 19. Kennisnemen van de beantwoording van de raadsadressen over ervaringen van Palestijnse Amsterdammers VN2025-005119 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Bouhassani, Bentoumya, Khan, Lust, Ahmadi en Kabamba inzake ondersteuning en erkenning voor Palestijnse Amsterdammers inzake de genocide in Gaza, nr. 155.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders:

3

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

-

R

na te gaan of er behoefte is onder Palestijnse Amsterdammers om beter ondersteund te worden, onder andere ook op het gebied van mentale en psychische gezondheid in samenwerking met relevante experts of gespecialiseerde organisaties; dit in samenspraak te doen met Palestijnse Amsterdammers en anderen.

Motie van de leden Bentoumya, Bouhassani, Lust, Khan, Kabamba en Ahmadi inzake ruimte voor Palestijnse Amsterdammers, nr. 181.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: een faciliterende rol op zich te nemen in het tot stand komen van een fysieke, veilige (ontmoetings-)plek voor Palestijnse Amsterdammers, waarbij de gemeenschap de zeggenschap heeft over de invulling van deze plek; hierbij Palestijnse Amsterdammers te koppelen aan mensenrechten- en antidiscriminatieorganisaties; hierbij ten alle tijden de behoeften van Palestijnse Amsterdammers centraal te stellen en de uitwerking vorm te geven met Palestijnse Amsterdammers; te onderzoeken of en op welke manier deze ontmoetingsplek voor Palestijnse Amsterdammers in Amsterdam bestendigd kan worden. Motie van de leden Bentoumya, Bouhassani, Lust, Khan, Kabamba, Garmy en Ahmadi inzake vergroot de zichtbaarheid van Palestijnse verhalen, nr. 182.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: de zichtbaarheid van Palestijnse Amsterdammers binnen de gemeente Amsterdam te vergroten.

bijvoorbeeld door buitententoonstellingen, het faciliteren van evenementen en door initiatieven door Palestijnse Amsterdammers te ondersteunen; en door een actieve rol te nemen in het vergroten van de bekendheid van deze en reeds bestaande initiatieven; door onderwijsaanbod van initiatieven rondom de Palestijnse geschiedenis en cultuur te stimuleren en kenbaar te maken bij Amsterdamse scholen. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bouhassani. Het lid BOUHASSANI: Dank u wel, voorzitter. In april vorig jaar ontvingen we brieven van Palestijnse Amsterdammers, een van hen woont al 22 jaar in onze stad. Hij schreef dat hij sinds het begin van de oorlog twaalf familieleden heeft verloren. We kennen allemaal de dagelijks zelf de verschrikkelijke beelden op sociale media vanuit Gaza. Amnesty International stelt op basis van een onderzoek dat Israël zich schuldig maakt in Gaza aan een genocide. De directeur van het NIOD geeft in een recent NRC-artikel aan dat er in Gaza sprake is van genocidaal geweld. En ook genocide-expert Amos Goldberg zegt dat wat er in Gaza gebeurt een genocide is. We kunnen dus hoe je het ook wendt of keert live meekijken naar de genocide die op dit moment plaatsvindt.

Bij het schrijven van mijn inbreng had ik dan ook moeite om de juiste woorden te vinden, want geen enkel woord lijkt recht te doen aan wat er op dit moment in Gaza gebeurt.

4

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Hoe druk je uit dat het niet oké is om massaal baby's, kinderen en moeders af te slachten? Hoe druk je uit dat het niet oké is om een gehele bevolking af te sluiten van water, voedsel, medicijnen en alle andere basisvoorzieningen die wij hier als normaal beschouwen? Hoe omschrijf je die hel waar de mensen in Gaza op dit moment in proberen te overleven? Maar toch vind ik dat wij juist die een stem hebben, een plicht hebben om ons continu en blijvend uit te spreken voor hen naar wie niet geluisterd wordt. Want ook in onze eigen stad in Amsterdam geven Palestijnse Amsterdammers aan zich niet veilig te voelen. Ze vertellen over intimidatie, uitschelden, bespuugd worden en het gevoel dat hun pijn hier niet erkend wordt, dat er geen aandacht voor is. En dat is compleet onacceptabel. Daarom zijn wij als PvdA solidair met de Palestijnse Amsterdammers en met het Palestijnse volk. We willen dat deze genocide onmiddellijk stopt en geven een stem aan de ongehoorde Palestijnse Amsterdammers die dagelijks enorme mentale stress ondervinden van de discriminatie hier, maar ook van het verlies van familie en vrienden op dit moment in Gaza. Voor die mentale gezondheid zijn wij als gemeente ook verantwoordelijk, want dit zijn onze stadgenoten, onze Amsterdammers.

Daarom dien ik de volgende motie in die het college vraagt om in gesprek te gaan met Palestijnse Amsterdammers om te kijken welke ondersteuning de gemeente hen kan bieden. Tot slot zou ik graag willen afsluiten met een gedicht van Zeina Azzam. Dit gedicht laat zien dat het gaat over echte mensen, echte kinderen, echte baby's, echte moeders zoals wij hier in de raad en dat het niet gaat over nummertjes die we maar voorbij zien komen in het nieuws. Schrijf mijn naam op mijn been, mama. Doe het met een permanente merker, met de inkt die niet uitloopt als hij nat wordt en die niet smelt bij verhitting. Schrijf mijn naam op mijn been, mama. En maak die dikke duidelijke lijnen, voeg hier zwierige krullen toe zodat ik troost put uit mijn mama's handschrift als ik ga slapen. Schrijf mijn naam op mijn been, mama. En op de benen van mijn zusjes en broertjes, zo zullen we bij elkaar horen, zo zullen ze ons kennen als jouw kinderen. Schrijf mijn naam op mijn been, mama. En schrijf alsjeblieft ook jouw en papa's naam op jouw benen, zodat wij herinnerd worden als een familie. Schrijf mijn naam op mijn been, mama. Voeg geen nummers toe, zoals wanneer ik geboren ben of ons huisadres. Ik wil niet dat de wereld mij als een nummer ziet, ik heb een naam en ik ben geen nummer. Schrijf mijn naam op mijn been, mama.

Als de bom ons huis treft, als de muren onze schedels en botten vermorzelen, dan vertellen onze benen ons verhaal hoe we nergens heen konden vluchten. De VOORZITTER geeft het woord aan het Ahmadi.

5

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid AHMADI: Voorzitter, dat er sprake is van genocide in Gaza is duidelijk. Kinderen schrijven hun testamenten in Gaza waarin ze hun spulletjes en speelgoed verdelen en hun familie vragen om lief te zijn voor de broertjes en zusjes die overblijven nadat zij gestorven zijn. Een paar dagen geleden zag ik nog een filmpje van een prachtig meisje met twee onthoofde poppen. Ze zei dat die waren omgekomen tijdens een bomaanslag, net als haar vriendinnen. Zij had geen vrienden meer over omdat die allemaal waren gestorven. Een tijdje terug luisterde ik een mooie podcast waarin de Palestijn-Syrische dichter Ghayath Almadhoun sprak met Annick van Rinsum. Hij vertelde daarin iets wat mij altijd is bijgebleven. Hij vertelde namelijk dat het belangrijkste element dat het voor Israël mogelijk maakt om Palestijnen zo gruwelijk en straffeloos te vermoorden terwijl de hele wereld toekijkt en niet ingrijpt, de diepgaande en langdurige dehumanisering van Palestijnen is. Hij vertelde dat in al deze jaren sinds 1948 de belangrijkste wijze waarop zij gedemoniseerd worden is door hen nooit hun verhaal te laten vertellen. En denk daar eens over na.

Hoe vaak is door bestuurders opgeroepen om naast Palestijnen te gaan staan in deze gruwelijke tijd? Of hoe vaak ziet u een Palestijn hun verhaal doen in het nieuws over wat hun gemeenschap doormaakt? Hoe vaak mogen er bij Bar Laat Palestijnse mensen aanschuiven om hun verhaal te doen over hoe de afgelopen achttien maanden voor hun waren? Tot nu toe leek het zelfs alsof Palestijnen niet los bestonden, alsof ze altijd een onderdeel waren van de het verhaal over Israël of het gevoel van onveiligheid voor Joden. Hoe zij zich voelden, wat hun ervaringen zijn los als Palestijnen kwam maar weinig ter sprake. Zelfs toen Sakir Khader bij Zomergasten zat werd het ongemak van Joris Luyendijk centraal gesteld en overschaduwde dat het verhaal waar het eigenlijk over had moeten gaan, het leven en de ervaringen van een Palestijnse Nederlander. Ook dat is dehumaniseren. Ook het constant in twijfel trekken van de verhalen en de ervaringen van de mensen die nu in Gaza verblijven, van de verklaringen van journalisten en het klakkeloos overnemen van het Israëlische perspectief door de media zijn uitingen van diezelfde dehumanisering. De afgelopen maanden hebben de politiek, media en bestuur in Nederland laten zien dat ze laf zijn. Actie is volledig uitgebleven en meer dan woorden hebben we nooit gezien.

Terwijl voor Oekraïners telefoontjes naar het thuisland gratis waren gemaakt bleek in een BOOS-aflevering dat de Palestijnse gemeenschap hier wiens hele familie in het thuisland werd uitgeroeid en elk telefoontje de laatste had kunnen zijn, met duizenden euro's en rekeningen opgescheept zaten en diezelfde coulance niet meer vanzelfsprekend was. Voor de Palestijnen die massaal uitgeroeid worden enkel en alleen vanwege hun etniciteit is de hele wereld een beschamende poppenkast geweest. En voor de duizenden mensen die zich vanaf het begin hebben ingezet om universiteiten, werkgevers, vakbonden, politiek en andere instellingen om hen heen te overtuigen van wat rechtvaardig is, is de wereld dat ook. Ik zag dat de wethouder onlangs in Foam naar de expositie van Sakir Khader was geweest, over moeders en verloren zonen in Palestina. Een hele kleine zaal met verhalen en beelden die door merg en been gaan. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering.

6

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi voor het vervolg van het betoog. Het lid AHMADI: Ik was net gebleven bij het stukje dat de wethouder onlangs in Foam was bij de expositie van Sakir Khader over moeders en verloren zonen in Palestina. Een hele kleine zaal met verhalen en beelden die door merg en been gaan. Juist dit soort initiatieven die ruimte maken voor de Palestijnse verhalen en stemmen, voor hun beelden en narratieven uit hun eigen gemeenschap waarin verzet niet wordt gecriminaliseerd of neergezet als legitimering voor genocide, maar wordt afgeschilderd als een reëel onderdeel van een leven onder bezetting zijn nodig om het bestaande narratief te doorbreken. We weten dat deze wethouder en een groot deel van de raad ontzettend veel hart heeft voor deze gemeenschap. En hoewel weet verdrietig vinden dat we dit gesprek nu pas voeren met elkaar zijn we blij dat het vanuit de Palestijnse gemeenschap is aangezwengeld. Het is tijd om het tij te keren en het werken aan bespreekbaar maken en bestrijden van antiPalestijnse haat en daarom willen we de wethouder de volgende punten verzoeken. Het is van groot belang dat Palestijnse organisaties weten hoe ze zich kunnen organiseren, welke middelen daarvoor beschikbaar zijn en hoe ze aanspraak kunnen maken op subsidies om werk te maken van hun strijd tegen uitsluiting en haat jegens hun gemeenschap.

Is de wethouder bereid om in haar gesprekken met de Palestijnse gemeenschap hen te wijzen op alles wat voor hun openstaat en hen te ondersteunen in het vinden van de middelen en regelingen die ze kunnen gebruiken? Daarnaast is het duidelijk dat ze erkenning vragen, erkenning voor hun pijn en voor het grote gebrek dat er tot nu toe was in het erkennen van die pijn, om naast hen te staan. Wil de wethouder blijvend aandacht blijven vragen voor deze gemeenschap, oog houden voor haar pijn en naast hen te blijven staan zoals ze tot nu toe heeft gedaan? Ze hebben een voorvechter nodig, iemand waar ze op kunnen bouwen. Laten we hierover verder blijven praten om van deze aanpak te maken wat nodig is om decennia aan dehumanisering te keren. Laat dit ons eerste gesprek zijn en niet ons enige om ervoor te zorgen dat we de stenen leggen van een huis waarin we samen bouwen aan een Amsterdam waarin elk mens veilig is. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Lust. Het lid LUST: Je zult op dit moment maar familie en vrienden hebben in Gaza, geliefden die te midden van oorlogsgeweld en in de onbeschrijflijke humanitaire ramp die zich daar voltrekt overeind moeten blijven terwijl het vuur rondom hen iedere dag weer oplaait en slachtoffers eist. De angst, de constante zorg, de rouw, het immense verdriet om persoonlijk verlies. Ik kan het me slechts bij benadering voorstellen.

Voor onze Palestijnse Amsterdammers daarentegen is dit hun dagelijkse realiteit. Ze staan machteloos om de situatie daar te veranderen, net als wij, maar vragen om concrete actie vanuit hun gemeente omdat hun pijn erkenning verdient. Men vraagt om aandacht voor het Palestijns perspectief en ik voeg daar de oproep aan toe om zachtheid voor deze stadgenoten met wie niemand momenteel wil ruilen. Laten we als stad naast, achter en waar nodig voor onze Palestijnse Amsterdammers gaan staan in plaats van de intimidatie, discriminatie, vijandigheid en zelfs geweld te gedogen waarmee deze gemeenschap dagelijks te maken heeft in onze stad. Die menselijkheid en die verbondenheid laten zien, is iets waar we allemaal aan kunnen bijdragen.

7

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Concrete actie naast machteloosheid, wat kunnen we nog meer doen behalve ons ferm blijven uitspreken? We kunnen activiteiten die al georganiseerd worden zichtbaarder maken, zodat het meer mensen bereikt. We kunnen structureel in plaats van incidenteel in gesprek blijven met de Palestijnse gemeenschap in Amsterdam en hen horen en zien, en bovenal hen ons laten vertellen waar men mee geholpen is. De ingediende moties van GroenLinks en de PvdA, roepen daar ook toe op en D66 zal die ook van harte ondersteunen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bentoumya. Het lid BENTOUMYA: De negenjarige Mahmoud Ajjour had zich net omgedraaid om zijn familie aan te sporen harder te lopen op de vlucht voor een Israëlische aanval in Gazastad. Mahmoud verloor zijn rechterarm en een groot deel van zijn linker. En u kent dit beeld allemaal, want het won namelijk dit jaar de World Press Photo. Het verhaal van Mahmoud is het verhaal van een Palestijn, een jongen van negen jaar oud, negen jaar oud. En zoals het verhaal van Mahmoud zijn er tientallen, duizenden verhalen van Palestijnen die in de afgelopen anderhalf jaar familie en geliefden verloren, gewond raakten of vermoord werden in een genocide die we in real time kunnen volgen.

Verhalen die ook vervlochten zijn met onze stad door Palestijnse Amsterdammers die dagelijks vrezen of rouwen om hun geliefden en familie in Palestina, in Gaza en de Westelijke Jordaanoever. Door de Amsterdammers ook die delen in het gevoel van onrecht en ongeloof tegen de achtergrond van een kabinet dat niks doet. En woorden doen er ook toe. Ze kunnen pijn doen maar ze kunnen ook troost bieden. Woorden kunnen zaken in werking zetten en broodnodige erkenning bieden. En daarom is het zo belangrijk dat Amsterdam het kabinet oproept om de voortdurende mensenrechtenschendingen in Palestina te veroordelen en het dodelijk geweld in Gaza te stoppen. En daarnaast moeten we als stad ook meer ruimte bieden aan de verhalen, gevoelens, behoeften van Palestijnse Amsterdammers. Want te weinig gaat het over hen, over de decennialange miskenning van hun pijn en hun identiteit, of over de intergenerationaliteit van hun trauma. Te weinig gaat het over de angst voor veroordeling op basis van wie zij zijn of de regelrechte discriminatie waar sommige Palestijnen in Amsterdam mee te maken hebben. Daarom doet GroenLinks een aantal voorstellen om hier als gemeente meer erkenning en ook letterlijk de ruimte aan te geven.

En op een manier zoals iedereen die verdient, niet alleen in vergelijking met andermans pijn en angst maar met onvoorwaardelijke ruimte voor de behoeften en ervaringen van Palestijnen in Amsterdam. Ons eerste voorstel is een motie om de zichtbaarheid van Palestijnse verhalen in Amsterdam te vergroten, zodat verhalen zoals die van Mahmoud en kennis over de Palestijnse cultuur en geschiedenis bekender worden, bijvoorbeeld door tentoonstellingen en onderwijsaanbod. Daarnaast wil GroenLinks dat er letterlijk ruimte gemaakt wordt in onze stad voor Palestijnse Amsterdammers. En hier dienen we een tweede motie in om te zorgen voor een veilige, fysieke plek van samenkomst waar Palestijnse Amsterdammers zelf de zeggenschap hebben over de invulling van deze plek en waar zij bijvoorbeeld gekoppeld kunnen worden aan mensenrechten en antidiscriminatie-organisaties als ze daar behoefte toe hebben. Tot slot heb ik nog een vraag aan de wethouder. Naast de tienduizenden mensen die zijn vermoord wordt ook tastbaar cultureel erfgoed van Palestijnen weggevaagd. Naast

8

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

de constante angst voor familieleden leven onder Palestijnen ook zorgen dat hun identiteit en cultuur worden uitgewist, dat hun kinderen dit erfgoed en daarmee een belangrijk deel van hun cultuur nooit zullen zien. Ik wil de wethouder vragen welke hulp Amsterdam in dit kader zou kunnen bieden. Vandaag herdenken we de Nakba de dag waarop 77 jaar geleden honderdduizenden Palestijnen hun huizen uit zijn gejaagd. En velen van hen dragen vandaag nog altijd de sleutel van hun familiehuis bij zich in de hoop om ooit terug te kunnen keren. Vandaag wordt de Nakba herdacht in de Dominicuskerk in Amsterdam, een belangrijke stap voor de erkenning van Palestijnen in Amsterdam. En laten we hier als mensenrechtenstad ruimte voor blijven maken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY: Dank u, voorzitter. Eerlijk gezegd heb ik getwijfeld of ik vandaag deze bijdrage moet leveren, want elk woord wat ik hierover uitspreek wordt extra zwaar gewogen omdat ik Israëlisch ben en omdat ik Joods ben. En door de een wordt het als te kritisch gezien en door de ander als niet kritisch genoeg. En intussen lijkt het gesprek steeds vaker te gaan over of je wel aan de goede kant staat en of je wel de juiste woorden gebruikt.

Maar juist daarom voel ik ook de verantwoordelijkheid om me uit te spreken, niet ondanks mijn achtergrond, maar juist erdoor, om Palestijnen te laten zien dat ik naast hen sta in een strijd voor mensenrechten. Want uiteindelijk zou de vraag niet moeten zijn wie gelijk heeft, maar hoe we mensen samenbrengen om het lijden te stoppen en vrede mogelijk te maken. En daarvoor is een sterk verbindend midden nodig en geen debat dat vastloopt in polarisatie en terminologie. En ik spreek vandaag niet om mezelf te centreren of om geopolitieke analyses te geven maar om iets fundamentelers te benoemen en dat is menselijkheid. Want wie luistert naar iemand die familie heeft verloren of leeft met een voortdurende angst of vrienden nog in leven zijn, die kan niets anders dan empathie voelen, ongeacht wie je bent, ongeacht je afkomst of overtuiging. Want dit gaat niet over schuld of partij kiezen, dit gaat over het erkennen van andermans pijn. Het agendapunt van vandaag gaat over discriminatie van Palestijnen en daar ga ik zo ook wat over zeggen. Maar eerst wil ik iets delen over het grotere beeld, het menselijk beeld dat daaraan voorafgaat. Want wat we al anderhalf jaar zien is een onafgebroken stroom van menselijk leed.

Het leed van Palestijnen in Gaza, op de Westelijke Jordaanoever, veel mensen zonder dak boven hun hoofd, zonder voedsel, zonder medische zorg, mensen die niet weten of ze morgen nog leven door aanhoudende bombardementen en families die alles zijn kwijtgeraakt en niemand die hen beschermt. En ook Israëliërs lijden, gegijzelden die in de steek zijn gelaten door hun eigen regering en onder verschrikkelijke omstandigheden gevangen worden gehouden door een terreurorganisatie. Hun families leven al anderhalf jaar in volledige onzekerheid over het lot van een dierbare. En daarbovenop de voortdurende raketaanvallen en angst voor aanslagen. Zowel Palestijnen als Israëliërs worden gegijzeld door hun eigen machthebbers, door leiders die vasthouden aan haat, verdeeldheid en macht. Die geen uitweg bieden, geen toekomst, alleen maar meer wanhoop. En ik weet het, de verhoudingen zijn zeker niet gelijk. Er is asymmetrie in macht, in middelen, in aantallen doden en in uitzichtloosheid. Maar dat mag ons er nooit van weerhouden om ieder menselijk verhaal serieus te nemen. Want leed laat zich niet rangschikken. Het moet worden herkend zoals het is, zonder afbreuk te doen aan de schaal van het leed in Palestina. En juist daarom zeg ik, er moet

9

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

veel meer gebeuren om dit lijden te stoppen. Wij als land en als Europa kunnen en moeten meer doen om het geweld te beëindigen, om levens te redden, en om rechtvaardigheid mogelijk te maken. Het afgelopen jaar heb ik heel veel gesprekken gevoerd met Palestijnen en ik voer die gesprekken nog steeds, soms in georganiseerde dialogen, soms spontaan, vaak intens. En wat ik hoor zijn verhalen van verlies en verdriet, van generaties die leven met het gevoel dat hun pijn niet telt. En wat me raakt is hun kracht en moed om te blijven spreken, om met gesprek aan te gaan, ook als het moeilijk is. En ik leer van die gesprekken over onze geschiedenissen die soms pijnlijk op elkaar lijken, over gedeeld mens zijn, ondanks alles. En die ontmoetingen hebben mij ook veranderd. Ik wil die Palestijnen ook bedanken voor het delen van hun pijn. Ze hebben me niet zachter gemaakt maar wel een dieper mens. En daarom wil ik ook niet zwijgen over wat we hier bespreken, over de discriminatie van Palestijnen in Nederland. Mensen die worden uitgescholden, die zich op hun werk of studie niet veilig voelen, dat is niet de samenleving die we willen zijn. Discriminatie moet immers altijd en overal worden bestreden. En tegelijk mogen we het gesprek over hoop en verandering niet verliezen.

Ik blijf hopen op een toekomst waarin we met elkaar blijven praten ook als het moeilijk is, waarin we blijven luisteren en waarin we blijven verbinden. En ik steun iedereen, Palestijnen en Israëli’s die proberen een andere werkelijkheid te bouwen, een werkelijkheid van waardigheid, gelijkheid en vrede. En tot slot, ik hoop dat er zo snel mogelijk een staakt-het-vuren komt en dat iedereen die vrij moet komen ook werkelijk vrij zal zijn en dat de mensen die ons in deze ellende hebben gestort, mensen die hun macht bouwen op angst, op haat en verdeeldheid voor eens en voor altijd van het politieke toneel verdwijnen. Want we verdienen uiteindelijk allemaal beter. De VOORZITTER: Dank u wel, lid Garmy. Ik wil eigenlijk even tegen u gezegd hebben dat wij u hier beoordelen als een zeer kundig raadslid en een aardig en moedig mens, en niets anders. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA: Voorzitter, ik zeg dit ook als kinderen van vluchtelingen. Dan is het gelukt, je bent gevlucht naar een stad die internationaal bekend staat om haar liefde en openheid voor vluchtelingen. En dan, meer pijn, meer minachting, meer wegkijken, terwijl we juist willen dat deze menselijkheid grenzeloos is. Vandaag op de herdenking van de Nakba wil ik benadrukken dat dit betekent voor wie opgroeit als kind van vluchtelingen, dat het nog steeds niet opgehouden is.

Het verdriet van decennialang onrecht dat uitzichtloos voelt. We lezen over mensen die op straat worden bespuugd, uitgescholden, achtervolgd, ook hier in Amsterdam. En ondertussen hebben we een extreemrechtse regering die weigert om menselijkheid en uit respect voor mensenrechten deze genocide te benoemen, af te wijzen en die zelfs financieel te bekrachtigen. Toch zijn we niet stil en daar ben ik trots op. Ik ondersteun ook de moties die zijn gepresenteerd. Want dit is niet normaal, het is heel kwetsend en hartverscheurend voor de Palestijnse gemeenschap. En ik wil alleen nog zeggen dat ik weet in de verzoeken die we hebben gehad, en dat verzoek heb ik ook, dat een blauwdruk neergezet kan worden hier die opvolgers moeilijk kapot kunnen maken. En dat is mijn enige verzoek.

10

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Meliani. Wethouder MELIANI: Dank voor alle vragen en alle mooie betogen die ik gehoord heb. En dat begon eigenlijk al bij het gedicht dat het lid Bouhassani voordroeg, die ging door merg en been zeg ik maar gelijk. Ik wil eigenlijk niet alles gaan herhalen wat gezegd is en vooral aansluiten bij de woorden die de burgemeester gisteren sprak. En het was niet alleen de burgemeester die sprak, maar het hele college en wij scharen ons volledig achter dat statement en daar ben ik ook echt blij mee dat we als stad dit kunnen doen. Dus ook dank aan de burgemeester dat ze dat ook namens ons heeft gedaan. En ik wil eigenlijk ook even stilstaan bij een aantal dingen die gezegd zijn. Ik denk dat er behoefte is vooral aan aandacht voor Palestijnse Amsterdammers, of dat nu gaat over ruimte, of gezondheid, of gesprekken. Ik denk dat we daar zeker de ruimte voor kunnen maken en ik zal die moties zo beantwoorden maar we spreken eigenlijk over het raadsadres van twee Palestijnen die gediscrimineerd zijn, daar heeft het lid Garmy ook iets ook over gezegd, en heel naar zijn bejegend en ze vragen aandacht van ons als stad. En die aandacht zullen wij ook geven, want we hebben ook gelijk na de brief contact opgenomen.

Ik weet dat dit raadsadres een jaar heeft gelegen, maar weet dat gelijk nadat de brieven gestuurd zijn direct contact is genomen met de twee Palestijnen. En die vertegenwoordigen ook een grotere groep Palestijnen en de burgemeester is ook al anderhalf jaar in gesprek met verschillende mensen uit de Palestijnse gemeenschap, zoals ik dat ook doe. Dus het is een iets waarin we gezamenlijk optrekken. En op basis van die gesprekken komen we eigenlijk tot steeds meer wensen wat er nodig is. Want we weten ook dat wat er in het Midden-Oosten gebeurt en dat het ook weer iedere keer om iets anders vraagt. Soms zijn het gesprekken, bijeenkomsten die we organiseren. Die waren onder andere allemaal in de ambtswoning. Dat kwam ook door de initiatieven Bekend maakt Bemind of Amsterdammers in gesprek, een van de mooie tentoonstelling. Dus wij hebben daar steeds meer aandacht voor. Maar ik merk eigenlijk dat de wensen die er nu zijn vooral voort zijn gekomen uit de wens om plekken te creëren, ruimte. En ik denk dat dat ook kan. Maar ik zal eerst nog ingaan op, volgens mij is er een wens geweest van lid Ahmadi om echt een oproep te doen om naast de Palestijnen te gaan staan. En ik denk dat ik net als u naast die Palestijnse Amsterdammers samen met de burger sta al een tijdje en dat ze door die moeilijke periode heen komen.

Dus dat zullen we blijven doen, dat is niet nieuw, maar we staan naast hen. Dus hiermee zeg ik dat toe. U heeft ook een vraag gesteld of er subsidies zijn of regelingen zijn. Aangezien we binnenkort ook in juni in gesprek gaan met Palestijnen en de burgemeester weer op een ander moment zal ik vooral eerst de vraag stellen of er behoefte is en wat voor soort subsidies. Is er bijvoorbeeld een zorgvraag, of gaat het over allerlei andere soort maatschappelijke ondersteuning, of gaat het over een festival wat ze willen organiseren? Ik denk dat ik dat eerst ga neerleggen voordat ik nu ga zeggen er zijn allerlei middelen. Want het is natuurlijk wel beperkt en er zijn allerlei subsidiemogelijkheden. Maar ik zal in ieder geval in het gesprek met hen hierover die vraag neerleggen. En u zei ook het gaat om de erkenning van de pijn. Volgens mij hebben we dat als het hele college gisteren gedaan via dat statement en ik hoop dat dat voldoende is. En eigenlijk was dat ook een oproep van het lid Lust, naast mensen staan. Dat doen we, naast de Palestijnen, omdat we weten hoe moeilijk ze het hebben en ontzettend veel mensen hebben verloren.

11

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Een vraag die ook gesteld is, is het cultureel erfgoed. Ik vond dat wel een ingewikkelde want ik heb onder andere met een aantal partijen gesproken eerder die veel aan ondersteuning bieden, zoals de organisatie Cultural Emergency Response is onderdeel van Domo, ze zitten bij H'art en zij hebben ook aangegeven, de directeur gaf aan normaal werken we in dat soort landen, kijken we naar het erfgoed, maar het is gewoon natuurlijk onmogelijk want mensen moeten eerst gewoon eten en drinken en je kunt daar gewoon überhaupt niet in. Maar dat wil niet zeggen dat er niks gebeurt, want er zijn meerdere organisaties, bijvoorbeeld, dat is dan niet hier maar in het Institut du monde arabe, dat is op dit moment is er een tentoonstelling over vijfduizend jaar Palestijnse geschiedenis en erfgoed wat tentoongesteld wordt. Het is een soort daad van verzet van het museum om al het erfgoed daar te tonen en te bewaren. Maar er zijn er meerdere die dat doen, ik zal daar even een paar opnoemen. Foam, daar heeft volgens mij het lid Ahmadi net iets over gezegd, Sakir Khader, de fotograaf. De tentoonstelling heeft drie maanden gehangen en gaat nu weg en dit was de vernissage waar ik naartoe was. En die reist binnenkort naar Londen trouwens. Maar het gaat ook over andere organisaties, Framer Framed, die werkt onder andere met de organisatie RIWAQ.

Zij hebben ooit de Prins Claus Award gewonnen omdat zij jarenlang veel plekken hebben opgebouwd in Palestina. Maar helaas zijn die allemaal verwoest sinds de oorlog. En vorig jaar hebben wij bijvoorbeeld het Palestijns filmfestival ondersteunt en ik verwacht eigenlijk dat er een nieuwe aanvraag binnen gaat komen. En misschien ook nog een ander voorbeeld als het gaat over cultureel erfgoed, ik heb niet zo lang geleden ook een galeriehoudster die een galerie heeft, Turabi, die ook aangeeft, ja het kan zijn dat al het cultureel erfgoed van ons straks vernietigd wordt en die dat nu terugbrengt in servies en dat verkoopt ze dan. En dit zijn ook wel van die pareltjes in de stad Amsterdam waar heel veel Palestijnen ook gewoon hun verhalen weer terugzien. Alleen om daar nu iets te doen, dat is op dit moment te veel. Wel ga ik in gesprek met OCW en zal ik dit ook agenderen, welke rol zij daarin kunnen spelen als het gaat over de culturele infrastructuur. Ik heb nog iets van de burgemeester, het Eye Filmmuseum gaat bij de projectie opnieuw enkele Palestijnse films vertonen op de Eye Film Player en dat is online te zien. dus als u daarnaar wil kijken, dus het is geen Pal-films maar Palestijnse films, dat leek me ook heel logisch. Dan even de moties waar ik graag naartoe wil. Als ik nog een vraag vergeten ben dan hoor ik dat graag.

Er zijn drie moties en het begint eigenlijk, het is ook een beetje een ondersteuning- en zorgvraag, dus dit doe ik mede naam wethouder Scholtes. En het gaat om de ondersteuning en erkenning en dat eerste deel is ondersteuning. Ik denk geen bezwaar. Het lijkt me ook goed om die behoefte ook te onderzoeken, dus dank ook voor de motie, en dit ook mee te nemen in de gesprekken met de gemeenschap. En dan brengen we in ieder geval ook graag het bestaand aanbod, dus dat is niet iets nieuws, maar welk bestaand aanbod is er nu eigenlijk voor mentale en psychische ondersteuning onder de aandacht. Dus bij deze ook positief. Dus dank voor de motie. Dat is dus motie 155. Motie 181 van het lid Bentoumya, ondertekend door meerdere cum suis, dat is de motie over de ruimte. Ik geef er wel een kanttekening bij dat wij niet voor elke groep mensen echt een plek willen creëren met als je het ware een muur eromheen gaan bouwen. Want het is de bedoeling dat wij eigenlijk zoveel mogelijk mensen een plek kunnen geven waar we elkaar ook weten te vinden. Maar ik wil hem toch positief, omdat het vooral om faciliteren gaat. Dus wij gaan ze helpen zoeken en we kijken welke kansen er zijn, welke mogelijkheden er zijn. Dat is niet iets wat we zelf kunnen doen, maar we geven wel die ondersteuning. Dus in die zin ook positief als het gaat over ruimte.

12

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En ook de motie 182, die gaat over zichtbaarheid en ondertekend door meerderen, ook van het lid Bentoumya en daarin agendeert u de onderbelichte verhalen. En ik heb net al een aantal culturele instellingen genoemd die hier ook al aandacht voor geven, maar ik kan me voorstellen dat we nog meer willen doen en geen bezwaar tegen het aannemen van deze motie. Want ik ben ook voor die inclusieve stad, dat je elkaar leert kennen, dat je voorbij je stereotypen en vooroordelen gaat. En dat gaat het beste wat mij betreft ook via kunst en cultuur en allerlei andere vormen. Dus dank hiervoor en ook deze geen bezwaar. En ik wil eigenlijk alleen maar eindigen met ook een dankwoord aan het lid Garmy voor wederom kijken vooral naar de menselijkheid en altijd open blijven staan. Want dat is eigenlijk wat ons als mens mens maakt. Dus dank daarvoor, voor die woorden. De discussie wordt gesloten. Ruimtelijke Ordening 25. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief opbrengst van het Samen Stadmaken proces Haven-Stad VN2025-003854 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Van Munster, Minderhoud en Aslami inzake bespreking SDZ en Samen Haven-Stad maken, nr.

115.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: zich in te spannen om zo snel mogelijk nadat de uitkomsten van de MIRTverkenning bekend zijn en hier besluitvorming over heeft plaatsgevonden, ook een besluit te nemen over de toekomst van SDZ zodat, indien besloten wordt tot behoud op de huidige locatie de benodigde investeringen voor het sportpark zo spoedig mogelijk gestart kunnen worden en het sportpark daarmee kan uitgroeien als sociale spil in het hart van de ontwikkeling van Haven-Stad. Motie van het lid Van Munster inzake tegengaan grondspeculatie Haven-Stad, nr. 116.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: na te gaan of het Havenbedrijf bereid is om een aantal uitzonderlijke clausules in de erfpachtcontracten aan te wenden om grondspeculatie in het Havengebied per direct tegen te gaan. Daarmee zo spoedig mogelijk de onderhandelingspositie te versterken en te sturen op alternatieven waaronder placemaking; de raad te informeren over deze mogelijkheden voor de korte termijn; daarnaast de planning van het transformatie- en principebesluit te delen en welke mogelijkheden deze besluiten bieden betreft actieve grondpolitiek en het tegengaan van speculatie. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster.

13

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid VAN MUNSTER Dank, voorzitter. Ja, ik wil eigenlijk bijna sorry zeggen om na dit agendapunt over Haven-Stad te beginnen. Maar goed, er komen nog meer agendapunten aan. We hebben hier een uitvoerig debat over gehad in de commissie en wij hebben twee moties ingediend. Een motie die roept op om eigenlijk zo snel als mogelijk, dat vinden we belangrijk om te benadrukken, om duidelijkheid te geven aan SDZ. Er is in 2021 een motie ingediend door nota bene raadslid Van Dantzig die toen zei, geef duidelijkheid aan SDZ. Daar zou in de afdoening, die we hebben opgezocht, in 2025 duidelijkheid over komen maar het duurt allemaal nog wat langer. Maar we vinden dat het ook past bij de nieuwe manier van Samen Stadmaken, niet alles wegwuiven, alles weghalen en opnieuw beginnen maar gewoon wat zit er al. En SDZ speelt in dat gebied een hele belangrijke rol en eigenlijk als je in alle stukken kijkt gaat men er ook wel vanuit dat SDZ een grote rol gaat spelen in die omgeving. Dus dat vinden wij erg belangrijk. De tweede motie gaat over de grondspeculatie. Wij hebben concrete voorbeelden dat er wel degelijk grondspeculatie plaatsvindt. Ik denk dat we dat allemaal niet zouden moeten willen.

En daarom vragen wij met deze motie om onderzoek te doen, met het Havenbedrijf in gesprek te gaan hoe kunnen wij die grondspeculatie die zich daar voordoet voorkomen zodat we niet over tien, twintig jaar zitten denken, oh God hadden we maar toen ingegrepen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u wel, voorzitter. Twee erg mooie moties van het lid Van Munster. Tegengaan van grondspeculatie is van groot belang, juist in Haven-Stad omdat het zo'n belangrijke bouwlocatie is en ook het zijn van een soort spil voor sport en groen. Misschien ook van SDZ, dat is iets wat wij graag ondersteunen. We hebben nog een ander wat meer algemeen punt. Dat we zien bij andere gebiedsontwikkelingen, laatstelijk NDSM-werf West en Amstel III, dat daar toch eigenlijk niet zo menselijk wordt gebouwd. Dus het gaat om het halen van enorme aantallen, het zijn kleine straatjes, het zijn betrekkelijk piepkleine woningen die worden gebouwd om maar dus die grondopbrengsten zo hoog mogelijk te maken voor de gemeente. En dat is toch iets waar we denk ik nog eens goed naar moeten kijken of al die rendementsdoelstellingen van het grondbedrijf, of dat nou echt iets is wat we willen.

Eigenlijk willen we dat niet, maar als er minder grondinkomsten zijn bij de uitgifte van erfpacht, ja dan moet de stad op zoek gaan naar andere fondsen om dus de groenvoorzieningen en de sportvoorzieningen enzovoort te kunnen aanleggen. En dan komen we bij het maken van scherpe keuzes en dan kiezen wij dus voor die voorzieningen voor de wijken en bijvoorbeeld niet voor waar we het gisteren over hadden, al die Klimaatfonds-projecten. Daar hebben wij toch een andere afweging te maken denk ik. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST: Dank, voorzitter. Ik ga meteen naar de moties wat mij betreft. De motie inzake SDZ kan ik positief adviseren. Ik denk ook wat het lid Van Munster er al over heeft gezegd, ik kan dat delen. Dan de motie 116 inzake de grondspeculatie, daarop niet ga ik een positief preadvies geven maar ik wil wel een tegenvoorstel doen. Dus misschien kan ik een expertsessie aanbieden of dat in elk geval helpen te organiseren omdat ik denk dat het goed is als we wat meer ingaan op welke erfpachtconstructies er nu zijn en de mogelijke speculaties daaromheen. Want wat mij

14

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

betreft zien we juist hier in dit gebied eigenlijk dat er tijdelijke erfpachtconstructies zijn, waardoor er ook veel minder mogelijkheid is tot die speculatie, maar misschien is dat gewoon goed om daar nog eens wat verder over door te praten. (Het lid VAN MUNSTER Dank aan de wethouder dat ze het probleem ziet en daar ook graag diep in wil duiken en met ons, dus met deze expertsessie als toezegging zou ik motie 116 over de grondspeculatie willen intrekken.) De motie-Van Munster inzake tegengaan grondspeculatie Haven-Stad, nr. 116.25, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De discussie wordt gesloten. Onderwijs 20. Kennisnemen van het rapport Kinderombudsman Anders behandeld VN2025006195 Gevoegd behandeld met 21. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief met de bestuurlijke reactie op het rapport Anders behandeld van de Kinderombudsman VN2025-005521 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Emmerik inzake aandacht voor intersectionaliteit, nr. 185.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: in de opvolging van de bestuurlijke reactie op het rapport Anders behandeld ook aandacht te besteden aan intersectionaliteit door extra oog te hebben voor leerlingen met meerdere gemarginaliseerde kenmerken. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba.

Het lid KABAMBA: Voorzitter, ik doe dit even uit het hoofd omdat ik natuurlijk ook een basisschoolleerling hier ben geweest. We hebben het eerder gehad over racisme in het onderwijs voordat dit rapport uitkwam en toen hebben we al heel veel dingen besproken, heel veel moties ook ingediend en sommige zijn daarvan geaccepteerd. En waar ik blij mee ben is dat het college in de uitvoer daarvan ook voorstellen heeft meegenomen die ik eigenlijk hier apart wilde indienen voor het geval dat ze dat niet zouden doen. Zoals een heel mooi overzicht voor de ouders en uiteindelijk ook de kinderen hoe om te gaan met racisme en discriminatie. En dat is ook wat ik eigenlijk mee wil geven in deze bijdrage. Het is bijzonder beangstigend om na te denken als ouder van deze kinderen die dit meemaken hoe hiermee om te gaan, met het risico dat het in de in de weg kan staan van de toekomst van je kind omdat je voor ze opkomt. En dat is ook wat ik graag zou willen zien veranderen. Meer gevolgen voor docenten en misschien zelfs scholen die dit doen, die

15

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

wegkijken wanneer er discriminatie en racisme gebeurt bij kinderen, die wegkijken wanneer meerdere ouders daar een punt van maken en die zelfs kinderen de schuld geven, jaar in jaar uit om mensen te beschermen die gewoon niet willen veranderen. Wat ik ook wil delen is, wij hebben een ingewikkeld systeem voor mensen die het Nederlandse systeem niet kennen. We hebben een ingewikkeld onderwijssysteem. Wij doen op een andere manier toetsen waardoor kinderen naar de middelbare school gaan. En vragen hierover vooral het verzoek om dat in een andere taal te doen, dat moet makkelijker. Dus daar zet ik me ook voor in, ook in de toekomst. Er zal nog een uitvoer zijn van de besprekingen die we in december zullen hebben. En na de bespreking van de uitvoer daarvan zal ik me daarop richten. Hoe kunnen we ouders en kinderen nog meer bijstaan via het systeem? Zodat het systeem daar eerst is voor de zorgplicht van de kinderen op een manier dat docenten die dit niet willen doen en dit niet serieus willen nemen, dan maar iets anders moeten gaan doen. Want ieder kind verdient om te leren in vrede, acceptatie, respect en zonder racisme en discriminatie. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Yemane.

Het lid YEMANE: We hebben natuurlijk in de commissie het uitgebreid al besproken maar toch als je het dan toch weer even moet voorbereiden en even nagaat wat wil je nog benadrukken of wat wil je nog vragen, het blijft nog steeds natuurlijk ontzettend pijnlijk om te lezen, het rapport, de reactie erop, enzovoorts. Het feit dat anno 2025 nog steeds kinderen te maken hebben met scheldwoorden als het n-woord, over slavernij, ga terug naar je eigen land. In het rapport komt ook echt duidelijk naar voren dat kinderen vaak het ingrijpen van de school en docenten misten, die normering waar de ombudsman het over had. Ik denk dat ik dat misschien nog wel een van de pijnlijkste conclusies vind eigenlijk vanuit het rapport. En dat dit doorsijpelt in de rest van je leven is een feit. We behandelen in verschillende commissies ook de naweeën van discriminatie en uitsluiting als we kijken naar het stadsdeel Zuidoost, als we kijken naar de cijfers, als we kijken dat daar wellicht de minste adviezen voor het hoger onderwijs zijn, de minste kinderen die daar een zwemdiploma hebben, het hoogste lerarentekort, de grootste groep gedupeerde toeslagenouders, het intergenerationele en intersectionele leed en het lage vertrouwen in de overheid en de lage opkomstcijfers.

Wat ik deze kinderen, onze kinderen, eigenlijk gun is de rijkdom van de geschiedenis te leren die zij niet altijd terugzien in hun onderwijs, het erkennen en omarmen van je culturele identiteit, de trots die je mag voelen. Dit is zo ontzettend belangrijk voor je vorming en daarom is het inzetten op meertaligheid ook zo belangrijk. En daarom boekjes op de kinderopvang of op scholen waarin ze zichzelf kunnen herkennen, maar ook geschiedenis. Ik zei het al in de commissie, maar ik wens deze kinderen die worden uitgescholden door het n-woord ook het boek van Zeinab Badawi, die vol trots de geschiedenis van Afrika beschrijft, wel geschreven vanuit het Afrikaanse perspectief, meer dan alleen de kolonisatie. En natuurlijk doet het college al ontzettend veel. Ik ben ontzettend blij dat we de Fawaka-leerschool inzetten om in te zetten op inclusief onderwijs. Ik ben blij met de nieuwe bestuurder van Zonova die dit ook op een andere manier wil gaan doen, ontzettend blij. En toch heb ik de volgende vragen. Ik vraag me af als we het hebben over die normering, die kinderen die het missen wanneer ze wanneer ze voelen dat ze worden gediscrimineerd of

16

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

wanneer ze worden gediscrimineerd, hoe kunnen we normeren, hoe kunnen we zorgen dat die kinderen zich niet alleen voelen? Wat kunnen wij als gemeente daaraan doen? In juni 2023 heb ik het gehad over de verbreding van het steunpunt, het college is aan de slag gegaan met de coördinator tegen antisemitisme om een steunpunt in te zetten voor scholen waarbij docenten terechtkunnen. En dat is ontzettend goed en ik heb in mijn motie gevraagd of we die ook kunnen verbreden zodat we ook inderdaad alle vormen van racisme en discriminatie in dat punt kunnen toevoegen. En ik vroeg me af hoe ver het college is daarmee, want het onderzoek laat maar zien hoe ernstig het eigenlijk is met alle vormen van racisme en discriminatie binnen het onderwijs. En ik hoop dat we daar snel ook de docenten de handvaten kunnen aanbieden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bouhassani. Het lid BOUHASSANI: Dank u wel voorzitter, ik zal dit keer geen gedicht voordragen. Discriminatie komt overal voor en sommige vormen van discriminatie zoals moslimhaat zelfs genormaliseerd. Geen enkele vorm van uitsluiting of haat mag worden geaccepteerd. We hebben met zijn allen hier een plicht om dit te blijven bestrijden. Dus mijn dank gaat ook uit naar de ombudsman voor het opstellen van dit waardevolle rapport.

Het biedt hele scherpe inzichten in de ervaringen van kinderen zelf dat ze te maken krijgen met racisme en discriminatie in het onderwijs. Het laat zien dat dit probleem ook eigenlijk niet op zichzelf staat. En het vertelt ons ook, ouders herkennen zich heel veel in de verhalen van hun eigen kinderen. Vaak omdat ze soortgelijke ervaringen hebben gehad in hun eigen jeugd. Het is daarom best wel frustrerend om te moeten constateren dat discriminatie nog steeds een dagelijkse realiteit is. In onze stad worden kinderen geconfronteerd met racisme van leeftijdsgenoten en van volwassenen, en dus ook in het onderwijs. Voorbeelden zijn uitgescholden worden, stigmatiserende of vernederende opmerkingen of ongelijke behandeling in de klas maken ook pijnlijk duidelijk hoe diepgeworteld dit probleem is. En daarnaast tast het ook het zelfvertrouwen aan van de kinderen, heeft het invloed op hun schoolprestaties en ondermijnt het ook hun vertrouwen in onze samenleving. Wat ik dan extra schrijnend vind, dit nieuws is niet nieuw. We weten al jarenlang dat discriminatie bestaat. We weten eigenlijk ook al jarenlang hoe ernstig het is. En daarom is het best wel schrijnend dat er nog steeds niet echt structurele oplossingen zijn. En zolang dat zo is krijgt elke generatie opnieuw met hetzelfde te maken. Kinderen komen zelf vaak wel met hele heldere concrete voorstellen voor verbetering.

Dat zagen we bijvoorbeeld ook uit de kinderraad en het is daarom ook aan ons de taak als politiek om naar hen te luisteren en deze zorgen en de ideeën die ze hebben, om dat ook concreet uit te voeren. Dus wat ik wil vragen aan de wethouder, dat is over dat punt over het meldpunt kindvriendelijker maken, of sommigen zeggen zelfs van we moeten een extra meldpunt opzetten. Ik ben zelf meer voorstander van het huidige meldpunt kindvriendelijker te maken. Dus ik ben wel benieuwd hoe de wethouder daarnaar kijkt en hoe ze dat gaat oppakken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Emmerik. Het lid EMMERIK: Dank, voorzitter. Het rapport Anders behandeld van de Kinderombudsman, kinderen geven aan dat zij op school in hun dagelijks leven ongelijk behandeld worden op basis van hun huiskleur, afkomst, religie en of etniciteit. Nu heb ik het

17

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

al in de commissie verteld, ik ben op de basisschool ook behoorlijk gediscrimineerd, uitgescholden, geschopt, mijn zus ook, omdat mijn vader van Joodse afkomst is, mijn moeder niet. Maar dat was helemaal geen leuke ervaring. Ik ging echt elke dag met angst naar school. Op de middelbare school wist men het niet, mijn afkomst, dus daar ben ik niet gediscrimineerd. Maar de basisschooltijd was verschrikkelijk voor mij. Wat deze kinderen beschrijven is structurele uitsluiting en wat zij nodig hebben, is erkenning, actie en bescherming. De Partij voor de Dieren wil ook extra aandacht vragen voor een belangrijk gemis in de bestuurlijke reactie op het rapport. Dat is namelijk de afwezigheid van een intersectionele blik. De Kinderombudsman benoemt dat kinderen met meerdere gemarginaliseerde kenmerken, bijvoorbeeld een meisje van kleur met een beperking of een kind dat moslim en lhbtiq+ extra kwetsbaar is voor discriminatie. Toch ontbreekt deze gelaagdheid in de bestuurlijke opvolging. Juist dat vormt een risico dat we kinderen weer te kort doen door hun unieke situatie te veralgemeniseren.

Zoals de pilot intersectionele blik in de discriminatieaanpak uit 2023 stelt, met het hanteren van een intersectionele blik zou voorkomen kunnen worden dat uitsluiting en benadeling van sommige groepen en of specifieke vormen van discriminatie vanuit een gelaagdheid van identiteitskenmerken over het hoofd worden gezien. Je kunt haat en uitsluiting niet onder één noemer scharen. Je moet juist erkennen dat verschillende vormen van haat van elkaar verschillen. Pas dan kun je het effectief aanpakken. Als je één grote deksel probeert te leggen op twintig verschillende potjes, dan kun je niet spreken van een bewuste aanpak of bewust beleid. Daarom dienen we vandaag ook een motie in om het college te vragen om bij de opvolging van dit rapport expliciet aandacht te besteden aan intersectionaliteit. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wehkamp. Het lid WEHKAMP: Dank u wel, voorzitter. Op 20 november was het Kinderrechtendag en toen presenteerde de Kinderombudsman dit rapport. Maar dat deed ze niet alleen, dat deed ze met iets van vijftien kinderen die allemaal vertelden over hun ervaringen. En dat kwam wel binnen bij mij, want wat het bijzonderste was, was dat de kinderen zo empathisch waren over de situatie waarin zij zaten en waarmee ze soms te maken kregen.

Ze zeiden bijvoorbeeld, als we bijvoorbeeld alleen opgesloten konden zijn met die mensen die ons discrimineren in een ruimte, dan kunnen we ze vertellen hoe het voelt voor ons, zodat we weer samen verder kunnen leven. En die empathie, dat vond ik heel erg mooi. En eigenlijk die empathie zie je ook in het nieuwe koersplan van het Zonovaschoolbestuur. Daarin staat expliciet, je mag zijn wie je wil zijn, er is alle ruimte voor kinderen en hun leraren om zich te uiten op basis van herkomst, religie, levensovertuiging, cultuur, gender, geaardheid, of iedereen eigenlijk mag zichzelf zijn. En de school besteedt heel veel tijd aan wereldburgerschap, vind ik ook heel mooi, want op school word je niet alleen iets maar word je ook iemand. Het schoolbestuur zegt in het koersplan ook laten we samenwerken met de buurt zodat we daar die liefde en empathie die op school groeit, dat we die ook met de buurt kunnen verbinden en zo discriminatie tegen kunnen gaan en ook empathischer worden. Graag vraag ik de wethouder om goed te kijken naar de ontwikkeling op de Zonova-scholen met dit koersplan en te kijken hoe we andere schoolbesturen hiermee kunnen inspireren. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Moorman.

18

Jaar

2025

Vergaderdatum 15 mei 2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Wethouder MOORMAN: Voorzitter, ten eerste dank aan de Kinderombudsman dat zij dit rapport heeft gemaakt. Het kwam samen ook met een rapport van Maurice Crul van de VU naar aanleiding van een verzoek van de Gelijke Kansen Alliantie, een gesprek wat wij helaas nog steeds met elkaar te voeren hebben. Velen van u hebben daar ook hun kwalificaties voor gegeven, het is pijnlijk, frustrerend, schrijnend, en dat onderschrijf ik allemaal, dat we na al die jaren nog steeds over discriminatie en racisme in het onderwijs moeten spreken. Ik begin bij het lid Yemane, want die zegt, moeten we daar dan niet een norm tegen stellen. Die norm hebben wij natuurlijk, die staat zelfs in de Grondwet, er mag geen racisme en discriminatie plaatsvinden. En niemand mag worden uitgesloten of anders worden behandeld op basis van achtergrond, geloof, uiterlijke kenmerken, et cetera. Dus die norm zullen wij helaas nog steeds elke keer heel expliciet naar voren moeten brengen. En ik ben heel blij dat de gemeenteraad dat keer op keer weer heel helder doet, dat de Kinderombudsman dat doet. Maar ook bijvoorbeeld schoolbestuurders zoals Dave Ensberg van Zonova, iemand die dat heel expliciet doet en ook heel duidelijk en openbaar. Laatst ook in een interview waarin die dat weer heel helder schetst en daarmee inderdaad, ik ben het met het lid Wehkamp eens, een voorbeeld stelt. En dat is altijd het belangrijkste.

Stel steeds weer het voorbeeld hoe het ook anders kan, dat we dit nooit zomaar kunnen accepteren en ook niet denken dat er niks meer aan te doen is. Want natuurlijk is er wat aan te doen. De heer Ensberg zal ook spreken op de conferentie die wij organiseren, ook naar aanleiding van het verzoek van de gemeenteraad in juni over racisme en discriminatie, maar dat was toen op basis van de motie die is ingediend naar aanleiding van het rapport Crul. Ik begin bij het lid Kabamba die hier ook veelvuldig natuurlijk aandacht voor heeft gevraagd, inderdaad al eerder daar ook een motie over in heeft gediend en vragen heeft gesteld. Ik ben blij dat ze ook in de reactie veel daarvan ziet terugkomen. Ik voelde in ieder geval in uw bijdrage als een steun daarvoor. Zij gaf nog aan één expliciet onderwerp aandacht, en dat was ons ingewikkelde schoolsysteem, dat ouders die daar misschien zelf minder mee te maken hebben gehad daar ook minder hun weg in kunnen vinden. Wij werken natuurlijk samen met de Onderwijs Consumenten Organisatie OCO die die ook juist ook op de scholen waar ouders zijn die daar echt extra voorlichting voor nodig hebben die voorlichting geven. Dat zijn goede bijeenkomsten waar ook echt heel veel aandacht wordt gegeven aan juist het feit dat het niet voor iedereen vanzelfsprekend is hoe ons onderwijssysteem werkt.